MSCI, Türkiye’ye ilişkin yeni açıklamasında yatırım yapılabilirliğe ilişkin endişe tespit edilen Türk hisselerini şirket bazında değerlendirmeyi sürdüreceğini, ancak gerekli görmesi halinde ilgili hisselerin fiili dolaşım oranlarını yeniden hesaplayabileceğini ifade etti.

• Ayrıntılar: Yakın zamanda bu konuyla ilgili kurumsal yatırımcılardan şikayet aldığını açıklayan MSCI, bazı hissedarların ve belirli fonların elindeki payları serbest dolaşım kapsamından çıkararak fiili dolaşım dışı sınıflandırabileceğini, bu tür uygulamalardan önce müşterilerine bildirim yapacağını duyurdu.
• Editörün önerisi: MSCI'ın Türkiye uyarısı ne anlama geliyor? | Emircan Yaman, EXANTE

Rusya, Ukrayna’nın rafineri ve enerji altyapısına yönelik saldırılarının ardından iç piyasadaki akaryakıt arzını artırmak adına dizel ihracatının yasaklandığını açıkladı.

• Cep bilgisi: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) verilerine göre Türkiye dizel ithalatının %85’ini Rusya’dan yapıyor.
• Editörün önerisi: Rusya'dan dizel ithalatı risk altında: Türkiye’ye 'pirojni' kapısı kapanacak mı? | Birol Oğuz, EXANTE

Gazprom, Mavi Akım üzerinden Türkiye’ye gaz sevkiyat zincirinde yer alan Krasnodarskaya kompresör istasyonunun Ukrayna tarafından İHA’larla hedef alındığını ve tesiste hasar oluştuğunu açıkladı.

• Ayrıntılar: Şirket hasarın onarımı için çalışmaların sürdüğünü ancak hızlı müdahale sayesinde Türkiye’ye sevkiyatta kesinti oluşmadığını bildirdi.
• Ayrıca: Rusya’nın açıklamasına göre Ukrayna, Tataristan’da yer alan TANECO ve TAIF-NK rafinerileri, Saratov rafinerisi, Voronej’de yer alan Borisoglebsk askeri hava üssü ve Başkırdistan’da yer alan petrol pompalama istasyonlarını da hedef aldı.

Uluslararası Para Fonu (IMF), Türkiye ekonomisine ilişkin 2026 yılı büyüme beklentisini %3,4’ten %2,9 seviyesine indirdi; 2027 yılı beklentisi ise %3,5’ten %3,6’ya yükseltildi.

• Ayrıntılar: IMF böylece büyüme beklentisinde yıl boyunca ikinci aşağı yönlü revizyonunu yapmış oldu. Kurum Ocak ayında yayımlanan Ekonomik Görünüm raporunda Türkiye ekonomisinin 2026 yılında %4,2 büyümesini beklediğini açıklamıştı.

S&P Dow Jones Indices, Türkiye’yi 2027 ülke sınıflandırması izleme listesine alarak mevcut gelişen piyasa statüsünün özel önlemler veya sınır piyasa statüsüne düşürülme riski taşıdığını duyurdu.

• Ayrıntılar: Kurum, Türkiye için piyasa erişimi, yapısal sorunlar ve hisse sahipliği şeffaflığı başlıklarını yakından izlediğini, durumun daha da kötüleşmesi halinde Türk hisselerine özel muamele uygulanabileceğini ve sorunlar özel önlem tarihinden sonraki 1 yıl içinde çözülmezse ülke sınıflandırmasının en yakın yıllık gözden geçirmede değerlendirileceğini açıkladı.

İstanbul Sanayi Odası (İSO), Türkiye imalat sektörü ihracat iklimi endeksinin Haziran ayında bir önceki aya kıyasla 0,1 puan artışla 50,4 puan seviyesine yükseldiğini açıkladı.

