• PHP programlama dilini destekleyen PHP Vakfı’nın İcra Direktörü Elizabeth Barron, geçen hafta kamuoyuna açıklanan iki ciddi güvenlik açığının ardından kuruluşun finansman ve personel yetersizliğine dikkat çekti.

  • Ayrıntılar: Barron, bağış ve hibelerle çalışan vakıfta kendisinin tek tam zamanlı personel olduğunu, ayrıca çoğu yarı zamanlı 14 sözleşmeli çalışan bulunduğunu söyledi.

  • Ayrıca: Barron, yapay zekanın yaklaşık on yıldır mevcut olan açıkların bulunmasına yardımcı olduğunu, ancak önerilen kod değişikliklerini artırarak inceleme yükünü de büyüttüğünü söyledi. Kod önerilerinin bir yılda neredeyse iki katına çıktığını, katkı sağlayanların sayısının ise aynı hızda artmadığını belirten Barron, şirketlerin ve kamu kurumlarının PHP’ye bağımlılığına kıyasla finansmanın yetersiz kaldığını vurguladı.

• Microsoft'un kurucu ortağı Bill Gates, yapay zekanın 20 yıllık bir ekonomik ve toplumsal çalkantıya yol açabileceği uyarısında bulunarak "Benim en büyük endişem, kazananların ve kaybedenlerin olacağı, pek çok sarsıntının yaşanacağı bu 20 yıllık geçiş dönemi" dedi.

  • Ayrıntılar: "Decoder" adlı podcast programında konuşan Gates, yapay zeka odaklı bir ekonomiye geçişin istihdam yapısını potansiyel olarak yeniden şekillendireceğini ve insanların toplumdaki rolleri konusunda soru işaretleri doğuracağını söyledi. Toplumun potansiyel olarak bir "bolluk çağına" girmeden önce bu çalkantıyı atlatması gerekeceğini savunan Gates, yapay zeka ve robotik alanındaki gelişmelerin zamanla makinelerin ev inşa etmek, gıda yetiştirmek ve hatta ameliyat yapmak da dahil olmak üzere insanların yaptığı fiziksel işlerin büyük bir kısmını üstlenmelerine olanak sağlayabileceğini ifade etti.

  • Öte yandan: Gates, hükümetlerin ve toplumun yapay zeka teknolojisinin hızlı gelişimine yeterince hazırlıklı olmadığı konusunda da uyarıda bulundu.

• ABD merkezli çip üreticisi NVIDIA'nın kurucusu ve CEO'su Jensen Huang, Kazakistan'ın enerji kaynakları ve nitelikli insan gücüyle küresel bir fiziksel yapay zeka merkezi olma potansiyeline sahip olduğunu belirtti.

  • Ayrıntılar: Astana Hub tarafından Uluslararası Yapay Zeka Merkezi Alem.AI'da düzenlenen etkinlikte Kazakistan Başbakan Yardımcısı ve Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma Bakanı Jaslan Madiyev'in sorularını yanıtlayan Huang, yapay zeka sistemlerinin geliştirilmesi ve çalıştırılması için enerjiye, veriye ve yüksek işlem kapasitesine ihtiyaç duyulduğuna işaret ederek Kazakistan'ın sahip olduğu doğal kaynakları teknoloji alanında katma değere dönüştürebileceğini söyledi. Huang, "Gelecekte yalnızca enerji ihraç etmek yerine, enerjiyi yapay zeka kapasitesine dönüştürebilir ve bu kapasiteyi ihraç edebilirsiniz" dedi.

• Meta, yayıncılar ve dijital reklamverenlerin rekabet otoritelerine yaptığı şikayetlerin ardından güncellenen ticari şartlarının yürürlük tarihini 30 Ekim’den 20 Kasım’a erteledi.

