Sri Lanka, 25 Mayıs itibarıyla Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 40 ülkenin vatandaşları için 30 güne kadar geçerli turist vizesi ücretini kaldırdı; uygulama kapsamında ziyaretçiler artık elektronik seyahat izni (ETA) için önceden 50 dolar olan ücreti ödemeyecek.

• Ayrıntılar: Yetkililer, vize ücretinin kaldırılmış olmasına rağmen ziyaretçilerin seyahatten önce çevrimiçi ETA başvurusu yapmasının zorunlu olduğunu; 25 Mayıs’tan önce başvuru yapanlara geri ödeme yapılmayacağını açıkladı.
• Bilgi notu: Sri Lanka, UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan Anuradhapura, Sigiriya ve Galle gibi tarihi alanların yanı sıra Pekoe Trail yürüyüş rotası, Yala Ulusal Parkı’ndaki leoparlar ve Udawalawe’deki filler gibi doğa turizmiyle öne çıkıyor.

Orient Express, Roma-İstanbul hattı: Orient Express, Roma ile İstanbul arasında beş gün dört gecelik lüks tren hattını 22 Ekim’de hizmete açacağını açıkladı.

• Ayrıntılar: Rota, Roma’dan başlayıp Venedik, Budapeşte ve Karpatlar üzerinden Romanya’daki Brașov ve Sinaia duraklarını geçerek İstanbul’da sona eriyor. Michelin yıldızlı şef Heinz Beck’in hazırladığı menüyle sunulan yolculuğun bilet fiyatları 16.640 avrodan başlıyor.

^{Bled Gölü, Slovenya}

Dünyanın en iyi soğuk su yüzme destinasyonları: Icewear tarafından hazırlanan yeni bir listede, dünyanın farklı bölgelerindeki 60 destinasyon ve 54 bin Google yorumu analiz edilerek en iyi soğuk su yüzme noktaları sıralandı; listenin ilk sırasında Slovenya’daki Bled Gölü yer alırken, ikinci sırayı İskoçya'daki Cairngorms Ulusal Parkı ve Kanada’daki Moraine Gölü paylaştı.

• Ayrıntılar: Kullanıcı yorumlarındaki “canlandırıcı”, “rahatlatıcı” ve “dönüştürücü” gibi ifadelerin oranına göre hazırlanan listenin ilk 10'unda ayrıca Banff Ulusal Parkı (Kanada), Tahoe Gölü (ABD), Mohonk Mountain House (ABD), Fairy Pools (Skye Adası), Sand Valley (ABD), Bude Sea Pool (İngiltere) ve Wakatipu Gölü (Yeni Zelanda) yer aldı.

Fransa’da mevsim normallerinin çok üzerinde seyreden sıcaklıklar nedeniyle doğrudan ve dolaylı olarak yedi kişi hayatını kaybetti; ölümlerin beşi boğulma vakalarıyla ilişkilendirildi. Ülke genelinde 350’den fazla meteoroloji istasyonu Mayıs ayı sıcaklık rekoru kaydetti; Londra’daki Kew Gardens’ta da 34,8 derece sıcaklık kaydedildi ve bu değer, ülkenin en sıcak Mayıs günü olarak kayda geçti.

• Açıklama: Uzmanlar, sıcak hava dalgasının Fas’tan gelen sıcak havanın yüksek basınç altında sıkışmasıyla oluşan “ısı kubbesi” nedeniyle yaşandığını söyledi. İklim araştırmacıları, iklim krizi nedeniyle Avrupa’da Mayıs ve Haziran sıcak hava dalgalarının daha sık, daha erken ve daha yoğun görüldüğünü vurguladı.

İngiltere’de Stonehenge yakınındaki Durrington Walls bölgesinde bulunan ve yaklaşık 4.500 yıl öncesine tarihlenen Neolitik bir yapı, English Heritage tarafından dönemin teknikleri kullanılarak yeniden inşa edildi; “Kusuma Neolitik Salonu” adı verilen yapı bu yaz halka açılacak.

