• Türkiye ve Katar, 13 Kasım’da İstanbul’da, iki ülkeden birine veya her ikisine yönelik dış silahlı saldırılara karşı ortak tutum geliştirilmesini hedefleyen bir karşılıklı savunma anlaşması imzaladı.

  • Ayrıntılar: Taraflar, güvenlik tehditleri konusunda istişareleri, ortak askerî tatbikatları, savunma sanayii işbirliğini ve personel eğitimlerini artırma konusunda anlaştı.

  • Bilgi notu: Ortak bildiride, anlaşmanın hangi koşullarda devreye gireceği ve olası bir saldırıya nasıl karşılık verileceği açıklanmadı.

• Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın 7 Ağustos’ta imzaladığı Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması’nın onaylanmasını uygun bulan kanun, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

  • Ayrıntılar: Anlaşma, taraflardan birine yönelik dış silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılmasını ve saldırıya uğrayan ülkeye yardım edilmesini öngörüyor.

  • Bilgi notu: Kanun teklifinin gerekçesine göre ortak savunma hükmü otomatik işlemeyecek; uygulama istişarelerle varılacak mutabakata, ülkelerin anayasal yükümlülüklerine ve yetkili makamlarının kararlarına dayanacak.

• Yönetmen Berkun Oya’nın yazıp yönettiği Bir Başkadır, altı yıl aradan sonra 12 Kasım’da yayımlanan dört bölümlük ikinci sezonuyla, Netflix Türkiye’nin 13 Kasım tarihli günlük dizi sıralamasında ilk sıraya yerleşti.

  • Ayrıntılar: Oya’nın Başkomiser Muzaffer karakterini canlandırdığı yeni sezon, Muzaffer’in aile hayatına ve komşusu Meryem’le kesişen hikayesine odaklanıyor; Öykü Karayel ve Defne Kayalar, Meryem ve Peri rolleriyle geri dönüyor.

Nice’in bistrolarından Saint-Paul-de-Vence’ın sanat galerilerine, Luberon’un taş köylerinden Arles’ın pazarına uzanan bir Ekim rotası. Yaz kalabalığı çekilirken lavanta, biçilmiş tarlaların ardından kokteyllerde, cinde ve pazar tezgâhlarında karşımıza çıkıyor. Yol boyunca şarap tadımlarına, bahçelerde oyalanmaya ve dönüş öncesi Aix-en-Provence’ta tatlı bir molaya da yer var.

Yazı: Başak Yeğin

Provence'a Ekim'in son haftasında gittik. Yaz kalabalığı çekilmişti; sokaklar boş değildi ama kalabalığa takılmadan her köyün dokusunu hissedebildik. Lavanta tarlaları çoktan biçilmişti ama o mor koku bu kez tabağımızda ve kadehimizde karşımıza çıktı. Hava ise hâlâ yaz kıvamındaydı. Güneşte askılı yetiyor, gölgeye geçince ince bir ceket işinizi görüyor.

Rotanın mantığı basit: Marsilya'ya inip arabayla doğuya, Nice'e geçiyorsunuz. İki gece Nice'te kalıp Riviera kıyısını geziyor, ardından Saint-Paul-de-Vence üzerinden Luberon'a geçiyorsunuz. Dönüşte Arles ve Aix-en-Provence'a uğramak için de vakit kalıyor.

Nice: Promenade'da gün batımı, Vieux-Nice'te bir bistro

Nice'e akşamüstü varıyorsanız ilk iş Promenade des Anglais'ye inin. Kıyı boyunca dizilmiş mavi sandalyeler gün batımında doluyor; herkes yüzünü denize dönüp ışığın bitmesini bekliyor. Ekimin sonu olmasına rağmen denize girenler bile vardı.

Akşam yemeği için Vieux-Nice'teki Le Comptoir du Marché iyi bir seçim. 2011'de bistro ruhuyla açılan restoranda eski buzdolabı kapakları ve Nice bit pazarlarından toplanmış mutfak eşyaları mekana hoş bir retro hava veriyor. Menü duvardaki kara tahtada yazıyor ve kısa tutulmuş.

Biz karidesli fregolayı ve levreği seçtik. Fregola karides, bisque, fesleğen ve piquillo biberiyle, levrek ise beyaz fasulye püresi, rezene ve üzümle geliyordu.