• Ayrıntılar: Konuyla ilgili İSO tarafından yayımlanan açıklamaya göre Haziran ayında en büyük 5 ihracat pazarının 3’ünde üretim azaldı. Açıklamaya göre ilgili dönemde Almanya, Birleşik Krallık ve Fransa’da üretimde daralma görülürken, ABD ve İtalya’da ise ılımlı artış kaydedildi.

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD), 2025 yılında Türkiye’ye gelen doğrudan yatırım stokunun 221 milyar USD'den 199,9 milyar USD'ye gerilediğini ve Türkiye’nin küresel doğrudan yatırımlardan aldığı payın %0,44’ten %0,35’e indiğini açıkladı.

• Ayrıca: Aynı dönemde Türkiye’den çıkan doğrudan yatırım stoku 63 milyar USD'den 72,9 milyar USD'ye yükselirken, net doğrudan yatırım stoku da 158 milyar USD'den 127 milyar USD seviyesine geriledi.

Aralarında Türkiye'nin de bulunduğu sekiz NATO müttefiki ve Ukrayna, müttefiklerin silahlanma sürecine katkı sunmak ve savunma sanayi tabanını güçlendirmek amacıyla yeni bir küresel savunma bankası kuracaklarını ilan etti.

• Ayrıntılar: Türkiye, Kanada, Arnavutluk, Belçika, Yunanistan, Letonya, Lüksemburg, Romanya ve Ukrayna'nın ortak açıklamasıyla duyurulan "Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası"nın (DSRB) yaklaşık 134 milyar USD sermaye toplaması hedefleniyor. Merkezi Kanada'da bulunacak bankanın 2027 yılında faaliyete geçmesi planlanıyor.

ABD Merkez Bankası (Fed) tarafından yayımlanan Haziran ayı FOMC toplantısına ilişkin tutanaklarda, FOMC üyelerinin çoğunun enerji krizi, yapay zeka yatırımları ve tarifeler nedeniyle enflasyonun beklenenden uzun süre yüksek kalabileceğini değerlendirdiği, bazı üyelerin ise faiz artışı yapmak için yeterli gerekçenin bulunduğunu söylediği belirtildi.

• Bir adım geriden: Toplantının ardından yayımlanan dot-plot grafiğinde, tahminde bulunan 18 FOMC üyesinden 9’unun 2026 yılında en az 1 faiz artırımı beklediği görülmüştü.

Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu

Küresel ekonomide bir taraftan savaşın yarattığı belirsizliği ve bunun başta petrol ve altın fiyatları olmak üzere finansal piyasalardaki yansımalarını izlerken, diğer taraftan özellikle yapay zeka alanında yaşanan olağanüstü teknolojik gelişmelerin önümüzdeki dönemde ekonomik hayata nasıl yansıyacağını anlamaya çalışan bir piyasa dinamiğiyle karşı karşıyayız.

Öyle görünüyor ki İsrail ve ABD seçimleri tamamlanana kadar, temelde Hürmüz Boğazı'nın açık kalmasına dayalı bir müzakere süreci devam edecek, ancak net bir sonuca ulaşmak kolay olmayacak. Seçimlerin ardından ise özellikle ABD'de Trump'ın, seçim sonuçlarından bağımsız olarak görev süresinin kalan bölümünde nasıl bir politika izleyeceği belirleyici olacak gibi görünüyor. Bir taraftan İran dosyasını kapatıp tamamen Asya-Pasifik bölgesine yönelmek isteyen bir ABD görebileceğimiz gibi, doğrudan Çin ile karşı karşıya gelmek yerine İran üzerinden bu mücadeleyi sürdürerek bölgeyi daha gergin bir noktaya taşıyan bir strateji de izlenebilir. ABD seçimleri sonuçlanana kadar bu soruların kesin cevaplarını vermek kolay görünmüyor.

Genel olarak baktığımızda küresel ekonomide kısmi bir yavaşlama ve enflasyonda sınırlı bir yükseliş görsek de, genel görünümün oldukça heterojen olduğu ve ciddi ayrışmaların ortaya çıktığı dikkat çekiyor. Örneğin ABD ekonomisi ortalamaların üzerinde bir büyüme performansı sergilerken, Çin ekonomisi giderek ivme kaybeden bir görünüm sunuyor.

