🔴 Canlı Gündem

• Curling'de hile tartışması: Kış Olimpiyatları’nda curling branşında sporcuların rakip taşların önünü süpürerek kasıtlı hile yapabildiğine dair iddialar, bu sporun yıllardır övülen “güven kültürü”nün zedelenip zedelenmediği sorusunu gündeme getirdi.

• Curling’de oyuncuların, rakip taşın yolunu süpürerek buzun sürtünmesini değiştirebildiği ve böylece taşın hızını ya da yönünü etkileyerek avantaj sağlayabildiği aktarıldı.
• Sporun doğası gereği hakemlerin her hareketi yakından takip edemediği, bu nedenle curling’in büyük ölçüde sporcuların dürüstlüğüne ve yazılı olmayan etik kurallara dayandığı vurgulandı.
• Bazı uzmanlar, hile iddialarının artmasının ardından curling’de video inceleme, ek hakem gözetimi ve daha net kural tanımları gibi önlemlerin tartışılmaya başlandığını ifade etti.
• Curling camiasında, güvene dayalı kültürün korunması ile olası hileleri önleyecek daha sıkı denetim mekanizmaları kurulması arasında nasıl bir denge kurulacağı sorusu öne çıktı.

• AB'den savunma maddesi çağrısı: Avrupa Birliği Dış İlişkiler Servisi'nden üst düzey bir yetkili, AB Antlaşması’nın 42.7 karşılıklı savunma maddesinin, NATO eşiğinin altındaki hibrit ve siber tehditler karşısında üye ülkelerin dayanışmasını güçlendirmek için daha etkin kullanılmasını önerdi.

• Yetkili, maddenin yalnızca klasik askeri saldırılar için değil, enerji altyapısına yönelik saldırılar, siber operasyonlar ve dezenformasyon kampanyaları gibi hibrit tehditler için de devreye sokulabileceğini söyledi.
• Açıklamada, 42.7 maddesinin Lizbon Antlaşması ile getirildiği ve Fransa tarafından 2015 Paris saldırıları sonrasında ilk kez işletildiği hatırlatıldı.
• AB yetkilisi, NATO’nun 5. maddesinin kolektif savunma yükümlülüğünün devam ettiğini, ancak AB’nin kendi hukukî araçlarını da kullanarak güvenlik alanında daha özerk hareket etmesi gerektiğini ifade etti.
• Konuşmada, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırıları sonrasında Avrupa’da enerji güvenliği, kritik altyapıların korunması ve siber savunma alanlarında AB düzeyinde koordinasyonun artırıldığı vurgulandı.

• Belçika ile ABD krizi: Belçika Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin Brüksel Büyükelçisi Michael Adler'i, ABD'li yetkililerin Belçika'daki Müslüman topluluklarda sünnet uygulamalarını radikalleşme ve çocuk istismarıyla ilişkilendiren açıklamaları üzerine, bu ifadelerden duyulan rahatsızlığı iletmek için bakanlığa çağırdı.

• ABD İç Güvenlik Bakanlığı'na bağlı birimlerin hazırladığı raporlarda, Belçika'daki bazı cami ve derneklerde yapılan sünnetlerin radikalleşme riski ve çocukların korunması bağlamında izlendiği ifade edildi. Belgelerde, bu uygulamaların güvenlik makamlarınca takip edildiği kaydedildi.
• Belçika Dışişleri Bakanı Hadja Lahbib, ABD makamlarının dini bir ritüeli güvenlik tehdidiyle ilişkilendiren yaklaşımını kabul edilemez bulduklarını söyledi. Lahbib, din özgürlüğü ve çocuk haklarının korunmasının Belçika hukukunun güvencesi altında olduğunu vurguladı.
• Belçika hükümeti, ABD'den söz konusu belgelerdeki ifadeler hakkında açıklama talep etti ve müttefik ülkeler arasında güvenlik işbirliğinin, dini toplulukları hedef alan genellemelerden kaçınarak yürütülmesi gerektiğini iletti. ABD Büyükelçiliği, görüşmenin ardından yorum yapmaktan kaçındı.

• Yeni ESTA kuralı turizmi vurabilir: ABD’nin vize muafiyeti programı için kullanılan Elektronik Seyahat İzni (ESTA) başvurularında uygulamaya koyduğu yeni kuralın, Avrupa’dan gelen ziyaretçi sayısını düşürerek ülke turizmini 15,7 milyar dolarlık gelir kaybına uğratabileceği bildirildi.

