Elon Musk, kuruluş amacından sapmak, insanlığa yarar sağlayacak yapay zeka teknolojileri geliştirme hedefinin peşinden gitmemek ve kendisini kâr amacı gütmeyen bir araştırma laboratuvarı olma konusunda yanlış bilgilendirmekle suçlayarak 2024’te kurucuları arasında bulunduğu OpenAI’a açtığı davada ilk ifadesini verdi.

• Ayrıntılar: Bir “yardım kuruluşunun yağmalanmasının” meşru kılınması durumunda ABD’de yardımseverliğin temelinin sarsılacağına işaret eden Musk, OpenAI’ı kurmanın kendi fikri olduğunu belirtti. Musk ayrıca, “Fikri ben buldum, ismi ben koydum, kilit kişileri ben işe aldım, onlara bildiğim her şeyi öğrettim, ilk finansmanın tamamını ben sağladım” dedi. OpenAI avukatı William Savitt ise Musk’ın önemsediği şeyin zirvede olmak olduğunu ve “krallığın anahtarını” istediğini, isteği yerine getirilmeyince de dava açtığını dile getirdi.

Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu (NDRC), Meta’nın Manus satın alımına onay vermeyerek anlaşmanın iptal edilmesini emretti.

• Arka plan: Meta, Ocak ayında yapay zeka ajanları geliştiren Manus AI’ı satın alacağını duyurmuştu. Manus, ABD ve Çin arasındaki jeopolitik gerilimin doğuracağı risklerden kaçınmak için genel merkezini Çin’den Singapur’a taşısa da NDRC, anlaşmayı riskli buldu. Mart ayında Manus CEO'su Xiao Hong ve baş bilim insanı Ji Yichao'nun da Çin'den ayrılması yasaklanmıştı.

Sigorta sektörüne yönelik yapay zeka ve veri analitiği çözümleri sunan yerli girişim Lumnion, köprü yatırım turunu tamamladığını duyurdu.

• Ayrıntılar: Tura, Sharks & Partners ve Re-Pie’ın yanı sıra şirketin mevcut yatırımcıları da katıldı. Girişimin bugüne kadar toplam 2,5 milyon dolar yatırım aldığı aktarıldı.

Özyeğin Üniversitesi bünyesinde 40 ülkeden 16 binin üzerinde katılımcıyla yürütülen Küresel Çalışma Düzenleri Araştırması, Türkiye’de üniversite mezunu tam zamanlı çalışanların haftada ortalama 0,9 gün evden çalıştığını ve bu sürenin toplam çalışma haftasının %18’ine karşılık geldiğini ortaya koydu.

• Ayrıntılar: Araştırmaya göre küresel ölçekte çalışanlar, ortalama haftada 1 gününü evden çalışarak geçiriyor ve Türkiye küresel ortalamanın altında kalıyor. Türkiye genelinde evden çalışılan bir gün, ortalama 69 dakika yol süresi tasarrufu sağlıyor. İstanbul’da bu süre 90 dakikanın üzerine çıkabiliyor. Kazanılan zamanın önemli bir bölümü yeniden işe ayrılıyor, kalan kısmı ise dinlenme ve kişisel yaşama yönlendiriliyor. Ayrıca Türkiye’de çalışanlar, haftada ortalama 2,6 gün evden çalışmayı tercih ederken fiilî uygulama bu talebin oldukça altında kalıyor.

1942'den bu yana faaliyet gösteren ve Türkiye’nin ilk zincir üretim tesisini kuran Eğinlioğlu Zincir Sanayi ve Ticaret AŞ, yaşadığı mâli sıkıntılar nedeniyle konkordato talebinde bulundu.

Türkiye Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği (TÜRKBESD), yılın ilk çeyreğinde üretimin yıllık bazda %21 gerilediğini, satışların ise %19’luk bir düşüşle 6,3 milyon adede indiğini açıkladı.

• Ek olarak: İhracat, geçen yılın aynı dönemine göre %23 azalarak sert bir düşüş yaşarken iç pazarda da %10’luk bir daralma gözlemlendi. Sonuçları değerlendiren TÜRKBESD Başkanı Alper Şengül, ihracat hacminin 2025 itibarıyla 10 yıl önceki seviyelere gerilediğine dikkat çekti.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı Mustafa Yılmaz, Türkiye enerji piyasasının 145 milyar dolarlık büyüklüğe ulaştığını ve yaklaşık 300 bin kişiye istihdam sağladığını açıkladı.

