MICHELIN Rehberi, Türkiye genelini kapsayan ilk ulusal restoran seçkisini 3 Aralık 2026’da İstanbul Divan Kuruçeşme’de düzenlenecek törenle açıklayacak. İstanbul’da 2022’de başlayan, ardından İzmir, Muğla ve Kapadokya’yı kapsayan rehberin yeni seçkisi, Türkiye’nin gastronomi zenginliğini ulusal ölçekte ortaya koyacak.

• Editörün notu: Türkiye'nin MICHELIN fotoğrafı: Türkiye gastronomisi hangi hikayeyi anlatmak istiyor? | Reyhan Ülker, apéro

Türkiye'den AB'de vize muafiyeti için yeni adım: Türkiye, Avrupa Birliği'nden vize muafiyeti alabilmek için karşılaması gereken altı kriterden biri olan kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuatı güncellemek üzere AB Komisyonu'yla teknik görüşme aşamasına geldi.

• Ayrıntılar: Ağustos ayında başlatılan yeni stratejik yaklaşım kapsamında mevzuatın yeniden yazımı için çalışma yürütüldü. AB, mevcut düzenlemelerin Avrupa standartlarıyla uyumlu hâle getirilmesini, ifade özgürlüğünü kısıtlamadan, orantılı biçimde uygulanmasını istiyor.

Etkinlikler, şehrin farklı aktörlerini buluşturan, boş alanları görünür kılan, mahallelerin hikayesini değiştiren ve ekonomik hareket yaratan; üstelik bütün bunları ölçülebilir ve programlanabilir bir yapıya dönüştüren kullanışlı formatlar. Ancak bir şehrin “etkinlik sahnesi” olarak tasarlanması, her zaman doğru cevabı vermiyor. Etkinlik bittiğinde geriye ne kalıyor? Yaratılan değer, kültürel ekosistemin yanı sıra kamusal alanlara erişime, yerel işletmelere ve mahallelerin gündelik yaşamına da katkıda bulunuyor mu?

Yazı: Elif Bayram

Berlin’in Eylül ajandası, moda ve kültür-sanat müşterilerine yetişmeye çalışan bir halkla ilişkiler uzmanınınkinden daha yoğundu. Berlin Art Week, Gallery Night, Positions Berlin Art Fair, Soft Power Festival, Musikfest Berlin, yeni tasarım festivali Currents… Berlin Art Week tek başına 125 partneri ve 300’den fazla etkinliği biraraya getirerek yaklaşık 200 bin ziyaretçiyi şehre çekti.

Sergiler, performanslar, fuarlar ve açılışlarla dolu günlerin ardından The Berliner’ın tanımı yerindeydi: “Aşırı kültürel yüklenme”. Üzerine Berlin Maratonu ve niceleri. Başka bir deyişle, etkinlik enflasyonu. Bollukla aşırılık arasındaki çizgi bazen beş günlük bir takvim kadar ince.

İstanbul’da da başka şehirlerde de etkinlik yoğunluğu artık eylül ayına ya da kültür-sanat dünyasına özgü değil. Tasarım ve üretici pazarları, misafir şefler, pop-up yemekler, atölyeler… Şehirler, giderek daha fazla kısa süreli ve geçici programlar üzerinden deneyimleniyor. “Deneyim”den ve festivalden sonra en çok duyduğumuz kelimelerden biri de pop-up oldu diyebiliriz. Her şey, her yerde, sınırlı bir süre için var olabilir. Mesela, bu hafta sonu sizin programınızda veya şehrinizde kaç etkinlik var?

Geçiciliğin önlenemez cazibesi

Şehirlerin giderek daha fazla etkinliğe sahne olması da “deneyim” ve “pop-up” kelimelerinden bıkmamız da elbette yeni bir konu değil. Fakat bugün, etkinliklerin artmasının arkasında ekonomik bir yarış var gibi görünse de mesele daha geniş bir kültürel dönüşümle ilgili.

Deneyim ekonomisiyle birlikte ürün ve hizmetlerin yanına deneyimin kendisi yerleşti. Etkinlik de bu yeni düzenin en kullanışlı formatlarından biri hâline geldi. Restorandan, parktan, müzeden, şehirden çok “etkinliğe” gider olduk. “Deneyim” meraklısı turist, yedi gün canlı performansa sahne olan şehrin caz barından önce şehirde bir caz festivali ya da terk edilmiş bir binada düzenlenen konser var mı diye bakmaya başladı.

