🔴 Canlı Gündem

• Trump’tan yeni gümrük vergisi: Eski ABD Başkanı Donald Trump, Yüksek Mahkeme’nin gümrük vergilerinde yetki aşımı kararı sonrası seçilmesi halinde tüm ülkelere yüzde 10’luk küresel gümrük vergisi ve Çin’den ithalata daha yüksek tarife uygulayacağını söyledi.

• Trump, Yüksek Mahkeme’nin başkanın tek taraflı gümrük vergisi koyma yetkisini sınırlayan kararını eleştirdi ve bu yetkinin Kongre’ye devredilmesine karşı çıktığını ifade etti.
• Trump, Çin’i ABD’ye karşı “ekonomik savaş yürütmekle” suçladı ve Çin’den ithal edilen ürünlere uygulanacak tarifelerin mevcut seviyelerin çok üzerine çıkarılacağını dile getirdi.
• Yüksek Mahkeme, Trump döneminde çelik ve alüminyum ithalatına getirilen ek gümrük vergilerinin, başkanın ulusal güvenlik yetkisini aştığı gerekçesiyle iptaline hükmetti.
• Trump, küresel yüzde 10’luk gümrük vergisinin ABD’nin ticaret açığını azaltacağını ve üretimi ülke içine geri çekeceğini savundu.

• Avrupalı heyet gözaltına alındı: Türkiye’de cezaevlerini incelemek için gelen 6 Avrupalı aktivist, Diyarbakır ve çevresindeki hapishanelerdeki koşulları gözlemlemek ve rapor hazırlamak üzere yaptıkları ziyaret sırasında polis tarafından gözaltına alındı.

• Heyetin, Avrupa’daki insan hakları örgütleriyle bağlantılı olduğu ve Türkiye’deki cezaevi koşullarını yerinde görmek amacıyla bir program hazırladığı aktarıldı.
• Gözaltına alınanların, cezaevlerinde tutulan siyasi mahkûmların durumu ve iddia edilen hak ihlallerine ilişkin bilgi toplamak istediği, bu kapsamda avukatlar ve sivil toplum temsilcileriyle görüşmeler planladığı bildirildi.
• Polis ekiplerinin, grubun konakladığı yerde arama yaptığı ve dijital materyaller ile notlara el koyduğu, gözaltı işlemlerinin ardından ifade alma sürecine geçildiği ifade edildi.
• Olayın ardından bazı uluslararası insan hakları kuruluşlarının, heyetin serbest bırakılması ve cezaevi ziyaretlerine izin verilmesi çağrısında bulunduğu belirtildi.

• Trump'tan yeni gümrük vergisi: Eski ABD Başkanı Donald Trump, Yüksek Mahkeme'nin önceki gümrük vergilerini yetki aşımı gerekçesiyle iptal etmesinin ardından, yeniden seçilmesi halinde tüm ülkelere yüzde 10 oranında küresel gümrük vergisi uygulayacağını açıkladı.

• Yüksek Mahkeme, Trump yönetiminin çelik ve alüminyum ithalatına getirdiği ek gümrük vergilerini, başkanlık yetkisinin sınırlarını aştığı gerekçesiyle iptal etti.
• Trump, yeni planlanan yüzde 10’luk küresel tarifenin ABD ekonomisini ve yerli üretimi korumak için gerekli olduğunu savundu.
• Eski Başkan, daha önce de Çin başta olmak üzere çeşitli ülkelere yönelik yüksek gümrük vergileri getirmiş, bu adımlar uluslararası ticaret gerilimlerini artırmıştı.
• Yeni vergi planı, ABD’nin ticaret ortaklarıyla ilişkilerinde ve küresel tedarik zincirlerinde yeni bir baskı unsuru olarak değerlendirildi.

• İngiltere Andrew planı: İngiltere hükümeti, Jeffrey Epstein ile bağlantıları sonrası kamu görevini kötüye kullanma şüphesiyle hakkında soruşturma yürütülen Andrew Mountbatten-Windsor’u kraliyet tahtı varisleri listesinden çıkarmak için, polis soruşturmasının tamamlanmasının ardından bir yasa tasarısı hazırlamayı değerlendirdi.