• Ek olarak: Yılmaz, 2021-2025 yılları arasında sektöre 521 milyar lira yatırım yapıldığını ve 2026-2030 dönemi için 776 milyar liralık yatırım planlandığını dile getirdi.

🗞 Pareto: 'Türkiye Yüzyılı Yatırım İçin Güçlü Merkez Programı'nda neler var?

🗞 Quando: ‘Teknolojik Cumhuriyet’ manifestosu: Palantir'in gelecek vizyonu neden tepki çekti? | Doğa Yurduneri

🗞 Spektrum: Yeni Amerikan planı: Suriye ve Türkiye, küresel enerji ve ticaretin merkezi mi olacak? | Faik Bulut

Bir önceki sayı:

🎖️ Türkiye’nin en iyi işverenleri, Allbirds vakası

📱 Son olarak: Aposto'nun LinkedIn ve YouTube hesabını takip etmeyi unutmayın!

Konkordato talebi geçen yıl geçici olarak kabul edilen, fakat Kasım ayında mahkemeden ret alan Les Ottomans, Kalamos Turizm ve Ticaret AŞ üzerinden İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’ne yeniden konkordato başvurusu yaptı.

• Bir adım sonrası: Mahkemenin bir sonraki duruşması 11 Haziran’da görülecek.

Microsoft ve OpenAI, aralarındaki işbirliği anlaşmasını müzakere ederek yenilediklerini duyurdu.

• Ayrıntılar: Mevcut anlaşma, Microsoft’a OpenAI ürünleri ve fikrî mülkiyetine şirketin yapay genel zekaya (AGI) ulaştığını duyurduğu güne kadar münhasır erişim hakkı tanıyordu. Yenilenen anlaşma, bu belirsiz zaman çizelgesini ortadan kaldırarak Microsoft’un lisansının bitiş tarihini 2032’ye taşıdı. Microsoft, OpenAI’ın birincil bulut bilişim ortağı kalacak olsa da artık OpenAI’ın, ürünlerini herhangi bir bulut sağlayıcısı üzerinden müşterilere sunabileceği açıklandı.
• Ek olarak: Yeni anlaşmayla birlikte Microsoft’un OpenAI’a gelir payı ödemeyi bırakacağı, OpenAI’ın ise 2030’a kadar Microsoft’a gelir payı ödemeye devam edeceği aktarıldı.

Ankara Sanayi Odası Başkanı Seyit Ardıç, enflasyonla mücadele programına rağmen 2023’ün Haziran ayında %38,2 olan enflasyonun sadece 7,3 puan düştüğünü, bu süreçte reel sektör üzerindeki baskının hafiflemediğini, tersine daha sert hissedilmeye başlandığını ifade etti.

• Açıklama: Ardıç ayrıca, “Maalesef biz sanayiciler nefes almakta zorlanıyoruz. Reel sektörün omzundaki yük ağırlaştıkça ekonominin taşıyıcı kolonları da yıpranıyor. Üretimi güçlendirmeden fiyat istikrarını sağlamak mümkün değildir. İçinde bulunduğumuz durum tam da budur” dedi.

Anthropic, Google’dan 40 milyar dolarlık yeni yatırım taahhüdü aldığını duyurdu.

• Ayrıntılar: Yatırımın 10 milyar doları hemen, 30 milyar doları ise belirli performans hedeflerine ulaşması hâlinde ilerleyen dönemlerde Google’a aktarılacak. Bunun yanında Google’ın bilgi işlem birimi Google Cloud, hâlihazırda bulut anlaşması bulunan Anthropic’e beş yıl içinde 5 GW yeni kapasite sağlayacak.

İngiltere merkezli enerji devi BP, yılın ilk çeyreğinde düzeltilmiş net kârının bir önceki yılın aynı dönemine göre iki katından fazla artarak 3,2 milyar dolara ulaştığını ve 2,64 milyar dolarlık analist beklentilerini geride bıraktığını açıkladı.

• Ayrıntılar: Şirket, kârındaki beklenmedik artışın Orta Doğu’daki savaştan kaynaklanan “olağanüstü petrol ticaretini” yansıttığını belirtti. Aynı dönemde şirketin net borcu da yıllık bazda %14 artarak 25,3 milyar dolara yükseldi.