YAZININ DEVAMI

Londra'da Amy Winehouse sergisi: 23 Ocak 2027’ye kadar Nicoletta Fiorucci Foundation’da ziyarete açık olan Alex Margo Arden’ın Nothing Personal başlıklı sergisi, Amy Winehouse’un kullandığı eşya ve kitapların kopyaları üzerinden müzisyenin özel hayatına ve ünlü kültünün yarattığı mahremiyet sorununa odaklanıyor.

• Ayrıntılar: Chelsea’deki bir dairede vitrinler ve raflar üzerinde sergilenen koleksiyonda Winehouse’un makyaj malzemeleri, Vogue dergileri, kitapları ve masa oyunları gibi eşyalarının kopyaları yer alıyor. Arden, arşiv belgeleri ve müzayede kayıtlarından yararlanarak oluşturduğu seçkiyle hayranlık ile mahremiyete müdahale arasındaki sınırı sorguluyor.

Spiritland, Barbican Centre’da geçici şube açıyor: Londra’nın sembol listening bar'ı Spiritland, 20 Ekim’de Barbican Centre’ın ikinci katında müzik, kokteyl ve Avrupa-Japon mutfağını biraraya getiren yeni mekanını açacak.

• Ayrıntılar: Living Voice imzalı özel ses sistemiyle donatılan mekanda her gün müzik programı düzenlenecek; saat 17.00’de Bach, Beck, Steve Reich ve Suzanne Ciani gibi farklı isimlerin albümleri baştan sona dinletilecek.

• Ayrıca: Şef Matt Cranston’ın hazırladığı menüde Avrupa ve Japon mutfağından esinlenen yemeklerin yanı sıra mevsimlik kokteyller, bira ve şarap seçenekleri bulunacak. Hafta sonları brunch servisi de sunacak olan mekan, 100 kişilik kapasiteye sahip olacak. Spiritland 2027 yazı sonuna kadar açık kalacak.

Londra’daki Doğa Tarihi Müzesi tarafından düzenlenen 2026 Yılın Vahşi Yaşam Fotoğrafçısı yarışmasında İtalyan fotoğrafçı Federico Veronesi’nin Namibya’da ölü bir yavru fili hortumuyla taşıyan dişi fili görüntülediği The Aftermath adlı fotoğraf birincilik ödülünü kazandı.

• Ayrıca: 121 ülke ve bölgeden 65.403 fotoğrafın katıldığı yarışmada, genç fotoğrafçı Oscar Whitfield da bir bok böceğinin mücadelesini gösteren Labour of Love adlı çalışmasıyla ödüle layık görüldü. Kazanan eserler, 16 Ekim-11 Temmuz arasında Londra’daki Doğa Tarihi Müzesi’nde sergileniyor.

Fransa’daki Mont Blanc’ın yüksekliği, son ölçümlere göre 2025’e kıyasla 1,29 metre azalarak 4.807,47 metreye geriledi.

• Ayrıntılar: 2001’den bu yana düzenli olarak izlenen zirvenin yüksekliği, kar ve buz örtüsünün sıcaklık, rüzgar ve yağışa bağlı değişimi nedeniyle yıldan yıla farklılık gösteriyor. Uzmanlar, bu dalgalanmaların doğrudan iklim kriziyle ilişkilendirilmemesi gerektiğini; zirve yüksekliğindeki değişimin toplam buz kütlesindeki değişimle aynı anlama gelmediğini vurguluyor.

World Cruise Awards’ta Norwegian Cruise Line dünyanın en iyi cruise şirketi, BAE başkenti Abu Dabi ise dünyanın en iyi cruise destinasyonu seçildi.

• Bilgi notu: En iyi keşif cruise şirketi Australis, en iyi nehir cruise şirketi Pandaw, Avrupa’nın en iyi nehir cruise şirketi DouroAzul oldu. Gemi kategorilerinde Sun Princess gastronomi, Disney Wish aile tatili, Celebrity Apex,romantik seyahat alanlarında öne çıktı. Beş havuzu, 21 restoranı ve 23 barıyla Utopia of the Seas ise gemideki eğlence seçenekleriyle listeye dahil oldu.

Hamburg-Münih treni: Almanya merkezli ulaşım şirketi Nox Mobility, 23 Mart 2027'de Hamburg ile Münih arasında Bremen ve Augsburg üzerinden işleyecek yeni bir gece treni seferi başlatacağını duyurdu; şirket, 2035'e kadar Avrupa'daki 100 şehri birbirine bağlamayı hedefliyor.