• Ayrıntılar: Orijinal yapı, 1960’larda Stonehenge’in yaklaşık üç kilometre kuzeydoğusunda bulunan Durrington Walls kazılarında keşfedilmişti. Yaklaşık altı metre yüksekliğindeki yapı, dokuz ay boyunca çalışan 100’den fazla gönüllü tarafından Taş Devri araçları ve yöntemleriyle inşa edildi. Projede taş aletler yeniden üretildi, geleneksel ağaç işleme teknikleri kullanıldı ve kireçli çamur benzeri özel bir karışım kullanıldı.

Londra'daki British Library, Agatha Christie'nin 50. ölüm yıldönümü için hazırlanan, beş tematik bölümden oluşan Agatha Christie: A World of Mystery başlıklı sergiyi 30 Ekim-20 Haziran'da ziyarete açıyor.

• Ayrıntılar: Christie’nin çocukluğundan eczacılık yıllarına, Orient Express yolculuklarından arkeoloji çalışmalarına ve tiyatro kariyerine uzanan yaşamını kronolojik bir yapı içinde ele alan sergide fotoğraflar, el yazmaları, mektuplar, daktilolar, ses kayıt cihazları ve Christie’nin eserlerinde yer alan zehirlerle ilişkili materyaller dahil yaklaşık 100 obje yer alacak; bazı parçalar ilk kez kamuoyuna gösterilecek.

Manhattan'da kitapsız kitapçı: Audible, New York’ta “Audible Story House” adıyla tamamen sesli kitap deneyimine odaklanan ve fiziksel kitap bulundurmayan bir pop-up mağaza açtı.

• Ayrıntılar: BookTok ve sosyal okuma trendlerinden ilhamla sesli kitapları daha sosyal bir deneyime dönüştürmeyi hedefleyen şirketin mağazasında “story tile” adı verilen RFID özellikli kitap temsilleri, kulaklıksız dinleme kabinleri, listening bar, küratörlü öneri sistemi ve açık mikrofon gibi hizmetler sunuluyor.

^{Xuelei Fragrance Museum}

En güzel yeni müzeler: Dünyanın en prestijli mimarlık ve tasarım ödülü Prix Versailles, 2026’nın “dünyanın en güzel yeni müzeleri” listesini yayımladı; listeye Birleşik Arap Emirlikleri, Çin, Japonya, Litvanya, ABD ve Özbekistan’daki yeni müze projeleri girdi.

• Ayrıntılar: Listede yer alan yeni müzeler Zayed National Museum (BAE), Science & Technology Museum (Çin), Xuelei Fragrance Museum (Çin), MoN Takanawa: The Museum of Narratives (Japonya), Lost Shtetl Museum (Litvanya), National Medal of Honor Museum (ABD) ve Islamic Civilization Center (Özbekistan) oldu.

Barcelona'da Tour de France şenlikleri: Barcelona, 2026 Tour de France’ın başlangıcını kutlamak için 26 Haziran-5 Temmuz tarihleri arasında konserler, sokak gösterileri, gastronomi ve alışveriş etkinliklerinden oluşan 60’tan fazla organizasyona ev sahipliği yapacak.

• Ayrıntılar: “Festa Major del Tour” adı verilen kutlama programı kentin 10 bölgesine yayılacak; konser, dans ve performans gösterileri, gezici tiyatro prodüksiyonları ve sokak sanatları etkinlikleri yapılacak. Plaza de la Catedral ve Margarida Xirgu Meydanı ana sahneler olacak; Doctor Prats, Sidonie ve Joan Garriga gibi isimlerin yanı sıra geleneksel Katalan kültür etkinlikleri de programda yer alacak.
• Ayrıca: Festival kapsamında “Pa del Tour” adlı özel bir ekmek üretilecek ve yaklaşık 2.400 fırında satışa sunulacak. Tour de France’ın takım tanıtımı 2 Temmuz’da Sant Pau kompleksinde yapılacak; 4 Temmuz’daki zamana karşı takım etabı ve 5 Temmuz’daki Montjuïc finişiyle yarışın ilk etapları Barcelona’da yapılacak.

