• Shakespeare’den ilhamla: Bir trajedinin menüsü | apéro Cumartesi
• Easy Mix'ten yeni tesis, Indochine'den martini menüsü | apéro gazete

OpenAI, yapay zeka destekli sohbet robotu ChatGPT’ye güç veren büyük dil modelinin en yeni sürümü GPT-5.5’i yayımladı.

• Ayrıntılar: Ajan tabanlı kodlama, bilgi teknolojileri görevleri, matematik ve bilimsel araştırma gibi konularda oldukça başarılı olduğu ifade edilen modelin, bağımsız performans testlerinde selefini ve rakipleri Gemini 3.1 Pro ile Claude Opus 4.5’i geride bıraktığı belirtildi.
• Ek olarak: Bir süredir ChatGPT, Codex ve Atlas’ı tek bir platformda birleştirmeyi planladığı iddia edilen OpenAI, GPT-5.5’in kendisini bir “süper uygulama” yaratmaya bir adım daha yaklaştırdığına işaret etti. Bir “Pro” sürümü de bulunan model, ilk etapta yalnızca ücretli ChatGPT abonelerinin kullanımına sunuldu.

Meta, ebeveyn denetimi araçlarını kullanan ebeveynlerin artık çocuklarının yapay zeka destekli sohbet robotu Meta AI ile yaptıkları sohbetlerin konu başlıklarını görebileceklerini açıkladı.

• Ayrıntılar: Ebeveynler, artık denetim merkezinde yeni bir “İçgörüler” sekmesi görecek. Bu sekmede konular, “Okul”, “Eğlence”, “Yaşam Tarzı”, “Seyahat”, “Yazı” ve “Sağlık” gibi başlıklar altında gösterilecek.

Yapay zeka estetiği; sanatı ve daha geniş bağlamıyla hayatı, verimlilik devrimi ile otantiklik krizi arasında bir gerilime sürüklüyor. Farkındalığı yüksek, algıları açık genç kuşakların yapay zeka içeriğini değersiz bulması, teknolojinin kendisinden çok, içeriğin tahmin edilebilir, homojen ve ruhsuz doğasına bir tepki aslında.

Yazı: Ümit Alan

“Hacel obasını engin mi sandın?” diye başlıyor türkü. “Ayağında potini var, zengin mi sandın?” diyerek tıngır mıngır devam ediyor. Asıl can alıcı soru üçüncü kıtada geliyor: “Her olur olmazı canım, dengin mi sandın?” diye giderken odaya 9 yaşına yenice girmiş olan kızım giriyor ve teşhisimi koyuyor:

“Çok sıkıcısın baba, AI şarkı mı dinliyorsun?”

Ben zaten konuyu biliyorum ama yine de sanki bilmiyormuş gibi üsteliyorum: “Nereden biliyorsun AI olduğunu?” Gayet kendinden emin bir şekilde cevaplıyor:

“Ya duymuyor musun, her şeyinden anlaşılıyor, Suno sesi bu, iğrenç!”

Birkaç gün sonra bu olayı gülerek Aposto Genel Yayın Yönetmeni Deniz Kaynak’a aktarıyorum. Deniz önce kendi kızıyla olan benzer bir deneyimini aktarıyor ama bonus olarak bir viral video yolluyor. Videoda Şeyma Subaşı ve kızı Melisa var. Şeyma Subaşı telefonundan kızına bir video izletiyor. Bir Google aramasıyla 12-13 yaşlarında olduğunu öğrendiğim Melisa, izletilen videoda olan bitene İngilizce olarak tepki gösteriyor: “Arkadaşlar, arkadaşlar, neden AI kullanıyoruz?” Şeyma Subaşı durumu özetliyor: “Sevmiyor hiç AI’ı!”

Gençler yapay zeka konusunda umutsuz

Sabah hiç o niyetle uyanmadığım hâlde, durduk yere Şeyma Subaşı ile aynı ortak paranteze giriyorum anlayacağınız. Ebeveynlik böyledir zaten. Bir bakarsınız ki, o güne kadar yaşadığınız hayat ve kimlik sıfırlanmış; geriye “Leyla’nın babası” kimliği kalmıştır.