• Yeni düzenlemeyle, daha önce ABD’ye seyahat etmiş ve belirli kriterleri karşılayan bazı yolcuların ESTA başvurularının reddedebileceği, bu kişilerin ABD’ye gitmek için artık vize almak zorunda kalacağı aktarıldı.
• Turizm sektörü temsilcileri, ek vize zorunluluğunun seyahat planlarını zorlaştırdığını ve maliyeti artırdığını, bunun da özellikle Avrupa’dan ABD’ye yapılacak tatil amaçlı seyahatleri azaltacağını ifade etti.
• Sektör analizlerinde, yeni ESTA kuralının yürürlükte kalması halinde ABD’nin konaklama, yeme‑içme, ulaşım ve perakende harcamaları üzerinden milyarlarca dolarlık potansiyel turizm gelirinden mahrum kalacağı öngörüldü.
• Uzmanlar, vize sürecinin uzaması ve belirsizliklerin artması nedeniyle bazı turistlerin alternatif destinasyonlara yönelebileceğini, bunun da ABD’nin küresel turizm pazarındaki payını aşağı çekebileceğini kaydetti.

• Özbekistan rezervleri 75 milyar dolar: Özbekistan Merkez Bankası, ülkenin uluslararası rezervlerinin 75 milyar doları aştığını ve bu tutarın yaklaşık %85’inin altından oluştuğunu, rezerv yapısının büyük bölümünü altın varlıklarının oluşturduğunu bildirdi.

• Banka verilerine göre, rezervlerdeki altın varlıklarının değeri küresel piyasalardaki fiyat artışlarıyla birlikte yükseldi ve toplam rezerv içindeki payını artırdı.
• Döviz cinsi rezervlerin toplam içindeki payının ise altına kıyasla daha düşük seviyede kaldığı, rezerv kompozisyonunun ağırlıklı olarak kıymetli maden odaklı olduğu ifade edildi.
• Yetkililer, rezerv seviyesinin ülkenin dış şoklara karşı dayanıklılığını güçlendirdiğini ve makroekonomik istikrar politikalarını desteklediğini vurguladı.
• Uluslararası kuruluşların verileri, Özbekistan’ın altın rezervi büyüklüğü bakımından dünyada üst sıralarda yer alan ülkeler arasında olduğunu gösterdi.

• Çin teknoloji şirketlerinden yeni modeller: Alibaba, ByteDance ve Zhipu, Ay Yeni Yılı öncesindeki haftalarda Çin’de yeni modellerini tanıttı ve sektör, DeepSeek’ten gelebilecek olası bir hamleyi bekledi.

• Alibaba, ByteDance ve Zhipu’nun peş peşe ürün açıklamaları, Ay Yeni Yılı öncesindeki dönemde sektörde hareketlilik yarattı.
• Şirketlerin adımlarının ardından, pazarda DeepSeek’in nasıl bir ürün veya hamleyle ortaya çıkacağı merak konusu oldu.

• Avrupa Komisyonu Shein soruşturması: Avrupa Komisyonu, Çin merkezli çevrim içi hızlı moda perakendecisi Shein hakkında, Avrupa Birliği dijital hizmetler mevzuatına uyup uymadığını incelemek üzere resmi soruşturma başlattığını duyurdu.

• Soruşturmanın, Shein’in çevrim içi platformunda yasa dışı içerik ve ürünlerle mücadele, tüketici korunması, şeffaflık yükümlülükleri ve reşit olmayan kullanıcıların korunması gibi alanlara odaklandığı açıklandı.
• Komisyon, Shein’in çok büyük çevrim içi platform statüsüne alınmasının ardından, şirketten dijital hizmetler yasası kapsamında ek yükümlülükler beklediğini ve bu çerçevede ayrıntılı bilgi talep ettiğini bildirdi.
• Shein yönetimi, Avrupa Birliği kurallarıyla uyumlu çalıştığını savundu ve Komisyon’un bilgi taleplerine iş birliği içinde yanıt vereceğini, soruşturma sürecini destekleyeceğini açıkladı.
• Dijital hizmetler mevzuatına uyumsuzluk tespit edilmesi halinde, Shein’e küresel cirosunun belirli bir yüzdesine kadar para cezası dahil çeşitli yaptırımlar uygulanabileceği hatırlatıldı.

• Viyana'da konser saldırı planı: Avusturya'da savcılar, 2024 yılında Viyana'da düzenlenecek bir Taylor Swift konserine saldırı planladığı iddia edilen 21 yaşındaki bir kişi hakkında terör suçlamasında bulundu.

