• Nedir? Festival. Bu yıl 6. kez düzenlenen İstanbul Uluslararası Oda Müziği Festivali, açılışını Türkiye'de ilk kez aynı sahnede buluşacak Fedor Rudin, Alexandra Soumm, Máté Szűcs, Lydia Shelley ve Julien Libeer ile yapacak; Emmanuel Coppey ve Katerina Chatzinikolau, Alliage Quintett, sa.ne.na, Anatolian Clarinet Connection gibi isimleri ağırlayacak. ve festival özel konseriyle devam edecek.
• Nerede? Süreyya Operası
• Ne zaman? 6-24 Eylül
• Neden gitmeli? Dünyadan oda müziğinin öne çıkan isimleriyle buluşmak için.
• Not almalı: Festival biletleri burada. Programda konserlerin yanı sıra söyleşiler ve ücretsiz masterclass programları de yer alıyor.

• Nedir? Festival. Türkiye'de ilk kez, DasDas Akademi eğitmenleri Kadir Çevik ve Sevda Çevik’in yönetiminde gerçekleştirilecek DasDas Doğaçlama Tiyatro Festivali, Türkiye’nin farklı şehirlerinden doğaçlama tiyatro ekipleri Güldürgeç Doğaçlama, Sahne Cosa, ÜçİkiBir Doğaçlama, Oyuncusuz Tiyatro, DO-AR, Oyun Mahalli, Kafa Ütülemeyen Komedya, Doğaçlama Ligi, Deliler Doğaçlama, Oyun İstasyonu, Tikitaka İmpro ve Mahşer-i Cümbüş'ü biraraya getiriyor.
• Nerede? DasDas
• Ne zaman? 4-6 Eylül
• Neden gitmeli? Doğaçlama sevenler için cümbüşlü bir cennet.
• Not almalı: Tüm gösterimler ücretsiz, atölyeler içinse kayıt gerekli. Program burada.

• Nedir? Oyun. Filistinli yazar ve oyuncu Khawla Ibraheem imzalı Çatıya Tıklatma (A Knock on the Roof), Nihal Yalçın’ın solo performansıyla Türkiye’de ilk kez sahnelenecek. Gazze’de yaşayan Meryem adlı Filistinli bir annenin bütün dünyası, oğlunu olası bir bombardımandan kurtarabilmek için yaptığı hazırlıkların etrafında giderek daralıyor. Yalçın'ın Meryem karakterine hayat vereceği oyunun yönetmen koltuğunda Ali Haydar Çataltepe oturuyor.
• Nerede? Moda Sahnesi
• Ne zaman? 5, 6 Ekim
• Neden gitmeli? Savaşın gündelik hayatı nasıl yerle bir ettiğini gösteren çarpıcı bir anlatı.
• Not almalı: Adını, bombardımandan önce binaların tahliye edilmesi için çatılara yapılan ve bina sakinlerine yalnızca birkaç dakikalık kaçış süresi tanıyan "uyarı vuruşu"ndan alıyor. Biletler burada.

• Nedir? Sergi. Ugo Rondinone’nin İstanbul’daki ilk kişisel sergisi, Mountain serisinden yirmi yeni heykeli ile gündoğumu/günbatımı temalı on dört suluboya eserini biraraya getiriyor.
• Nerede? Dirimart Dolapdere
• Ne zaman? 2 Eylül-8 Kasım
• Neden gitmeli? Sergi, galeri mekanını dağ, deniz ve gökyüzünün temel formlarının şekillendirdiği tefekküre açık bir manzaraya dönüştürüyor.
• Not almalı: Şehirdeki ilk kişisel sergisi ancak ilk gelişi değil. Onun 15. İstanbul Bienali için yaptığı “Buradan nereye gidiyoruz?” isimli kalıcı yerleştirmesini Fatih Sultan Mehmet Köprüsü’nün yakınındaki Mustafa Kemal Kültür Merkezi'nin tepesinde görmüşsünüzdür.