Euronews'ün Eurostat verilerinden derlediği habere göre Avrupa Birliği'nde (AB) saatlik brüt ücret ve maaşlar, 2020'deki 21,5 avro seviyesinden 2025'te 26,2 avroya çıkarak %21,9 arttı; ancak aynı dönemde enflasyondaki artış %25,6'yı bulduğu için reel ücretler %3 geriledi.

• Önemli ayrıntı: 30 Avrupa ülkesinin 12'sinde reel ücretler gerilerken AB'nin en büyük dört ekonomisinin tamamında düşüş görüldü. En büyük gerileme %9,2 ile İtalya'da ve %5,9 ile İspanya'da yaşandı. Almanya ve Fransa da AB ortalamasının altında kaldı.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), 1 Mayıs itibarıyla Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve Rusya liderliğindeki OPEC+ ittifakından ayrılacağını duyurarak yaklaşık 60 yıllık üyeliğine son verdi.

• Ayrıntılar: BAE Enerji ve Altyapı Bakanı Suhail Al Mazrouei, ülkenin üretim politikasının ve gelecekteki kapasitesinin kapsamlı bir şekilde gözden geçirilmesinin ardından ulusal çıkarları gereğince örgütten ayrılma kararı aldıklarını ifade etti. BAE, OPEC’in en büyük üçüncü üreticisi konumundaydı ve OPEC'in toplam petrol üretiminin %12’sini tek başına karşılıyordu.

Çin merkezli otomobil üreticisi BYD, yılın ilk çeyreğinde 22 milyar dolar gelir ve 600 milyon dolar kâr elde ettiğini açıkladı.

• Önemli ayrıntı: Şirket geliri, yıllık bazda %11,8 düşüş gösterirken kârı %55 azaldı. Gelirin 2024’ün ikinci çeyreğinden bu yana, kârlılığın ise 2023’ün ilk çeyreğinden bu yana görülen en düşük seviyeye indiği açıklandı.

Toyota, Mart ayında üst üste ikinci ay dünya genelindeki satışlarının düşüş gösterdiğini açıkladı.

• Ayrıntılar: Japonya merkezli otomobil üreticisi, Mart ayında dünya genelinde 897 bin 871 araç sattı. Satışlar, yıllık bazda %7,3 düşüş gösterdi. Markanın Orta Doğu’daki satışları, üçte bir oranında gerilerken düşüş oranı ABD’de %8,5, Çin’de ise %8 olarak kayıtlara geçti.
• Öte yandan: Üretim, Mart ayında %2,1 artış gösterdi. ABD’de üretim %4,9 artarken Çin’de %7,7 yükseldi. Japonya’da ise %3,3 düşüş gözlemlendi.

Japonya merkezli otomotiv firması Honda, Güney Kore otomobil pazarındaki 23 yıllık varlığına son verdi.

• Perde arkası: Honda Korea Yönetim Kurulu Başkanı Lee Ji-hong, değişen piyasa dinamikleri, kurdaki oynaklıklar ve küresel rekabetin ortaya çıkardığı yeni dengeleri karara gerekçe gösterdi.

Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi, otobüs firması Kale Seyahat ve bünyesinde faaliyet gösteren altı şirket için geçici olarak konkordato kararı verdi.

• Ayrıntılar: Mahkeme, şirketin mâli yapısının korunması ve faaliyetlerinin sürdürülebilirliğinin sağlanması için üç aylık geçici mühlet uygulanmasına hükmetti. Ayrıca şirketlerin mâli durumunun ve ticari faaliyetlerinin mühlet süresi boyunca incelenmesi ve raporlanması için üç kişilik bir konkordato komiser heyeti görevlendirildi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Mart ayında işsiz sayısının 96 bin kişi azalarak 2 milyon 873 bin kişiye, işsizlik oranının ise 0,3 puan düşerek %8,1’e gerilediğini açıkladı.

• Ayrıntılar: Mart ayında işgücüne katılım oranı 0,1 puan artarak %52,8’e, istihdam oranı ise 0,3 puanlık bir artışla %48,5’e yükseldi. Aynı dönemde genç işsizlik oranı, 0,5 puan azalarak %15,3’e gerilerken geniş tanımlı işsizlik olarak da bilinen atıl işgücü oranı, 1,6 puan artarak %31,5’e çıktı.