Sayılarla Oscar adaylıkları: Peki şimdi ne olacak?

98. Akademi Ödülleri’nin adayları 22 Ocak Perşembe günü, Türkiye saatiyle 16.30’da açıklandı. Hem adaylık sayılarıyla hem de aday edilen filmlerin uluslararası çeşitliliğiyle son yılların en heyecan verici listesiyle karşı karşıyayız. 2025 sinemasını tanımlayan iki film, Sinners ve One Battle After Another kuşkusuz ki kendilerinden beklenen şekilde aday listesinin zirvesinde yer aldılar.

Sayılarla 98. Akademi Ödülleri adayları

16 adaylık. En İyi Film yarışı için iki favoriden biri konumundaki, Ryan Coogler imzalı Sinners, En İyi Film ve En İyi Yönetmen dahil 16 kategoride elde ettiği adaylıkla tarihin en çok Oscar adaylığı bulunan filmi unvanını kazandı. Bu rekoru daha önce 14’er adaylıkla All About Eve (1950), Titanic (1997) ve La La Land (2016) paylaşıyordu. Başrol kadın oyuncusu bulunmayan film, En İyi Kadın Oyuncu kategorisi dışında, bir uzun metrajlı kurmaca canlı aksiyon filminin aday olabileceği tüm kategorilerde Oscar adayı oldu.

35 film. En İyi Film adaylarının tümü 2 ya da daha fazla adaylık elde etti. Türlerarası büyüsünü rekor sayıdaki adaylığa çeviren Sinners’ın en büyük rakibi, 13 adaylıkla Paul Thomas Anderson’ın ABD güncel politikalarına çomak sokan epik komedisi One Battle After Another. Bu iki filmi 9’ar adaylıkla Marty Supreme, Sentimental Value ve En İyi Yönetmen adaylığı bulunmayan Frankenstein izledi. Geçen haftalarda Altın Küreler’de sürpriz bir En İyi Film ödülü kazanan Hamnet’in ise 8 adaylığı var. Kısalar hariç, 21 kategorideki adaylıklar 35 film arasında dağıldı.

Yüzde 73. En İyi Film kategorisindeki 10 aday kısalar hariç toplam adaylıkların %73’üne sahip. Bu oran geçen yıl %66 idi. Sinners ve One Battle After Another’ın 10’un üzerindeki adaylıkları bu yükselişin en büyük sebebi.

30 adaylık. 2025’in son aylarından bu yana Netflix’e satışıyla sinema endüstrisinin gündemini meşgul eden Warner Bros. dağıtımcılar arasındaki rekor sayıda adaylığa ulaştı. Sinners, One Battle After Another ve Weapons’ın toplam 30 adaylığıyla şirket, 2005’teki kendi rekorunu egale etmiş oldu. Warner Bros.’u toplam 18 adaylıkla geçen yılın büyük kazananı Neon, 16 adaylıkla Netflix izledi.

11 oyuncu. Dört oyunculuk kategorisindeki 20 adaydan 16’sı En İyi Film adayı filmlerdeki performanslarıyla bu başarıya ulaşırken, 11’i kariyerlerinin ilk Oscar adaylıklarını elde etti: Rose Byrne, Jacob Elordi, Elle Fanning, Inga Ibsdotter Lilleaas, Michael B. Jordan, Delroy Lindo, Wunmi Mosaku, Wagner Moura, Renate Reinsve, Stellan Skarsgård ve Teyana Taylor. 

4’er oyunculuk adaylığı. One Battle After Another ve Sentimental Value 4’er oyuncusuna, Sinners ise 3 oyuncusuna adaylık getirdi. Öte yandan bu yıl ilk kez verilecek En İyi Kasting ödülü için aday listesinde bu üç filmden sadece One Battle After Another ve Sinners yer aldı; onlara Hamnet, Marty Supreme ve The Secret Agent eşlik etti.

Çeşitlilik karnesi

Uluslararası yapımlar. Norveç’ten Joachim Trier ve Eskil Vogt’un son işbirliği Sentimental Value (9 adaylık) ve Brezilya’dan Kleber Mendonça Filho’nun Wagner Moura’nın performansıyla öne çıkan ajan filmi The Secret Agent (4 adaylık) En İyi Film kategorisinde de aday gösterildi. Ayrıca Fransa adına yarışan Jafar Panahi filmi It Was Just an Accident ve İspanya adına yarışan Oliver Laxe imzalı Sirat da En İyi Uluslararası Film yarışının dışına taşarak 2’şer adaylıkla listede yer aldı. Stellan Skarsgård’ın aldığı En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu adaylığı, inanması güç olsa da uluslararası bir yapımda, İngilizce dışında bir dilde bu kategoride aday gösterilen ilk performans.