Riviera: Villa Ephrussi, Èze ve Monaco

Nice'ten doğuya, İtalya sınırına doğru uzanan kıyıda tek bir villa görecekseniz Saint-Jean-Cap-Ferrat'daki Villa Ephrussi de Rothschild olsun. Barones Béatrice Ephrussi de Rothschild'in 20. yüzyılın başında yaptırdığı pembe villa, yarımadanın sırtında, iki yanı denize bakan bahçelerin ortasında duruyor. Villanın asıl ünü, Fransız bahçesinden Japon bahçesine farklı temalarla düzenlenmiş bahçelerinden geliyor.

• Biletinizi önceden çevrim içi alın ve villa ile bahçeler için iki saat ayırın. Zaman kalırsa Salon Béatrice'te bir kahve içmek için de güzel bir yer.

Öğleden sonra Èze'ye geçin. Èze'ye giriş tuhaf: Arabayı otoparka bırakıp nereye çıktığı belli olmayan bir yoldan yürüyorsunuz. Sonra birden karşınıza yamaca tutunmuş, dar taş sokaklı bir Orta Çağ köyü çıkıyor. Köyün tepesindeki Jardin Exotique hem bir kaktüs ve sukulent bahçesi hem de kıyının en geniş manzara noktalarından biri. Lavanta şuruplu spritz'le de burada tanıştım ve seyahat boyunca peşini bırakmadım.

Günün sonunda Monaco da yakın; biz akşamüstünü orada alışveriş yaparak geçirdik.

Saint-Paul-de-Vence: Sanat ve lavantalı cin

Saint-Paul-de-Vence'in asıl durağı Fondation Maeght ama yolda Fondation CAB'a uğramak için güzel bir neden var: Bir sanat merkezini gezmek için duruyorsunuz, aynı yerde gecelemek de mümkün. Biz konaklamadık ama güne burada taze bir pain au chocolat ve kruvasanla başladık.

Fondation Maeght'i galerici Aimé ve Marguerite Maeght 1964'te açmış. Vakıf çam ormanının içinde, Josep Lluís Sert'in tasarladığı bir binada. Giacometti'den Miró'ya kadar pek çok sanatçı eserini doğrudan bu bina ve bahçe için yapmış.

• Burada en sevdiğim şey oturup etrafı izlemek oldu. İki vakfı peş peşe gezecekseniz ikinciye biraz fazla zaman bırakın; tekrar gitsem yine orada bir süre oturmak isterdim. Giriş 18 euro, bireysel ziyaret için rezervasyon gerekmiyor ve müzenin ücretsiz otoparkı var.

Öğle yemeği için köydeki Le Saint Paul otelinin terası iyi bir mola. Teras, eski ve yıpranmış taş duvarların arasına sıkışmış daracık bir alan ama tam da bu yüzden çok etkileyici. Biz burada İtalyan pinsaları yedik. Surlarla çevrili taş sokaklar çiçekler ve sarmaşıklarla dolu. Köyün ünlü restoranı La Colombe d'Or ise ekim sonundan aralık ortasına kadar sezonluk kapalı, o tarihlerde gidiyorsanız planınıza koymayın.

Luberon'a geçerken akşamı bir şarap tadımına ayırabilirsiniz. Château Sainte Roseline, Provence'ın 1955'te sınıflandırılan cru classé şatolarından biri. Şarapların yanında şatonun lavantalı cinini de tatın; tarifinde lavanta, ardıç, greyfurt kabuğu ve kişniş tohumu var. Èze'de spritz'i tatlandıran lavanta, bu kez cine aromasını veriyor.

Luberon: Pazar, taş köyler ve bir tadım daha

Luberon'da kalmak için köylerden birinde bir ev tutmak iyi bir fikir. Biz iki geceyi La Bastide-des-Jourdans'ta, eski bir ipek çiftliğinden dönüştürülmüş bir evde geçirdik.

Cuma günü bölgedeyseniz sabahı Lourmarin pazarına ayırın. Pazar 08.00-13.00 arasında kuruluyor; erken gidip köyün girişindeki ücretsiz otoparklardan birine bırakın. Kahvaltıyı atlayıp karnınızı pazarda doyurabilirsiniz, biz öyle yaptık.

