• Pew Research Center’ın ABD’de 480 mesleği incelediği yeni bir araştırma, üretken yapay zekadan en fazla etkilenmesi beklenen mesleklerde erkek istihdamındaki artışın, en az etkilenmesi beklenen mesleklere kıyasla %24 daha yüksek olduğunu ortaya koydu.

  • Öte yandan: 2023-2026 dönemi ile 2017-2019 verilerini karşılaştıran araştırmada, kadın istihdamındaki artışın mesleklerin yapay zekadan etkilenme düzeyiyle belirgin bir ilişki göstermediği görüldü.

• KPMG’nin yıllık geliri 500 milyon doların üzerinde olan şirketleri yöneten 1400 CEO’yla yaptığı araştırma, yöneticilerin %31’inin siber güvenlik ve veri güvenliğini büyümenin önündeki en önemli tehdit olarak gördüğünü ortaya koydu.

  • Ayrıntılar: Araştırmada küresel ekonomik belirsizlik %28, jeopolitik istikrarsızlık ve düzenleyici baskılar ise %26’şar oranla diğer başlıca riskler arasında yer aldı. CEO’ların kendi şirketlerinin üç yıllık büyümesine duyduğu güven %79’dan %84’e yükselirken küresel ekonomiye güveni %68’den %65’e geriledi. Ayrıca yöneticilerin %79’u, yapay zekanın üç yıl içinde en önemli yatırım önceliklerinden biri olacağına işaret etti.

• HP tarafından hazırlanan "İş İlişkileri Endeksi" araştırmasına göre 2026 yılında Türkiye’de işiyle sağlıklı ilişki kurduğunu söyleyen beyaz yakalı çalışanların oranı, bir önceki yıla göre 11 puan artarak %40’a yükseldi.

  • Ayrıntılar: Araştırmaya göre Türkiye'deki beyaz yakalıların %40'ı, işiyle sağlıklı ilişki kurduğunu söylerken %36'sı gelişime açık, %24'ü ise kritik grupta yer aldı. Kritik gruptaki çalışanların oranı, geçen yıla göre 8 puan gerilerken gelişime açık gruptakilerin oranı 4 puan azaldı. Şirketinin iyi performans gösterdiğini belirten çalışanların %66'sı işiyle sağlıklı ilişki kurduğunu ifade etti. Bu oran, kötü performans gösteren şirketlerde %22'de kaldı.

  • Bununla birlikte: Türkiye’deki çalışanların yapay zekayı günlük veya haftalık bazda kullanma oranı 2026’da %65'e yükselirken yapay zeka kullanmayanların oranı, bir önceki yıla göre 9 puan azalarak %11'e geriledi.

• İngiltere merkezli bankacılık devi Barclays, yapay zekanın da dahil olduğu teknolojilerden yararlanarak sabit maliyetlerini azaltma ve kârlılığını artırma çalışmaları kapsamında bu yıl işgücünün %5’ine yakını ile yollarını ayıracağını açıkladı.

  • Ayrıntılar: İşten çıkarmalar, şirket genelinde 5000 pozisyonu ortadan kaldıracak. Bu pozisyonların yaklaşık %60’ı, yazılım geliştiricilerin de bulunduğu destek birimlerinde yer alacak. Mali İşler Direktörü Anna Cross, kesintilerin 1000 kişilik kısmının tamamlandığını, kalan 4000’inin ise yıl sonuna kadar yapılacağını söylüyor.

• Microsoft, maliyetlerini azaltmak ve yapay zeka yatırımlarına kaynak sağlamak için küresel işgücünün dörtte birinden fazlasını oluşturan 60 bin çalışana gönüllü işten ayrılma paketi sundu.

  • Ayrıntılar: Program, ABD, Kanada, Hindistan ve Birleşik Krallık’taki belirli ekiplerde görev alan çalışanları kapsıyor. Paket sunulan çalışanlara teklifi kabul etmek için Aralık başına kadar süre veriliyor. Ayrılıkların ise yıl sonunda hayata geçirilmesi planlanıyor. Sunulacak maddi desteğin, çalışanların kıdemine ve görev seviyesine göre değişiklik göstereceği belirtiliyor.

• Meta, yapay zeka yatırımlarını finanse etmek için hisse satışı yoluyla 95 milyar dolara kadar yeni kaynak toplamayı planladığını açıkladı.

  • Ayrıntılar: Şirket, adi ve imtiyazlı hisse satışıyla yaklaşık 35 milyar dolar toplamayı ve hisselerini zaman içinde, satış anındaki piyasa fiyatından satarak 60 milyar dolara kadar ek kaynak sağlamayı hedefliyor. ABD merkezli çip üreticisi NVIDIA, Meta’nın hisse satışına 3 milyar dolarlık yatırımla katılacağını söylüyor. İki şirket ayrıca, Meta’nın Muse yapay zeka asistanı ve yapay zeka modelleri üzerindeki mevcut işbirliklerinin kapsamını da genişletmeyi planlıyor.

