Cannes Film Festivali'nde dünya sinemasının geleceğine dair en heyecan verici tartışmalar bazen en görünmez alanlarda yaşanıyor. Merkez henüz bu alanlara tam olarak yer açmasa da, yeni dil çoğu zaman küçük ekranlarda, yan programlarda, paralel gösterimlerde ve henüz prestij hiyerarşisinin tam içine alınmamış formlarda kuruluyor. Belki de mesele tam olarak bu: Sinemanın geleceği çoktan başlamış olabilir. Sadece hâlâ arka ekranda dönüyor.

Yazı: Lara Kamhi

Cannes Film Festivali dediğimizde akla hâlâ ilk olarak kırmızı halı geliyor. Oyuncular, gala fotoğrafları, paparazzi görüntüleri, couture elbiseler, yıldızların etrafında kurulan o büyük gösteri… Festivalin dışarıya gösterdiği yüz büyük ölçüde hâlâ bunun üzerine kurulu.

• Oysa Cannes’ın asıl hareketliliği uzun zamandır kırmızı halının birkaç sokak ötesinde yaşanıyor. Marché du Film tarafında, pavilion’larda, yan etkinliklerde… Ve özellikle de festivalin “geleceğin sineması” olarak konumlandırmaya çalıştığı alanlarda.

Bu yıl Cannes’da iki alan özellikle öne çıkıyordu: Immersive yarışma ve Fantastic Pavilion. Festival bu iki alanı, sinemanın geleceğine dair farklı ihtimallerin vitrini olarak sunuyordu: Yapay zeka, dikey formatlar, hibrit anlatılar, janr sineması, deneysel ekran kullanımları, yeni medya formları…

Aslında festivaldeki en ilginç tartışma tam da burada düğümleniyor: Sinemanın geleceği gerçekten nerede şekilleniyor? Ana yarışmada mı? Yoksa henüz tam olarak ciddiye alınmayan paralel alanlarda mı?

Fantastic Pavilion ve yapay zeka tartışmaları

Fantastic Pavilion bu açıdan özellikle ilginçti. Son birkaç yıldır Cannes içerisindeki alternatif üretim alanlarından biri olarak büyüyen pavilion, özellikle genre sineması, hibrit anlatılar, yeni medya biçimleri ve AI destekli üretimlere odaklanıyor.

Bu yıl programa ilk kez dahil edilen Vertical Cinema Showcase ise dikey ekran anlatılarını Cannes bağlamında görünür kılmaya çalışan yeni bir alan açıyordu. Bununla birlikte Dario Argento ve Nicolas Winding Refn gibi isimlerin de Fantastic Pavilion’un bu seneki programında yer alması, alanın dünya tür sineması için ne kadar önemli ve canlı bir buluşma noktasına dönüştüğünü gösteriyordu.

YAZININ DEVAMI

Eğer popüler olanları, en çok konuşulanları kaçırmak istemiyorsan:

^{Obsession | Kaynak: UIP Türkiye}

• 8-14 Mayıs haftasında en çok izlenen film Türkiye’de de (58.801 seyirci) ABD’de de (56.017.938 dolar hasılat) The Devil Wears Prada 2 (2026, David Frankel),
• 15-17 Mayıs hafta sonunda en çok izlenen film Türkiye’de (90.669 seyirci) Sihirli Annem: Periler Okulu (2026, Mustafa Kotan), ABD’de (26.140.937 dolar hasılat) Michael (Antoine Fuqua),
• 20 Mayıs itibarıyla haftanın en popüler yapımları IMDb’ye göre The Boys (2019-2026, Eric Kripke), Letterboxd’a göre ise Obsession (2025, Curry Barker) oldu.
• The Devil Wears Prada, Michael, Obsession ve Sihirli Annem: Periler Okulu Türkiye’de halen gösterimde, The Boys ise Prime Video’da izlenebiliyor.

79. Cannes Film Festivali, Altın Palmiye ve diğer ödül kazananların duyurulacağı, yarınki kapanış töreniyle sona eriyor.

• Ayrıntılar: Kapanış ve ödül töreni, Festival de Cannes YouTube kanalından, yarın Türkiye saati ile 21.15’ten itibaren canlı yayımlanacak.

Cirque du Soleil, doğanın gücünü, böceklerin büyülü dünyasını hareket, renk ve akrobasiyle biraraya getiren OVO gösterisiyle 10 yıl aradan sonra 21-24 Mayıs arasında 8 gösteri için Ülker Spor ve Etkinlik Salonu'nda olacak.