• Mountbatten-Windsor, 19 Şubat Perşembe günü kamu görevini kötüye kullanma şüphesiyle Thames Valley Polisi tarafından gözaltına alındı ve 11 saat sonra serbest bırakıldı; hakkındaki soruşturma sürüyor ve kendisi herhangi bir suçu olduğunu reddediyor.
• Andrew, Jeffrey Epstein ile bağlantıları nedeniyle geçen Ekim ayında “prens” unvanı dahil tüm kraliyet unvanlarından mahrum bırakıldı ancak hâlâ tahtın sekizinci varisi olarak listede yer alıyor.
• Polis ekiplerinin, Andrew’un uzun yıllar yaşadığı Windsor Kalesi arazisindeki Royal Lodge’da pazartesiye kadar aramalarını sürdürmesinin beklendiği, çok sayıda sivil polis aracı ve minibüsün bölgeye giriş çıkış yaptığı bildirildi.
• Hükümetin olası yasa girişimi, Liberal Demokratlar ve İskoçya Ulusal Partisi milletvekillerinin desteğiyle gündeme gelirken, bazı İşçi Partisi milletvekilleri Andrew’un tahta geçme ihtimalinin çok düşük olduğunu söyleyerek adımın gerekliliği konusunda ikna olmadıklarını ifade etti.
• Veraset sırasını değiştirmek için yasa çıkarılması ve bunun Kral 3. Charles’ı devlet başkanı olarak kabul eden diğer İngiliz Milletler Topluluğu ülkeleri tarafından da desteklenmesi gerekiyor; veraset en son 2013’te Katolik biriyle evlenenlerin yeniden listeye alınmasıyla değiştirilmişti.
• Andrew, Epstein ile ilişkisine dair BBC Newsnight programına verdiği röportaj sonrası gelen tepkiler üzerine 2019’da kamu görevlerinden çekildi ve Ekim ayında da tüm kraliyet unvanları elinden alındı.

• Trump İran açıklaması: Eski ABD Başkanı Donald Trump, bir televizyon röportajında İran'ın nükleer programı ve bölgedeki faaliyetlerini gerekçe göstererek Tahran'a karşı "sınırlı bir askeri saldırı" seçeneğini değerlendirdiğini ve bu adımın masada olduğunu söyledi.

• Trump, İran'ın nükleer silah elde etmesine izin vermeyeceğini, bu konuda gerekirse askeri güç kullanmayı düşüneceğini ifade etti.
• Açıklamasında, hedefinin rejim değişikliği olmadığını, baskının İran'ın davranışlarını değiştirmeye yönelik olduğunu savundu.
• Trump, olası bir operasyonun kapsamının geniş bir savaş değil, belirli hedeflere yönelik sınırlı bir saldırı olacağını vurguladı.
• Röportajda, İran'la müzakere kapısını tamamen kapatmadığını, ancak Tahran yönetiminin önce mevcut tutumunu gözden geçirmesi gerektiğini dile getirdi.

• Trump gümrük vergileri iptal: ABD Yüksek Mahkemesi, eski Başkan Donald Trump yönetiminin bazı ithal ürünlere getirdiği ek gümrük vergilerini yetki aşımı gerekçesiyle iptal ederek yürütmenin ticaret yetkilerinin Kongre tarafından çizilen sınırları aştığına hükmetti.

• Mahkeme, kararında Trump yönetiminin ulusal güvenlik gerekçesiyle çeliğe uygulanan tarifeleri başka ürün gruplarına genişletme biçiminin yasadaki yetki devriyle uyumlu olmadığını vurguladı.
• Karar, Trump döneminde getirilen ve özellikle Çin başta olmak üzere çeşitli ülkelerden yapılan ithalata uygulanan ek vergiler nedeniyle açılan davalar kapsamında alındı.
• Yargıçlar, yürütmenin ticaret politikası alanındaki takdir yetkisinin mutlak olmadığını, Kongre’nin açıkça yetki vermediği alanlarda yeni gümrük yükleri konulamayacağını ifade etti.
• İş dünyası temsilcileri ve ithalatçı şirketler, söz konusu vergilerin maliyetleri artırdığı ve tedarik zincirlerini zorladığı gerekçesiyle uzun süredir hukuki mücadele yürütüyordu.

