Barselona’yı ilk kez ziyaret eden biri için Gaudí’nin organik formları, tapas barlarının samimi ortamı, yıl boyu süren müzik ve sanat aktiviteleri ile dilin ikili ritmi (Katalanca ve İspanyolca) baş döndürücü olabilir. Ancak bu şehrin sessiz, derin ve entelektüel bir yönü daha var: Kitapçıları.
Buradaki kitap kültürünün şehrin ruhunu oluşturan en derin damarlardan biri olduğunu söylersek abartmış olmayız. Barselona’da kitaplar yalnızca satılmıyor; birlikte okunuyor, tartışılıyor ve kutlanıyor. Bu sayede şehir sadece mimarisi, festivalleri ve hareketli sokak hayatıyla değil, aynı zamanda karakteristik mahalleleriyle özdeşleşmiş bağımsız kitapçılarıyla da ziyaretçilerine özel bir deneyim sunuyor.
Bugünün hızla dijitalleşen dünyasında şehrin bağımsız kitapçıları, okumanın hâlâ elle tutulur, paylaşılan ve topluluk yaratıcı bir eylem olduğunu bize hatırlattıkları için önemliler. Amazon’un tekelciliği ve kamusal alanların şirketlere göre şekillenmeye başlamasıyla dünyadaki birçok büyük şehrin sembol kitapçıları birbiri ardına kapanırken Barselona henüz bu akıma dahil olmadı.
Unutulmuş kitaplar mezarlığı
Barselona, yalnızca edebiyatı konu eden romanlara değil, aynı zamanda edebiyatın doğrudan içinden çıkan bir yaşam tarzına da ev sahipliği yapıyor. Barselona doğumlu yazar Carlos Ruiz Zafón, şehrin kitapçılarına ve eski kitaplara tutkusunu tüm dünyaya tanıtan en önemli isimlerden biri. Zafón’un Rüzgarın Gölgesi adlı romanının merkezinde yer alan “Unutulmuş Kitaplar Mezarlığı”, aslında Barselona’daki gerçek kitapçılardan ilham alıyor.
- Barselona’nın her mahallesinde, o bölgenin ruhunu yansıtan, butik bir kitapçıya rastlamak mümkün. Eğer iz sürmeye de biraz meraklıysanız Barri Gòtic’in taş duvarlarının gölgesinde tarihî bir kitapçıya, El Born’un sanat dolu sokaklarında bir edebiyat kafesine, Gràcia’nın bohem köşelerinde ikinci el kitaplara rastlayabilirsiniz.
Barselona’nın kitap kültürünün doruk noktası ise Sant Jordi Günü’dür. Her yıl 23 Nisan’da şehir bir açık hava kitap festivaline dönüşür. Caddeler ve meydanlar yüzlerce yayınevi ve kitapçı standıyla dolar; insanlar birbirine kitap ve kırmızı gül hediye eder. Bu gelenek yalnızca romantik bir jest değil, aynı zamanda halkın kitaplara ve edebiyata duyduğu sevginin bir göstergesidir. Gün boyunca hem klasikler hem de yeni çıkan eserler, büyük bir heyecanla el değiştirir; yazarlar okuyucularla buluşur.
Barselona’nın uğramadan geçilmeyecek 10 kitapçısı
Barselona’da bir kitapçıya girerken yalnızca yeni bir kitap değil, yeni bir hikaye, yeni bir bakış açısı, belki de yeni dostluklar edinebilirsiniz çünkü buradaki kitapçılar yalnızca kitap satan dükkanlar değil; okuma kulüpleri, yazar buluşmaları, imza günleri ve yaratıcı atölyelerle yaşayan birer kültür merkezleri olarak çalışıyor.
Birçoğu, ziyaretçilerini yalnızca müşteri değil, bir topluluğun parçası olarak görüyor ve düzenli etkinlik takvimleriyle okurlar ile yazarlar arasında doğrudan bir bağ kurulmasına vesile oluyor.
İşte en özgün yanlarıyla Barselona’nın en iyi 10 kitapçısı...
La Central
İki farklı şubesi bulunan La Central, Barselona’nın kitap dünyasının yıldızı sayılabilir. 1996’da Carrer de Mallorca’da kurulan ilk şubesiyle başlayan macera, zamanla Raval ve yakında açılacak Consell de Cent şubesiyle genişledi. İlk şube, tarih ve felsefeye odaklanan güçlü bir profil ve zengin bir yabancı dil seçkisiyle dikkat çekerken Raval’deki şube eskiden bir şapel olarak kullanılan muhteşem yapısıyla yaklaşık 80.000 kitabı barındıran benzersiz bir atmosfere sahip.