Japonya’dan Kokuhō ile Norveç’ten The Ugly Stepsister ise En İyi Makyaj ve Saç Tasarımı kategorisinde aday oldu. İran yapımı Cutting Through Rocks, Danimarka yapımı Mr. Nobody Against Putin En İyi Belgesel, Fransa yapımı Arco ile Little Amélie and the Character of Rain ise En İyi Animasyon kategorisinde ABD dışındaki ülkeleri temsil ediyor.

Kadınlar ikinci planda. Uluslararası çeşitliliği artan aday listesi bir yana, yönetmeni kadın olan filmlerin hâlâ yeterince ön planda olmadığını görüyoruz. 10 En İyi Film adayı ve 5 En İyi Yönetmen adayı arasında kadınları yalnızca Hamnet ve yönetmeni Chloé Zhao temsil ediyor. 

Kadınlar için ilkler. Öte yandan bir kadını aday göstermek için 2017’ye kadar bekleyen En İyi Görüntü Yönetmenliği kategorisinde, tarihin dördüncü kadın adayı ve tarihin ilk beyaz olmayan kadın adayı dikkat çekiyor: Sinners’ın görüntü yönetmeni, Filipin asıllı Autumn Durald Arkapaw. En İyi Uluslararası Film yarışında İspanya’yı temsil eden Sirat’ın En İyi Ses kategorisinde aday gösterilen ekibi ise tarihte bu kategoride yarışan ve tamamı kadınlardan oluşan ilk ekip. Sinners’ın kostüm tasarımcısı, Oscar ödüllü Ruth E. Carter ise beşinci adaylığını elde ederek tarihte Oscar’a en çok aday gösterilen siyah kadın oldu.

Stone ve Chalamet’den gençlik rekorları. Poor Things’den sonra bir kez daha Bugonia’nın hem yapımcısı hem de oyuncusu olarak çifte adaylık alan Emma Stone bunu ikinci kez başaran ilk kadın olarak Frances McDormand’ı sollamış oldu. Stone, aynı zamanda 7 Oscar adaylığı bulunan en genç kadın ünvanını kazandı. Marty Supreme’in yapımcısı ve oyuncusu olarak çifte adaylık alan Timothée Chalamet ise 1950’lerde bunu başaran Marlon Brando’dan beri 3 En İyi Erkek Oyuncu adaylığı elde eden  en genç erkek oyuncu oldu.

Sürprizler ve tür sinemasının yükselişi

Sezon boyunca farklı ödüllere aday gösterilmiş Guillermo del Toro’nun (Frankenstein) yönetmen, Joel Edgerton (Train Dreams), Chase Infiniti (One Battle After Another) ve Paul Mescal’in (Hamnet) oyunculuk adayları arasında yer almadı. Oyunculuk kategorilerindeki en büyük sürprizler ise Kate Hudson’ın Song Sung Blue filmi ile aday edilmesi oldu.

Unutulduğunu sandığımız F1: The Movie En İyi Film kategorisine dahi girmeyi başarır ve toplam 4 adaylık alırken, En İyi Görsel Efekt kategorisinde yılın en kötüleri arasında gösterilen Jurassic World Rebirth’ün yer alması sürpriz olarak yorumlanabilir. Serilerinin önceki filmleri Akademi Ödülleri’nde büyük bir varlık gösteren Avatar: Fire and Ash iki adaylıkla yetinirken, Wicked: For Good ise sıfır çekti. Sezonun önemli yapımlarından Jay Kelly, No Other Choice, Nuremberg ve Sorry, Baby de hiç adaylık alamayanlardan…

Frankenstein 9 adaylıkla özellikle teknik kategorilerdeki iddiasını kanıtlarken, bir diğer tür filmi Weapons beklenenin altında adaylık alarak sadece oyuncusu Amy Madigan’ı listeye sokabildi. Öte yandan rekortmen Sinners’ın yanı sıra Frankenstein, Bugonia, KPop Demon Hunters ve tek adaylıkla da olsa Weapons’ın varlığı tür sinemasına olan mesafesiyle sıkça eleştirilen Akademi için büyük bir dönüşümü işaret ediyor.