DEVAMINI OKU

Doğa Derneği koordinasyonunda düzenlenen 23. Türkiye Kuş Konferansı, 9-11 Ekim'de İstanbul'da "Göçmen Kuşlar" temasıyla yapılacak. Konferansın ortakları arasında Üsküdar Belediyesi, Roots & Shoots Türkiye, Kuş Kolektifi ve İstanbul Kuş Rasathanesi Derneği yer alıyor.

• Ayrıntılar: Anadolu'nun göçmen kuşlar için önemli bir göç rotası olmasına odaklanacak etkinlikte, kuş gözlemciliği, araştırma ve doğa koruma çalışmalarına ilişkin güncel bilgi ve deneyimler paylaşılacak. Üç gün sürecek program sunumlar, katılımcı oturumları ve saha etkinliklerinden oluşacak.

Aralarında Türkiye'nin de bulunduğu sekiz NATO müttefiki ve Ukrayna, müttefiklerin silahlanma sürecine katkı sunmak ve savunma sanayi tabanını güçlendirmek amacıyla yeni bir küresel savunma bankası kuracaklarını ilan etti.

• Ayrıntılar: Türkiye, Kanada, Arnavutluk, Belçika, Yunanistan, Letonya, Lüksemburg, Romanya ve Ukrayna'nın ortak açıklamasıyla duyurulan "Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası"nın (DSRB) yaklaşık 134 milyar dolar sermaye toplaması hedefleniyor. Merkezi Kanada'da bulunacak bankanın 2027 yılında faaliyete geçmesi planlanıyor.

Millî Savunma Bakanlığı (MSB), ABD Başkanı Donald Trump'ın CAATSA açıklamalarına ilişkin, "Beklentimiz, müttefiklik ruhuyla bağdaşmayan CAATSA yaptırımları ile savunma sanayimize yönelik açık veya örtülü tüm kısıtlamaların kaldırılmasıdır" ifadelerini kullandı.

• Ayrıntılar: Yunanistan Başbakanı Miçotakis'in Türkiye’nin F-35 alma ihtimaline yönelik itirazlarına karşı bakanlık, "Türk Silahlı Kuvvetleri'nin, kendisine tehdit oluşturmayan hiç kimse için tehdit olmadığını bir kez daha hatırlatıyoruz" yanıtını verdi.
• Editörün önerisi: Trump’ın Türkiye’ye hediyesi: CAATSA yaptırımlarının kalkması ne anlama geliyor? | Pelin Cengiz, Spektrum

Cumhurbaşkanı Erdoğan, NATO Zirvesi kapsamında ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmeleri değerlendirerek sürecin millî muharip uçak KAAN ve F-35 programı başta olmak üzere savunma sanayisinde Türkiye'nin beklentilerine uygun somut neticelere vesile olacağına inandığını açıkladı.

• Ayrıntılar: Trump'ın F-35 konusunda olumlu bir yaklaşım içinde olduğunu belirten Erdoğan, Yunanistan ve İsrail'den gelen karşı açıklamalara tepki göstererek "F-35'lerin teslimi gerçekleştiği anda bütün dünya 'Amerika verdiği sözü tuttu' diyecek" dedi. Ege'deki sorunların çözümü için Atina ile ortak iradeye sahip olduklarını söyleyen Erdoğan, AB üyelik sürecindeki 53 yıllık tıkanıklığı da eleştirerek müttefiklere, "Artık bu zulümden Türkiye'yi kurtarın" diye sesleneceğini belirtti.
• Ayrıca: Çelik Kubbe Projesi'ne 24 milyar dolarlık ek bütçe ayrıldığını ve savunma harcamalarının ise 2030 yılına kadar yüzde 3,5 seviyesine ulaştırılacağını açıkladı.

Türkiye, 86 milyon 92 bin 168 kişilik nüfusuyla 194 ülke arasında 18'inci sırada yer alarak toplam dünya nüfusunun yüzde 1'ini oluşturdu.