• Neden önemli? OVO, sirke getirdiği yeni ve devrimci yaklaşım ve baş döndüren gösterileriyle tanıdığımız Cirque du Soleil'nin bugüne kadar sahnelediği en büyük gösterisi.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, 29 ve 30 Mayıs’ta Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde Aiskhylos’un Zincire Vurulmuş Prometheus oyununu sergilemek üzere Gürcistan’ın köklü topluluklarından Rustaveli Ulusal Tiyatrosu’nu ağırlayacak.

• Ayrıntılar: Yapımın sahne uyarlaması Robert Sturua imzası taşıyor. Oyunun dekor tasarımını Ana Ninua, Merab Merabishvili ve Robert Sturua üstlenirken, müzik düzenlemelerini Svimon Jangulashvili ve Robert Sturua hazırladı.

Rafi Bastos gösterisi: 370 milyondan fazla YouTube izlenmesine ulaşan Brezilyalı stand-up komedyeni Rafi Bastos, cesur ve sınırları zorlayan yeni gösterisi “Comfort Zone” turnesi kapsamında ilk kez İstanbul’da 23 Mayıs'ta DasDas'ta sahne alacak.

• Kimdir? Rafi Bastos, 2011’de The New York Times tarafından “Twitter’ın En Etkili İsmi” olarak gösterildi, 2013’te ise Shorty Awards’da “En İyi Komedyen” ödülünü kazandı. Netflix’te yayımlanan özel gösterileriyle bilinen Bastos, Latin Amerika’nın öne çıkan stand-up sanatçıları arasında yer alıyor.

New York’taki Metropolitan Museum of Art’ın (The Met) Avrupa Resimleri ve İslam Sanatı bölümlerinin 12 Haziran-28 Şubat'ta düzenleyeceği, Orientalism: Between Fact and Fantasy sergisinde Osman Hamdi Bey’in eserleri de sergilenecek.

• Ayrıntılar: Resimden mimariye, tekstilden seramiğe yaklaşık 180 eseri biraraya getirecek sergi, Napolyon’un 1798’de Mısır’ı işgalinden başlayarak 19. yüzyılda “Doğu” imgesinin sanat, kolonyalizm, emperyalizm ve modernleşme bağlamında nasıl şekillendiğini inceliyor ve kurumun Oryantalizm’i merkeze alan ilk kapsamlı sergisi olma özelliği taşıyor.

Son dönemde hırsızlık, bilet dolandırıcılığı, su sızıntıları ve çalışanların grevleri gibi meselelerle gündeme gelen Louvre Müzesi, “Nouvelle Renaissance” (Yeni Rönesans) adı verilen dev yenileme ve genişleme projesi için New York merkezli Selldorf Architects ile Studios Architecture Paris ekibinin seçildiğini duyurdu.

• Bilgi notu: İlk kez 2025 başında Emmanuel Macron tarafından açıklanan ve maliyeti bir milyar avroyu bulması beklenen proje; yeni bir giriş alanı, güçlendirme çalışmaları, Mona Lisa için yaklaşık üç bin metrekarelik özel sergi alanı ve yıllık ziyaretçi kapasitesinde artışa uygun düzenlemeleri kapsıyor.

Çağdaş Almanya sinemasında üretim yapan 5 yönetmen, 1990’larda Danimarka’da ortaya çıkan Dogme 95 akımından ilham alan ve aynı kuralları benimseyen bir oluşum başlattı.

• Ayrıntılar: Tom Tykwer, Nora Fingscheidt, İlker Çatak, Helene Hegemann ve Kurdwin Ayub’dan oluşan grup, büyük bütçeli prodüksiyonlara, yapaylığa ve aşırı endüstrileşmiş film üretimine karşı daha özgür, yaratıcı ve kişisel sinema üretimini teşvik etmeyi hedefliyor. Her bir yönetmen, bu yeni hareket kapsamında, Dogme 95 kurallarına bağlı birer film çekme sözü verdi.
• Nedir? 13 Mart 1995’te Lars von Trier ve Thomas Vinterberg tarafından Kopenhag’da imzalanan Dogme 95 manifestosundaki 10 kural arasında gerçek mekan kullanımı, sınırlı teknik ekipman, doğal ışık ve yönetmen isminin jenerikte belirtilmemesi gibi bazı bağımsız üretim prensipleri bulunuyor.