La Central için mekanın hissettirdikleri her zaman ön planda oldu: Mallorca şubesindeki iç avlu, aydınlık ve modern bir düzen sunarken Raval şubesi, arka bahçesinde sakin kafesiyle, şehir merkezindeki yeşil bir vaha olarak öne çıkıyor. La Central’de İspanyolca ve Katalanca eserlerin yanı sıra İngilizce, Fransızca ve Almanca dahil pek çok dilde kitap bulunabiliyor.
Finestres
Mimari tasarımı sayesinde ulusal ve uluslararası birçok ödül kazanmış olan Finestres’de ziyaretçiler, berjerler hatta ikili-üçlü koltuklarda kitaplarıyla uzun saatler geçirmeye teşvik ediliyor. Raflarda İspanyolca ve Katalancanın yanı sıra İngilizce başta olmak üzere farklı dillerde çok sayıda eser bulunabiliyor. Toplumsal cinsiyet, çağdaş edebiyat, sanat, sinema, fotoğraf ve tarih kitaplarının yanı sıra çizgi roman ve çocuk kitapları bölümleri de dikkat çekici.
Finestres, ayrıca şehirdeki kültürel hayatın da nabzını tutuyor. Yıl boyunca düzenlenen yazar söyleşileri, okuma grupları, edebiyat atölyeleri ve imza günleri sayesinde burası, edebiyat dünyasının önemli bir buluşma noktası. Özellikle Sant Jordi haftasında bu etkinlik takvimi daha da zenginleşiyor. Kitapların arasında vakit geçirmeye küçük bir mola vermek isteyenler için içeride şirin bir kafe de mevcut.
Altair
Avrupa’nın en büyük seyahat kitapçısı olarak biliniyor. Haritalar, gezi rehberleri, fotoğraf albümleri, doğa kitapları ve yolculuk merkezli kitap seçkileriyle dolu rafları gezginler ve outdoor meraklıları için adeta bir hazine.
Altair’de sadece kitaplar değil aynı zamanda açık hava aktiviteleriyle ilgili malzemeler de satılıyor ve mekan aynı zamanda bir kültür merkezi olarak da çalışıyor.
Forum Altaïr adlı etkinlikler dizisinde düzenli olarak yazar konuşmaları, seminerler düzenleniyor. Kitapçının 1988’den beri devam eden Altaïr Viajes adlı bir seyahat acentesi ve Altaïr Magazine adlı bir yolculuk dergisi de bulunuyor.
Ona
Katalanca’da “dalga” anlamına gelen ona, bizi girişteki yüksek duvarındaki kitaplardan yapılma, dalga formundaki yerleştirmeyle karşılıyor; üç kata yayılmış geniş mekanı ve zengin kitap seçkisiyle dikkat çekiyor.
Ona Llibres’in temel misyonu, Katalanca edebiyatı desteklemek, güncel ve klasik eserleri aynı çatı altında sergilemek. Burada 40.000’in üzerinde Katalanca hem orijinal hem çeviri kitap yer alıyor; sınırlı sayıda İngilizce (ve başka dillerde) kitapla uluslararası okurlar da gözetiliyor. Aynı zamanda atölyeler ve etkinlikler düzenleniyor.
Llibreria Calders
Llibreria Calders, Barselona’nın Sant Antoni mahallesinin saklı hazinelerinden ve şehrin en özgün bağımsız kitapçılarından biri. 2014 yılında açılan bu küçük mekan, ismini ünlü Katalan yazar Pere Calders’tan alıyor ve bu sayede hem edebiyat geleneklerine selam duruyor hem de yerel yazarlara destek oluyor.
İçeri girer girmez kendinizi bir arkadaş evine davet edilmiş gibi hissediyorsunuz. Raflarda hem İspanyolca hem Katalanca kitaplar özenle yerleştirilmiş; İngilizce köşesi de yabancı okuyucular için düşünülmüş. Eskiden düğme fabrikası olan taş duvarlı bu binanın içindeki yumuşak koltuklarda kahveniz eşliğinde kitap karıştırabilirsiniz. Zaman zaman küçük bar geceleri ve edebi sohbetlerle sokağa taşan enerji de burada alışverişin ötesine geçen bir deneyim yaşatıyor.