Şarküteri tezgahlarında kuru sucuklar etiketleriyle sıralanıyor: geyik, eşek, boğa, cevizli, karabiberli, Korsika usulü. Aralarında lavantalı olanı da var.

Lavantanın kendisi de tezgahta. Tarlalar biçilmiş olsa da kurutulmuş demetler pazarda demeti 6 euroya satılıyor.

Gordes ve Roussillon'dan Cadenet'ye

Lourmarin'den sonra Gordes ve Roussillon aynı öğleden sonraya sığıyor. Gordes'u önce yoldaki Rocher Bel-Air manzara noktasından görün, sonra köye girin. Roussillon'da ise toprak da evler de okr tonlarında. Eski okr ocaklarının arasından geçen Sentier des Ocres kısa bir patika; okr boyadığı için açık renk ayakkabıyla girmeyin.

Günün ikinci yarısını planlarken tadımı Roussillon'a, akşam yemeğini Cadenet'ye ayırmak işimizi kolaylaştırdı. Vignoble Chasson-Château Blanc'ta beyaz ve roze şarapları tattık; notlarıma aldığım isimlerden biri À mon Père. Haritada birbirine yakın duran köylerin her biri için ayrı restoran aramak yerine, nerede yemek yiyeceğinize ve nerede kalacağınıza ayrı ayrı karar verin.

Arles ve Aix-en-Provence: Son gün

Dönüş gününüz cumartesiye denk geliyorsa sabahı Arles pazarına ayırabilirsiniz; Boulevard des Lices boyunca kurulan pazar 12.45'e kadar açık.

Marsilya'dan uçacaksanız havalimanından önce Aix-en-Provence'ta Weibel'e uğrayın. Şeker komasına girmelik bir mola: Biz bir Paris-Brest, bir de navette briochée yedik.

• Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in gelecek hafta Çin’deki Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında bir araya gelmeyi planladığını açıkladı.

  • Ayrıntılar: ABD’li yetkililere göre görüşmede nükleer silahların azaltılması ve İran ele alınacak; Ukrayna’nın görüşülmesi veya bir anlaşmaya varılması beklenmiyor.

  • Bir adım geriden: ABD ile Rusya arasındaki son nükleer silah kontrol anlaşması Şubat’ta sona ermişti. Trump, Çin’in de dahil olacağı yeni bir anlaşma istiyor.

• İspanya’daki Barselona Pavyonu’nda Ciro Najle ve Josep Ferrando’nun cam bölmeler ve yansımalarla oluşturduğu Pavilion-Labyrinth yerleştirmesi, 12 Kasım’da ziyarete açıldı ve 22 Kasım’a kadar görülebilecek.

  • Ayrıntılar: Modernist yapının traverten platformuna yerleştirilen çalışma, ziyaretçilerin iç ve dış mekân arasındaki sınırları algılama biçimini değiştiriyor.

’in final sezonu, Emily'nin çıktığı Yunanistan seyahatinde eski sevgilisiyle yeniden karşılaşmasını ve Paris’te kurduğu hayatın geleceğini sorgulamasını konu alıyor.

• Ayrıntılar: Darren Star'ın yarattığı dizinin oyuncu kadrosunda Lily Collins, Ashley Park, Lucas Bravo ve Philippine Leroy-Beaulieu yer alıyor. Altıncı ve son sezon 24 Aralık'ta Netflix'te yayımlanacak. Fragman burada.

• Oscar ödüllü Avustralyalı oyuncu Nicole Kidman’a, 25 Şubat 2027’de Paris’te düzenlenecek 52. César Ödülleri’nde Onursal César Ödülü sunulacak.

• Özgür Özel, Yeni Parti’nin Ankara’da düzenlenen ilk olağan kurultayında tek aday olarak girdiği genel başkanlık seçiminde geçerli 1.154 oyun tamamını alarak yeniden genel başkan seçildi.

  • Ayrıntılar: Parti Meclisi’nin üye sayısı 80’den 150’ye çıkarıldı. Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu üyeleri, 15 Kasım Pazar günü blok liste yöntemiyle seçilecek.