• Elon Musk, SpaceXSI’ın da çatı şirketi olan SpaceX’in yapay zeka işlemcileri satın almak için 40 milyar dolarlık borç finansmanı sağladığını açıkladı.

  • Ayrıntılar: Finansmanla alınan çiplerin, 2027’nin ilk ve ikinci çeyreğinde teslim edileceği belirtildi. Musk, şirketin yatırım yapılabilir kredi notu ile Starlink ve roket fırlatma faaliyetlerinden elde ettiği gelirlerin finansmana erişimini kolaylaştırdığını dile getirdi.

• Çin merkezli yapay zeka girişimi DeepSeek’in, son yatırım turunda 15 milyar dolar finansman topladığı bildirildi.

  • Önemli ayrıntı: CATL ve Tencent’in de katıldığı tur, Çin’in en büyük yatırım turlarından biri oldu.

• PwC Türkiye’nin Türkiye ve Avrupa’da bulunan 10 bin tüketiciyle yaptığı yeni bir araştırmaya göre Türkiye’de “Efsane Cuma” döneminde alışveriş yapmayı planlayanların oranı, geçen yılki %87 seviyesinden %94’e yükseldi.

  • Ayrıntılar: Tüketicilerin %54’ü indirimlerin gerçekliğini geçmiş fiyatları kontrol ederek doğruladığını, %50’si ise fiyat karşılaştırma sitelerine başvurduğunu söyledi. Bunun yanı sıra enflasyondan arındırılmış olarak daha fazla harcama yapmayı planlayanların oranı, %47’den %39’a geriledi. En çok ilgi gören kategoriler %47 ile giyim ve %32 ile elektronik olurken harcamaların %69’unun çevrimiçi kanallardan yapılmasının beklendiği bildirildi.

• İstanbul merkezli İdeal Ecza Deposu ve ÜSO Su Armatürleri’nin konkordato talepleri reddedilerek iflaslarına karar verildi.

  • Ayrıntılar: İstanbul 23. Asliye Ticaret Mahkemesi, İdeal Ecza Deposu’nun 21 Ekim’de iflasına hükmetti. İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ise 20 yıldır faaliyet gösteren ÜSO Su Armatürleri için 22 Ekim’de iflas kararı verdi.

• Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, ABD ile yapılan dizel anlaşması kapsamında 40 bin tonluk ilk dizel tankerinin limandan ayrıldığını açıkladı.

  • Hatırlatma dozu: ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında yapılan anlaşmaya göre Rusya, ABD’ye ilk aşamada 300 bin ton, Kasım ayında 500 bin ton ve sonraki dönemde 1 milyon ton daha dizel tedarik edecek.

• Reuters’ın altı kaynağa dayandırdığı habere göre Suudi Arabistan’ın petrol şirketi Aramco, çalışanlarından Dahran’daki genel merkezi tahliye ederek uzaktan çalışmaya geçmelerini istedi.

  • Ayrıntılar: İran destekli Yemenli Husilerin Suudi Arabistan’a saldırıları sürerken alınan kararın gerekçesi netleşmedi. Husilerin bu ayın başlarında Aramco’nun genel merkezine düzenlediği saldırıda binanın birkaç katında yangın çıkmış ve büyük bir hasar oluşmuştu.

• İran, Hürmüz Boğazı'ndan yapılan petrol sevkiyatlarında en büyük paya sahip olan Güney Kore merkezli deniz taşımacılığı şirketi Sinokor'un bütün gemilerine 1 Kasım'dan itibaren yasal işlem uygulanacağını açıkladı.

  • Ayrıntılar: İran'ın Hürmüz’den geçişleri denetlemek için kurduğu Basra Körfezi Boğazı İdaresi (PGSA), Sinokor'a ait gemilerin son üç ayda geçiş kurallarını en fazla ihlal eden gemiler olduğunu ve bunlardan en az yedisine yaptırım uygulandığını duyurdu. Sinokor'un tankerleri, Eylül ayında Hürmüz Boğazı'ndan geçen toplam 286,3 milyon varil ham petrolün %37'sini taşımıştı. Şirketin en büyük üç rakibi olan Suudi Arabistan merkezli Bahri, Kuwait Oil Tanker Company ve Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi'nin toplam payı ise %34 düzeyinde.

• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Eylül ayında işsiz sayısının 198 bin kişi artarak 2 milyon 967 bine yükseldiğini, işsizlik oranının ise 0,5 puan artarak %8,4'e çıktığını ve Şubat ayından bu yana görülen en yüksek seviyeyi kaydettiğini açıkladı.

  • Ayrıntılar: Eylül ayında geniş tanımlı işsizlik olarak da bilinen atıl işgücü oranı, 0,2 puanlık bir artışla %31,2'ye yükselerek Haziran ayından bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı. Aynı dönemde istihdam oranı, 0,1 puan azalarak %48,3’e gerilerken işgücüne katılım oranı, 0,1 puan artarak %52,7’ye yükseldi.

• Avrupa'nın önde gelen altı lüks tüketim şirketinin toplam piyasa değeri, yılın başından bu yana 251 milyar avro düşüş gösterdi.

  • Ayrıntılar: LVMH, Hermès, Kering, Richemont, Prada ve Moncler'den oluşan grupta en büyük kayıp 131,6 milyar avroyla LVMH'de ve 93,3 milyar avroyla Hermès'te görüldü. İki şirketin toplam değer kaybı, 224,9 milyar avroya ulaştı. Çin’deki tüketicilerin harcamalarını azaltması, ABD'de talebin zayıflaması ve şirketlerin beklentilerin altında kalan finansal sonuçları, hisseler üzerinde baskı oluşturdu.

• Anthropic, Kasım ayı ortalarında hayata geçirmeyi planladığı ilk halka arzı için ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na (SEC) sunduğu başvuru belgelerini kamuya açtı.

  • Ayrıntılar: Belgeler, Anthropic’in yılın ilk yarısında 16,3 milyar dolar gelir ve 80,7 milyar dolar net zarar bildirdiğine işaret etti. Zararın büyük bölümü, dönüştürülebilir borçların değerindeki değişimden kaynaklandı. Halka arza Goldman Sachs ve Morgan Stanley’nin aracılık edeceği görüldü. Hisselerini Nasdaq borsasında “ANT” koduyla listelemeyi planlayan Anthropic, hisse fiyatı ve ilk halka arzda toplamayı hedeflediği finansman miktarını açıklamadı.

• İngiltere Merkez Bankası’nın, dijital banka Revolut’un yeni finansal ürünleri onaylama süreçleri için bağımsız bir inceleme yapılmasını istediği bildirildi.

  • Ayrıntılar: Financial Times’ın haberine göre inceleme, şirketin hızla piyasaya sürdüğü ürünlere ilişkin riskleri ve iç kontrol sistemlerinin yeterliliğini değerlendirecek. 115 milyar dolar değerlemeye ve 80 milyondan fazla müşteriye sahip Revolut, Mart ayında aldığı bankacılık lisansının ardından İngiltere’deki hizmetlerini bireysel kredi gibi alanlara genişletmişti.

🗞 Quando: Kişisel uygulamalar çağı: Yazılımın milyonlarca kullanıcıya ihtiyacı var mı? | Doğa Yurduneri

🗞 Exante: Ucuzluk devrinin pahalı başlangıcı: Yapay zeka yatırımları nasıl enflasyonu artırdı? | Pelin Cengiz

🗞 Spektrum: Mucizevi kuşaktan ortak melankoliye: Z Kuşağı’nın kendini arayışı | Nart Özel

Bir önceki sayı:

🛍️ Aidiyet ekonomisi, Musk’ın Skydance yatırımı

📱 Son olarak: Aposto'nun LinkedIn ve YouTube hesabını takip etmeyi unutmayın!

• Porsche, yılın ilk dokuz ayında 1,74 milyar avro faaliyet kârı elde ettiğini açıkladı.

  • Ayrıntılar: Şirket, geçen yılın aynı döneminde 40 milyon avro faaliyet kârı raporlamıştı. O dönem Porsche’nin elektrikli araç stratejisinde yapılan değişikliklerle bağlantılı 2,7 milyar avroluk maliyet, şirketin kârını baskılamıştı. Bu yıl dokuz aylık faaliyet kâr marjı %6,9’a ulaşırken Porsche, yıl sonu için %5,5-7,5 aralığındaki marj hedefini korudu.

• ABD Başkanı Donald Trump, Audi’nin Georgia eyaletinde 4 milyar dolar yatırımla yılda 200 bin SUV üretim kapasitesine sahip yeni bir fabrika kuracağını açıkladı.

  • Ayrıntılar: Audi, ABD’deki ilk montaj fabrikasının yaklaşık 4500 kişiye istihdam sağlayacağını ve inşaatın 2027’de, üretimin ise 2030’ların başında başlamasının planlandığını bildirdi. Tesiste Q7, Q8 ve Q9’un üretilmesi bekleniyor.