Calders’ın işletmecileri, okur ile direkt temas kurmayı, kitabın etrafında kurulan bir topluluk inşa etmeyi amaçlıyor. Bu da mekanı hem edebiyat tutkunları hem de samimi bir mahalle kitapçısı arayanlar için vazgeçilmez kılıyor.
Laie
Universitat de Barselona yakınlarında bulunan Laie, akademik çevrelerin sıkça tercih ettiği bir kitapçı. Sosyal bilimler, tarih ve felsefe alanlarında oldukça zengin bir arşive sahip olan Laie, aynı zamanda sanat kitaplarıyla da öne çıkıyor. Üst katındaki kafede sessizce oturup yeni alınan kitapları karıştırmak adeta bir ritüel.
La Raposa
Sosyal adalet, feminizm ve queer hakları alanlarında uzmanlaşan bu kitapçı-bar, özünde kitapların yemek, sohbet ve dayanışmayla biraraya geldiği bir topluluk mekanı.
Raflarında siyaset, toplumsal cinsiyet, feminizm, queer kimliği ve hayvan hakları gibi alanlarda seçilmiş eserler yer alıyor. Kitaplar çoğunlukla İspanyolca ve Katalanca olsa da yalnızca buradaki dayanışma ruhuna şahitlik etmek için İspanyolca bilmeyenlerin de uğraması gereken yerlerden.
Hibernian
Barselona’nın Gràcia semtinde yer alan bu mütevazı kitapçı, şehrin tek İngilizce ikinci el kitapçısı olarak öne çıkıyor. 2004’te Dublin’den taşınan, yaklaşık 30.000 kitapla açılan bu dükkan, şu anda 40.000’in üzerine çıkan bir İngilizce kitap arşivine sahip.
Kitapların büyük çoğunluğu ikinci el ancak uygun fiyatlı nitelikli yeni baskılar ve stok fazlası kitaplar da raflarda yer alıyor. Fiyatlar genellikle 3-10 avro arasında değişiyor ve hem öğrenciler hem de gezginler için cazip alternatifler sunuyor. Hibernan’da ayrıca içlerinde Salinger, Hemingway, Chuck Palahniuk, William Burroughs’un da olduğu bazı kült yazarların ilk baskılarının satıldığı özel bir köşe de bulunuyor.
Norma Comics
Passeig de Sant Juan’da yer alan ve Avrupa’nın en büyük çizgi roman dükkanlarından biri olan Norma Comics, sadece manga ya da süper kahraman evrenleri değil, aynı zamanda grafik romanlar, sanat kitapları ve figüratif anlatılarla geniş bir alana hitap ediyor.
Yaklaşık 800-1.000 metrekarelik iki katlı yapı, 2018’de bir renovasyondan geçirildi; mağazaya yeni bir giriş düzeni, genişletilmiş Marvel bölümü, manga alanı ve çocuk‑genç okuyucular için özel bir kısım eklendi. Özellikle çocuklara yönelik bölümü, aileleri de bu kültüre dahil etmeye yönelik güzel bir adım oldu. İçeride Marvel ve DC’den bağımsız Avrupa yapımlarına, manga serilerinden çizgi roman temalı figür, poster ve koleksiyon ürünlerine kadar her türden popüler kültür eseri bulunuyor
Documenta
Documenta, 1975'ten bu yana Pau Claris Caddesi'nde bulunan, Barselona’nın entelektüel sahnesinin vazgeçilmez adreslerinden biri. Kuruluşundan bu yana özellikle sosyal bilimlerdeki seçkisiyle öne çıkıyor; edebiyat, sanat, felsefe, antropoloji ve tarih konularındaki kitaplara ağırlık veriyor. İspanyolca ve Katalanca’nın yanı sıra İngilizce ve Fransızca yayınlar da bulunabiliyor.
Kitabevi “Dante okumaları”, “göç temalı sohbetler” ya da “karşılaştırmalı sinema dizileri” gibi etkinliklerin yanında 1980’den beri devam eden Premi Documenta yarışmasıyla Katalancanın genç yazarlarını da destekliyor.
Bonus: Mercat de Sant Antoni (Pazar günleri kurulan kitap pazarı)
Her pazar sabahı Sant Antoni bölgesinde kurulan bu kitap pazarı, koleksiyonerlerin, nostalji arayanların ve tesadüfi keşiflerin mekanı. Burada eski kitaplar, dergiler, çizgi romanlar, posta kartları ve plaklar arasında gezerek şehrin geçmişine dair ipuçları edinebilirsiniz.