İtalya'dan easyJet'e soruşturma: İtalya Rekabet Kurumu (AGCM), easyJet’in internet sitesi ve mobil uygulamasında bagaj ücretlerini yanıltıcı biçimde sunduğu iddiasıyla havayolu şirketi hakkında resmî soruşturma açtı.

• Ayrıntılar: Kurum, easyJet’in gidiş-dönüş uçuşlarda kayıtlı bagaj ve spor ekipmanı seçeneklerini varsayılan olarak birlikte sunduğunu ve yolculara yalnızca toplam ortalama fiyat gösterildiğini belirtti. Yolcuların yalnızca tek yön için bagaj eklemek istemesi hâlinde rezervasyon sürecini keserek ayarı değiştirmesi gerektiği, bunun da tüketicilerin fark etmeyeceği karmaşık bir yapı oluşturduğu ifade edildi.
• Bir adım geriden: AGCM, 2021’de easyJet, Ryanair ve Volotea’ya pandemi dönemindeki iptal edilen uçuşlar için nakit iade yerine kupon sunmaları nedeniyle toplam 2,8 milyon avro ceza vermişti.

Bloomsday geliyor: James Joyce’un Ulysses romanından ilham alan Bloomsday Festivali, 11-16 Haziran tarihleri arasında Dublin’de 100’den fazla etkinlikle düzenlenecek. James Joyce Centre koordinasyonunda hazırlanan programda sergiler, akademik paneller, tiyatro gösterileri, tematik yürüyüşler ve halka açık okuma etkinlikleri yer alıyor.

• Ayrıca: Katılımcılar, romanda geçen mekanları dönem kostümleriyle ziyaret edebilecek; Joyce’un eserlerinden pasajlar Dublin’in farklı noktalarında seslendirilecek. Festivalin geleneksel ana etkinliği “Bloomsday Readings and Songs”, 16 Haziran’da saat 15.00’te Meeting House Square’de düzenlenecek. Etkinlikte Ulysses bölümleri canlı müzik eşliğinde okunacak.

Japonya'dan çıkıp Avrupa ve ABD'nin büyük şehirlerine yayılan odyofil barlar, tekdüzeliğe ve hızlı tüketime karşı deneyimi, süreci ve niteliği önceliklendiren analog kültürün yaygınlaşmasının bir temsili. Yeme-içmeyle müziği birleştiren bu anlayışın güncel versiyonlarından biri de Asmalı Mescit'teki taproomx. İstanbul'da gecenin yüzleri yazı dizisinin bu bölümünde plak ve kraft bira hissiyatının mekana bürünme hikayesini taproomx’in ortaklarından Can Çakmakçı'dan dinliyoruz.

Yazı: Elif Bayram

Fotoğraflar: Bulat

Özellikle pandemiden sonra Avrupa’nın ve ABD’nin büyük şehirlerinde sayısı artan odyofil barlar, Instagram’da sergilenen estetik pozların ötesinde dijitalleşmenin getirdiği tekdüzeliğe ve hızlı tüketime karşı deneyimi, süreci ve niteliği önceliklendiren analog kültürün yaygınlaşmasının bir temsili.

Konseptin kökeninin niteliği, zanaatı ve teknolojiyi bir potada eritmeyi başaran Japonya’dan çıkmasına da bu sebeple şaşmamak lazım. Japonya’daki jazz kissa gibi ilk örneklerinden ilhamla Avrupa'ya yayılan, çoğunlukla yeme-içmeyle müziği birleştiren listening bar’larda küçük, basit fakat artizan tabaklar ve kraft içkiler, özel tasarım Hi-Fi ses sistemleri ve plaktan çalınan müzikle buluşuyor.

Tabii iyi bir ses sistemi olan her mekanı listening bar olarak adlandırmamak da mühim. Müziği merkeze koyan bir anlayış geliştirmek ve müzikteki anlayışı mekanın tümüne yaymak burada ayırt edici. Görsel ve işitsel trendlerden ziyade kültürel bir hareketlenmenin parçası olmak ve pek tabii müziğin mekanda durduğu yeri önceliklendirmek de öyle...