  • Ayrıntılar: Şikayetçiler, Avrupa Birliği ve İngiltere rekabet otoritelerine başvurularında yeni şartların Meta’ya içeriklerini yapay zeka hizmetlerinde sınırsız kullanma hakkı vereceğini öne sürdü. İddiaları reddeden şirket, ertelemenin iş ortaklarına değişiklikleri açıklamak için zaman tanıyacağını belirtti. Meta ayrıca web tarama botlarını nasıl kullandığını açıklayacağını ve içerik sahiplerinin tercihlerini robots.txt dosyası üzerinden bildirmeye devam edebileceğini açıkladı.

• Apollo Global Management Başekonomisti Torsten Slok, büyük yatırımlara rağmen yapay zekanın ABD’de teknoloji sektörü dışındaki şirketlere henüz belirgin bir finansal getiri sağlamadığını söyledi.

  • Ayrıntılar: Slok, 24 Ekim’de yayımladığı analizde, “Muhteşem Yedili” olarak bilinen teknoloji devlerinde çalışan başına gelir ve kâr marjlarının yükseldiğini, S&P 500’ün kalan 493 şirketinde ise bu göstergelerin yatay seyrettiğini belirtti. Yapay zekanın genel verimlilik artışını hızlandırdığına ilişkin de henüz işaret bulunmadığını söyledi.

• Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, IMF’nin yayımladığı Mali Şeffaflık Değerlendirmesi’ne göre Türkiye’nin yaklaşık 40 ülke arasında üst sıralarda yer aldığını belirterek, şeffaflığı artıracak yapısal reform çalışmalarının sürdüğünü söyledi.

  • Ayrıntılar: Şimşek, X hesabından yaptığı açıklamada, Türkiye’nin IMF Mali Şeffaflık Kodu ilkelerinde iyi veya ileri uygulama düzeyine ulaştığı oranın 2015’te yaklaşık yarıyken üçte ikiye yükseldiğini kaydetti. Mali istatistikler, bütçe yönetimi, mali riskler ve hesap verebilirlik alanlarını kapsayan değerlendirmedeki ilerlemeyi, 20 yılı aşkın süredir devam eden kurumsal dönüşüme bağladı.

• Mahkeme tarafından CHP genel başkanlığına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında ortak savunmayı öngören Mekke Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifine, eleştirilerine rağmen “evet” oyu vereceklerini söyledi.

  • Ayrıntılar: Gaziantep’te gazetecilere konuşan Kılıçdaroğlu, başlangıçta anlaşmanın İran’la çatışmaya ve mezhepsel gerilime zemin hazırlayabileceğinden endişe duyduğunu belirtti. İran’ın anlaşmayı uygun bulduğuna ilişkin açıklaması ve metnin Meclis’e sunulmasının ardından kaygılarının giderildiğini ifade etti. Kılıçdaroğlu, üç kurucu ülkenin ortak onayıyla anlaşmaya yeni üyelerin katılabileceğini de söyledi.

haftayı 114,4 milyar TL ortalama hacim ve %5,16 kayıpla 11.116 puan seviyesinden tamamladı.

• Ayrıntılar: Fon krizi ve MSCI'nin Türkiye endekslerine ilişkin kararının ardından haftaya satış baskısıyla başlayan endeks, Pazartesi günü yaşadığı kaybın ardından Salı günü gelen tepki alımlarıyla 11.800 seviyelerini test etmiş olsa da, Çarşamba günü satışların yeniden hızlanmasıyla 11.500’lere çekildi. Perşembe ve Cuma günü satışların devam etmesiyle 10.707 puana kadar inerek haftanın en düşük seviyesini gören endeks, bu noktadan bir miktar toparlanmış olsa da haftayı kayıpla bitirdi ve kayıp serisini altıncı haftaya çıkardı.

• Kazanç-kayıp: Endeks son bir aylık dönemde %16,11 kayıp yaşarken, son bir yıllık kazanç %4,80 seviyesinde bulunuyor.