  • Açıklama: CHP’deki mutlak butlan kararını ve mevcut parti yönetimini eleştiren Özel, “Seçimi kazanacak cesarete sahibiz” dedi; iktidara gelmeleri hâlinde “bir daha kimsenin ele geçiremeyeceği bir yargı sistemi” kuracaklarını söyledi.

• Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, ABD’li müzakerecilerin Rusya ile yürütülen barış görüşmelerinde Ukrayna’nın doğusundaki Donbas bölgesinden çekilmesi karşılığında NATO’ya katılması ihtimalini ilk kez gündeme getirdiğini söyledi.

  • Açıklama: Zelenski, NATO ve Avrupa Birliği’nden somut güvenlik garantileri alınması hâlinde olası anlaşma konusunda Ukrayna toplumunun görüşünü alacağını, tek başına karar vermeyeceğini belirtti.

  • Bilgi notu: Görüşmeler henüz kesinleşmiş bir NATO üyeliği taahhüdü içermiyor; Zelenski, sunulacak güvencelerin somut koşullarının hâlâ tartışıldığını söyledi.

• Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi’ne (COP31) paralel düzenlenen Halkların İklim Zirvesi, 14 Kasım’da Antalya’da farklı şehirlerden ve ülkelerden hak savunucularının katıldığı yürüyüş ve mitingle başladı.

  • Ayrıntılar: Aydın Kanza Parkı’ndan Cumhuriyet Meydanı’na yürüyen katılımcılar, iklim adaleti ve doğanın korunması taleplerini dile getirdi.

  • Açıklama: Antalya Emek ve Demokrasi Güçleri, Türkiye ve Avustralya’nın fosil yakıt politikalarını eleştirerek halkların iklim kararlarında söz sahibi olmasını ve dönüşümün maliyetinin emekçilere yüklenmemesini istedi.

  • Ayrıca: Temiz Hava Hakkı Platformu Koordinatörü Deniz Gümüşel, savaşların ekolojik yıkımına dikkat çekerek iklim adaleti mücadelesinin savaş karşıtı bir tutum gerektirdiğini söyledi.

• ABD merkezli teknoloji şirketi Microsoft, Outlook, Teams ve Copilot’u etkileyen küresel kesintinin ardından sorunun giderildiğini ve hizmetlerin etkilenen tüm kullanıcılar için yeniden sağlandığını açıkladı.

  • Açıklama: Kesinti nedeniyle özür dileyen şirket, olayın kötü niyetli bir faaliyetten kaynaklanmadığını belirtti.

• Eski Başbakan Viktor Orbán döneminin Ulusal Kalkınma Bakanı Miklós Seszták hakkındaki yolsuzluk soruşturmasında, ormanlara gömülen ve çeşitli binalarda saklanan yaklaşık 19,5 milyon dolar değerinde nakit para ele geçirildi.

  • Ayrıntılar: Ele geçirilen para devlet hazinesine yatırıldı. Eylül’den bu yana tutuklu bulunan Seszták, devlet ulaşım şirketiyle bağlantılı rüşvet iddialarını reddediyor.

  • Bir adım geriden: Nisan’daki seçimlerde Orbán’ın 16 yıllık iktidarını sona erdiren Başbakan Péter Magyar, önceki dönemin yolsuzluk iddialarını araştırmak üzere kapsamlı soruşturmalar başlatmıştı.

• Suudi Miras Komisyonu ve araştırma ortakları, Suudi Arabistan’ın bugün çölle kaplı Mundafan bölgesindeki eski bir göl kıyısında 125 bin yıl önceki insan yaşamını inceleyen araştırmanın sonuçlarını açıkladı.

  • Ayrıntılar: Birarada bulunan taş aletler, hayvan fosilleri ve bitki kalıntıları, bölgenin daha yağışlı olduğu dönemde insanların nasıl yaşadığını, avlandığını ve çevrelerindeki kaynakları kullandığını gösteriyor.

Gatto, Venedik'te kedi mafyasına borçlanan kara kedi Nero'nun sokak müzisyeni Maja'yla kurduğu beklenmedik dostluğu anlatıyor.

• Ayrıntılar: Luca'nın yönetmeni Enrico Casarosa'nın imzasını taşıyan Pixar animasyonunun orijinal seslendirme kadrosunda Mark Ruffalo ve Laurence Fishburne yer alıyor. Film, 5 Mart 2027’de gösterime girecek. Fragman burada.