Günümüzde jazz kissa’lar gibi konuşmanın yasak olduğu, sadece müziğin merkezde olduğu, kahve veya bir içkinin servis edildiği mekanlar yaratmak ekonomik olarak hangi şehirde, ne kadar sürdürülebilir bir tartışma konusu. Fakat bu anlayışın bar ve restoranlarla birleştirildiği güncel versiyonları, şehirlerde gece ekonomisinin yeni oyuncuları olarak karşımızda. İstanbul’da da...

Ankara’dan İstanbul’a uzanan, dünyanın bir ucundan bir ucuna taşınan plakların ve kraft bira hissiyatının mekana bürünme hikayesi taproomx. 2023’te Jurnal Sokak’ın uyanmasına ve sokağın seslerine kavuşmasına alan açan, İstanbul’un analog kültürü ve müziği merkezine koyan, ilk odyofil, listening barlarından. Şimdilerde kapanan komşusu bordel’le birlikte sokakta yarattığı hareketlilik ve eski Babylon’un binasında yer alması gibi pek çok açıdan Asmalı Mescit’te bir tür uyanışa dair umut da oldu desek yeridir.

YAZININ DEVAMI

Penguenlerle dolu adaya posta görevlisi aranıyor: Penguen popülasyonu insanlardan daha fazla olan Güney Georgia ve Güney Sandwich Adaları hükümeti, 2026-27 Güney Yarımküre yaz sezonu için iki posta görevlisi işe alacağını duyurdu. Görev süresi Eylül 2026’dan Nisan 2027’ye kadar devam edecek; konaklama ve yemek imkanı sağlanacak.

• Ayrıntılar: Altı aylık görev kapsamında çalışanlar, King Edward Point ve Grytviken’deki iki küçük postanenin günlük işleyişinden sorumlu olacak. Çalışanlar araştırmacılarla aynı yaşam alanlarını paylaşacak ve boş zamanlarında yürüyüş, koşu ve vahşi yaşam gözlemi yapabilecek. Başvurular 9 Haziran'a kadar devam ediyor.

Havaalanında 'uzaktan güvenlik' dönemi: Boston Logan Uluslararası Havalimanı’ndan Delta ve JetBlue ile uçan yolcular için, 1 Haziran’dan itibaren Framingham’da kurulacak dış terminalde güvenlik kontrolü yapılarak havalimanına doğrudan geçiş imkanı sunan yeni bir pilot program başlatılıyor.

• Ayrıntılar: “Straight to Gate Service” adıyla 9 dolara sunulan hizmeti satın alan yolcular bagajlarını erken teslim edip shuttle ile terminale ulaşarak standart güvenlik kuyruklarını atlayabiliyor. TSA destekli RSSP programının parçası olan sistemin Atlanta ve Los Angeles’ta da benzer örnekleri bulunuyor.

Nil Nehri'nde tarihî cruise: Mısır’da 2027’de hizmete girmesi planlanan BENNU adlı dahabiya tipi lüks Nil teknesi, ülkenin tarihini ve zanaat geleneğini merkeze alan bir seyahat deneyimi sunmayı hedefliyor.

• Ayrıntılar: Luxor ile Asvan arasında işleyecek dört oda ve dört süiti bulunan teknenin iç mekan tasarımlarında Firavun, Osmanlı ve çağdaş Mısır etkileri biraraya getirildi; projede marangozlar, dokuma ustaları, çömlekçiler ve metal işçileriyle çalışıldı.

La Caverne du Pont Neuf'ten son detaylar: Fransız sanatçı JR'ın ilhamını Christo ve Jeanne-Claude’un 1975 tarihli ikonik The Pont Neuf Wrapped enstalasyonundan aldığı, 6-28 Haziran'da ücretsiz ziyarete açılacak La Caverne du Pont Neuf'e dair yeni detaylar paylaşıldı.

• Ayrıntılar: Ses ve artırılmış gerçeklik deneyimleri de sunacak ve köprüyü dev bir mağaraya dönüştürecek yaklaşık 120 metre uzunluğundaki enstalasyon, 18.900 metrekare kumaş ve 20 bin metreküp basınçlı hava kullanılarak üretildi; projede 800’den fazla kişi görev aldı. Daft Punk üyesi Thomas Bangalter enstalasyonun ses tasarımını üstlenirken, artırılmış gerçeklik bölümü Snap işbirliğiyle geliştirildi.