Elbette hiç itirazım yok. Ayrıca düzenli yazı yazanlar bilir ki, yazı konusu bulmak yazı yazma işinin yarısından biraz fazlasıdır ve işin içinden yazı konusu çıkacaksa ortak parantezlere girmek bizim işimiz olur. Parantezi kapatıp verilerden devam edelim.

YAZININ DEVAMI

📌 Omurilik felci için koşuyoruz: Omurilik felcinin tedavisine yönelik araştırmalara fon sağlayan Wings for Life World Run, bu yıl da 10 Mayıs Pazar günü dünyanın dört bir yanında aynı anda gerçekleşecek. Katılım ücretlerinin tamamı, omurilik felcinin tedavisine yönelik bilimsel araştırmalara aktarılacak. 2014’ten bu yana 192 ülkeden 1,8 milyondan fazla kişinin katıldığı organizasyonda 60,5 milyon Euro bağış toplandı.

Türkiye’de İstanbul Kuruçeşme ve İzmir İnciraltı’nda düzenlenecek fiziksel koşuların yanı sıra, App Run ile ülkenin her yerinden katılım mümkün olacak. Ayrıntılı bilgi için burayı ziyaret edebilirsiniz.

🔠 Çocuk. Türkiye’de çocuğa yönelik şiddet, istismar, ihmal ve ölüm vakaları her geçen gün daha da artıyor. Bir yanda bayram kutlamaları yapılırken, diğer yanda çocuklar evlerinde, okullarında, sokakta ve “çalışırken” hayatını kaybediyor. Peki Türkiye, kendi çocuklarını neden koruyamıyor? Melisa Gülbaş, Aposto Gündem için yazdı.

💬 Haftanın tartışması: Palantir Technologies, kısa bir süre önce X üzerinden yayımladığı 22 maddelik bir manifestoyla büyük bir tartışmanın da kapısını açtı. “Teknolojik Cumhuriyet” başlığı altında paylaşılan manifesto; ulusal hizmet çağrısı, savunma alanında teknoloji şirketlerinin etik sorumluluğu ve bazı kültürlerin pasifleştirildiği yönündeki imaları nedeniyle geniş yankı uyandırdı. Doğa Yurduneri, tartışmanın ana hatlarını ve manifestonun ayrıntılarını teknoloji bültenimiz Quando için yazdı.

❓Haftanın sorusu: Hafta başında bir müzikalin sergilenmesi sırasında bir seyircinin yerini beğenmemesi ve tepkisini sahnedeki oyunculara yansıtması sonucu yaşanan kriz, oyunun iptal edilmesine neden oldu. Öte yandan bu durum iki ayrı soruyu birden gündeme getirdi: Tiyatro oyununa uygun salon ne demektir? Biz tiyatro seyircisi olabilecek miyiz? Suha Çalkıvik, kültür-sanat bültenimiz Duende için cevapladı.

Özyeğin Üniversitesi bünyesinde 40 ülkeden 16 binin üzerinde katılımcıyla yürütülen Küresel Çalışma Düzenleri Araştırması, Türkiye’de üniversite mezunu tam zamanlı çalışanların haftada ortalama 0,9 gün evden çalıştığını ve bu sürenin toplam çalışma haftasının %18’ine karşılık geldiğini ortaya koydu.

• Ayrıntılar: Araştırmaya göre küresel ölçekte çalışanlar, ortalama haftada 1 gününü evden çalışarak geçiriyor ve Türkiye küresel ortalamanın altında kalıyor. Türkiye genelinde evden çalışılan bir gün ortalama 69 dakika yol süresi tasarrufu sağlıyor. İstanbul’da bu süre 90 dakikanın üzerine çıkabiliyor.