• Savcılar, şüpheliyi Taylor Swift'in Viyana konserini hedef alan bir saldırı hazırlığı içinde olmakla suçladı.

• Stockholm elektrikli hidrofoil feribot: İsveç'in başkenti Stockholm'de kullanılan hidrofoil elektrikli feribot, yayımlanan yeni bir rapora göre şehir içi deniz ulaşımında emisyonları %94'e varan oranda azalttı.

• Raporda, feribotun elektrikli tahrik sistemi ve suyun üzerinde yükselmesini sağlayan hidrofoil tasarımı sayesinde enerji tüketiminin önemli ölçüde düştüğü ifade edildi.

• Polonya’dan savunma uçuşu: Polonya, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik yoğun saldırısı sırasında hava sahasını korumak amacıyla tedbir olarak askeri uçaklarını havalandırdı.

• Varşova yönetimi, yapılan bu uçuşlara rağmen Polonya hava sahasının ihlal edilmediğini açıkladı.

• Rio Karnavalı'nda Rita Lee yürüyüşü: Rio de Janeiro’daki Rio Karnavalı’nda katılımcılar, Brezilyalı rock müziğinin önde gelen ismi Rita Lee’ye adanmış görkemli bir saygı yürüyüşü düzenleyerek sanatçının mirasını renkli kostümler ve müzik eşliğinde onurlandırdı.

• Yürüyüşte, Lee’nin sahne tarzını yansıtan kostümler, peruklar ve aksesuarlar kullanıldı ve kortejde sanatçının sevilen şarkıları çalındı.
• Etkinlik, karnaval kalabalığının yoğun olduğu ana güzergâhta yapıldı ve korteje çok sayıda samba okulu ile tematik süslemeli araçlar eşlik etti.
• Katılımcılar, Lee’nin fotoğraflarını ve adının yazılı olduğu pankartları taşıdı ve bazı gruplar sanatçının kariyerinin farklı dönemlerini temsil eden koreografiler sergiledi.

• Avustralya'dan IŞİD aileleri kararı: Avustralya hükümeti, ülkeyle ilişkili IŞİD üyelerinin eş ve çocuklarını Suriye’nin kuzeydoğusundaki kamplardan tahliye etmeye yönelik uluslararası yardım çağrılarını, güvenlik ve siyasi kaygıları gerekçe göstererek reddetti.

• İnsan hakları örgütleri, kamplardaki Avustralya bağlantılı kadın ve çocukların kötü koşullarda yaşadığını ve yargısız biçimde tutulduklarını belirterek Canberra’ya geri kabul çağrısı yaptı.
• Avustralya makamları, söz konusu kişilerin ülkeye getirilmesi halinde ulusal güvenlik riski oluşturabileceğini ve radikalleşme tehlikesi bulunduğunu savundu.
• Uluslararası kuruluşlar, Suriye’deki kamplarda kalan yabancı uyruklu IŞİD ailelerinin durumunun, ilgili ülkelerin vatandaşlarını geri alma konusundaki isteksizliği nedeniyle çözümsüz kaldığını aktardı.

• İran ve ABD müzakereleri: İran İslam Devrimi’nin ardından İsviçre, Washington ile Tahran arasında doğrudan temasın sınırlı ya da hiç olmadığı dönemlerde belge ve tekliflerin iletilmesini sağlayan aracı ülke rolü üstlendi.

• İsviçre, 1979’dan bu yana iki ülke arasındaki diplomatik yazışmaları ve müzakere tekliflerini taraflara ileten kilit kanal olarak kullanıldı.

• Ünlülere uyuşturucu operasyonu: İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, kamuoyunda tanınan kişilere yönelik yürüttüğü uyuşturucu soruşturması kapsamında 17 Şubat gecesi İstanbul’da eşzamanlı baskınlarla 17 kişiyi gözaltına aldığını ve operasyonlarda 50 gramdan fazla marihuana ele geçirildiğini açıkladı.