• Fransa turizmde rekor kırdı: Fransa, 2025'te ağırladığı rekor sayıda turist sayesinde dünyanın en çok ziyaret edilen ülkesi unvanını korurken, artan ziyaretçi sayısı ülkenin gözde turistik noktaları üzerinde ciddi baskı oluşturdu.

• Turizmden elde edilen ekonomik getiriler artış gösterdi.
• Ziyaretçi yoğunluğu, özellikle popüler turistik bölgelerde altyapı ve kapasite üzerinde baskı yarattı.

• Portekiz Donanması Rus gemisi: Portekiz Donanması, Rus bayraklı “SPARTA IV” adlı kargo gemisini ülkenin münhasır ekonomik bölgesine girdiği anda tespit edip Portekiz karasularından geçişi boyunca izlediğini ve bu faaliyetin NATO müttefikleriyle koordinasyon içinde yürütüldüğünü bildirdi.

• Donanma, geminin Portekiz’in kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölgesi sınırları içinden geçişi sırasında bir devriye gemisi görevlendirildiğini ve seyrin uluslararası deniz hukuku çerçevesinde takip edildiğini açıkladı.
• Açıklamada, Portekiz’in NATO’nun güney kanadında deniz güvenliği ve deniz trafiğinin gözetimi sorumluluğu kapsamında, bölgeden geçen yabancı savaş ve destek gemilerini rutin olarak izlediği vurgulandı.
• “SPARTA IV” gemisinin Rusya Savunma Bakanlığı ile bağlantılı bir lojistik şirketine ait olduğu ve daha önce de Akdeniz ile Karadeniz arasında askeri teçhizat ve malzeme taşıdığı yönünde Batılı istihbarat raporlarına atıf yapıldı.
• Portekiz makamları, geminin seyrine müdahale edilmediğini, izleme faaliyetinin yalnızca durum farkındalığını artırmaya ve NATO ile bilgi paylaşımına yönelik olduğunu kaydetti.

• Ramazan'da Mescid-i Aksa ve Gazze: On binlerce Müslüman, Ramazan'ın başlamasıyla Kudüs'teki Mescid-i Aksa'da sıkı İsrail güvenliği altında dua ederken, Gazze'deki aileler yıkıntılar ve sınırlı yardım koşullarında kutsal ayı karşıladı.

• Mescid-i Aksa'ya gelen kalabalık, İsrail güvenlik güçlerinin yoğun kontrol ve önlemleri altında ibadet etti.
• Gazze Şeridi'nde ise aileler, bombardıman sonucu oluşan yıkıntılar arasında ve kıt insani yardım imkânlarıyla Ramazan ayına girdi.

• Milano’da banka hırsızı: Milano’da bir bankaya giren hırsızın, alarm sisteminin devreye girmesi ve güvenlik kapılarının otomatik olarak kapanması sonucu banka kasasında yaklaşık dokuz saat boyunca kilitli kaldığı ve sabah mesai başlangıcında polis tarafından gözaltına alındığı bildirildi.

• Olayın, Milano’daki bir UniCredit şubesinde gece saatlerinde yaşandığı ve hırsızın kasaya girdikten sonra içeride mahsur kaldığı aktarıldı.
• Banka çalışanlarının sabah şubeye geldiklerinde kasadan gelen sesleri duyması üzerine polis çağırdığı, ekiplerin güvenlik prosedürlerini uygulayarak kasayı açtığı ifade edildi.
• Gözaltına alınan şüphelinin kimlik tespiti için karakola götürüldüğü, olayla ilgili soruşturma başlatıldığı ve bankada maddi hasar tespiti yapıldığı kaydedildi.

• Kvkk sosyal medya incelemesi: Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), Facebook, Instagram, WhatsApp, YouTube, TikTok, X ve LinkedIn gibi sosyal medya platformlarının Türkiye’deki kullanıcı verilerini nasıl işlediğini ve aktardığını tespit etmek için resen inceleme başlattığını duyurdu.