^{Filmden kare: [1] Merve Ünsal, Sinkhole Syntax [Obruğun Sözdizimi], 2026. Kaynak: Salt}

• Nedir? Sergi. Türkiye’den Filistin, Lübnan ve Tunus’a uzanan bir coğrafyada arazi, hafıza ve arşiv arasındaki ilişkileri irdeleyen sergi, İngilizcedeki "landscape" kelimesinin Arapça ve Türkçeye tam anlamıyla çevrilememesinin ardında sebep olarak "araziyle ilişkilenme biçimlerinin değişkenliğini" arıyor. Adı ise insan hakları avukatı Noura Erakat’ın “Barajı yarıp geçiyoruz; mücadeleye devam edin” sözünden emanet.

• Nerede? Salt Beyoğlu
• Ne zaman? 22 Nisan - 23 Ağustos

Yatırım teşvik planı açıklandı: Türkiye Yüzyılı Yatırım İçin Güçlü Merkez Programında konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye Yüzyılı Yatırım İçin Güçlü Merkez Programı’nda yaptığı konuşmada, Türkiye'yi küresel bir cazibe merkezi hâline getirme amacıyla yakında Meclis'e sunulacak kapsamlı yatırım teşvik planını duyurdu.

• Editörün önerisi: 'Türkiye Yüzyılı Yatırım İçin Güçlü Merkez Programı'nda neler var? | Pareto

Ünlü şef ve insani yardım kuruluşu World Central Kitchen’ın kurucusu José Andrés, İran’la yaşanan savaşın küresel gübre ticaretini sekteye uğratarak dünyayı uzun süreli bir kıtlık riskiyle karşı karşıya bırakabileceği uyarısında bulundu.

• Ne dedi? Washington’da düzenlenen bir ekonomi konferansında konuşan Andrés, dikkatlerin petrol fiyatlarından ziyade tarımsal üretimin temel girdilerine çevrilmesi gerektiğini söyledi.
• Çözüm önerisi: Ülkelerin GSYH’lerinin %3’ünü “barış vergisi” olarak ayırmasını öneren Andrés, artan askerî harcamaların küçük bir kısmının bile açlığı önlemeye yetebileceğini savunuyor.

Netanyahu'dan kanser açıklaması: İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, yıllık sağlık raporunun ardından yaptığı açıklamada, erken evre prostat kanseri teşhisi aldığını ve başarılı bir tedavi süreci geçirdiğini duyurdu.

• Ayrıntılar: 76 yaşındaki Netanyahu, rutin kontroller sırasında tespit edilen bir santimetreden küçük tümörün tedaviyle tamamen ortadan kaldırıldığını ve sağlık durumunun iyi olduğunu belirtirken bu bilginin sızmasının İran tarafından propaganda malzemesi olarak kullanılmaması için raporun açıklanmasını ertelettiğini ifade etti.

ABD yönetimi, enerji piyasasında yaşanan aksaklıkları hafifletmek amacıyla ABD limanları arasındaki taşımacılıkta Amerikan gemilerinin kullanılmasını zorunlu kılan Jones Yasası için sağlanan muafiyeti 90 gün daha uzattı.

• Bir adım geriden: ABD yönetimi, İran savaşının etkisiyle yaşanan arz sıkıntıları ve yükselen petrol fiyatları karşısında, ilk olarak 18 Mart'ta Jones Yasası'na yönelik 60 günlük muafiyet getirildiğini duyurmuştu.

Formula 1 geri dönüyor: Cumhurbaşkanı Edoğan tarafından yapılan açıklamaya göre, İstanbul Park 2027 yılından itibaren 5 yıl boyunca yeniden Formula 1 takviminde yer alacak.

• Ayrıntılar: 2005-2011 ve pandemi dönemindeki 2020-2021 yarışlarının ardından İstanbul, motor sporlarının en prestijli organizasyonuna toplamda 10. kez ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Hermann Tilke imzalı, ters yönlü yapısı ve meşhur 8. virajı ile bilinen 5,3 kilometrelik pistte yarışlar 2027'den itibaren düzenli olarak düzenlenecek.

