🔴 Canlı Gündem

• Fransa’dan Kushner kısıtlaması: Fransa hükümeti, ABD’nin Paris Büyükelçisi Laurent Bili Kushner’in Fransız bakanlarla görüşmesini, Washington yönetiminin Fransa’ya yönelik eleştirileri ve ikili ilişkilerde yaşanan gerginlikler nedeniyle yasakladığını duyurdu.

• Kararın, ABD Büyükelçisi’nin son dönemde Fransız iç ve dış politikasına dair kamuoyuna yansıyan sert değerlendirmeleri sonrasında alındığı aktarıldı.
• Fransız tarafının, büyükelçi düzeyindeki temasları sınırlarken teknik ve diplomatik kanallardaki rutin işleyişin sürdüğünü vurguladığı bildirildi.
• Washington ile Paris arasında özellikle Ukrayna savaşı, Orta Doğu politikası ve ticari konularda görüş ayrılıklarının son aylarda daha görünür hale geldiği ifade edildi.

• Floreana'ya dev kaplumbağa dönüşü: Koruma görevlileri, adanın ekosistemini eski doğal dengesine kavuşturmak amacıyla Floreana Adası'na 158 genç melez kaplumbağa bıraktı.

• Bırakılan kaplumbağalar genç ve melez bireylerden oluştu.
• Uygulama, Floreana Adası'nın bozulan ekolojik dengesini yeniden kurmaya yönelik koruma çalışmaları kapsamında yapıldı.

• Eski Başkan Yoon'un temyizi: Güney Kore eski Devlet Başkanı Yoon, hakkında verilen müebbet hapis cezasını yasa dışı siyasi fon toplama ve yolsuzluk suçlamalarını reddederek üst mahkemeye taşıdı.

• Yoon, seçim kampanyası döneminde büyük şirketlerden usulsüz bağış almak ve bu fonları kişisel ve siyasi amaçlarla kullanmakla suçlandı.
• Savcılar, Yoon’un görevde olduğu dönemde iş insanlarına kamu ihaleleri ve düzenleyici kolaylıklar sağladığı iddiasını dosyaya ekledi.
• Savunma ekibi, delillerin hukuka aykırı toplandığını ve tanık ifadelerinin baskı altında alındığını öne sürerek ilk derece mahkeme kararının bozulmasını talep etti.
• Temyiz mahkemesinin, dosyayı inceleyip duruşma takvimini belirledikten sonra Yoon’un tutukluluk hâlini de yeniden değerlendireceği aktarıldı.

• El Mencho suikastının etkisi: "El Mencho" olarak bilinen Nemesio Oseguera Cervantes’in öldürülmesi, Meksika’da CJNG uyuşturucu karteline karşı önemli bir darbe olarak sunuldu ancak uzmanlar, kartelin karmaşık yapısı ve yerleşik suç ekonomisi nedeniyle bu ölümün ülke genelinde şiddeti bitirmeyeceğini vurguladı.

• Cervantes’in liderliğindeki CJNG, 2011’den itibaren küresel uyuşturucu kaçakçılığında önemli rol oynadı ve faaliyet alanını insan kaçakçılığı, yasadışı altın madenciliği ve avokado üretimine kadar genişletti.
• Oxford Üniversitesi’nden küresel güvenlik uzmanı Profesör Annette Idler, liderin öldürülmesinin sembolik açıdan önemli olduğunu ancak uyuşturucu kaçakçılığı üzerinde büyük bir etkisi olmayacağını, tedarik zincirinin ayakta kaldığını söyledi.
• RUSI’den organize suç uzmanı Jennifer Scotland, CJNG gibi örgütlerin liderlerinin öldürülmesi veya yakalanmasına karşı önceden hazırlık yaptığını ve El Mencho’nun yerine geçecek kişi için plan yapılmış olmasının mümkün olduğunu belirtti.
• El Mencho’nun öldürüldüğü haberinin ardından Jalisco eyaletinin başkenti Guadalajara’da başlayan şiddet olayları, Mexico City dahil ülkenin 20 eyaletine yayıldı; kartel militanları yol kapama, kundaklama ve altyapıya saldırı eylemleri düzenledi.
• Uzmanlar, CJNG içindeki olası taht kavgaları ve Sinaloa Karteli gibi rakip grupların tartışmalı bölgelerde kontrolü ele geçirme girişimlerinin yeni şiddet dalgalarına yol açabileceğine dikkat çekti.
• Sinaloa Karteli, lideri Joaquin "El Chapo" Guzman Loera’nın defalarca yakalanmasına ve 2016’daki son tutuklamasının ardından ABD’de cezaevine konulmasına rağmen varlığını sürdürdü ve bu durum, lider kaybının kartelleri otomatik olarak çökertmediği örneği olarak gösterildi.
• Profesör Idler, kartellerin Meksika toplumuna ekonomik ve sosyal olarak yerleştiğini, yerel halk için istihdam ve geçim imkânları sunduğunu, bu nedenle yalnızca liderlerin hedef alınmasının şiddeti azaltmak için yeterli olmadığını ifade etti.