• KVKK, incelemenin 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında yürütüleceğini ve platformların aydınlatma yükümlülükleri ile açık rıza süreçlerinin mercek altına alınacağını bildirdi.
• Kurum, şirketlerden Türkiye’deki kullanıcıların verilerinin yurt dışına aktarımı, saklama süreleri ve veri güvenliği tedbirlerine ilişkin ayrıntılı bilgi ve belge talep etti.
• İnceleme kapsamında elde edilecek bulgulara göre ilgili platformlar hakkında idari yaptırım uygulanıp uygulanmayacağına KVKK Kurulu tarafından karar verileceği ifade edildi.

• Avrupalıların AİHS farkındalığı düşük: Avrupa Konseyi için yapılan bir anket, Avrupalıların çoğunun Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) hakkında bilgi sahibi olmadığını ve katılımcıların önemli bir bölümünün bu sözleşmenin neyi güvence altına aldığını bilmediğini ortaya koydu.

• Araştırmada, ankete katılanların yaklaşık yarısının AİHS’i hiç duymadığını ya da yalnızca ismen bildiğini ifade ettiği aktarıldı.
• Katılımcıların bir kısmının AİHS’i Avrupa Birliği mevzuatıyla karıştırdığı ve kurumlar arasındaki farkı ayırt edemediği belirtildi.
• Anket sonuçlarında, gençlerin ve daha düşük eğitim seviyesine sahip kişilerin AİHS hakkında daha az bilgiye sahip olduğu, yaş ve eğitim düzeyi yükseldikçe farkındalığın arttığı kaydedildi.
• Çalışmada, AİHS’in ifade özgürlüğü, adil yargılanma ve işkence yasağı gibi temel hakları güvence altına aldığı hatırlatıldı ve bu hakların çoğu katılımcı tarafından ulusal anayasalarla ilişkilendirildi.

• AB'den bitki temelli talep: Avrupa Birliği'nin, sürdürülebilir beslenmeyi teşvik etmek ve çiftçilerin et ile süt ürünlerinden uzaklaşıp bitki temelli üretime geçişini desteklemek için Bitki Temelli Eylem Planı kabul etmesi istendi.

• Talepte, bitki temelli üretime geçişin hem çevresel etkileri azaltacağı hem de sürdürülebilir gıda sistemlerinin güçlenmesine katkı sağlayacağı vurgulandı.

• BM raportöründen Fransa’ya yanıt: Birleşmiş Milletler (BM) Filistin Özel Raportörü, Fransa hükümetinin kendisine yönelik baskı ve istifa çağrılarına rağmen görevini bırakmayacağını, insan hakları ihlallerini raporlamaya devam edeceğini ve bu tutumunun ifade özgürlüğü ile BM bağımsız uzmanlık statüsüne dayandığını açıkladı.

• Raportör, Fransa’nın kendisini hedef alan açıklamalarının, Filistin’deki hak ihlallerine ilişkin eleştirel raporlarıyla bağlantılı olduğunu ve bu siyasi baskının BM mekanizmalarının bağımsızlığını zedelediğini savundu.
• Açıklamada, Fransa’nın BM nezdinde raportörün görevden alınması yönünde girişimlerde bulunduğu, buna karşılık BM insan hakları mekanizmalarının bağımsızlığının korunması gerektiğinin vurgulandığı aktarıldı.
• Raportör, Fransa’nın tavrının diğer ülkelerdeki insan hakları savunucuları üzerinde caydırıcı etki yaratabileceğini, bu nedenle görevini sürdürmenin aynı zamanda küresel insan hakları savunusunun bir parçası olduğunu ifade etti.
• BM yetkilileri ve insan hakları örgütlerinin, raportörün bağımsız çalışma hakkına saygı gösterilmesi ve devletlerin eleştirel raporlar nedeniyle özel raportörlere baskı yapmaması gerektiği yönünde çağrılar yaptığı bildirildi.

• Uber'den ücretsiz kuzey ışıkları turu: Uber, Finlandiya'nın Laponya bölgesinde mart ayında sınırlı sayıda kullanıcıya ücretsiz Kuzey Işıkları turu sunduğunu ve bu özel deneyimi uygulama üzerinden rezerve edilebilen bir kampanya olarak tasarladığını duyurdu.

