Filistinli yazar ve oyuncu Khawla Ibraheem’in Çatıya Tıklatma (A Knock on the Roof) oyunu, Nihal Yalçın’ın solo performansıyla Türkiye’de ilk kez 5 Ekim'de Moda Sahnesi’nde prömiyer yapacak.

• Ayrıntılar: Ali Haydar Çataltepe’nin yönettiği oyunda Yalçın, Gazze’de yaşayan ve oğlunu olası bir bombardımandan korumak için hazırlık yapan Meryem adlı Filistinli bir anneyi canlandırıyor. Oyun, Edinburgh Fringe’deki gösterimlerinin ardından New York Theatre Workshop ve Royal Court Theatre’da sahnelendi.

İran asıllı sanatçı Vahid Danaiefar’ın orkunun görünür bir tehditten çok gündelik deneyimin içine yerleşen bir durum olarak nasıl ortaya çıktığını, imge, nesne ve mekan arasındaki ilişkiler üzerinden araştıran Türkiye’deki ilk kişisel sergisi Akışkan Korku, 11 Eylül-31 Ekim’de Simbart Projects’te sanatseverlerle buluşuyor.

• Ayrıntılar: Zygmunt Bauman’ın çağdaş toplumda korkunun görünmez, dağınık ve süreğen hale gelmesine ilişkin düşüncelerinden ve Freud’un “tekinsiz” kavramından beslenen sergide, gündelik mekanlar, nesneler ve figürler mikro sapmalarla dönüştürülüyor, “ev” kavramı, güven duygusu ve alışkanlıkların çözüldüğü bir eşik olarak ele alınıyor.

ABD merkezli dijital yayın platformu Netflix, Türkiye'de daha önce bir Netflix yapımında senarist, yönetmen veya yapımcı olarak yer almamış kreatif profesyonellerin projelerini doğrudan içerik ekiplerine sunabileceği "Sıradaki Hikaye" programını duyurdu.

• Ayrıntılar: 8 Eylül'de başlayacak başvuruların ardından seçilen katılımcılar, 2026 içinde İstanbul'da düzenlenecek sunum gününde projelerini Netflix Türkiye ve EMEA içerik ekiplerinden oluşan seçici kurula yüz yüze anlatacak.
• Bir adım sonrası: Sunumların ardından seçilen projeler geliştirme sürecine alınabilecek; kreatif ekipler senaryo ve diğer yaratıcı materyaller üzerinde Netflix içerik ekipleriyle çalışacak.

Jason Isbell, Camper Van Beethoven üyesi David Lowery, blues bestecisi Guy Forsyth ve saksafoncu Eduardo Calle, yapay zeka müzik platformu Suno’ya eserlerini ve müzikal kimliklerini izinsiz kullandığı iddiasıyla dava açtı.

• Ayrıntılar: Boston’daki ABD Bölge Mahkemesi’nde açılan davada sanatçılar, Suno’nun isimlerinin doğrudan prompt olarak kullanılmasını engelleyen önlemlerinin kolayca aşılabildiğini ve platformun sanatçıların müzikal özelliklerini taklit eden içerikler üretebildiğini öne sürdü. Suno ise iddiaların dayanaksız olduğunu ve kendisini savunacağını açıkladı. Şirket, Sony ve Universal Music Group’un da telif hakkı ihlali gerekçesiyle açtığı ayrı davalarla karşı karşıya.

İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından düzenlenen Filmekimi, 9-18 Ekim'de İstanbul'da, 15-18 Ekim'de Ankara'da, 22-25 Ekim'de İzmir ve Mersin'de sinemaseverlerle buluşacak.

• Ayrıntılar: Seçkide 79. Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye kazanan Cristian Mungiu imzalı Fjord'un yanı sıra Pedro Almodovar'ın Buruk Noel, László Nemes'in Direniş, Na Hong-jin'in Hope ve Paweł Pawlikowski'nin En İyi Yönetmen Ödülü kazandığı Ata Yurdu filmleri de yer alıyor.

'Geçmiş Zaman Kargaları' Taş Mektep ve Büyükada’da: Karikatürist Kemal Gökhan Gürses’in eski İstanbul ve Adalar’ın gündelik yaşamını kargaların tanıklığı üzerinden yeniden yorumladığı Geçmiş Zaman Kargaları sergisi, Taş Mektep ve Büyükada Vapur İskelesi’nde açıldı.