• Başsavcılık, toplam 25 şüphelinin adreslerine TSİ 02.00’de operasyon düzenlendiğini, hakkında işlem yapılan 8 kişi için yakalama çalışmalarının sürdüğünü bildirdi.
• Gözaltına alınanlar arasında Duman grubunun solisti Kaan Tangöze, şarkıcı Murat Dalkılıç, moda tasarımcısı Kemal Doğulu, oyuncu İsmail Hacıoğlu ile Züber markasının sahipleri Murathan Kurt ve Nailcan Kurt yer aldı.
• Başsavcılık, son aylarda çok sayıda ünlü ismin benzer suçlamalarla gözaltına alındığını hatırlattı.
• Murat Dalkılıç’ın basın danışmanı Özgür Aras, sanatçı adına yaptığı açıklamada suçlamaları reddetti ve Dalkılıç’ın ifadesinin alınması ve gerekirse test örnekleri vermesinin ardından aklanacağına inandığını söyledi.
• Aras, Dalkılıç’ın geçirdiği burun ameliyatlarına bağlı olarak yalnızca antibiyotik ilaçlar kullandığını, bunun dışında “herhangi bir şekilde illegal madde kullanmadığını” ifade etti.
• Gözaltına alınan diğer kişilerden henüz açıklama gelmedi; Türkiye’de uyuşturucu kullanmak, özendirmek ve ticaretini yapmak için ayrı suç tipleri ve cezalar öngörülüyor.
• İlgili yasalarda arama, el koyma ve iletişimin denetlenmesi gibi koruma tedbirlerinin hâkim kararı ve ölçülülük ilkesiyle sınırlandırıldığı, soruşturma geçiren birçok ünlünün ise itibarlarının zedelendiğini ve masumiyet karinesinin ihlal edildiğini savunduğu aktarıldı.

• Jesse Jackson hayatını kaybetti: ABD'li sivil haklar lideri ve iki kez Demokrat Parti başkan adayı Jesse Jackson, 84 yaşında hayatını kaybederek onlarca yıl süren ırk eşitliği ve sosyal adalet mücadelesiyle hatırlanan siyasi kariyerini noktaladı.

• Jackson, 1960'larda Martin Luther King Jr. ile birlikte sivil haklar hareketinde ön saflarda yer aldı ve King suikasta uğradığında yanında bulunan isimlerden biri oldu.
• 1984 ve 1988 yıllarında Demokrat Parti'nin başkan adaylığı için yarışan Jackson, özellikle siyah seçmenler ve işçi sınıfı arasında geniş destek topladı.
• Jackson, yıllar içinde kurduğu Rainbow/PUSH Koalisyonu aracılığıyla oy hakkı, ekonomik adalet ve polis şiddeti gibi konularda kampanyalar yürüttü.
• Parkinson hastalığıyla mücadele eden Jackson, son yıllarda kamuoyu önüne daha az çıkmasına rağmen ABD siyasetinde etkili bir figür olarak anıldı.

• Yunanistan’dan nazi fotoğrafları arayışı: Yunanistan hükümeti, Nazi işgali döneminde Yunan sivillerin infaz edildiği anlara ait olduğu düşünülen ve bir Alman askerinin arşivinde bulunduğu belirtilen fotoğrafların izini sürmek için uluslararası düzeyde girişimlerde bulunduğunu açıkladı.

• Fotoğrafların, 1940’larda Nazi işgali altındaki Yunanistan’da toplu infaz sahnelerini gösterdiği ve bir Alman askerinin kişisel arşivinden çıktığı ifade edildi.
• Yunan makamları, söz konusu görsellerin hem tarihsel kanıt hem de savaş suçlarının belgelenmesi açısından önem taşıdığını, bu nedenle orijinallerine ulaşmak istediklerini bildirdi.
• Yetkililer, fotoğrafların kimler tarafından çekildiği ve tam olarak nerede kaydedildiğinin tespiti için Almanya’daki ilgili kurumlarla ve arşivlerle temas kurulduğunu aktardı.
• Yunanistan, Nazi işgali döneminde işlenen suçların aydınlatılması ve olası tazminat taleplerine dayanak oluşturması amacıyla bu tür arşiv materyallerini toplamaya devam ettiğini vurguladı.

• AB'den savunma yatırımı: Avrupa Birliği (AB), üye ülkelerin savunma sanayisini güçlendirmek ve ortak askeri kapasiteyi artırmak amacıyla 74 milyar euro tutarında yeni savunma yatırım planını onayladı.

• Plan, savunma sanayinde Ar-Ge projelerine, üretim kapasitesinin artırılmasına ve üye ülkeler arasında ortak tedarik programlarının desteklenmesine kaynak ayrılmasını öngördü.
• Yatırım paketinde, özellikle mühimmat, hava savunma sistemleri ve yüksek teknoloji içeren savunma ekipmanlarının Avrupa içinde üretilmesine öncelik verildi.
• Program kapsamında, küçük ve orta ölçekli savunma şirketlerinin finansmana erişimini kolaylaştıracak özel fon ve kredi mekanizmalarının devreye alınması kararlaştırıldı.
• AB kurumları, bu yatırımların Birlik’in stratejik özerkliğini artıracağını ve üye ülkelerin savunma alanında dışa bağımlılığını azaltacağını ifade etti.

