Bültenimizi hazırlarken editörlerimiz sevgili Deniz Kaynak ve Enes Köse her zaman olduğu gibi tüm sabırları ve anlayışlarıyla bizden desteklerini esirgemediler, kendilerine minnettarız.

Bitirirken her zamanki hatırlatmalarımızı yapalım: Bu bülteni çevrenize iletebilir, bu adres üzerinden ücretsiz kayıt olmalarını söyleyebilirsiniz. [email protected] adresinden bize ulaşabilirsiniz, düşüncelerinizi, okuma ve dinleme önerilerinizi paylaşabilirsiniz.

Herkese şimdiden iyi haftalar dileriz.

Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından yapılan açıklamaya göre, İstanbul Park 2027 yılından itibaren beş yıl boyunca yeniden Formula 1 takviminde yer alacak.

• Ayrıntılar: 2005-2011 ve pandemi dönemindeki 2020-2021 yarışlarının ardından İstanbul, motor sporlarının en prestijli organizasyonuna toplamda 10. kez ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Hermann Tilke imzalı, ters yönlü yapısı ve meşhur 8. virajı ile bilinen 5,3 kilometrelik pistte yarışlar 2027'den itibaren düzenli olarak düzenlenecek.

İngiltere Parlamentosu 1 Ocak 2009 ve sonrasında doğanların hayat boyu sigara satın almasını yasaklayan “Tobacco and Vapes Bill” düzenlemesini onayladı.

• Ayrıca: Yasa, tütün ve nikotin ürünlerinde aroma, paketleme ve pazarlamaya yönelik daha sıkı denetimler getirirken çocukların bulunduğu araçlar, okul ve hastane girişleri ile oyun alanları çevresinde vaping kullanımını da yasaklıyor.

Warner Bros. Discovery, Harry Potter serisinin 25. yılı kapsamında 1.200 dronun kullanıldığı “DroneArt Show: Harry Potter” adlı açık hava şovları düzenleyecek; 13 Haziran’da Los Angeles’ta başlayacak seri, karakterler, sahneler ve mekanları gökyüzünde ışık formasyonlarıyla canlandırarak 24 şehre yayılacak.

• Ayrıntılar: Seriyi müzik, teknoloji ve hikaye anlatımıyla birleştirerek büyük ölçekli bir canlı deneyime dönüştürmeyi hedefleyen gösteriler ABD’nin yanı sıra Fransa (Nantes, Bordeaux ve Lyon), Almanya (Münih, Köln ve Berlin), İtalya (Milano ve Turin) , İspanya (Sevilla, Barcelona ve Valencia) ve Birleşik Krallık’ta (Manchester ve Newcastle) da izleyiciyle buluşacak.

AB’nin Schengen bölgesinde üçüncü ülke vatandaşları için biyometrik veri toplanmasını zorunlu kılan Giriş-Çıkış Sistemi'nin (EES) 10 Nisan itibarıyla devreye alınmasının ardından Yunanistan'ın Britanyalı ziyaretçileri yaz sezonu için bu uygulamadan muaf tutacağını açıklaması tartışma yarattı.

• Ayrıntılar: Londra’daki Yunanistan Büyükelçiliği Britanyalı turistlerin pasaport kontrolünün eski sistemle (elle kontrol ve damga) devam edeceğini doğruladı. AB Komisyonu ise uygulamanın tüm üye ülkeler için bağlayıcı olduğunu ve uzun süreli muafiyetlerin yasal çerçevede öngörülmediğini vurgulayarak Yunaistann makamlarıyla temas hâlinde olduklarını açıkladı.

Londra'da bu hafta sonu kapılarını açan Victoria & Albert Museum’un 180 milyon dolarlık yeni uzantısı V&A East, ilk sergisi The Music is Black: A British Story'de Britanyalı siyahi müzisyenlerin 125 yıllık tarihini yaklaşık 200 eserle ele alıyor.

• Ayrıca: 2,8 milyondan fazla eseri tematik yaklaşımla ele alan; Thomas J Price’ın bronz heykeli, Carrie Mae Weems’in filmi ve Es Devlin, Lawrence Lek, Tania Bruguera gibi isimlerin yeni işleriyle dikkat çeken müzedeki “Why We Make” galerileri kimlik, refah, sosyal adalet ve çevresel sorumluluk gibi güncel konulara odaklanıyor.