• Ayrıntılar: Birleşmiş Milletler tahminlerine göre 2025 yılı ortasında 8 milyar 231 milyona ulaşan dünya nüfusunun yüzde 39,2'sini Hindistan, Çin ve ABD oluştururken Türkiye yüzde 24,8 çocuk ve yüzde 14,8 genç nüfus oranıyla küresel ortalamanın altında kalmasına rağmen 27 Avrupa Birliği üye ülkesinin tamamını geride bıraktı.
• Ayrıca: Doğurganlık hızının kadın başına 1,42 çocukla dünya ortalamasının (2,24) gerisinde kaldığı Türkiye'de, 65 yaş üzeri nüfusun oranı yüzde 11,1'e yükselerek dünya yaşlı nüfus ortalamasını (yüzde 10,4) aştı.

Allianz ⁠Partners CEO’su Tomas Kunzmann, artan yapay zeka kullanımı nedeniyle seyahat sigortası birimindeki 1800’e yakın çalışanı işten çıkaracaklarını açıkladı.

Fransa merkezli yapay zeka girişimi Mistral AI, robotik sistemlere güç vermek üzere tasarlanan ilk modeli Robostral Navigate’i duyurdu.

• Ayrıntılar: Tek bir kamera kullanarak robot navigasyonunu mümkün kılan model, LiDAR sensör, gelişmiş sensör veya çoklu kamera entegrasyonu gerektirmeyecek. Obje kavrama ve çevredeki nesneleri hareket ettirme gibi görevlerden ziyade navigasyona odaklanan model, farklı tedarikçilerden gelen robotlarla çalışabilecek.

Elon Musk’ın eski adı xAI olan yapay zeka girişimi SpaceXAI, en yeni modeli Grok 4.5’i duyurdu.

• Ayrıntılar: Şirket, Grok 4.5’i kodlama, ofis işleri, araştırma ve içerik yazma gibi yapay zeka endüstrisinin otomatikleştirmeyi hedeflediği tüm görevlerin üstesinden gelebilen bir iş makinesi olarak nitelendirdi. Modelin rakiplerinden çok daha hızlı ve düşük maliyetli olduğunu vurgulayan SpaceXAI, Grok 4.5’in diğer önde gelen modellere kıyasla iki kat daha yüksek token verimliliğine sahip olduğuna işaret etti. Model, bağımsız performans testlerinde Fable ve GPT-5.5’in gerisinde kalsa da Opus 4.8’i geride bırakmayı başardı.

ABD Merkez Bankası (Fed) tarafından yayımlanan Haziran ayı FOMC toplantısına ilişkin tutanaklarda, FOMC üyelerinin çoğunun enerji krizi, yapay zeka yatırımları ve tarifeler nedeniyle enflasyonun beklenenden uzun süre yüksek kalabileceğini değerlendirdiği, bazı üyelerin ise faiz artışı yapmak için yeterli gerekçenin bulunduğunu söylediği belirtildi.

• Bir adım geriden: Toplantının ardından yayımlanan dot-plot grafiğinde, tahminde bulunan 18 FOMC üyesinden 9’unun 2026 yılında en az 1 faiz artırımı beklediği görülmüştü.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı’ndan geçmekte olan iki gemiyi füze saldırıları ile hedef aldı.

• Ayrıntılar: Hasar alan gemilerden birinin Katar merkezli Nakilat’a ait sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tankeri Al Rekayyat olduğu, geminin motor dairesinde yangın çıktığı ve mürettebatın güvenli şekilde tahliye edildiği öğrenildi.
• Tepkiler: Bloomberg’in derlediği gemi takip verilerine göre saldırıların tekrar başladığı Çarşamba günü Hürmüz Boğazı’ndan yalnızca 14 emtia yüklü gemi geçiş yaptı. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), denizcilik şirketlerini, mürettebatın güvenliği sağlanamadığı müddetçe Hürmüz Boğazı’ndan geçilmemesi gerektiğine dair uyardı.