• Grönlandlı sporcu iklim uyarısı yaptı: Grönlandlı kızak şampiyonu, ülkesinde buzların hızla erimesinin geleneksel kızakçılık kültürünü ve avcılık temelli yaşam biçimini tehdit ettiğini söyleyerek, iklim değişikliğinin Grönland toplumunun kimliğini ve geçim kaynaklarını yok olma riskiyle karşı karşıya bıraktığını ifade etti.

• Sporcu, buzların eskisine göre daha geç donduğunu ve daha erken eridiğini, bu nedenle geleneksel kızak rotalarının kullanılamaz hale geldiğini anlattı. Bu durumun hem spor müsabakalarını hem de günlük ulaşım ve avcılık faaliyetlerini zorlaştırdığını vurguladı.
• Kızak şampiyonu, iklim değişikliğinin yalnızca çevresel değil, aynı zamanda kültürel bir kriz olduğunu belirterek, genç nesillerin buz üzerinde kızak kullanmayı ve geleneksel avcılık yöntemlerini öğrenme imkânını kaybettiğini dile getirdi.
• Grönlandlı sporcu, uluslararası topluma sera gazı emisyonlarını azaltma çağrısı yaparak, küresel ısınmanın özellikle Arktik bölgelerde daha hızlı ilerlediğini ve Grönland’daki yerli toplulukların bu süreçten orantısız şekilde etkilendiğini söyledi.
• Sporcu, iklim değişikliğine uyum sağlamak için yerel düzeyde bazı girişimler başlatıldığını, ancak buz tabakasındaki hızlı değişimin hem altyapıyı hem de geleneksel bilgi birikimini aşındırdığını belirtti.

• Zonguldak maden ocağı göçüğü: Zonguldak'ta özel bir şirkete ait maden ocağında meydana gelen göçükte iki işçi hayatını kaybederken, olay yerine sevk edilen ekipler göçük altında kalan işçilere ulaşmak için arama-kurtarma çalışması yürüttü.

• Göçüğün, yerin metrelerce altında bulunan kömür ocağında tavan çökmesi sonucu oluştuğu ve madencilerin bu sırada galeride çalışma yaptığı aktarıldı.
• İhbar üzerine bölgeye sağlık, AFAD ve Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) tahlisiye ekipleri gönderildi ve ekipler işçilere ulaşmak için yer altında çalışma yaptı.
• Göçükten çıkarılan iki işçi, sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından ambulanslarla hastaneye kaldırıldı ancak yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı.
• Olay sonrası maden ocağında üretim durduruldu ve savcılık ile ilgili kurumlar, göçüğün nedenine ilişkin soruşturma başlattı.

• AB danışma kurulundan iklim uyarısı: Avrupa Birliği'nin danışma kurulu, üye ülkelerin iklim değişikliğinin artan etkilerine uyum sağlamak için ulusal stratejilerini hızla uyumlu hale getirmesi ve AB düzeyinde acil koordinasyon mekanizmaları kurması gerektiğini raporunda vurguladı.

• Kurul, sel, sıcak hava dalgaları ve kuraklık gibi aşırı hava olaylarının Avrupa genelinde daha sık ve şiddetli görüldüğünü, bu nedenle uyum politikalarının yalnızca ulusal değil sınır ötesi ölçekte de planlanması gerektiğini ifade etti.
• Raporda, altyapı yatırımları, şehir planlaması, tarım ve su yönetimi gibi alanlarda iklim risklerinin sistematik biçimde hesaba katılması ve bu alanlarda AB fonlarının uyum önceliklerine göre yönlendirilmesi çağrısı yapıldı.
• Danışma kurulu, iklim uyum önlemlerinin sosyal boyutuna da dikkat çekerek, kırılgan grupların korunması ve uyum politikalarının istihdam, sağlık ve enerji yoksulluğu gibi alanlarla birlikte ele alınması gerektiğini kaydetti.
• Üye devletlere, mevcut ulusal uyum planlarını güncelleyerek ortak göstergelerle izlenebilir hale getirmeleri ve Brüksel ile veri paylaşımını güçlendirmeleri önerildi.