• Yalova'da IŞİD çatışması: BBC Türkçe, 29 Aralık gecesi Yalova’da IŞİD operasyonu sırasında 3 polisin öldüğü ve 6 şüphelinin etkisiz hale getirildiği çatışmanın, kentte yıllardır süren Selefi yapılanma ve radikalleşme süreciyle Türkiye’deki IŞİD riskine dair ne gösterdiğini inceledi.

• Çatışmada öldürülen zanlılardan Haşem, Lütfi, Musa ve Mehmet Cami Sordabak’ın kardeş olduğu, diğer şüphelilerin ise Zafer Umutlu ve İbrahim Dayan olarak kayda geçtiği aktarıldı.
• Yalova’da 2012’de Selefi görüşlere sahip Ruh-ül Kuran’a Hizmet Vakfı’nın şubesi açıldı; 2016 sonlarında buradan ayrılan bir grup, Tevhidi Yaşam Dergisi temsilciliği adıyla mescit kurdu, daha sonra Ahlâk ve Sünnet dergisi ve İstikamet Kitabevi üzerinden faaliyet yürüttü.
• Avukat Onur Güler, 2016’dan bu yana takip ettiği dosyalara dayanarak Yalova’da Kuran’a Hizmet Vakfı’ndan İstikamet Kitabevi’ne uzanan Selefi-tekfircî bir hareketlenme gördüğünü ve son aşamada İlim ve Takva Dergisi’nin kurulduğunu söyledi.
• İsmet Paşa Mahallesi Muhtarı Salih Ayvaz, radikal grupların 2017’den sonra kentte örgütlendiğini, bu çevrelerde çocukların okula gönderilmediğini ve her yıl eline geçen okula gitmeyen yaklaşık 50 kişilik çocuk listesindeki ailelerin çoğunun bu görüşte olduğunu belirtti.
• Çatışmanın yaşandığı evin bahçesinde plastik çocuk salıncağı bulunduğu, olay sırasında içerideki 5 çocuğun tahliye edilerek koruma altına alındığı bildirildi.

• Reiner çiftinin ölümü davası: Yönetmen Rob Reiner ile yapımcı eşi Michele Singer Reiner’ın ölümüyle ilgili açılan davada çiftin oğulları, mahkemede cinayet suçlamalarını reddetti ve ebeveynlerinin ölümünden sorumlu olmadığını savundu.

• Savcılık, çiftin ölümünün kasıtlı olarak verildiğini öne sürerek oğullarını cinayetle suçladı ve olayın aile içinde yaşanan anlaşmazlıklarla bağlantılı olduğunu iddia etti.
• Oğulların avukatları, müvekkillerinin suçsuz olduğunu, ölümün koşullarıyla ilgili iddiaların delillerle desteklenmediğini ve savcılığın varsayımlara dayandığını ileri sürdü.
• Mahkeme, tarafların beyanlarını ve sunulan delilleri değerlendirmek üzere duruşmayı ileri bir tarihe erteledi ve soruşturmanın ayrıntıları hakkında kamuoyuna sınırlı bilgi verildi.

• AP'den ticaret anlaşması freni: Avrupa Parlamentosu (AP) milletvekilleri, Donald Trump'ın Avrupa Birliği'ni otomobillere ek gümrük vergileriyle tehdit eden son açıklamalarının ardından AB-ABD serbest ticaret anlaşmasına yönelik müzakereleri dondurma kararı aldı.

• Milletvekilleri, Trump'ın özellikle Alman otomobillerine yüksek gümrük vergisi getirme tehdidinin transatlantik ticaret ilişkilerinde ciddi belirsizlik yarattığını vurguladı.
• AP'de kabul edilen metinde, AB Komisyonu'na, ABD yönetimiyle yürütülen ticaret görüşmelerinde Avrupa sanayisinin ve istihdamının korunması için daha temkinli hareket etmesi çağrısı yapıldı.
• Kararda, Trump yönetiminin çelik ve alüminyum ürünlerine uyguladığı ek gümrük vergilerinin Dünya Ticaret Örgütü kurallarıyla uyumu konusunda da hukuki kaygılar dile getirildi.
• AP üyeleri, ticaret anlaşmasının yeniden ilerleyebilmesi için Washington yönetiminden tehdit içeren açıklamaların son bulmasını ve gümrük vergileri konusunda yapıcı diyalog kurulmasını şart koştu.

• AP'den saygı duruşu vetosu: Avrupa Parlamentosu (AP), Fransa'da öldürülen milliyetçi öğrenci Thomas için aşırı sağ grupların talep ettiği saygı duruşunu, olayın iç siyasete alet edildiği ve AP'nin tarafsızlığına zarar vereceği gerekçesiyle genel kurul oturumunda reddetti.

