İngiltere Seyahat Acenteleri Birliği’nin (ABTA) her yıl sonunda yayımladığı seyahat trendleri raporunun sonuncusunda üst sıralarda alışık olmadığımız bir terim yer alıyordu: Super September, yani Süper Eylül. Rapora göre, eylül ayında yurt dışı tatiline çıkmayı planlayanların oranı 2023 yılında %17 seviyesindeyken 2024’te %23’e ve 2025’te %24’e kadar yükseldi.
- Giderek daha fazla kişinin eylülde seyahat etmeyi tercih etmesinin ardında ise üç temel motivasyon yatıyor: Sıcaklardan kaçınma, okulların açılmasının ardından boşalan plaj ve sokaklar ile uçak ve konaklama fiyatlarının düşmesi.
Sadece anketler değil, küresel rezervasyon platformlarının verileri de bu tespiti destekliyor. Çevrimiçi seyahat acentesi eSky, bu yıl eylül ayı rezervasyonlarında geçen yıla kıyasla %57 rekor artış bildirdi. SiteMinder’ın verileri de küresel düzeyde konaklama talebinin eylülde zirveye çıktığını ve Avrupa’daki otel rezervasyonlarının geçen seneye göre %11,7 daha yüksek seyrettiğini gösteriyor. Uluslararası havayolu şirketleri eylül ayında gelirlerinde önceki yıllara göre kayda değer artış bildiriyor.
Birkaç yıl öncesine kadar eylülün 1’i geldiğinde birçok plajda şezlonglar kalkar, sezonluk işletmeler kepenk kapatırdı. ABTA raporuna göre bu trend gelecek yıl da yükselmeye devam edecek ve tatil kasabalarında sezon uzayacak.
Eylül ayı ara sezon olmaktan çıkıyor
Eylül ayında tatile çıkanlardaki artış tahmin edilebileceği üzere en yoğun olarak 45 yaş üstü çocuksuz gezginlerde görünüyor. Bu grupta eylülde tatile çıkmayı tercih edenlerin oranı %37. Okulların açılmasıyla birlikte plajlardaki yoğunluk ve hareketlilik belirgin biçimde azalıyor. Popüler restoranlarda masa bulmak daha kolay hâle geliyor; turist akınına uğrayan sokak ve meydanlar ile tarihî alanlar boşalıyor ve daha rahat gezilebiliyor.
Eylül ayını giderek daha cazip hâle getiren bir diğer neden hava koşulları. Özellikle “Akdeniz yangın kuşağı” olarak da bilinen Güney Avrupa kentleri temmuz ve ağustos aylarında 40 dereceye varan ve hatta bazen aşan sıcaklıklar görüyor. Altyapı sıkıntısı yaşayan tatil bölgelerinde her yıl giderek daha fazla su kesintisi yaşanıyor; bu durum yalnızca turistlerin gündelik hayatını değil restoran ve kafelerin çalışma koşullarını da etkiliyor.
Yaz sıcağında gündüz saatlerinde açık havada hareket etmek giderek daha zor hâle geliyor ve tatilciler gezmek için güneşin alçalmasını beklemek durumunda kalıyor. Ayrıca yürüyüş, bisiklet turları ve doğa sporları gibi aktiviteler için de eylül ayı ideal. Tüm bu etmenler coolcation denen serin tatil trendinin de yükselişine neden oluyor.
Editörün önerisi: Coolcation’ın yükselişiyle popülaritesi artan destinasyon ve deneyimleri bu yazıda ele almıştım.
Gezginlerin favorisi Güney Akdeniz sahilleri
Son yıllarda her mevsim aşırı turizme tanık olan Güney Avrupa kentleri ve Akdeniz sahilleri "Süper Eylül" trendinin de en çok tercih edilen destinasyonları arasında. Zirvede ise İspanya var. eSky platformunun rezervasyon verilerine göre bu yıl Eylül ayında tercih edilen ülkeler arasında İspanya %27,9’luk payla ilk sırada yer alıyor. İspanya’yı %17 ile Yunanistan, %10 ile İtalya, %6,5 ile Türkiye ve %6 ile Bulgaristan izliyor.
- eSky yöneticilerinden Marcin Starkowski, bu destinasyonların ortak noktasının tatilcilere tam anlamıyla "uzun bir yaz" sunabilmesi olduğunu; gezginlerin artık alışıldık deniz tatili ile güneşli bir şehir kaçamağı arasında seçim yapmak zorunda kalmadan iki tecrübeyi tek bir seyahatte birleştirebildiğini vurguluyor.
İspanya, tatil seçenekleri arasında sahillerinin yanı sıra kültürel etkinlikleriyle de öne çıkıyor. Birçok kentte eylülde popüler festivaller düzenleniyor. Barselona’da her yıl eylül ayında yapılan ve şehrin en büyük festivali sayılan La Mercè, dört gün boyunca havai fişek gösterilerine, insan kulelerine (castells) ve renkli geçit törenlerine ev sahipliği yapıyor. Asturias bölgesinde ise Amerika’ya göç edenlerin yaz dönüşünü kutlayan Día de América epey hareketli geçiyor.
- Madrid, Valencia ve Sevilla gibi kentler de eylül ayında hem şehir turları hem de kültürel keşifler için sıklıkla tercih edilen destinasyonlar arasında.
Giderek popülerleşen adaları ve tarihî kentleriyle Yunanistan ve uzun sahil şeridiyle Türkiye de uzayan yaz takviminin favori ülkeleri arasında yer alıyor. Eylül ayı boyunca Ege ve Akdeniz adalarında gündelik yaşam canlılığını koruyor, feribot seferleri kesintisiz devam ediyor ve turistik tesisler hizmet vermeyi sürdürüyor.
Popüler destinasyonların dışına çıkmak isteyenlerin tercihi ise Arnavutluk, Karadağ ve Hırvatistan gibi Adriyatik ülkeleri. Eylülün ilk yarısı deniz, güneş ve ada turları için ideal imkanlar sunarken ayın ikinci yarısı kent keşifleri, kültür turları, yürüyüş ve bisiklet gibi macera aktiviteleri için biçilmiş kaftan hâline geliyor.
Eylülde ucuza tatil dönemi bitiyor mu?
Süper Eylül trendinin büyümeye devam etmesi hâlinde, yaz sonunda ucuza tatil yapma devri de kapanabilir zira AirDNA verilerine göre, bu yıl Eylül ayındaki kısa süreli kiralama talebi geçen yıla kıyasla %6,9 artış gösterdi ve rezervasyonlarda günlük ortalama konaklama ücreti %12,9 arttı.
Otel fiyatları ise destinasyona göre değişiyor. Expedia verilerine göre sonbahar aylarında otel fiyatları halen ortalama %7 düşüyor; Mikonos ve İstanköy gibi popüler adalarda indirimler %30’a kadar varabiliyor. Fakat büyük Avrupa şehirlerinde, fuar merkezlerinde ve iş turlarının yoğunlaştığı noktalarda fiyatlar eylülde aksine yükselişe geçiyor.
Anlayacağınız eylül ayı bundan böyle ucuz tatil dönemi olarak değil; yazı uzatanların, gürültü ve kaostan uzak durmak isteyenlerin, kentleri doğal ritminde deneyimlemek isteyenlerin tercihi olacak. Yakın gelecekte ağustosun yerini almayacak belki ama "Buraya asıl eylülde geleceksin" ifadesi benden böyle kulağımıza daha çok çalınacak.