2. Sonunda şehirde: Fazıl Say Quintet

• Nedir? Konser. Piyanist ve besteci Fazıl Say'ın, caz odağındaki yeni projesi “Say Plays Jazz on Tour with Škoda” ile çıktığı Türkiye turnesinin yeni durağı İstanbul.
• Nerede? Harbiye Cemil Topuzlu Açık Hava Sahnesi
• Ne zaman? 2 ve 3 Eylül
• Neden gitmeli? Say, bu repertuvarla Doğu ile Batı arasında kurulan kültürel köprü; günümüzün küresel krizleri, toplumsal meseleler, doğa ve yaşam üzerine bir farkındalık alanı açıyor.
• Not almalı: Sanatçılar, yüksek kondisyon gerektiren bu performans için kendilerini olimpik bir sporcu gibi hazırladıklarını ve provalarda günde 7-8 saat çalıştıklarını belirtiyor. Say’ın caz beşlisi için özel olarak bestelediği yeni eseri de bu konserde. Biletler burada.
• Editörün notu: Algoritmalar çağında bir başkaldırı | Eda Solmaz, Duende

3. Sıkı bir punk tavrı: Gogol Bordello

• Nedir? Konser. Eskilerden bugünün çalma listelerine sızan bir şarkı: "Start Wearing Purple". Ya severek dinledik ya da muhakkak bir yerlerde kulağımıza çalındı. Şarkının kahramanları şehrimize konuk oluyor, "Wonderlust King", "American Wedding" ve dahasında çılgınlar gibi dans edelim diye.
• Nerede? JJ Arena Ataşehir
• Ne zaman? 5 Eylül
• Neden gitmeli? Gipsy punk neşesine kapılmak, yazı coşkuyla kapamak için.
• Not almalı: Biletler burada.

^{Kaynak: Elle}

4. Lezzet, şehir ve bağ: Taste and the City

• Nedir? Festival. Taste and the City, yemeği yalnızca tüketilen bir unsur olarak değil; keşfedilen, paylaşılan ve birlikte anlam kazanan çok katmanlı bir deneyim olarak ele alıyor. Dünya mutfağından tatlar, yerel üreticiler, butik markalar ve zanaatkarların yer aldığı Lokal Market Alanı, şeflerden atölye ve söyleşiler, yemeği kültürel bir ifade alanı veya biçimi olarak gören herkes için festivalde.
• Nerede? Beykoz Kundura
• Ne zaman? 5-6 Eylül
• Neden gitmeli? Farklı mutfak yaklaşımlarını biraraya getiren seçkiler ve dünya mutfağı dokunuşları, şehrin kozmopolit yapısına referans veren tatlar için.
• Not almalı: Biletler burada.

5. Koleksiyon sergisi: 'Aynı Mavinin Altında'

• Nedir? Sergi. Çelenk Bafra ve Deniz Pehlivaner küratörlüğünde hazırlanan ve müzenin farklı katlarına yayılan sergi, Türkiye ve dünyanın farklı coğrafyalarından sanatçıların yapıtlarını tarihsel ve tematik eksenlerde biraraya getiriyor.
• Nerede? İstanbul Modern
• Ne zaman? 8 Eylül-31 Aralık
• Neden gitmeli? Türkiye’de modern ve çağdaş sanatın 1940’lardan beri dönüşümünü izlerken, özellikle 2000’li yıllardan itibaren uluslararası sanatçıların yapıtlarıyla kurulan karşılaşmalar ve diyaloglar aracılığıyla koleksiyona dair yeni okuma olanakları sunuyor.
• Not almalı: Ayrıntılı bilgi burada.

Dünyaca ünlü heykeltıraş Jaume Plensa’nın Juana adlı eseri, Şubat 2027'ye kadar Tersane İstanbul’un sahil hattında sergilenecek.

• Ayrıntılar: Yaklaşık 7 metre yüksekliğindeki dökme demir heykel, sanatçının İstanbul’da kamusal alanda sergilenen ilk eseri.

Fotoğrafçı Mehmet Kırali ve gazeteci Kadir Kaymakçı, 2 Eylül'de İş Vapur'da üç farklı film üzerinden Londra şehrini konuşacak.