• Ayrıntılar: Bilet fiyatları 65 avrodan başlayacak; yolculara geniş oturma ve dinlenme alanları sunulacak.
• Perspektif: Yeni hizmet, kısa mesafeli uçuşlara alternatif arayışının büyüdüğü Avrupa'da demiryolu seyahatinin konfor ve mahremiyet odaklı dönüşümüne örnek oluşturuyor.

İtalya’da lüks tren seyahati sunan La Dolce Vita Orient Express, 2027 programına Portofino’yu da kapsayan yeni bir rota ekledi; Trüf Rotası’nın durakları Alba’ya kadar genişledi.

• Ayrıntılar: Roma’dan hareket eden trenin üç günlük Portofino, Venedik ve Toskana rotası 2 Mayıs-27 Eylül 2027 arasında yedi farklı tarihte düzenlenecek. Diğer seçenekler arasında Bolgheri ve Verona’yı kapsayan İtalyan Şarap Rotası, Alba ve Langhe tepelerinden geçen Trüf Rotası ve Bolgheri üzerinden Roma’dan Venedik’e uzanan iki günlük tek yönlü yolculuk bulunuyor.

Kekova Adası açıklarında yaklaşık 30 metre derinlikte keşfedilen ve 4.400 ila 4.700 yıllık olduğu tahmin edilen batığın, Erken Tunç Çağı’na ait bir ticaret gemisi olduğu düşünülüyor.

• Ayrıntılar: Batıkta üç taş çapa ve 30’dan fazla kil saklama kabı (amfora) tespit edildi. Ahşap iskeleti günümüze ulaşmayan geminin Troya’ya ya da Girit’teki Minos uygarlığına malzeme taşıdığı tahmin ediliyor. Amforaların içindeki kalıntıların zeytinyağı, şarap veya ağaç reçinesi olabileceği değerlendiriliyor ve buluntuların incelenmesiyle dönemin Akdeniz ticaretine ilişkin yeni bilgilere ulaşılması hedefleniyor.

Finlandiya’da, Helsinki’nin yaklaşık 90 dakika doğusunda yer alan Valkmusa Ulusal Parkı’nda düzenlenen Hiljaa Fest, kuş seslerini, rüzgarı ve bataklık bitkilerini festivalin başrolüne taşıyor; 31 Ekim’e kadar ziyaretçilere doğayı kendi tempolarında dinleme olanağı sunuyor.

• Ayrıntılar: Dünyanın ilk doğayı dinleme festivali olma iddiasındaki Hiljaa Fest, parkın farklı noktalarına yayılan dört sahnede doğanın seslerini öne çıkarıyor. Kara orman tavuğu, bataklık yosunları ve nadir bir güve türü festivalin öne çıkan “performansçıları” arasında. 10 Ekim’de başlayan ve ücretsiz olarak gezilebilen festivalde sabit bir program bulunmuyor; ziyaretçiler yürüyüş rotalarını takip ederek doğanın seslerini keşfediyor.

Holland America Line, eski havayolu Pan Am’in 100. yılını kutlamak için Karayipler ve Orta Amerika’daki tarihî uçuş rotalarından esinlenen 28 günlük bir cruise düzenleyecek.

• Ayrıntılar: 30 Ekim 2027’de Miami’den hareket edecek cruise'da Pan Am’in havalimanlarındaki özel salonlarından Clipper Club yeniden hayata geçirilecek; havacılık tarihçileriyle söyleşiler ve dönemin uçak menülerinden esinlenen yemekler sunulacak. Rotada Kolombiya’nın Cartagena, Panama’nın Colón, Antigua’nın St. John’s ve Trinidad ve Tobago’nun Port of Spain kentleri yer alıyor.

Ara Güler’in objektifinden kalan İstanbul’u bütünüyle geri getirmek mümkün değil. Sokaklar değişti, bazı yapılar ortadan kalktı, kıyılar başka işlevler kazandı. Ara Güler’in ölümünün 8. yılında fotoğraflarına yeniden bakmak, yalnızca eski günleri anmak için değil, yaşadığımız kenti sorgulamak için de bir fırsat.

