Alman Emperyalizmi ve Türk Milliyetçiliği

Yazı: Sevil Özçalık Dumanoğulları
18. yüzyıldan itibaren modernleşmenin Batı ile ilişkilendirilmesi, Osmanlı aydınının Avrupa’ya karşı sevgi ile nefret arasında bir çelişki hali geliştirmesine yol açmıştır.(1) Temel kaygısı devletin bekasını korumak olan Osmanlı aydını giriştiği modernleşme çabalarında Avrupa’yı örnek alırken diğer taraftan devleti ona karşı güçlendirme ihtiyacı hissetmiştir.(2) Bu çelişkili durum Alman hayranı Osmanlı aydınının Almanya hakkında üretilen söylemi meşrulaştırma zorunluluğunu doğurmuştur. Alman- Osmanlı İttifakında rol oynayan aktörler Almanya hakkında bir söylem oluştururlarken belirli stratejiler benimsediler.(3) Bu stratejiler devletin modernleşme yolunda Almanya’yı izlemesinin meşru olduğunu, en azından gelişmekte olan Türk milliyetçiliğiyle çelişmediğini göstermiş ve ‘Alman ruhu’ efsanesinin birtakım unsurlarının Türk milliyetçiliğine eklemlenmesine yardımcı olmuştur.