• Ayrıntılar: Katılımcılar; Blow-Up, Notting Hill ve Lock, Stock and Two Smoking Barrels filmleri üzerinden Londra’nın farklı yüzlerine, sokaklarına ve sinemadaki yansımalarına Kırali ve Kaymakçı ile birlikte bakacak.

İKSV'nin nitelikli edebiyat çevirilerini destekleme amacıyla verdiği Talât Sait Halman Çeviri Ödülü için 2026 yılı başvuruları 31 Ağustos-2 Ekim tarihleri arasında kabul ediliyor; ödüle, orijinal dilinden Türkçeye çevrilmiş ve ISBN almış öykü ve roman çevirileri için yayınevleri veya çevirmenler başvurabiliyor.

• Ayrıntılar: Bu yıl yazar ve çevirmen Ayşe Sarısayın başkanlığındaki Seçici Kurul’da Emrah İmre, Begüm Kovulmaz, Lale Özcan ve Ayşe Ece yer alıyor. Ödülü kazanan çevirmen 100 bin lira nakit desteğin sahibi olacak.

• Nedir?Festival. Caz melodilerinin adanın nefis havasına karıştığı, gündüz Eylül denizinin akşam müziğin tadını çıkardığımız Bozcaada Caz Festivali, bu yıl "Geçicilik" temasıyla 10. kez düzenleniyor. Child Play, Çağıl Kaya, Korhan Futacı “BCF10”, Photons, Too Tight,Danae Palaka, Gevende, Sista Sound Presents: Da Sistas | Roots, Jazz, Reggae, Gülnihal, Emir Üründül, Bdnoise'in de aralarında olduğu zengin bir program sunuyor. Festival, "Geçicilik" temasını ise BCF KEŞİF programı kapsamında düzenlenecek buluşmalarla derinleştirecek.
• Nerede? Bozcaada
• Ne zaman? 4-6 Eylül
• Neden gitmeli? Ada rüzgarı, bağ bozumu, sıcak güz güneşi ve caz... Bozcaada Caz Festivali doğayla iç içe bir festival sunarken adaya yayılan gündüz buluşmalarıyla da zihin açıcı bir deneyim vadediyor.
• Not almalı: Festival bu yıl 10. yaşına özel performanslarla heyecan uyandırıyor. Program burada, biletlerse burada.
• Ayrıca: Ekolojik sanatçı Neslihan Yetişkin’in Aidiyet Bahçesi başlıklı yeni sergisi de 1-15 Eylül tarihleri arasında Bozcaada Itırlı Bahçe’de olacak, festivale gitmişken uğramalı.

: MUBI Fest

• Nedir? Festival. MUBI Fest, dünya sinemasının son dönem öne çıkan örneklerini hep birlikte izlemeye davet ediyor. Dünyanın dört bir yanından harika filmlerin yanı sıra kültürel hayata yön veren isimlerle sohbetler, iyi müzik, leziz yemekler ve muhteşem bir atmosfer katılımcıları bekliyor.
• Nerede? Paribu Art
• Ne zaman? 4-6 Eylül
• Neden gitmeli? MUBI'nin yarattığı ve filmseverlerin katkıda bulunduğu sinema birlikteliğini fiziksel ortamda devam ettirmek, iyi filmleri hep birlikte festival ruhuyla izlemek için. Ayrıca festivalde, Cannes'dan ödüllü Coward, Fatherland, Camp Miasma gibi heyecan uyandıran filmler var.
• Not almalı: Festival biletleri burada, program burada.

İPA’nın aylık veri bülteni İstanbul Barometresi’nin son sayısının tematik araştırma konusu “İstanbul’da Kültür ve Eğlence Alışkanlıkları” oldu.

• Ayrıntılar: İstanbullulara “Kültürel deneyimler yerine sosyal medya ve dijital içerikleri tercih ederim” ifadesine katılıp katılmadıkları sorulan araştırmanın sonuçlarına göre fizikî etkinliklere katılmayı tercih edenlerin oranı %56,9. Dijital içerikleri tercih edenlerin yüzde 34,3'ü, kısıtlı zamanda dijital içeriği daha pratik bulurken yüzde 29 daha erişilebilir ve uygun fiyatlı olduğu için tercih ediyor.

