• Collins İngilizce Sözlüğü, birini görünüş, özgüven veya statü bakımından gölgede bırakmak ya da ondan daha iyi performans göstermek anlamına gelen mogging ifadesini 2026 yılının kelimesi ilan etti.

  • Ayrıntılar:Mogging kelimesinin, “grubun alfa erkeği” anlamındaki AMOG ifadesinden türediği ve 2016 civarında vücut geliştirme çevrelerinde kullanılmaya başlandığı düşünülüyor. Collins’in bu yılki kısa listesinde daha büyük ve ağır otomobillerin üretimini tanımlayan carspreading, kısa sürede birden fazla orman yangınının çıkmasını anlatan firewave, işe alım niyeti olmadan yayımlanan iş ilanlarını ifade eden ghost job ve yapay zekanın insan uygarlığını sona erdirme olasılığına ilişkin p(doom) da yer aldı.

• Fransız yazar Philippe Jaenada, L’Inconnue du quai de Javel romanıyla Goncourt Ödülü’nü kazanmasının ardından France Inter’e verdiği röportajda kitabı yazarken ChatGPT’yi üç kez kullandığını söyledi.

  • Ayrıntılar: Jaenada, ChatGPT’nin yazdığı bir cümleyi okurla oyun oynamak, başka bir metin bölümünü ise programla dalga geçmek amacıyla romanına eklediğini; aracı araştırma için de kullandığını anlattı.

  • Bir adım geriden: Goncourt jürisi, Eylül’de Thélyson Orélien’in C’était ça ou Mourir romanını büyük ölçüde yapay zekayla yazıldığı şüphesiyle aday listesinden çıkarmıştı; Orélien iddiaları reddetmişti.

  • Öte yandan: Bu yılki dört finalistin tamamının, Gallimard, Flammarion ve Éditions de Minuit yayınevlerini bünyesinde barındıran Madrigall grubundan çıkması, ödülün bağımsız yayıncılık ve yayın çeşitliliği üzerindeki etkisine ilişkin tartışmaları beraberinde getirdi.

• Netflix, kullanıcıların izleme tercihlerine ve platformdaki güncel trendlere göre film ve dizi önerileri sunan AI Discover özelliğini ABD’de sınırlı sayıda kullanıcıyla test etmeye başladı.

  • Ayrıntılar: İlk aşamada İngilizce kullanan ve desteklenen akıllı televizyonlardan Netflix’e erişen abonelere sunulan özellik, “Hafif Bir Şeyler”, “Beni Korkut” ve “Ailece Film Gecesi” gibi temalar üzerinden öneriler oluşturuyor. Kullanıcılar önerileri daraltabiliyor veya farklı seçenekler isteyebiliyor. Bir sohbet robotu gibi çalışmayan ve çocuk profillerinde kullanılamayan AI Discover’ın önümüzdeki haftalarda daha fazla bölgeye ve kullanıcıya açılması planlanıyor.

• A24, NASA’nın talebi üzerine You Can See Everything belgeselini Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki (ISS) astronotlar için özel gösterime sunacağını açıkladı.

  • Ayrıntılar: Türkiye’de 30 Ekim’de “Her Şey Ortada” adıyla vizyona giren belgesel, Theranos’un kurucusu Elizabeth Holmes’un hapse girmeden önceki son 34 gününü kaydetmek amacıyla başlayan ve üç yıla yayılan çekimleri kapsıyor. ISS’teki astronotlar, filmi 20 Kasım’da vizyona gireceği Birleşik Krallık ve 30 Aralık’ta gösterime gireceği Fransa’daki izleyicilerden önce izleyecek.

• Türkiye’deki 10. yılını kutlayan Netflix, yerli dizi ve filmler için 2026–2028 dönemini kapsayan toplam 10 milyar liralık yatırım yapacağını açıkladı.

  • Ayrıntılar: Yatırım kapsamında Türkiye’nin farklı şehirlerinde yeni yapımlar çekilecek ve kreatif sektörde yeni iş olanakları oluşturulacak. Netflix’in İspanya, Portekiz, Türkiye ve Orta Doğu’dan Sorumlu İçerik Başkan Yardımcısı Diego Ávalos, şirketin Türkiye’deki ilk on yılında 30’u aşkın şehirde çekim yaptığını ve 90’dan fazla yerli yapımı izleyiciyle buluşturduğunu belirtti. Şirket ayrıca yeni yetenekleri desteklemek amacıyla yürüttüğü Türkiye Yetenek Haritası programını Anadolu’da üç şehre daha taşıyacak.