Yazı: Vartan Estukyan

İstanbul’da 14 Ekim’de başlayan sağanak, ertesi gün de etkisini sürdürünce kent bir kez daha selle mücadele etti. Caddeler göle döndü, alt geçitleri su bastı, araçlar sel sularına kapıldı, evler ve iş yerleri zarar gördü. İstanbul Valiliği'nin açıklamasına göre, 14 Ekim günü saat 06.00-20.00 arasında AFAD ve 112 Acil Çağrı Merkezi’ne 2.518 ihbar yapıldı. Bunların 1.277’si su baskınlarıyla ilgiliydi.

• Yağışın gündelik hayatı aksatmasının ötesinde gösterdiği bir şey vardı: İstanbul, doğal olaylar karşısında ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha ortaya koydu.

Böyle günlerde, kentin geçmişine bakmak için Ara Güler’in fotoğraflarına dönmek anlamlı. Güler’in İstanbul’u yalnızca camilerden, minarelerden, Boğaz’dan ve tarihî yapılardan ibaret değildi. Balıkçılar, hamallar, sokakta oynayan çocuklar, kahvehaneler, ahşap evler ve günün telaşı da onun kadrajında yer buluyordu. Onun fotoğraflarında İstanbul, uzaktan seyredilen güzel bir manzaradan ibaret değildi; yaşayan, çalışan, değişen ve zaman zaman yara alan bir kentti.

Şehri belgeleyen foto muhabiri

Ara Güler, 16 Ağustos 1928’de Beyoğlu’nda, Mıgırdiç Ara Derderyan adıyla doğdu. Çocukluğu da burada geçti. Fotoğraf ve gazetecilikle genç yaşlarda ilgilenmeye başladı; 1950’de Yeni İstanbul gazetesinde çalışmaya başladı. 1950’li yıllarda Time-Life, Paris-Match ve Der Stern gibi uluslararası yayınlar için foto muhabirliği yaptı ve aynı dönemde Magnum fotoğraf ajansına katıldı. 1961’de Photography Annual tarafından dünyanın önde gelen fotoğrafçıları arasında gösterildi.

• Güler’i yalnızca fotoğraflarının estetik gücüyle anlatmak doğru olmaz. Kendini öncelikle foto muhabiri olarak tanımlıyordu. Fotoğraf onun için güzel bir görüntü üretmenin ötesinde, yaşadığı döneme tanıklık etmekti. Bir sokağın, bir insanın ya da bir kentin hikayesini kayda geçiriyor; o anın gelecekte de anlaşılabilmesini istiyordu.

YAZININ DEVAMI

Louvre Müzesi’nin Direktörü Christophe Leribault, tarihî yapının altyapı sorunları ve yıpranan galerileri nedeniyle geniş çaplı bir dönüşüme ihtiyaç duyduğunu, gerekli yatırımlar yapılmazsa müzenin ziyarete kapatılabileceğini açıkladı.

• Ayrıntılar: Geçen yıl 88 milyon avro değerindeki Fransız Kraliyet Mücevherleri’nin çalındığı müzede, güvenlik sistemlerini yenilemek için 83 milyon avroluk bir plan devreye sokuldu. Ancak Leribault, eskimiş su tesisatı, yetersiz yalıtım ve dar ziyaretçi alanları gibi sorunları çözmek için güvenlik önlemlerinin yeterli olmayacağını vurguluyor.
• Bilgi notu: Emmanuel Macron’un desteklediği ve yeni bir giriş alanını da kapsayan renovasyon projesinin maliyetinin 10 yılda 700-800 milyon avroya ulaşması öngörülüyor.

Tescilli şifa ormanları: Bir doğal alanın şifa ormanı ilan edilmesi için ne gerekiyor? Portekiz'deki Buçaco Ulusal Ormanı, Uluslararası Şifa Ormanları Sertifikasyon Ofisi tarafından dünyanın dördüncü şifa ormanı seçildi. 6. yüzyılda keşişlerin bölgeye yerleşmesinden beri korunan Buçaco egzotik biyoçeşitliliği, terapötik unsurları ve etrafını saran tarihî surlar sayesinde koruduğu dinginliğiyle öne çıkıyor. Peki dünyadaki diğer üç şifa ormanı nerelerde ve bir doğal alanın şifa ormanı ilan edilmesi için hangi özelliklere sahip olması gerekiyor?

Lizbon Havalimanı’nda taksilere sabit ücret: Lizbon'da devreye alınan; turistlerin ve yerel halkın yüksek ücret, taksimetreye müdahale ve kartla ödemenin kabul edilmemesi gibi şikayetlerini azaltmayı amaçlayan düzenleme, havalimanından belirli bölgelere yapılan yolculuklarda sabit tarife uygulanmasını zorunlu kılıyor.