Başvurusunu henüz tamamlayamayan genç müzisyenler için son başvuru tarihi 13 Eylül olarak güncellendi.

HubX: Yapay zeka odaklı mobil uygulamalar ve web ürünleri geliştiren yerli girişim HubX, Point72 Private Investments’tan 75 milyon dolar yatırım aldı.

• Ayrıntılar: Yatırım, şirketin değerlemesini 1,2 milyar dolara çıkardı. İzmir ve İstanbul’da ofisleri bulunan şirket böylece, Türkiye’nin mobil uygulama alanınaki ilk unicorn’u oldu. Girişimin bugüne kadar sağladığı ilk dış finansman olan yatırım, mevcut ürünlerin büyümesini hızlandırmak, yapay zeka ve teknoloji altyapısına yapılan yatırımları artırmak ve birleşme ve satın alma faaliyetlerini genişletmek için kullanılacak.
• Cep bilgisi: Portföyünde 40’tan fazla uygulama bulunan HubX’in platformları, bugüne dek 190’dan fazla ülkede 600 milyonu aşkın kullanıcıya ulaştı.

OpenAI, Anthropic, Google, Microsoft ve CrowdStrike’ın da aralarında bulunduğu 100’ün üzerinde teknoloji şirketi, özel sektörü ve kamu kurumlarını yapay zekayla ilgili siber tehditlere karşı kendilerini korumak için işbirliği yapmaya çağıran açık bir mektup imzaladı.

• Ayrıntılar: İlerleyen dönemlerde modeller daha yetenekli hâle geldikçe yapay zeka güdümlü siber saldırıların çok daha yaygın ve karmaşık hâle geleceği uyarısında bulunan mektup, hükümetleri siber güvenlik konusunda yerel, ulusal ve uluslararası düzeyde işbirliği yapmaya davet etti. Yeni siber savunma metotlarının benimsenmesi gerektiğini vurgulayan mektup, güvenlik standartlarını yükseltmek ve ortaya çıkan siber tehditlere yönelik yeni çözümler bulmak için işbirliği yapılması gerektiğine işaret etti.

OpenAI, modellerinin Cursor’da kullanılmasına izin vermeyi bırakacağını açıkladı.

• Ayrıntılar: Elon Musk liderliğindeki SpaceX tarafından satın alınan yapay zeka destekli kodlama aracı girişimi Cursor’ın OpenAI modellerine erişiminin 12 Kasım’da sona ereceği, fakat şirketin dilerse işbirliğini sonlandırmak için daha erken bir tarih seçebileceği belirtildi. OpenAI, açıklamasında Musk’ın şirketlerinin daha önce sözleşme koşullarını ihlal ettiğine dair kanıtlar bulunduğunu ve SpaceX’in modellerini hizmet şartları dahilinde kullanacağından emin olamadığını dile getirdi.
• Bir adım geriden: Musk, OpenAI’a açtığı dava kapsamında verdiği bir ifadede xAI’ın modellerini geliştirmek için OpenAI modellerinin verdiği yanıtları eğitim verisi olarak kullandığını kabul etmişti.

Google, yapay zeka destekli arama sekmesi AI Mode’a seyahat planlamaya yönelik yeni özellikler ekledi.