• Şirketler: BIST 100'e dahil olan şirket payları arasından haftayı en yüksek kazançla kapatanlar sırasıyla %3,31 kazanç yaşayan Aksa Akrilik (AKSA), %1,99 kazanç yaşayan Halk Bankası (HALKB) ve yine %1,99 kazanç yaşayan Sabancı Holding (SAHOL) payları oldu.

• Sektörler: BIST Malî Endeksi (XUMAL) haftayı %6,64 kayıpla tamamlarken, BIST Sanayi Endeksi (XUSIN) %8,47, BIST Hizmetler Endeksi (XUHIZ) ise %5,53 kayıp yaşadı.

• İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın borsa ve fon piyasalarındaki manipülasyona dair soruşturmasında, 24 kişinin toplam 9 milyar lira gönüllü geri ödeme yaptığı bildirildi; TMSF ile koordinasyon halinde yürütülen süreçte bir ay içinde 100 milyar liraya ulaşılması hedefleniyor.

  • Ayrıntılar: Son olarak Astor Enerji ortakları Feridun Geçgel ve Enver Geçgel’in TMSF’nin gönüllü iade hesabına toplam 5 milyar lira yatırdığı, ayrıca 20 kişinin avukatları aracılığıyla geri ödeme başvurusunda bulunduğu aktarıldı. Bir başsavcı vekilinin koordinasyonunda yedi savcının yürüttüğü soruşturmada, 36 hisse senedindeki işlemler inceleniyor.

• Eski AK Parti milletvekili Ertan Aydın ve Türkiye Sigorta Genel Müdür Yardımcısı Gürol Sami Özer, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü fon soruşturmasında tutuklandı; soruşturmadaki tutuklu sayısı 116’ya yükseldi.

  • Ayrıntılar: Aydın hakkında daha önce verilen ev hapsi ve yurt dışına çıkış yasağı kararına savcılığın itirazı üzerine yakalama kararı çıkarıldı; Ankara’da gözaltına alınan Aydın tutuklandı.

  • Bir adım geriden: Türkiye Sigorta’nın Tera fonlarına yaptığı yatırımlar karşılığında usulsüz kazanç sağlandığı iddiaları kapsamında şirketin eski genel müdürü Taha Çakmak da tutuklanmıştı.

haftayı 114,4 milyar TL ortalama hacim ve %5,16 kayıpla 11.116 puan seviyesinden tamamladı.

• Ayrıntılar: Fon krizi ve MSCI'nin Türkiye endekslerine ilişkin kararının ardından haftaya satış baskısıyla başlayan endeks, Pazartesi günü yaşadığı kaybın ardından Salı günü gelen tepki alımlarıyla 11.800 seviyelerini test etmiş olsa da, Çarşamba günü satışların yeniden hızlanmasıyla 11.500’lere çekildi. Perşembe ve Cuma günü satışların devam etmesiyle 10.707 puana kadar inerek haftanın en düşük seviyesini gören endeks, bu noktadan bir miktar toparlanmış olsa da haftayı kayıpla bitirdi ve kayıp serisini altıncı haftaya çıkardı.
• Kazanç-kayıp: Endeks son bir aylık dönemde %16,11 kayıp yaşarken, son bir yıllık kazanç %4,80 seviyesinde bulunuyor.
• Şirketler: BIST 100'e dahil olan şirket payları arasından haftayı en yüksek kazançla kapatanlar sırasıyla %3,31 kazanç yaşayan Aksa Akrilik (AKSA), %1,99 kazanç yaşayan Halk Bankası (HALKB) ve yine %1,99 kazanç yaşayan Sabancı Holding (SAHOL) payları oldu.
• Sektörler: BIST Malî Endeksi (XUMAL) haftayı %6,64 kayıpla tamamlarken, BIST Sanayi Endeksi (XUSIN) %8,47, BIST Hizmetler Endeksi (XUHIZ) ise %5,53 kayıp yaşadı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Rusya ile Türkiye'ye dizel yakıt tedariki konusunda genel bir mutabakata varıldığını ifade ederek, “Şirketlerin bunu teyit etmesi gerekiyor, ancak bu konuda bir mutabakatımız var" açıklamasında bulundu.