• Ayrıntılar: İBB Kültür ve İBB Miras tarafından düzenlenen sergide Gürses, Osmanlı’nın son döneminden 20. yüzyılın ortalarına uzanan fotoğraflardaki gündelik hayatı çizimleriyle yeniden kurguluyor; Pera’nın 1930’lu yıllardaki eğlence hayatından Dolapdere’deki otomobil tamircilerine, Adalar’daki kadınlardan Kadıköy’e gelen ailelere uzanan farklı sahneleri kargaların gözünden ele alıyor.

Akbank Caz Festivali: Akbank Sanat ve BKM işbirliğiyle düzenlenen 36. Akbank Caz Festivali, 26 Eylül-11 Ekim tarihleri arasında cazın klasik mirasından çağdaş yorumlarına, doğaçlamadan elektronik ve türler arası seslere uzanan programıyla İstanbul’un farklı mekanlarında 36 konser ve yan etkinliklerle müzikseverlerle buluşacak.

• Ayrıntılar: “Şehrin Caz Hali” sloganıyla düzenlenen festivalde Arturo Sandoval, James Carter, Bugge Wesseltoft, Emin Fındıkoğlu, İmer Demirer, Sibel Köse, Dhafer Youssef, Savina Yannatou, Cochemea ve Nicole Zuraitis’in yanı sıra 15’ten fazla ülkeden yaklaşık 200 sanatçı yer alacak.

İki yıllık aranın ardından geçen hafta sonu İstanbul’a dönen MUBI Fest'in atmosferine ve Cannes’dan taşıdığı dört filme yakından bakıyoruz.

Yazı: Emre Eminoğlu

MUBI’nin haklarını elinde bulundurduğu dikkat çekici yapımları dijital ya da vizyon gösterimlerinden önce bir festival deneyimi içinde izleyiciyle buluşturduğu MUBI Fest’in kökleri 2022’ye dayanıyor. İlk kez São Paulo’da düzenlenen, ertesi yıl İstanbul dahil dünyanın farklı kentlerine uğrayan festival, 2026’ya gelindiğinde kök salmaya başlayan uluslararası bir etkinlik serisine dönüştü bile.

Festival bu yıl Napoli ve Chicago’nun ardından hafta sonu İstanbul’daydı; sırada São Paulo, Guadalajara, Berlin, Santiago, Buenos Aires ve Londra var.

İstanbul, MUBI Fest’in ilk uğradığı kentlerden biri olsa da festivalin buraya dönmesi uzun sürdü. Aralık 2023’te İstanbul Modern’de düzenlenen ilk edisyon, büyük ölçüde halihazırda MUBI’de izlenebilen ya da başka festivallerde gösterilmiş popüler yapımları yeniden perdede izleme olanağı sunan, görece sönük bir etkinlikti. Kasım 2024’te düzenlenmesi planlanan ikinci edisyonun ise daha büyük ve Türkiye prömiyerleri bakımından daha zengin bir etkinlik olması hedefleniyordu. Fakat Türkiye’de ilk kez izleyici karşısına çıkacak Queer filminin açılış gösterimi son dakikada yasaklandı. MUBI, tek bir filmi seçkiden çıkarmak yerine tüm festivali iptal ederek sansür karşısında ilkeli bir tutum sergiledi ve izleyicisiyle arasındaki güveni pekiştirdi.

Sinemayı ve sinefil olma hâlini içtenlikle seven bir ekibin elinden çıktığı her detayından belli olan etkinlikleri çok seviyorum. 22 ay sonra, 4-6 Eylül 2026 tarihlerinde Paribu Art’ta düzenlenen, İstanbul’daki üçüncü MUBI Fest de tam böyleydi; bir film festivalinden çok sinemayı çok seven arkadaşların buluştuğu bir yaz kampı gibi...

YAZININ DEVAMI

Letonya, Rusya ve Belarus yayınlarını yasakladı: Letonya, Rusya ve Belarus’tan kitap, gazete ve diğer basılı yayınların ithalatını 1 Eylül itibarıyla yasakladı; yasak kitap ve yayınların yanı sıra kıyafet, oyuncak ve spor ekipmanlarını da kapsıyor.

• Ayrıntılar: Hükümet, kararın dezenformasyon ve savaş propagandasına karşı toplumsal dayanıklılığı artırma gerekçesiyle alındığını belirtti. Rusya ve Belarus’tan yapılan toplam ithalat savaşın başlamasından bu yana yaklaşık %91 azalmasına rağmen kitap ve basılı yayınlar, en büyük tüketici ürünleri ithalat kalemlerinden biri olarak gösterildi.

Wassily Kandinsky’nin 1907 tarihli Das Bunte Leben (The Colorful Life) adlı eseri, Nazi zulmüne uğrayan Yahudi koleksiyoner Emanuel Albert Lewenstein ve eşi Hedwig Lewenstein Weyermann’ın mirasçılarına iade edilmesinin ardından 14 Ekim’de Christie’s Londra’da açık artırmaya çıkacak.