• Kampanya kapsamında kullanıcılar, Uber uygulamasında belirlenen gün ve saat aralıklarında “Kuzey Işıkları” seçeneğini seçerek başvuru yaptı.
• Turlarda, Kuzey Işıkları’nı gözlemlemek için ışık kirliliğinin düşük olduğu noktalara özel araçlarla ulaşım sağlandı.
• Deneyim, Uber’in Finlandiya turizm destinasyonlarını öne çıkaran küresel pazarlama faaliyetleri çerçevesinde planlandı.
• Katılımcılara, yolculuk sırasında bölge ve Kuzey Işıkları hakkında bilgi verildi ve tur sonunda ekstra bir ücret talep edilmedi.

• Uber'den kuzey ışıkları turu: Uber, Finlandiya'nın Laponya bölgesinde mart ayında Rovaniemi çıkışlı ücretsiz Kuzey Işıkları turları sunduğunu ve kullanıcıların uygulama üzerinden sınırlı sayıda kontenjanla bu deneyimi rezerve edebildiğini duyurdu.

• Şirket, turların belirli mart günlerinde akşam saatlerinde düzenlendiğini ve katılımcıların özel tasarlanmış, cam tavanlı bir araçla şehir ışıklarından uzak noktalara götürüldüğünü açıkladı.
• Uber, kampanyanın yalnızca Rovaniemi’de konaklayan ve uygulamada konumu bu şehirde olan kullanıcılar için geçerli olduğunu, tur süresinin yaklaşık 3 saat olduğunu ve yolculara sıcak içecekler ile atıştırmalıklar ikram edildiğini belirtti.
• Firma, rezervasyonların “Uber Aurora” adlı özel bir seçenek üzerinden yapıldığını, hizmetin tamamen ücretsiz olduğunu ve Kuzey Işıkları’nın görülememesi ihtimaline karşı bunun doğal koşullara bağlı bir deneyim olduğuna dikkat çekti.
• Uber, daha önce de farklı ülkelerde benzer tematik seyahat deneyimleri düzenlediğini, Finlandiya kampanyasıyla hem kış turizmine hem de markanın bölgedeki bilinirliğine katkı sağlamayı hedeflediğini ifade etti.

• Meloni’den açıklama düzeltmesi: İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, daha sonra yaptığı açıklamada önceki sözlerinin yanlış yorumlandığını söyleyerek odak noktasının Fransa değil, toplumdaki kutuplaşma riski olduğunu ifade etti.

• Meloni, açıklamasında "Odak noktam Fransa değil, toplumdaki kutuplaşma riskidir," ifadesini kullandı.

• Eric Dane ve ALS hastalığı: Grey's Anatomy ve Euphoria dizilerindeki rolleriyle tanınan Amerikalı oyuncu Eric Dane'in 53 yaşında hayatını kaybetmesine yol açan amyotrofik lateral sklerozun (ALS), motor nöronları etkileyerek kas kontrolünü kademeli olarak kaybettiren ve kesin nedeni hâlâ tam olarak bilinmeyen bir hastalık olduğu aktarıldı.

• California doğumlu Eric Dane, ALS teşhisini Nisan 2025'te kamuoyuna açıklamış, son aylarını motor nöron hastalığının en yaygın türü olan bu hastalık için bağış toplama ve farkındalık çalışmalarıyla geçirmişti.
• Ailesi, Dane'in ALS ile verdiği mücadele sonrası Perşembe öğleden sonra öldüğünü duyurdu; oyuncunun, oyuncu ve model Rebecca Gayheart ile evli olduğu ve çiftin iki çocuğu bulunduğu belirtildi.
• Dane, Kasım ayında NBC'nin tıbbi drama dizisi Brilliant Minds'ta ALS teşhisi aldıktan sonra destek kabul etmekte zorlanan bir itfaiyeciyi canlandırmış, Aralık ayında ise ALS araştırmalarını destekleyen Target ALS adlı kuruluşun yönetim kuruluna katılmıştı.
• Target ALS, Dane'in katkısıyla yürüttüğü kampanyalardan birinin 500 bin dolarlık bağış hedefini aştığını açıkladı; oyuncu Eylül ayında yayımlanan bir videoda kendini "bir oyuncu, bir baba ve artık ALS ile yaşayan biri" olarak tanımlayarak hastalığı sona erdirmeye yönelik bağış çağrısı yapmıştı.
• ALS, Lou Gehrig hastalığı olarak da bilinen, istemli kas hareketlerini kontrol eden motor nöronların zamanla kaybına yol açan bir motor nöron hastalığı türü olarak tanımlanıyor ve kişilerin bedenleri üzerindeki kontrolünü yavaş yavaş yitirmesine neden oluyor.
• Son verilerin incelendiği bir çalışmaya göre ALS'nin ABD'de her 100 bin kişiden yaklaşık 5'ini etkilediği, hastalığın erkeklerde daha sık görüldüğü ve ortalama tanı yaşının 60 olduğu, ancak çok daha genç kişileri de etkileyebildiği bildirildi.
• Grey's Anatomy dizisinden Kim Raver, Dane'in setteki oyunculuğunu ve zamanlamasını överken, Kevin McKidd sosyal medyada "Huzur içinde uyu dostum" mesajını paylaştı.