20. yüzyılın en özgün fotoğrafçılarından Peter Hujar’ın dünyasına, 70’lerin New York'una samimi bir pencere açan "Peter Hujar's Day" filmini, yönetmen Ira Sachs ile konuştuk.

Yazı: Emre Eminoğlu

1974. Yazar Linda Rosenkrantz, New York’un sanat çevresinden yakın arkadaşları ile yaptığı ve onlara bir günlerini en ince ayrıntısına kadar anlattırdığı röportaj serisi için Peter Hujar ve Chuck Close’un da aralarında olduğu isimlerle biraraya geliyor ve ses kayıtları alıyor.

2021. Hiçbir zaman tamamına eremeyen bu projenin izlerinden biri New York’taki bir arşivde keşfediliyor: Peter Hujar röportajının bir deşifresine…

2025. Amerikan bağımsız sinemasının kuir seslerinden Ira Sachs, bu keşifte bir film saklı olduğuna karar verince, materyal Ben Whishaw’un Peter Hujar’ı, Rebecca Hall’un Linda Rosenkrantz’ı canlandırdığı o filme dönüşüyor: Peter Hujar’s Day.

^{Ira Sachs | Kaynak: MUBI}

16mm filme çekilmiş Peter Hujar’s Day, sıradan bir günün detaylarından evrensel bir sanatçı portresi ortaya çıkaran sıcak ve samimi bir sohbet vadediyor. Bugün MUBI kataloğuna eklenen, iki kişinin sohbeti etrafında şekillenen bu filmi, Peter Hujar’ı, New York şehrinin dününü ve bugününü Ira Sachs ile konuştuk.

Linda’nın kitabıyla yolun nasıl kesişti ve bu filmi yapmaya nasıl karar verdin? Yoksa 70’lerdeki ses kayıtlarından kitap yazılmadan çok önce haberdar mıydın?

Ira Sachs: Şunu açıklığa kavuşturmakta fayda var; aslında ortada bir ses kaydı yok. Yalnızca yazılı bir metin var. Bu bir anlamda özgürleştirici. Materyal, New York’taki bir kütüphanede bulunan Peter Hujar Arşivi’nde daktiloyla yazılmış bir el yazması olarak keşfedildi ve yaklaşık üç yıl önce kitap olarak yayımlandı. Yani Linda ile Peter arasındaki konuşmadan 50 yıl sonra...

SÖYLEŞİNİN DEVAMI

^{Four Seasons | Kaynak: Netflix}

• Peter Hujar’s Day (2025, Ira Sachs) 22 Mayıs’ta MUBI’de,
• This Is Spinal Tap (1984, Rob Reiner) 22 Mayıs’ta MUBI’de,
• Rick and Morty’nin (2013-..., Dan Harmon ve Justin Roiland) 9. sezonu 25 Mayıs’tan itibaren HBO Max’te,
• Spider-Noir (2026-..., Oren Uziel) ilk sezonunun tüm bölümleriyle 27 Mayıs’ta Prime Video’da,
• Four Seasons’ın (2025-2026, Tina Fey, Lang Fisher ve Tracy Wigfield) 2. sezonu tüm bölümleriyle 28 Mayıs’ta Netflix’te yayımlanıyor.

^{The Christophers | Kaynak: Başka Sinema}

• Star Wars: The Mandalorian and Grogu (2026, Jon Favreau) 22 Mayıs’ta gösterime giriyor. [Fragman]
• Nirvanna the Band the Show the Movie (2025, Matt Johnson) 22 Mayıs’ta gösterime giriyor. [Fragman]
• The Christophers (2025, Steven Soderbergh) 22 Mayıs’ta Başka Sinema salonlarında gösterime giriyor. [Fragman]

^{Elevator to the Gallows | Kaynak: Sinematek/Sinema Evi}

• Elevator to the Gallows / Ascenseur pour l’échafaud (1958, Louis Malle) "Louis Malle: İçimdeki Ateş" seçkisi kapsamında, 24 Mayıs Pazar saat 18.30’da Sinematek/Sinema Evi’nde gösteriliyor.

'İstanbul Üniversitesi Zooloji Müzesi, yaklaşık bir yıla yakın süren restorasyonun ardından 20-24 Mayıs'ta beş günlük bir sergiyle kapılarını açıyor. Göz Kulak Pençe başlıklı sergide, sanatçılar Ozan Atalan, Didem Erbaş, Ali Kanal, Gürkan Kurtbay, Jonathan Perez, Banu Çiçek Tülü ve Merve Ünsal yer alıyor.