Şimdi ne olacak? 

Oscar kazanacak isimlerin bazıları, henüz aday oldukları kesinleşmeden belli olabiliyor. Paul Thomas Anderson’ın yönetmen, Jessie Buckley’nin kadın oyuncu, Sinners ve One Battle After Another’ın senaryo, Sinners’ın özgün müzik, Frankenstein’ın prodüksiyon tasarımı, kostüm tasarımı ve makyaj ve saç tasarımı, KPop Demon Hunters’ın animasyon ve özgün şarkı ve Avatar: Fire and Ash’in görsel efekt Oscar ödülleri, çok büyük bir sürpriz olmazsa garantilenmiş gibi görünüyor. 

En çetin yarışlara oyunculuk kategorilerinde tanık olacağız: Timothée Chalamet ve Leonardo DiCaprio arasındaki çekişmeli yarıştan Wagner Moura ya da Ethan Hawke mu faydalanacak? Jacob Elordi ve Amy Madigan iyi başladıkları ödül sezonunda adaylıkla mı yetinecek, yoksa Akademi’nin tür sinemasına olan önyargılarından sıyrıldığının bir diğer kanıtları mı olacak? Stellan Skarsgård kariyer Oscar’ına kavuşabilecek mi, yoksa One Battle After Another erkeklerinden birine mi kaybedecek?

En İyi Film yarışı ise pek tabii ki aday listesini domine eden iki film arasında: Sinners ve One Battle After Another. Sinners’ın aldığı rekor sayıdaki adaylık tür sinemasına ya da siyah sinemaya mesafeli olup da filmi henüz izlememiş olan üye varsa dahi izlemelerini sağlayacaktır. One Battle After Another’ın şansını ise ABD’deki güncel politik atmosferle olan paralellikleri ve Paul Thomas Anderson’ın Oscar’ının cepte olması artırıyor. Tercihli sıralamaya dayalı puanlama sistemine geçildiğinden beri her yıl olduğu gibi, bu yıl da bu iki iddialı yapım arasındaki kazananı filmleri sevenler değil filmlerden nefret edenlerin azlığı belirleyecek.

98. Akademi Ödülleri, 15 Mart gecesi Conan O’Brien’ın sunacağı törenle sahiplerini bulacak.

Bazı kategorilerdeki 98. Akademi Ödülleri adayları şöyle:

•     En İyi Film
  Bugonia (yön. Yorgos Lanthimos)
  F1: The Movie (yön. Josesph Kosinski)
  Frankenstein (yön. Guillermo del Toro)
  Hamnet (yön. Chloé Zhao)
  Marty Supreme (yön. Josh Safdie)
  One Battle After Another (yön. Paul Thomas Anderson)
  The Secret Agent (yön. Kleber Mendonça Filho)
  Sentimental Value (yön. Joachim Trier)
  Sinners (yön. Ryan Coogler)
  Train Dreams (yön. Clint Bentley)
•     En İyi Yönetmen
  Paul Thomas Anderson (One Battle After Another)
  Ryan Coogler (Sinners)
  Josh Safdie (Marty Supreme)
  Joachim Trier (Sentimental Value)
  Chloé Zhao (Hamnet)
•     En İyi Kadın Oyuncu
  Jessie Buckley (Hamnet)
  Rose Byrne (If I Had Legs I’d Kick You)
  Kate Hudson (Song Sung Blue)
  Renate Reinsve (Sentimental Value)
  Emma Stone (Bugonia)
•     En İyi Erkek Oyuncu
  Timothée Chalamet (Marty Supreme)
  Leonardo DiCaprio (One Battle After Another)
  Ethan Hawke (Blue Moon)
  Michael B. Jordan (Sinners)
  Wagner Moura (The Secret Agent)
•     En İyi Uluslararası Film
  It Was Just an Accident (Fransa, yön. Jafar Panahi)
  Sentimental Value (Norveç, yön. Joachim Trier)
  The Secret Agent (Brezilya, yön. Kleber Mendonça Filho)
  Sirat (İspanya, yön. Oliver Laxe)
  The Voice of Hind Rajab (Tunus, yön. Kaouther Ben Hania)