📌 Mahalle barlarından tarihi hanlara, otellerden teraslara yayılan Beyoğlu Caz Festivali, üçüncü edisyonunda 13-15 Kasım’da caz ve çağdaş doğaçlama müziğin yükselen seslerini ağırlıyor. Polonya’dan Kosmonauci, Belçika’dan bodies ve Dishwasher_, Macaristan’dan Intergeese Türkiye’deki ilk konserlerini festivalde veriyor. Dishwasher_’ın 13 Kasım’daki açılış konseri bilet ya da ön kayıt gerektirmiyor. Hollandalı saksafoncu Kika Sprangers ise yeni albümü “river, river”ın lansmanını aynı akşam İstanbul Birlik Kilisesi’nde yapıyor. Paneller, atölyeler ve Mutant Radio’nun canlı yayınları da programda. Bilet ve kayıt bilgilerine buradan ulaşabilirsiniz.

• Londra’daki Victoria ve Albert Müzesi’nde (V&A), İstanbul’un Bizans ve Osmanlı dönemlerindeki 1.600 yıllık sanat ve tasarım tarihini ele alan Konstantinopolis’ten İstanbul’a: Bir Şehir, İki İmparatorluk sergisi 7 Kasım’da açıldı.

  • Ayrıntılar: 200’den fazla eseri buluşturan sergide el yazmaları, ipek dokumalar, mozaikler ve mücevherlerin yanı sıra Osman Hamdi Bey’in bir tablosu da yer alıyor. Müzenin South Kensington binasındaki sergi, 9 Mayıs 2027’ye kadar ziyaret edilebilecek.

• 1886’da Sultan II. Abdülhamid için üretilen Louis Vuitton sandık bavul, Beymen’in 8 Kasım’da Tersane İstanbul’da açılan Timeless Treasures sergisinde gösterilmek üzere markanın Paris’teki arşivinden İstanbul’a getirildi.

  • Ayrıntılar: Çantanın tarihsel yolculuğunu Anadolu’nun kültürel mirasıyla buluşturan sergi, 55 markanın 80 tasarımını biraraya getiriyor; 8 Şubat 2027’ye kadar ziyarete açık.

  • Ayrıca: Beymen’in Genç Yetenekler Tasarım Yarışması’nda dereceye giren üç üniversite öğrencisinin tasarımları da sergide yer alıyor.

• Sanat yönetmenliğini Fazıl Say’ın üstlendiği Özyeğin Filarmoni, 2026/27 sezonunda İstanbul’da yedi konserle dinleyici karşısına çıkacak. Orkestra, uluslararası şef ve solistlerin yanı sıra genç müzisyenleri de aynı sahnede buluşturmayı hedefliyor.

  • Ayrıntılar: İlk konser bu akşam Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı’nda, şef Tianyi Lu yönetiminde ve Fazıl Say’ın solistliğinde düzenleniyor. Sezon boyunca Howard Griffiths, Josep Vicent, John Axelrod, Murat Cem Orhan, Candida Thompson ve Nil Venditti gibi şefler orkestrayı yönetecek.

  • Ayrıca: Solistler arasında akordeon sanatçısı Ksenija Sidorova, piyanistler Justus Eichhorn, Can Çakmur ve Hayato Sumino da bulunuyor. Sezonun son konseri 9 Mayıs 2027’de düzenlenecek.

Bugün COP31'de Anadolu Efes ile birlikteyiz. Antalya’daki zirvenin ilk gününün teması gıda, tarım ve sağlık. Tarımın iklim gündemindeki yeri konuşulurken, hasattan sonra tarlada kalanlar da bu tartışmanın bir parçası.

Biçilen tarlada geriye kalan sap ve köklere anız deniyor ve birçok bölgede hâlâ yakılıyor. Ankara Üniversitesi’nin ders notlarına göre bu, dekar başına yaklaşık bir ton kök, sap ve yaprağın yanması demek. Türkiye Ziraat Odaları Birliği de anız yakmanın toprak verimliliğine uzun vadede zarar verdiğine dikkat çekiyor.