Mark Rothko'nun Agnes Gund koleksiyonunda bulunan, 1964 tarihli No. 15 (Two Greens and Red Stripe) başlıklı eseri Christie’s New York müzayedesinde 98,4 milyon dolara satılarak sanatçının açık artırma rekorunu kırdı.

• Ayrıntılar: Agnes Gund’un 2,3 metre yüksekliğindeki eseri 1967’de doğrudan Rothko’dan satın aldığı ve yıllarca evinin oturma odasında sergilediği belirtiliyor. Rothko’nun önceki müzayede rekoru, 2012’de Christie’s’te 86,9 milyon dolara satılan Orange, Red, Yellow adlı esere aitti.

Cumbia ve porro gibi Kolombiya halk müziği türlerini uluslararası alanda tanıtan, Kolombiya’nın yaşayan en önemli müzisyenlerinden Totó la Momposina (Sonia Bazanta Vides), geçirdiği kalp krizi sonucu 85 yaşında hayatını kaybetti.

• Kimdir? Latin Grammy Yaşam Boyu Başarı Ödülü sahibi Totó la Momposina'nın sample'ları Timbaland, Jay-Z, Major Lazer ve Calle 13 gibi birçok müzisyen tarafından kullanılmış, Peter Gabriel’in Real World Records etiketiyle yayımlanan çalışmaları dünya çapında geniş bir kitleye ulaşmıştı. 1979’da siyasi görüşleri nedeniyle Kolombiya’da kara listeye alındıktan sonra Fransa’ya yerleşen sanatçı, Gabriel García Márquez’in 1982 Nobel Ödülü törenine eşlik eden kültürel delegasyonda da yer almıştı.

2006’da dağılmasının ardından 2021’de çıkan As Days Get Dark albümüyle sert gitar riff’leri ve elektronik, dans odaklı parçalarla geri dönüş yapan Arab Strap, 27 Kasım'da Zorlu PSM %100 Studio’da sahne alacak.

• Kimdir? 1995’te Malcolm Middleton ve Aidan Moffat tarafından kurulan grup, lo-fi, post rock ve alternatif müziği karanlık ve kişisel sözlerle birleştirerek kendine özgü bir tarz geliştirmişti.

İlk bölümü 2013’te Adult Swim kanalında ekrana gelen, Dan Harmon ve Justin Roiland’ın yaratıcılığını üstlendiği yetişkin animasyonu dizi Rick and Morty’nin sinema filmi için çalışmalara başlandı.

• Ayrıntılar: Nihilist ve çılgın bilim insanı Rick ve torunu Morty’nin galaksiler ve boyutlararası maceralarını konu alan dizinin uzun metrajlı filminin konusu henüz kesinleşmedi. Yönetmen koltuğunda ise 2019’dan beri dizinin bölümlerini yöneten Jacob Hair oturacak.
• Öte yandan: Rick and Morty’nin dokuzuncu sezon bölümleri 25 Mayıs’ta HBO Max’te yayımlanmaya başlayacak.

Yeşilçam şarkıları Harbiye'de: Emel Sayın, “Yeşilçam Senfonisi” projesiyle Yeşilçam filmlerinin unutulmaz şarkılarını 55 kişilik Symphonista Filarmoni Orkestrası eşliğinde 17 Haziran'da Harbiye Cemil Topuzlu Açık Hava Tiyatrosu’nda yeniden yorumlayacak.

• Ayrıntılar: Murat Cem Orhan’ın müzik direktörlüğünde, İbrahim Yazıcı şefliğinde sahnelenecek; Yeşilçam döneminin klasikleşmiş şarkılarını senfonik düzenlemeler ve özel sahne görselleriyle yeniden izleyiciyle buluşturan etkinliğin biletleri Bubilet üzerinden alınabiliyor.

California çıkışlı deneysel rock oluşumu Xiu Xiu, David Lynch’in kült filmi Eraserhead temalı yeni albümleri Eraserhead Xiu Xiu'yu 10 Temmuz’da Polyvinyl etiketiyle yayımlayacağını açıkladı; sözleri David Lynch'e bestesi Peter Ivers'a ait ilk single “In Heaven” çıktı.

• Ayrıntılar: Grubun daha önceki Lynch onaylı Twin Peaks performansları ve konserlerine dayanan albüm Eraserhead'in ses tasarımı ile orijinal müziğinden ilham alıyor. Xiu Xiu, sonbaharda “Eraserhead” setine odaklanan bir turneye çıkacak ve konserlere albüme özel bir film eşlik edecek.