• Themed Entertainment Association’ın (TEA) 2025 yılı ziyaretçi verilerine göre, Pekin’deki Saray Müzesi yaklaşık 19 milyon ziyaretçiyle dünyanın en çok ziyaret edilen müzeleri sıralamasında ilk sıraya yerleşti.

  • Ayrıntılar: İlk 20 müzenin 12’sinin Çin’de bulunduğu listede, Pekin’deki Yazlık Saray 17,4 milyon ziyaretçiyle ikinci, Şian’daki Qin Shi Huang Mozolesi Müzesi 11 milyon ziyaretçiyle üçüncü oldu. Çin dışındaki müzeler arasında en üst sırada 9 milyon ziyaretçiyle dördüncü olan Paris’teki Louvre yer aldı. Londra’daki Doğa Tarihi Müzesi yedinci, Vatikan Müzeleri sekizinci, British Museum ise 13. sırada yer buldu. New York’taki Metropolitan Sanat Müzesi yaklaşık 6 milyon ziyaretçiyle 17. oldu.

• Nathan Fielder ve Lance Oppenheim’ın yönettiği You Can See Everything, 11. Critics Choice Belgesel Ödülleri’nde En İyi Belgesel dahil aday olduğu beş kategorinin tamamında ödül kazandı.

  • Ayrıntılar: Theranos’un kurucusu Elizabeth Holmes’u konu alan film, En İyi Yönetmen, Görüntü Yönetimi, Kurgu ve Müzik ödüllerini de kazanarak gecenin en çok ödül alan yapımı oldu. Once Upon a Time in Harlem üç ödül kazanırken En İyi Politik Belgesel Ödülü NAZA’ya, En İyi Müzik Belgeseli Ödülü ise EPiC: Elvis Presley in Concert’a verildi.

  • Öte yandan: ABD’de belgesel sinemanın önemli ödül organizasyonlarından Cinema Eye Honors’ın adayları açıklandı; listede You Can See Everything ve American Doctor 7’şer adaylıkla öne çıktı.

• Muğla’nın Milas ilçesindeki Euromos Antik Kenti’nde, ikinci yüzyılda inşa edilen Zeus Lepsynos Tapınağı, 2015’te başlayan restorasyon çalışmalarının tamamlanmasıyla yeniden ayağa kaldırıldı.

  • Ayrıntılar: İncelenen yaklaşık 900 mimari blokun %70’i özgün yerlerine yerleştirildi. Kullanılamayacak durumdaki parçaların yerine bölgedeki mermer ocaklarından getirilen yeni bloklar kullanıldı.

• Nora Ephron’ın yönettiği, Tom Hanks ve Meg Ryan’ın başrollerini paylaştığı 1998 yapımı romantik komedi You’ve Got Mail, Warner Bros. tarafından yeniden sinemaya uyarlanıyor.

  • Ayrıntılar: Big Time Adolescence ve I Want You Back filmleriyle tanınan Jason Orley, Deborah Kaplan ve Harry Elfont’un hazırladığı ilk taslaktan hareketle yeni filmin senaryosunu yazacak ve yönetmenliğini üstlenecek. Gerçek hayatta rakip iki kitapçının, kimliklerini bilmeden internette başlayan aşkını anlatan orijinal filmin yeni uyarlamasının oyuncu kadrosu ve hikayesine ilişkin ayrıntılar henüz açıklanmadı.

• Hava trafik kontrol sistemindeki iletişim arızasının ardından ABD’de 14 Kasım Cumartesi günü iptal edilen uçuş sayısı, uçuş takip platformu FlightAware’in verilerine göre 5.300’ü aştı.

  • Bir adım sonrası: ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA) Başkanı Bryan Bedford, hava yolu şirketlerinin sefer programlarının Pazar günü sonuna kadar normale dönmesini beklediğini söyledi. Uçakların ve mürettebatın yeniden konumlandırılması sürüyor.

  • Açıklama: ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, kesintinin eski bakır hatların fiber optiğe dönüştürülmesi sırasında yaşandığını; sorunun ekipmandan mı, yüklenici firmanın çalışmalarından mı kaynaklandığının araştırıldığını belirtti.