Anadolu Efes’in UNDP Türkiye ortaklığında başlattığı İkinci Hasat projesi, bu sapları yeniden değerlendiriyor. Adıyaman’da Eliyaman ve Fortuna Kadın Girişimi Kooperatifleri’nden kadınlar, tasarımcı ve sanatçılarla birlikte arpa sapını sanat ve tasarım yüzeylerine dönüştürüyor. Bugüne kadar 16 özgün eser üretildi. Eserler, New York’taki Fashion Institute of Technology’de açılan Topraktan Yüzeye sergisine de taşındı.

Eserlerin çevrim içi açık artırmayla satışa sunulması ve gelirin doğrudan kooperatiflere aktarılması planlanıyor. İkinci Hasat, bir hasadın bittiği yerde yenisinin başlayabileceğini gösteriyor.

• Paul McCartney’nin “Band on the Run” şarkısından ilhamla 61 sanatçının ürettiği eserler, savaşlardan etkilenen çocuklara destek amacıyla açık artırmaya çıkarıldı.

  • Ayrıntılar: War Child'ın “Sound & Vision 2026” projesinde sanatçılar, McCartney’nin seçtiği bir şarkı sözünü yorumladı. Eserlerin Londra’daki sergisi 6-8 Kasım’da düzenlendi. Çevrimiçi açık artırma 12 Kasım’a kadar sürecek ve geliri War Child’ın çalışmalarına aktarılacak.

• İngiliz yazar China Miéville, roman türünün sınırlarını zorlayan ve yenilikçi kurmaca eserleri ödüllendiren Goldsmiths Ödülü’nü, yazımı 20 yıl süren ve 1.264 sayfadan oluşan The Rouse romanıyla kazandı.

  • Ayrıntılar: Paranormal gerilim ile tarihî destanı biraraya getiren The Rouse, 1973 Londra’sında bir askerin şüpheli ölümünü araştıran bir annenin hikayesinden yola çıkarak Britanya devletinin paranormal olaylara yönelik gizli ilgisini ele alıyor. Jüri, romanı tarih kullanımı, dil deneyleri ve türün sınırlarını zorlayan anlatımıyla öne çıkan, “çok katmanlı ve taşkın” bir eser olarak nitelendirdi.

• Alman Rönesans ressamı Albrecht Altdorfer’in 1520 yılında yaptığı düşünülen ve bugüne kadar sanat tarihçileri tarafından bilinmeyen bir manzara tablosu, 9 Aralık’ta Londra’daki Sotheby’s müzayedesinde satışa sunulacak.

  • Ayrıntılar: İsviçre’deki özel bir koleksiyonda ortaya çıkan eser, Altdorfer’in bilinen yalnızca üç yağlı boya manzara tablosundan biri. Sanatçının diğer iki eseri Münih’teki Alte Pinakothek ve Londra’daki National Gallery koleksiyonlarında bulunuyor. 3-5 milyon sterlin arasında alıcı bulması beklenen tablo, 7-19 Kasım’da New York’ta, 4-9 Aralık’ta ise Londra’da sergilenecek.

• İngiliz komedyen ve oyuncu Russell Brand, 2005-2009 yılları arasında dört kadına yönelik tecavüz ve cinsel saldırı suçlarından 10 yıl 6 ay hapis cezası aldı.

  • Ayrıntılar: Londra’daki Southwark Kraliyet Mahkemesi’nde dört hafta süren yargılama sonucunda jüri, Brand’i bir tecavüz ve üç cinsel saldırı suçundan oybirliğiyle suçlu buldu. İki tecavüz ve bir cinsel saldırı girişimi suçlamasından ise beraat etti. Savcılık, Brand’in şöhretinin ve nüfuzunun kadınlara erişimini kolaylaştırmak ve suçları cezasız işleyebileceği düşüncesini beslemek için kullandığını belirtti. Brand, ilişkilerinin rızaya dayalı olduğunu savunarak suçlamaları reddetmişti. Cezasının üçte ikisini cezaevinde geçirmesi bekleniyor.

• İspanyol koreograf Marcos Morau’nun hazırladığı Subject to Change – A Dance for David Bowie, müzisyenin şarkılarını ve özgün vokal kayıtlarını dans, koro sesleri ve vokalist María Arnal’ın performansıyla biraraya getirecek.