• Ayrıntılar: Kullanıcılar artık nereye ve ne zaman gitmek istediklerini yazarak 300’den fazla havayolu ve seyahat sitesindeki güncel uçuş fiyatlarını karşılaştırabilecek, fiyatları takip edebilecek ve otel veya uçuş bulup rezervasyon yapabilecek. Kullanıcılar, seçtikleri uçuşun fiyatı düştüğünde e-postayla bildirim alabilecek. Uçuş ve otel fiyatları, para yerine, puan veya mil cinsinden görüntülenebilecek. Otel aramalarında tercihler sohbet yoluyla açıklanabilecek, yorumlar ve önemli özellikler karşılaştırılabilecek ve uygun otel seçildikten sonra anlaşmalı platformlar üzerinden Google Pay ile rezervasyon tamamlanabilecek.

iOS 26.4 güncellemesiyle birlikte iOS cihazlardaki uygulamaların araç içi bilgi-eğlence sisteminde açılmasına olanak tanıyan CarPlay’i yapay zeka destekli sohbet robotlarına açan Apple, uygulamaya ChatGPT, Perplexity AI ve Grok’un ardından Meta AI desteği de ekledi.

• Ayrıntılar: Dört sohbet robotu da kullanıcıların sürüş sırasında yapay zekayla sesli etkileşime geçmesine, gözlerini yoldan ayırmadan sorularını yöneltmesine ve bilgi desteği almasına olanak tanıyor. Şirketin sanal asistanı Siri’nin yapay zeka destekli yeni versiyonunun, iOS 27 güncellemesiyle birlikte CarPlay’e entegre edilmesi bekleniyor.

2023 sonunda elektrikli otomobil pazarına giriş yapan Çin merkezli teknoloji şirketi Xiaomi, akıllı sürüş sistemlerini desteklemek üzere geliştirdiği ilk yüksek performanslı çipi Xring D100’ü tanıttı.

• Ayrıntılar: Otomobil tabanlı yapay zeka işlemleri için geliştirilen Xring D100, 3 nanometre fabrikasyon süreciyle üretilecek. 2027'de ticari kullanıma açılacak çip, 20 çekirdekli bir işlemci ve 16 çekirdekli bir nöral işlem birimiyle (NPU) donatılacak. 160 GB’a kadar birleşik bellek desteği sunan çip, 200 milyar parametreli yapay zeka modellerini bulut sunucusuna ihtiyaç duymadan yerel olarak çalıştırabilecek.

OpenAI’ın ChatGPT’yi kullanıma sunmasıyla fitili ateşlenen yapay zeka patlaması, bugüne dek hep pahalı çiplerle dolu devasa veri merkezleri etrafında büyüdü. Apple’ın yakın zamanda yaptığı duyuru ise yapay zekanın yeni adresinin kişisel bilgisayarlar olabileceğini ortaya koydu.

OpenAI’ın yapay zeka destekli sohbet robotu ChatGPT’yi 2022 sonunda kullanıma sunmasıyla fitili ateşlenen yapay zeka patlaması, bugüne dek hep pahalı çiplerle dolu devasa veri merkezleri etrafında büyüdü. Yapay zeka şirketleri, modellerini eğitmek ve çalıştırmak için büyük oranda bulut sunucularına güveniyordu.

Apple’ın yakın zamanda yaptığı duyuru ise yapay zekanın yeni adresinin kişisel bilgisayarlar olabileceğini ortaya koydu.

YAZININ DEVAMI

Geçen ay yapay zeka destekli sohbet robotu Claude’a güç veren modeller için özel çipler tasarlamak üzere yeni bir ekip kuran Anthropic’in, Google’ın TPU yapay zeka çiplerini geliştiren mühendisler tarafından kurulan MatX’i yaklaşık 7 milyar dolara satın almak üzere görüşmeler yürüttüğü, ancak bu temasın daha sonra bir ortaklık görüşmesine evrildiği bildirildi.

Çin merkezli teknoloji devi Tencent, yazılım geliştirme, araştırma ve finansal analiz gibi karmaşık görevlere odaklanan yeni yapay zeka modeli Hy4’ü açık kaynaklı olarak yayımladı.

• Ayrıntılar: 770 milyar parametreli model, uzman karışımı mimarisi sayesinde her bir metin komutunda yaklaşık 49 milyar parametre kullanarak hız ve zaman tasarrufu sağlıyor. Tencent, modelin henüz erken aşamada olduğunu, karmaşık sorularda zaman zaman gereğinden uzun süre düşünebildiğini ve verdiği yanıtları aşırı doğrulama eğilimi gösterebildiğini söylüyor.