Yeme-içme ve alışveriş için en iyi havalimanları: Havalimanlarını restoran, kafe ve mağaza seçeneklerinin kalitesi, fiyat performans oranı ile çeşitliliğine göre sıralayan Skytrax World Airport Awards 2026'da alışveriş için en iyi havalimanı Heathrow (Londra) yeme içme için en iyisi Changi (Singapur) olarak belirlendi.

• Ayrıca: Listede yeme içme kategorisinde ilk beşte Incheon (Seoul), Haneda (Tokyo), New Chitose (Sapporo) ve Fiumicino (Roma) alışveriş kategorisinde ise Changi (Singapur), Fiumicino (Roma), Hong Kong ve CDG (Paris) yer aldı.

Almanya merkezli havayolu şirketi Lufthansa, artan jet yakıtı maliyetleri nedeniyle yaz sezonunda 20 bin kısa mesafeli uçuşu iptal edeceğini açıkladı.

• Önemli ayrıntı: Jet yakıtı fiyatının Orta Doğu’da çatışmaların başlamasından bu yana iki katına çıktığını vurgulayan şirket, Ekim ayına kadar iptal edilecek 20 bin uçuşun 40 bin metrik ton jet yakıtı tasarrufu sağlamasını mümkün kılacağını belirtti.

Louis Vuitton'dan pop-up otel: Louis Vuitton, Londra’nın Mayfair bölgesinde monogram motifinin 130. yılını kutlamak için eski bir Georgian townhouse içinde üç katlı bir pop-up “otel” konsepti yarattı; her kat, Speedy, Keepall, Alma, Noé ve Neverfull gibi ikonik Louis Vuitton çantalarından ilham alan temalarla düzenlendi.

• Ayrıntılar: Ziyaretçiler giriş katında Keepall Lobby’de seyahat aksesuarları ve kişiselleştirme hizmetleriyle karşılanırken, üst katlarda kafe, sergi alanları ve oda konseptleri yer alıyor. Café Alma, art deco etkileriyle tasarlanmış bir menü ve çay saati deneyimi sunarken; Speedy Room, markanın modern yorumlarını ve Pharrell Williams imzalı tasarımları öne çıkarıyor. Alt katta yer alan Bar Noé ise 1930’ların atmosferini yansıtan kokteyller ve şampanya seçkisiyle dikkat çekiyor.

Ekim ayında hayatını kaybeden Hollywood efsanesi Diane Keaton'ın kişisel koleksiyonundan 550 parça Mayıs ve Haziran'da New York ve Los Angeles'ta yapılacak müzayedelerde satışa çıkacak.z

• Ayrıntılar: Müzayedelerde Keaton’a ait Annie Hall senaryosu ve 2021 LACMA galasında giydiği Gucci takım da dahil olmak üzere kıyafetleri, aksesuarları, sanat koleksiyonu, film senaryoları ve ev eşyaları yer alacak. Koleksiyon 5 Mayıs'tan itibaren Bonhams'ın Los Angeles'taki merkezinde 29 Mayıs-9 Haziran'da New York Bonhams'ta sergilenecek.

Yürünebilir kentler: Time Out 24 bin kişinin katıldığı bir anketle dünyanın yürümeye en elverişli kentlerini belirledi, zirvede bir kilometrelik yükseltilmiş "gök bahçesi" ve kent meydanlarını metro durakları ve pazar yerleriyle birbirine bağlayan yaya yollarıyla öne çıkan Seoul yer aldı.

• Ayrıca: Listede Seoul'u sırasıyla Edinburgh, New York, Kopenhag, Oslo, Stockholm, Paris, Singapur, Helsinki ve Kraków takip etti.

Yunanistan'da şezlong yasağı: Yunanistan’da bu yaz 251 plaj, Çevre Bakanlığı'nın NATURA 2000 koruma alanları projesi kapsamında şezlong ve şemsiye kiralanması ile sökülebilir yapılar dahil olmak üzere her türlü yapılaşmaya kapatıldı.

• Ayrıntılar: Ekolojik, jeomorfolojik ve estetik değere sahip kıyı alanlarını korumayı amaçlayan proje kapsamında plajlar için koruma düzeyi artırılırken, kıyı şeridinde doğal yapıyı değiştirecek müdahalelere de izin verilmeyecek.