• Royal Shakespeare Company oyunu: Royal Shakespeare Company, George R.R. Martin’in “Buz ve Ateşin Şarkısı” serisine dayanan ve Game of Thrones olaylarından önceki dönemi anlatan yeni bir sahne uyarlamasını İngiltere’de tiyatroseverlerle buluşturacağını açıkladı.

• Yapımın, Martin’in yarattığı Westeros evreninde geçen ve dizi olaylarından önceki politik ve hanedan çatışmalarına odaklanan bir hikâyeyi sahneye taşıyacağı ifade edildi.
• Projenin, popüler fantastik seriyi klasik tiyatro estetiğiyle birleştirmeyi amaçladığı ve geniş bir uluslararası izleyici kitlesine hitap etmesinin beklendiği aktarıldı.
• Uyarlamanın yaratıcı ekibinde, daha önce büyük ölçekli edebiyat ve dizi uyarlamaları üzerinde çalışmış tiyatro profesyonellerinin yer aldığı belirtildi.

• Evrensel solunum yolu aşısı: ABD’de Stanford Üniversitesi’nden araştırmacılar, burun spreyi şeklinde tek doz uygulanan ve hayvan deneylerinde grip, soğuk algınlığı, öksürük ile bazı bakteriyel akciğer enfeksiyonlarına ve alerjenlere karşı geniş koruma sağladığını söyledikleri yeni bir “evrensel aşı” geliştirdiklerini açıkladı.

• Science dergisinde yayımlanan çalışmada, aşı klasik aşılar gibi bağışıklık sistemini belirli bir mikroba karşı eğitmek yerine, bağışıklık hücrelerinin iletişimini taklit ederek akciğerlerdeki makrofajları sürekli “alarm” durumunda tuttu.
• Hayvan deneylerinde aşının etkisinin yaklaşık 3 ay sürdüğü, akciğerlerden geçerek vücuda giren virüs miktarını 100 ila 1000 kat azalttığı ve Staphylococcus aureus ile Acinetobacter baumannii bakterilerine karşı da koruma sağladığı bildirildi.
• Stanford Üniversitesi’nden Prof. Bali Pulendran, BBC’ye yaptığı açıklamada bu “evrensel aşının” grip, Covid ve nezle virüslerinin yanı sıra test edilen birçok bakteri ve alerjene karşı geniş bir yanıt oluşturduğunu ve bugüne kadarki aşılardan farklı bir prensiple çalıştığını söyledi.
• Oxford Üniversitesi’nden Prof. Daniela Ferreira, çalışmanın insan deneyleriyle doğrulanması halinde yaygın öksürük, soğuk algınlığı ve diğer solunum yolu enfeksiyonlarına karşı korunma yöntemini değiştirebileceğini, ayrıca aşının nasıl işlediğine dair net bir mekanizma sunmasının güçlü bir yön olduğunu belirtti.
• Araştırmacılar, aşının insanlarda uygulanabilmesi için klinik deneylere ihtiyaç olduğunu, insan akciğerlerinin derinliklerine ulaşmak için burun spreyi yerine nebülizatörle solunmasının gerekebileceğini ve insan bağışıklık sisteminin uzun vadeli tepkisinin henüz bilinmediğini ifade etti.