• Arka plan: Türkiye'nin 2025 yılında dizel ithalatının %85'ini yaptığı Rusya, Temmuz ayında rafineri saldırıları nedeniyle dizel ihracatını yasaklamıştı. Ancak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Trump tarafından yapılan geçici anlaşmanın ardından ihracat yasağı Ekim ayından itibaren sınırlı biçimde kaldırıldı.

• Moody’s, Fransa’nın kredi notlarına ilişkin periyodik incelemesini tamamlayarak artan borç yükü, yükselen finansman maliyetleri ve siyasi istikrarsızlığın kamu maliyesi üzerindeki risklerine dikkat çekti.

  • Ayrıntılar: Kuruluş, incelemenin yeni bir kredi notu kararı anlamına gelmediğini belirtti. Fransa’nın kredi notu “Aa3”, görünümü ise “negatif” seviyesinde bulunuyor.

  • Ayrıca: Moody’s, yavaşlayan büyüme ve artan bütçe açığı nedeniyle borç yükünün beklentileri aştığını, parçalı parlamento ve geniş çaplı protestoların mali konsolidasyonu zorlaştırdığını bildirdi. Mevcut notun, 2027’de bütçe açığını azaltacak bir bütçenin kabul edileceği ve finansman maliyetleriyle toplumsal gerilimlerin bir miktar hafifleyeceği varsayımına dayandığını kaydetti.

• Fransa’da hayat pahalılığına karşı Cumartesi günü düzenlenen gösterilerde 1.314 kişi gözaltına alındı; İçişleri Bakanlığı, ülke genelinde 24 dükkanın yağmalandığını ve 53 güvenlik görevlisinin yaralandığını açıkladı.

  • Ayrıntılar: Bakanlık, protestolara 410 bin kişinin katıldığını bildirirken sendikalar katılımı yaklaşık 800 bin olarak açıkladı. Paris’te sakin başlayan yürüyüşün ardından çıkan çatışmada polis göz yaşartıcı gaz, ses bombası ve tazyikli su kullandı. Marsilya, Lyon ve diğer bazı kentlerde de olaylar yaşandı. İçişleri Bakanı Laurent Nunez, yürüyüşlerin genel olarak sorunsuz geçtiğini ancak aşırı sol grupların çatışma çıkardığını söyledi. Toulouse ve Clermont-Ferrand’da iki kişinin ağır yaralandığı bildirildi.

  • Öte yandan: Avrupa’nın başka kentlerinde de protestolar düzenlendi. Barcelona’da 73’ü reşit olmayan 128 kişi gözaltına alınırken Tiran, Brüksel ve Milano’da göstericilerle güvenlik güçleri arasında çatışmalar yaşandı.

• İsviçreli çikolata üreticisi Lindt & Sprüngli’nin Yönetim Kurulu Başkanı Ernst Tanner, artan kakao maliyetlerini tüketicilere yansıtırken fiyatları talebe zarar vermeden ne kadar yükseltebileceklerini yanlış hesapladıklarını söyledi.

  • Ayrıntılar: NZZ am Sonntag gazetesine konuşan Tanner, sorunun özellikle Almanya pazarında yoğunlaştığını ve ürünlerin son aylarda bazı tüketiciler için fazla pahalı hale geldiğini belirtti. Açıklama, şirketin zayıf performans nedeniyle CEO’sunu görevden almasının ardından geldi.

  • Geniş açı: Hisseleri bu yıl yüzde 25’ten fazla gerileyen Lindt’in genel olarak krizde olmadığını savunan Tanner, Amerika kıtası ve Uzak Doğu’da yüzde 6-8 büyüme hedeflerini koruduklarını belirtti.