Yunanistan'da yeni yürüyüş ağı: Güney Yunanistan’daki Peloponez bölgesinde bu yaz “Peloponnese Mythic Trail Network” adıyla 12 ana rotayı birleştirerek antik kalıntılar, dağ köyleri, zeytinlikler ve kıyı şeritleri arasında uzanan geniş bir trekking ağı açılacak.

• Ayrıntılar: Eski katır yollarının modern parkurlara entegre edilmesiyle oluşturulan rotalar hem doğal hem de kültürel mirası birlikte deneyimleme imkanı sunacak. Hermes ve Sparta gibi farklı uzunluklardaki rotalar bölgenin mitolojik karakterlerine odaklanırken bazı rotalar az bilinen köylerde zeytinyağı ve yerel şarap gibi ürünleri yerinde deneyimleme imkanı sunacak.

Santiago-Rosalía de Castro kapanıyor: İspanya’nın kuzeyindeki Santiago-Rosalía de Castro Havalimanı, pist yenileme çalışmaları nedeniyle 23 Nisan-27 Mayıs tarihleri arasında tamamen kapatılıyor; aynı dönemde İspanya genelinde bazı havalimanlarında grevlerin de planlanmasının, ülkedeki hava ulaşımında aksaklığa neden olabileceği düşünülüyor.

Paris'te ekmek festivali: Paris'in artizan ekmek festivali La Fête du Pain bu yıl 29. kez 8-17 Mayıs'ta Notre-Dame Katedrali’nin önüne kurulacak dev çadırda düzenlenecek.

• Ayrıntılar: Etkinlik boyunca profesyonel fırıncılar, zanaatlarını ve geleneksel ekmek üretiminin inceliklerini vurgulayarak “gerçek Fransız ekmeği”nin kalitesini öne çıkarmayı hedefliyor. Festival, “fırıncı” unvanının her üretici tarafından kullanılamadığına dikkat çekerek, geleneksel ve nitelikli ekmek üretimini sertifikalı ustalar üzerinden görünür kılmayı amaçlıyor.

Paris'ten Minnesota'ya: Ölmeden görülmesi gereken mezarlıklar: Mezarlıklar, insanın zihninde kasvetli bir imaj oluştursa da çoğu kentin merkezinde, beton blokların ortasında açılmış yeşil alanlar oluşturur ve taşlarına kazılı yazılar kentin hafızasını nesilden nesile taşır. Loren Rhoads'un "222 Cemeteries to See Before You Die" (Ölmeden Önce Görmeniz Gereken 222 Mezarlık) adlı kitabındaki tavsiyelerinden yola çıkarak bitki, heykel ve şapelleri arasında saatlerce gezebileceğiniz etkileyici mezarlıkları derledik.

Bir zamanlar kahve zincirlerinden "otantik" ve "cool" tasarımlarıyla ayrılan kahve dükkanları birbirinin kopyası sosyalleşme mekanlarına dönüştü. Mazisi epey eskiye uzanan bu tektipleştirme sosyal hayatımıza nasıl sirayet ediyor?

Yazı: Deniz Aytekin

Algoritmanız elverdiyse yakın zamanda “Neden artık bütün kafeler birbirine benziyor?” başlıklı videolardan birine denk gelmişsinizdir. The Conversation’da yayımlanan bir yazıdan sonra çoğalan bu içeriklerde birbirinin aynı kahve zincirlerinden daha “otantik” olduğunu iddia eden mahalle kahvecilerinin dekorasyondan menünün yazılı olduğu kara tahtalara, bardaki latte art'tan çalışan baristalara kadar birbirinin kopyası sosyalleşme mekanlarına dönüşümü ele alınıyor.

The Conversation editörleri, bu benzerlikten emin olmak için 100'den fazla Amerikalı ve Kanadalı genç profesyonelden en sevdikleri bağımsız kahve dükkanının iç mekan görüntüsünü paylaşmalarını, dükkanın görünümünü neden beğendiklerini açıklamalarını ve iç mekan özelliklerini tanımlamalarını istemişti.