İngiltere ağırlama sektörünün önde gelen isimlerinden Richard Caring, aralarında İngiltere restoran sektörünün en büyüklerinden The Ivy Collection ve prestijli özel üyelik kulüplerinin de bulunduğu restoranlarının çoğunluk hissesini 1,4 milyar sterlinlik bir anlaşmayla Abu Dabi merkezli yatırım devi IHC Group’un iştiraki DIAFA’ya devretti.

Şanlıurfa'da yürütülen soruşturma kapsamında aralarında AK Partili eski belediye başkanı Şeref Albayrak’ın da bulunduğu 49 şüpheli, örgüt kurma ve ihaleye fesat karıştırma suçlamalarıyla gözaltına alındı.

• Ayrıntılar: Emniyet Genel Müdürlüğü; MASAK, Vergi Denetim Kurulu ve İçişleri Bakanlığı raporları doğrultusunda başlatılan operasyonda 51 şüphelinin 28’inin kamu görevlisi olduğunu açıkladı.

• Nedir? Oyun. Amerikalı yazar Max Wolf Friedlich’in kaleme aldığı, Kerem Deren ve Çisil Hazal Tenim’in uyarlayıp yönettiği Job, izleyiciyi yaşadığımız dünyanın en hassas konularıyla yüzleşmeye davet ediyor: travmalar, jenerasyon çatışması, güç dinamikleri ve bir terapist-danışan ilişkisi. en ham ve kritik katmanlarıyla seyirciyi karşı karşıya bırakıyor.
• Nerede? Zorlu PSM
• Ne zaman? 26 Nisan

Instagram, İtalya ve İspanya’da “Instants” adlı yeni bir mobil uygulamayı test etmeye başladı.

• Ayrıntılar: Hem bağımsız mobil uygulama üzerinden hem de Instagram içinden erişilebilen Instants, kullanıcıların yalnızca bir kez görüntülenebilen ve 24 saat sonra kaybolan fotoğraflarını arkadaşlarıyla paylaşmasına olanak tanıyor. Galeriden fotoğraf yüklenemeyen uygulamada yalnızca uygulama içi kameradan tek dokunuşla fotoğraf çekilebiliyor ve bu fotoğraf üzerinde düzenleme yapılamıyor. Kullanıcılar, çektikleri fotoğrafa yalnızca metin ekleyebiliyor.

Birleşmiş Milletler Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından yayımlanan yeni bir rapor, her yıl 840 binden fazla kişinin uzun mesailer, iş güvencesizliği ve işyerinde taciz gibi psikososyal risklerle bağlantılı sağlık sorunları nedeniyle hayatını kaybettiğini ortaya koydu.

• Ayrıntılar: Raporda ayrıca işle bağlantılı tehditlerin kalp-damar hastalıkları ve intiharı da kapsayan ruh sağlığı bozukluklarıyla ilişkilendirildiği belirtildi. Uzun çalışma saatleri, zorbalık, iş yükü baskısı, emek-ödül dengesizliği, iş güvencesizliği, şiddet ve taciz, çalışanların kötü sağlık durumunun başlıca tetikleyicileri olarak sıralandı.

• Nedir? Dans. Klasik bale ve hip hop dansçılarından oluşan Genç Bale Tan Sağtürk Topluluğu, Kuğu Gölü’nü dans, müzik ve teknolojinin biraraya geldiği çağdaş bir bakış açısıyla sahneye taşıyor.
• Nerede? Paribu Art
• Ne zaman? 28, 29 Nisan

Yakın zamanda Suadiye'de açılan Little Pika, Japon izakaya kültüründen ilham alıyor. Pigalle’in kardeş işletmesi olan mekan, onun mahalle kültüründen beslenen samimi ruhunu bu kez Uzak Doğu mutfağıyla buluşturuyor.

• Menüden: Karides, acılı yuzu sos ve frenk soğanlı Ebi Skewers; antrikot ve acılı teriyaki sosla hazırlanan Beef Skewers; karides, yamagobo, avokado ve tenkasulu Ebi Roll menünün öne çıkanları arasında. Kokteyl menüsünden ise tatlı-acı Asian Latino ile ekşi-yeşil Yuzurita tatmaya değer.