Fransa'nın 10 yıllık devlet tahvili faizi, %5 seviyesini aşarak Temmuz 2002'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

• Ayrıca: Fransız tahvilleri ile aynı vadeli Alman tahvilleri arasındaki getiri farkı 177 baz puana kadar çıkarak Avro Bölgesi borç krizinin yaşandığı 2011'den bu yana en yüksek seviyesini gördü.
• Bir adım geriden: Fransa'nın kamu borcu 2026'nın ikinci çeyreğinde 3 trilyon 595 milyar EUR'a, kamu borcunun millî gelire oranı ise %119'a yükselmişti. Hükümet, İran savaşının etkileri ve yaz aylarında yaşanan kuraklık nedeniyle 2026 bütçe açığı tahminini millî gelirin %5'inden %5,4'üne çıkarmıştı.

• ABD’de Joe Biden ve Donald Trump yönetimlerinin, Ukrayna ve Ortadoğu’daki siyasi ve askeri hedefleri doğrultusunda SpaceX’ten Starlink hizmetini açmasını veya kapatmasını defalarca istediği bildirildi.

  • Ayrıntılar: Reuters’a konuşan altı eski üst düzey ABD yetkilisinin açıklamalarına göre Biden yönetimi, Lübnan’da Hizbullah ve Yemen’de Husilerle bağlantılı kişilerin kullandığından şüphelenilen terminallerin belirlenerek kapatılmasını istedi; bazı terminaller devre dışı bırakıldı. Washington ayrıca Rusya’nın 2022’deki işgalinin ardından Ukrayna ordusunun Starlink kullanımının genişletilmesi ve aynı yıl İran’daki protestolar sırasında internet erişimi sağlanması için girişimde bulundu.

  • Ayrıca: Trump yönetiminin de 2025 ve 2026’daki ABD-İsrail saldırılarının ardından İran’daki hükümet karşıtı protestocuların iletişimini desteklemek amacıyla terminallerin ülkeye ulaştırılması ve etkinleştirilmesini SpaceX ile görüştüğü belirtildi.

• Eski ABD Başkanı Barack Obama, 3 Kasım’daki ara seçimler öncesinde Demokrat adaylara destek için katıldığı mitinglerde Donald Trump’ı yolsuzlukla suçladı ve İran politikasını eleştirdi.

  • Ayrıntılar: Michigan’da Demokrat Senato adayı Abdul El-Sayed’e destek veren Obama, Trump’ın başkanlığı kişisel çıkarları için kullandığını ve Cumhuriyetçilerin buna göz yumduğunu söyledi. İran’a karşı zafer kazanıldığı yönündeki açıklamaları da eleştirerek savaşın, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini tehdit eden Tahran’ın ekonomik baskı gücünü artırdığını ileri sürdü.

  • Ayrıca: Cleveland ve Detroit’te konuşan Obama, Kongre’nin kontrolünü belirleyecek seçimleri Trump yönetimini denetim altına almak için bir fırsat olarak nitelendirdi.

^{Küresel piyasalarda son durum ve günlük değişimler.
Değerler piyasa kapanışının ardından Investing üzerinden sağlanmıştır.}

• Azerbaycan'ı başörtülü öğrencilerin eğitim hakkını engellediği gerekçesiyle eleştirdikten sonra Bakü tarafından görevden alınmasının istendiği öne sürülen Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral'ın görevi bıraktığı belirtildi.

  • Ayrıntılar: Hükümete yakın gazeteci Fuat Uğur'un duyurduğu gelişmenin ardından gazeteci Talat Atilla'ya konuşan Saral, kararın Azerbaycan’daki başörtüsü uygulamalarına ilişkin açıklamalarıyla bağlantılı olup olmadığı sorusuna “Evet, öyle görünüyor” yanıtını verdi.

  • Ayrıca: Saral, "Biz makamlarla kaim değiliz. Sayın Cumhurbaşkanımız göreve getirdi, kendisinin talimatıyla ayrıldım. Kimseye kırgınlığım yok" dedi.