Marriott dekorasyon mağazası açtı: Marriott Bonvoy, lüks otellerindeki mobilya ve dekorasyon ürünlerini satışa sunduğu çevrimiçi tasarım mağazasını açtı. Koleksiyonda W Hotels ve Westin markalarının estetik anlayışından ilham alan yatak başlıkları, halılar, aydınlatmalar ve dekoratif aksesuarlar yer alıyor.

• Ayrıntılar: W Hotels serisi daha gösterişli ve tasarım odaklı ürünlere yönelirken, Westin koleksiyonu sade, doğal ve dinlenme hissini öne çıkaran parçalar içeriyor. Marriott, ilerleyen dönemde Fransız Rivierası ve Tokyo’daki JW Marriott otellerinden esinlenen yeni tematik koleksiyonları da satışa çıkaracağını açıkladı.

Kahire'nin kalbinde ölümle yaşam arasında: Al-Qarafa nekropolü: Dünyada, yaşamın ve ölümün bu kadar radikal bir şekilde iç içe geçtiği sayılı mekandan olan Al-Qarafa’nın sakinleri için ölüm, korkutucu bir son olmaktan çıkıp günlük hayatın sıradan bir parçasına dönüşmüş. Bugün bu bölgede, çocuklar mezar taşlarının gölgesinde oynuyor, kadınlar lahitlerin üzerinde yemek pişiriyor, dükkanlar ise türbe duvarlarına yaslanıyor.

• ABD hükümetinin gazetecilere karşı baskı çabaları sadece ülkede yaşayan gazetecilerle sınırlı kalmıyor. Kosta Rika’da Trump’a yakın olan hükümetin yaptıkları işler nedeniyle pek sevmediği gazete La Nación’un beş yöneticisinin vizeleri iptal edilerek ABD’ye girişleri engellendi. Resmi bir sebep açıklanmasa da bunun politik gerekçelerle yapıldığının herkes farkında.
• Önce protestolar, sonra savaş İran’da internete ve bilgiye erişimi olduğundan daha da zor hâle getirdi. Her ne kadar internet erişimi kısmi olarak geri dönmeye başlasa da, ülkede gazetecilik yapmak artık eskisinden de tehlikeli.
• İsrail ordusunun Filistinli tutuklulara cinsel saldırılarda bulunduğuna dair iddialar gazeteci Nicholas Kristof tarafından New York Times’da yayınlanmış ve tüm dünyada gündem olmuştu. İsrail hükümetinin buna cevabı ise Kristof ve Times’ı iftira davasıyla tehdit etmek ve haberi kaldırmaları için gözlerini korkutmaya çalışmak oldu.

• Google’ın geleneksel I/O etkinliği yine sayısız haberle birlikte geldi. Bunlar arasında özellikle aramada YZ kullanımının artacak olması medya sektörü açısından belirsizliğin yeni bir boyuta taşınmasına sebep olacak gibi görünüyor. Diğer yandan Google aramalarda abone olduğunuz yayınları öne çıkaracak ve tercih ettiğiniz kaynakların YZ tarafından kullanılmasını sağlayacak yeni bir özellik getirerek bunu dengelemek istiyor ama insanların bu özelliği ne kadar aktif kullanacağı büyük bir soru işareti.
• Meta geçtiğimiz ayı diğer platformların özelliklerini kendisine kopyalayarak geçirdi. Önce Snapchat, Tumblr ve X gibi platformlardan aşina olduğumuz abonelikle daha fazla özelliğe erişim imkanını duyurdular. Ardından da kısa bir süreliğine popüler olup sonra unutulmaya başlanan BeReal uygulamasının basit bir hâlini Instants adıyla Instagram’a entegre ettiler. Yapay zekâ ve metaverse cephelerinde aradığını bulamayınca eski yöntemlere geri dönmeye karar vermiş gibi görünüyorlar.