• Katılımcıların belirttiği unsurlar şaşırtıcı bir örtüşmeye işaret ediyor: Dövmeli ve sakallı baristalar, kara tahtaya yazılan menüler, antika mobilyalar, ahşap raflar, tavandan sarkan bitkiler, semtteki etkinliklerin afişleri, müşterilerin okuması için bırakılan kitaplar…

Sıra fotoğrafı gösterilen kafenin hangi şehirde olduğunu belirlemeye geldiğinde ise tek bir katılımcı bile tüm fotoğrafların çekildiği şehri söyleyemiyor.

Filterworld: How Algorithms Flattened Culture kitabının yazarı Kyle Chayka 2024’te araştırmalarından yola çıkarak Guardian için kaleme aldığı makalede bu durumu “algoritmanın tiranlığı” terimiyle açıklar. (Bu yazı yakın zamanda Cüneyt Bender çevirisiyle vesaire’de de yayımlanmış.) Chayka’ya göre Instagram ve TikTok gibi paylaşım platformları sadece internetteki içerikleri değil, fiziksel dünyayı, mekan tasarımlarını ve hatta kültürel çeşitliliği de tektipleştiriyor.

Algoritmalar, dünya genelinde "beğenilme" potansiyeli yüksek olan belirli bir estetiği öne çıkarıyor ve belirli özelliklere sahip “instagramlanabilir” bu mekanlar müşterilerin paylaşımlarıyla reklamlarını bedava yapmış oluyor. Bu döngü, bir ağ oluşturarak diğer kafe sahiplerinin de yaratıcılıklarını kullanmak yerine trendleri, daha doğrusu algoritmanın taleplerini takip etmesine neden oluyor ve böylece dünyanın her yerindeki “cool” kahveciler birbirinden neredeyse ayırt edilemez hâle geliyor. Bu döngüde, kültürel çeşitlilik "verimlilik" ve "beğeni" uğruna rafa kaldırılıyor. Bu tektipleşme estetik bir dışlamayı da beraberinde getiriyor. Kahve dükkanları yeterince steril, havalı ve modern görünmeli; tercihen elit, soylulaştırılmış bir mahallede açılmalı.

YAZININ DEVAMI

Kreuzberg’de LIQUIDROM deneyimi: Berlin’in Kreuzberg bölgesinde yer alan LIQUIDROM, minimalist mimariyi ışık, müzik ve suyla birleştiren bir spa ve dinlenme alanı olarak öne çıkıyor; mekanda salı, perşembe ve cumartesi günleri DJ performanslarıyla “Liquidrom feeling” olarak tanımlanan özel bir atmosfer yaratılıyor.

• Ayrıntılar: Merkezde bulunan büyük kubbeli salon, 36 derece sıcaklıktaki tuzlu su havuzuyla dikkat çekiyor. Bu alanda su altı hoparlörleri, ışık oyunları ve dört ses kulesi aracılığıyla lounge ve elektronik müzik biraraya getirilerek çok duyulu bir deneyim oluşturuluyor. Dış alanda ise serin havalarda da kullanılabilen ılık su havuzu yer alıyor.

Art Basel’de Thomas Bangalter: Daft Punk’ın kurucularından Thomas Bangalter, 18-21 Haziran'daki Art Basel İsviçre kapsamında 20 Haziran akşamı Rampa ile birlikte müzik ve görsel sanatı birleştiren immersif bir etkinlik düzenleyecek.

• Ayrıntılar: Fondation Beyeler işbirliğiyle Messe Basel'deki Hall 1.1 South'da düzenlenecek etkinlikte görsel sanatçı Julian Charrière’nin enstalasyonları ve Rampa’nın DJ performansı yer alacak.

Capri Adası’nda yeni turizm önlemi: İtalya’nın Capri Adası’nda yerel yönetim, turistlerin refahını sağlamak adına işletmelerin kamusal alanlarda yoldan müşteri çekmek için turist çevirmesini ve mekana oturmaları için ısrarcı davranmasını yasakladı; kuralları ihlal eden işletmelere 25 ila 500 avro arasında para cezası uygulanacak.

• Bir adım geriden: Yaz aylarında günde yaklaşık 50 bin ziyaretçi ağırlayan ada, yakın zamanda aşırı kalabalıkla başa çıkmak için turist grubu büyüklüğünü sınırlama ve hoparlör kullanımını yasaklama gibi önlemler almıştı.