• Ayrıntılar: 50 yılı aşkın süre Münih’teki Lenbachhaus Müzesi’nde sergilenen eser için Almanya’nın Nazi yağması sanat eserleri konusunda çalışan özel komisyonu 2023’te iade kararı vermişti. Kandinsky’nin Paris’te yaptığı tempera ve guaj eserin Christie’s tarafından 30 milyon doların üzerinde bir fiyata satılması bekleniyor.

ABD'de feminist hareketin önde gelen isimlerinden, yazar Gloria Steinem New York’taki evinde 92 yaşında hayatını kaybetti.

• Kimdir? 1970’lerde gazetecilik kariyerine başlayan Steinem, Ms. dergisinin kuruluşuna öncülük etti ve kadınların kürtaj hakkı ile toplumsal cinsiyet eşitliği mücadelesinin en görünür isimlerinden biri oldu. 1973’teki Roe v. Wade kararını destekleyen Steinem, bu hakkın yaklaşık yarım yüzyıl sonra kaldırılmasına da tanıklık etti. Steinem’in yaşamı ve çalışmaları Gloria: In Her Own Words belgeseli ile Julie Taymor’un yönettiği The Glorias filmine konu oldu.

Friends dizisinin yıldızı Matthew Perry’nin hayatını ve yaşadığı zorlukları konu alan üç bölümlük The One With Matthew Perry belgesel serisi, 27 Ekim’de Netflix’te yayımlanacak.

• Ayrıntılar: Perry’nin oyunculuk kariyerinin yanı sıra özel hayatındaki mücadelelerine ve bağımlılıkla ilişkisine odaklanan yapımda Perry’nin kız kardeşi Mia Perry Bowick ile yakın arkadaşlarının daha önce paylaşılmamış tanıklıkları ve arşiv görüntüleri yer alacak.

Oxford, Naga halkına ait kalıntıları iade edecek: Oxford Üniversitesi’ne bağlı Pitt Rivers Müzesi, İngiliz sömürge döneminde Hindistan’ın kuzeydoğusundaki Naga topluluğundan alınan 39 kişinin atalarına ait kalıntılarını yıllar süren görüşmelerin ardından iade etme kararı aldı.

• Ayrıntılar: Müze, kalıntıların çoğunun 1910-1940 yılları arasında sömürge yöneticileri John Henry Hutton ve James Philip Mills tarafından toplandığını ve bazı kalıntıların askeri operasyonlar sırasında zorla alındığını belirtti.

'Amazon’un Prime Video ve MGM+ platformlarında yayımlanan, Nicolas Cage’in başrolünü üstlendiği Spider-Noir dizisi sekiz bölümün ardından iptal edildi ve ikinci sezon için geri dönmeyeceği açıklandı.

• Ayrıntılar: Karar, dizinin 11 dalda Emmy adaylığı elde ederek bu yıl Prime Video’nun en fazla aday gösterilen yapımı olmasına rağmen alındı. Rotten Tomatoes’ta %92 eleştirmen puanına ulaşan yapım, Nielsen verilerine göre ilk altı haftasında 2,6 milyar dakika izlendi.

Burning Man’de iki ölü: Nevada’da düzenlenen Burning Man festivalinde iki erkek hayatını kaybetti; festival organizasyonu, bir kişinin 4 Eylül’de tıbbi müdahaleye rağmen yaşamını yitirdiğini, 60 yaşındaki Craigh Mann’ın ise 5 Eylül’de kamp arkadaşları tarafından ölü bulunduğunu açıkladı.

• Ayrıca: Festivalde bu yıl bir kişi 17 metre yüksekliğindeki bir kuleden düşerek ağır yaralandı. 2025’te 37 yaşındaki Vadim Kruglov’un ölümüyle ilgili açılan cinayet soruşturması ise henüz sonuçlanmadı.

Paris turizminde Celine Dion etkisi: Celine Dion’un altı yıllık sahne arasının ardından Paris’te vereceği konserler, kente yönelik uluslararası seyahat talebini artırdı; Amadeus Travel Intelligence verilerine göre konser tarihleri için Paris’e uçuş aramaları geçen yıla göre %11 arttı..

• Ayrıntılar: ABD, Brezilya ve Kanada, aramalardaki artışta öne çıkan ülkeler olurken Tayland’dan yapılan rezervasyonlar %200, Japonya’dan yapılanlar %40 arttı. Dion, Eylül ve Ekim aylarında La Defense Arena’da 16 konser verecek ve Mayıs 2027’de 10 konser için yeniden Paris’te olacak.

Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi’nin Türk Resmini İzlemek başlıklı kalıcı sergisi, bankanın 1940’tan bu yana oluşturduğu ve 1.000’den fazla sanatçının 2.800’ü aşkın eserini barındıran Sanat Eserleri Koleksiyonu’ndan seçkiler sunan yeni tematik odalar ve eserlerle yeniden ziyarete açıldı.

• Ayrıntılar: Prof. Dr. Gül İrepoğlu’nun küratörlüğünde hazırlanan sergide Osman Hamdi Bey’in Kaplumbağa Terbiyecisi, Mihri Hanım’ın Otoportre ve Fahrünnisa Zeid’in Mevleviler eserlerinin yanı sıra İstanbul, natürmort, sanatçı kadınlar, kadın portreleri ve memleket manzaraları gibi temalara odaklanan odalar yer alıyor. Sergi, Eylül ayı boyunca ücretsiz ziyaret edilebiliyor.

84. Dünya Bilimkurgu Kongresi kapsamında Los Angeles’ta düzenlenen törende Hugo Ödülleri’nin 2026 kazananları açıklandı; En İyi Roman ödülünü Alix E. Harrow, The Everlasting adlı eseriyle kazandı.

• Ayrıntılar: En İyi Novella ödülü Amal El-Mohtar’ın The River Has Roots adlı eserine verilirken, En İyi Uzun Öykü ödülünü H.H. Pak, “Never Eaten Vegetables”; En İyi Kısa Öykü ödülünü ise Thomas Ha, “In My Country” ile aldı.
• Ayrıca: En İyi Seri ödülü John Scalzi’nin Old Man’s War serisine, En İyi Grafik Öykü veya Çizgi Roman ödülü Fred Fordham’ın Ursula K. Le Guin uyarlaması A Wizard of Earthsea’ye verildi.

Emmy heyecanı başladı: 78. Primetime Emmy Ödülleri’nin ana kategoriler dışında kalan ödülleri 5 ve 6 Eylül gecelerinde Creative Arts Emmy Awards adı altında düzenlenen iki gecede dağıtıldı.

• Öne çıkanlar: İki gecede 8 ödülle Apple TV’nin korku-komedi dizisi Widow’s Bay öne çıkarken, Bad Bunny’nin unutulmaz gösterisi The Apple Music Super Bowl LX Halftime Show Starring Bad Bunny 7, HBO’nun mini-dizisi DTF St. Louis 6, yarışma programı The Traitors 6, yayından kaldırılan The Late Show with Stephen Colbert 5, Prime Video’nun iptal ettiği dizi Spider-Noir ise 5 ödül kazandı.
• Mini-dizi kategorileri: Bu yıla kadar ana kategorilerdeki ödüllerle birlikte verilmesine rağmen yayın süresinden tasarruf etmek amacıyla ilk kez Creative Arts Emmy Ödülleri gecelerine taşınan dört mini-dizi kategorisi, En İyi Yönetmen (Steven Conrad), En İyi Senaryo (Steven Conrad), En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu (Linda Cardellini) ve En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu (David Harbour) ödüllerinin tamamını DTF St. Louis ekibi kazandı.
• Konuk oyuncu kategorileri: Drama dizilerindeki konuk oyuncu ödüllerini Shailene Woodley (Paradise) ve Ernest Harden Jr. (The Pitt), komedi dizilerindeki konuk oyuncu ödüllerini ise Betty Glipin (Widow’s Bay) ve Rob Reiner (The Bear) kazandı. Kaybedenler arasında Colman Domingo, Connor Storrie ve Jamie Lee Curtis gibi isimler dikkat çekiyor.
• Takvim: 78. Primetime Emmy Ödülleri, 14 Eylül Pazartesi’yi 15 Eylül Salı’ya bağlayan gece, Türkiye saati ile 3.00’te düzenlenecek; gecenin sunuculuğunu oyuncu Mariska Hargitay üstlenecek.

'Sanata İlk Adım' dijitalde: İKSV Alt Kat’ın Alarko Holding desteğiyle hayata geçirdiği “Sanata İlk Adım” programı, çocuk ve gençleri farklı sanat disiplinlerinden sanatçılarla buluşturan yeni video serisiyle dijital ortamda yayımlanmaya başladı.

• Ayrıntılar: Serinin ilk bölümünde oyuncu Salih Bademci, çocuk ve gençlerin sahne sanatları ve oyunculuğa ilişkin sorularını yanıtlıyor; devam bölümlerinde Nisan Dağ, Murat Cem Orhan ve Selen Beytekin yer alacak. Sonbahar boyunca yayımlanacak seri, İKSV YouTube kanalında izlenebilecek.