• Ayrıntılar: 16 Ekim’de yürürlüğe giren uygulama kapsamında birinci bölgeye gündüz 16, gece 20 avro; ikinci bölgeye ise gündüz 19, gece 23 avro ödeniyor. Ücretlere bagaj dahil, taksiciler hizmet vermeyi reddedemiyor ve elektronik ödeme kabul etmek zorunda.

Bali’den Koh Phangan’a, Goa’dan Tulum’a uzanan görünmez hatta “Coğrafi Rezonans Hattı” demek gerek belki. Burası insanların kaybettikleri ritmi yeniden bulmaya çalıştıkları bir dolaşım ağı. Fakat bir süre sonra başka bir şey fark ediliyor: İnsanlar rezonansı bulamıyor, onu bir ülkeden diğerine taşıyor sadece. Bu yüzden Coğrafi Rezonans Hattı bir çözüm haritasından çok, bir semptom haritası.

Yazı: Tuğçe Madayanti Şen

Koh Phangan. Bali. Chiang Mai. Da Nang. Penang. Canggu. Ubud.

Haritada birbirinden yüzlerce kilometre uzakta duran bu yerlerin ortak bir dili var: Aynı ortak çalışma alanları, aynı yoga stüdyoları, aynı organik kahveciler, aynı “high vibe” cümleleri.

Tayland Körfezi’ndeki bir adada her gün aynı cümleyi duydum. Kelimeler değişiyordu ama anlamı hiç değişmiyordu:

“Bir noktada bunun hayatım olmasını istemediğime karar verdim.”

Almanya’dan ayrılmış bir yazılım mühendisi, Londra’da ajans hayatını bırakmış eski bir reklamcı, Kanadalı bir fizyoterapist, Amerikalı genç bir editör… Pasaportlar farklıydı, cümle aynıydı. Ben de o görüntünün bir parçasıydım. Elimde kahve, önümde laptop, yanımda bir defter ve kitap. Fark yaratan bir mesafem yok; yalnızca sorularım var.

Göçebeliğin bugün sunulandan farklı, pek konuşulmayan bir yüzü olduğunu düşünüyorum: Hiçbir yere tam olarak ait hissedememek. Benim jenerasyonum ve bizden öncekiler için göçebelik daha varoluşçu bir yerden geliyordu. Kaçıştan çok, neredeyse bir hesaplaşmaydı. Bugünün göçebeliği ise daha çok spiritüel bir dilden besleniyor. Turizmden farklı, melez bir yaşam biçimi olarak sunuluyor. Aradaki fark küçük görünebilir ama bütün mesele orada başlıyor.

• Turist gittiği yerde deneyim biriktirir; göçebe ise bir süreliğine gündelik hayat kurmaya çalışır. Sürekli yeniden ilişki kurmak zorunda kalmak, valizin hiçbir zaman tam boşalmaması, her seferinde başka bir ülkenin bürokrasisini öğrenmek, bir kafeyi eve dönüştürmeye çalışmak… Bugünün göçebeliğinin asıl işi belki de hareket etmek değil, her defasında yeniden yerleşmeye çalışmaktır.

YAZININ DEVAMI

Tutuklu İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, 436 sanıklı İBB davasında 14 Ekim'de başladığı savunmasını dördüncü gününde tamamladı; hakkındaki suçlamaları reddederek davanın siyasi gerekçelerle açıldığını savundu.

• Ayrıntılar: İmamoğlu'nun çapraz sorgusunun ardından avukatları savunma yaptı. Mahkeme, tutukluluk durumlarının yeniden değerlendirilmesi sonucunda yedi sanığın tahliyesine karar verdi; davadaki tutuklu sayısı 46'ya düştü. Davanın üçüncü celsesi 2 Kasım'da başlayacak.

Londra’daki Victoria and Albert Müzesi, İstanbul’un Bizans ve Osmanlı dönemlerini ele alan Konstantinopolis’ten İstanbul’a: Bir Şehir, İki İmparatorluk sergisine 7 Kasım 2026-9 Mayıs 2027 arasında ev sahipliği yapacak.

• Ayrıntılar: Koç Holding işbirliğiyle hazırlanan sergi, 330-1922 dönemini 200 eserle anlatacak; seçkide Osman Hamdi Bey’in Gezintide Kadınlar tablosu, Sadberk Hanım Müzesi koleksiyonundan Osmanlı kadın kıyafetleri ve hat örnekleri yer alacak.