  • Ayrıntılar: Sadler’s Wells (İngiltere), Bunkamura (Japonya) ve La Veronal (İspanya) işbirliğiyle hazırlanan gösteri, 2028 ilkbaharında Lüksemburg’da dünya prömiyerini yapacak. Sonbaharda Londra’daki Sadler’s Wells’te sahnelenecek yapım, 2029 ilkbaharında Tokyo’ya taşınacak. Gösteri, Bowie’nin kariyeri boyunca farklı kimlikler ve sanatsal biçimler aracılığıyla kendini yeniden yaratma sürecinden ilham alıyor.

• Seçkin Pirim’in Ayça Okay küratörlüğünde hazırladığı 6 metre yüksekliğindeki mermer heykeli The King’s Road, Mısır’daki Giza Piramitleri’nde düzenlenen Forever Is Now 06 kapsamında sergileniyor.

  • Ayrıntılar: AWC Contemporary tarafından sunulan eser, Mısır’daki antik tapınakları, taş ocaklarını ve tören alanlarını birbirine bağlayan tarihî güzergahlardan ilham alıyor. Pirim, dikey mermer formlar ve aşınmış yüzeyler aracılığıyla tarihsel yolları geometri, ışık ve gölge üzerinden yeniden yorumluyor. Art D’Égypte tarafından düzenlenen serginin altıncı edisyonu, dünyanın farklı ülkelerinden sanatçıları kadim Mısır mirasıyla çağdaş sanat ekseninde biraraya getiriyor.

• 14 yıllık aranın ardından İBB Kültür ve İBB Miras restorasyonuyla yeniden açılan Muammer Karaca Tiyatrosu, ilk sergisi 'Mengü Ertel’in Tiyatro Evreni'ni 21 Ocak 2027’ye kadar ziyaretçilerle buluşturuyor.

  • Ayrıntılar: Mengü Ertel’in tiyatro afişleri, sahne ve kostüm tasarımları, eskizleri ve arşiv belgelerini biraraya getiren sergide Keşanlı Ali Destanı ve Deli Dumrul gibi yapımlara ait çalışmalar yer alıyor. Serginin odağında, 1964’te Karaca Sahnesi’nde dünya prömiyerini yapan Keşanlı Ali Destanı bulunuyor. Serginin mekansal ve sessel tasarımı Esma Ertel ve Murat Ertel'e ait.

• Metis Yayınları, yazar ve sanat eleştirmeni John Berger’ın doğumunun 100. yılı kapsamında, çocukları Katya, Jacob ve Yves Berger’ın da katılacağı bir anma etkinliğini 28 Kasım’da Pera Müzesi’nde düzenleyecek.

  • Ayrıntılar: Pera Müzesi Oditoryumu’nda düzenlenecek etkinlikte Berger’ın çocukları okuma yapacak; yazarların ve editörlerin katılımıyla söyleşiler düzenlenecek. Konuşma programının ayrıntıları ilerleyen günlerde açıklanacak.

• Oscar ödüllü Şilili yönetmen Sebastian Lelio, 52 yaşında Santiago’da hayatını kaybetti; ailesi, ölümünün sağlık sorunlarından kaynaklandığını açıkladı ancak ayrıntı vermedi.

  • Kimdir: Lelio’nun Daniela Vega’nın başrolünü üstlendiği A Fantastic Woman filmi, 2018’de yabancı dilde en iyi film Oscar’ını kazandı. Gloria, Disobedience ve The Wonder'ın da yönetmeni olan Lelio, kariyerinde Julianne Moore, Rachel Weisz ve Florence Pugh ile çalıştı. Arjantin’in Mendoza kentinde doğup Şili’de büyüyen yönetmen, Eylül ayında Alejandro Zambra’nın romanından uyarlanan Poeta Chileno'nun çekimlerine başlamıştı.

• ABD’li rapçi Macklemore, gelirini Filistin halkını destekleyen kuruluşlara bağışlayacağı “Özgür Filistin Turnesi”ne ABD’deki 9 büyük konser arenasının ev sahipliği yapmayı reddettiğini Instagram hesabından açıkladı.

  • Ayrıntılar: Sanatçı, aralarında Madison Square Garden, Barclays Center ve Kia Forum’un bulunduğu salonların önce uygun tarihler sunduğunu, turnenin Filistin’e destek amacı taşıdığını öğrenince geri adım attığını öne sürdü.

  • Açıklama: Macklemore, engellere rağmen Filistin için yardım konserleri düzenlemeye devam edeceğini belirtti.