• AP Başkanı Roberta Metsola, talebin “siyasi amaçlarla kullanıldığı” uyarısı aldıklarını ve bu nedenle Başkanlar Konferansı'nda saygı duruşu yapılmaması yönünde karar alındığını söyledi.
• Metsola, AP'nin daha önce de benzer şekilde belirli ulusal olaylar için saygı duruşu taleplerini reddettiğini, kurumun tüm Avrupa'yı ilgilendiren trajedilere odaklanması gerektiğini ifade etti.
• Fransız aşırı sağ partiler, Thomas için saygı duruşu yapılmamasını eleştirerek, AP yönetimini Fransa'daki güvenlik ve göç tartışmalarını görmezden gelmekle suçladı.
• Thomas adlı lise öğrencisi, Fransa'da bir kavgada bıçaklanarak hayatını kaybetmiş, olay ülkede milliyetçi ve göç karşıtı gösterilere yol açmıştı.

• Ugandalılardan Besigye için dua: Uganda'da muhalif lider Kizza Besigye'nin destekçileri, sağlık durumunun kötüleşmesi üzerine tutuklu siyasetçinin özgürlüğü için Devlet Başkanı Yoweri Museveni'nin engelleme girişimine rağmen katedralde toplu dua etti.

• Destekçiler, katedralde bir araya gelerek hem Besigye'nin serbest bırakılması hem de sağlığına kavuşması için toplu olarak dua etti.
• Devlet Başkanı Museveni'nin bu toplanmayı engellemeye çalıştığı, buna rağmen kalabalığın katedrale giderek etkinliği sürdürdüğü aktarıldı.

• İsrail bobsled kararı: İsrail Bobsled Takımı, 2026 Kış Olimpiyat Oyunları’na katılmama kararı alarak organizasyondan çekildiğini açıkladı.

• Kararın, takımın olimpiyatlara hazırlık süreci ve katılım koşullarına ilişkin değerlendirmelerinin ardından alındığı ifade edildi.
• İsrail’in çekilmesiyle, 2026 Kış Olimpiyat Oyunları’nda bobsled branşında yarışacak ülke sayısında azalma olacağı bildirildi.

• Vinicius'a ırkçılık cezası: İspanya Futbol Federasyonu, Real Madridli Vinicius Junior'a ırkçı hakaret ettiği iddia edilen Valencia futbolcusu Hugo Duro'ya, La Liga maçındaki davranışı nedeniyle bir maç men cezası verdi.

• Disiplin kararı, Valencia ile Real Madrid arasında oynanan lig maçında Vinicius Junior'ın tribünlerden ırkçı tezahüratlara maruz kaldığı ve saha içindeki gerginliklerin tırmandığı sürecin ardından açıklandı.
• Federasyonun disiplin komitesi, Duro'nun sportmenliğe aykırı hareketini cezaya gerekçe gösterdi ve kararın ardından oyuncunun bir sonraki resmi maçta forma giyemeyeceğini bildirdi.
• Olay, İspanya'da futbol sahalarında ırkçılıkla mücadele ve disiplin yaptırımlarının yeterliliği konusunda yeni tartışmaların gündeme gelmesine yol açtı.

• Berikaoba bahar ritüeli: Gürcistan’daki Didi Chailuri köyü, her bahar maskeli berikaların, müzik ve güreş eşliğinde düzenlenen, bereket ve iyi hasat umuduna dayanan pagan ritüeli Berikaoba’yı yeniden canlandırdı.

• Köyde yapılan Berikaoba kutlamalarında maskeli berikalar yerel halkla etkileşime girdi.
• Etkinlikte müzik ve güreş gösterileri düzenlendi ve tören, tarımsal üretimde bereket ile iyi hasat dilekleriyle yapıldı.

• Eski büyükelçi Mandelson gözaltında: İngiltere'nin eski ABD Büyükelçisi Anthony Mandelson, iş insanı Jeffrey Epstein ile bağlantıları nedeniyle daha önce görevden alınmasının ardından, ABD'de yürütülen bir soruşturma kapsamında polis tarafından gözaltına alındı.

• Mandelson'un, Epstein ile geçmişteki temasları ve bu ilişkilerin resmi görevleriyle olası çıkar çatışması oluşturup oluşturmadığı yönünde inceleme yapıldığı aktarıldı.
• Eski büyükelçinin, sorgusunda Epstein ile tanışma süreci, görüştükleri tarihler ve bu görüşmelerin içeriğine ilişkin sorulara yanıt verdiği bildirildi.
• İngiliz Dışişleri Bakanlığı, sürecin ABD makamları tarafından yürütüldüğünü ve Londra'nın soruşturmaya hukuki çerçevede destek sunduğunu açıkladı.

• Macaristan'dan Ukrayna vetosu: Macaristan, Avrupa Birliği'nde Ukrayna'ya verilmesi planlanan 90 milyar euroluk kredi paketini veto ederek Brüksel ile Budapeşte arasında üye ülkeler arasındaki iş birliği ilkeleri konusunda kriz yarattı.

• Avrupa Birliği kurumları, Macaristan'ı "sadakatsizlikle" suçladı ve bu vetonun üye ülkeler arasındaki iş birliği ilkelerini ihlal ettiğini savundu.
• Kredi paketinin Ukrayna'ya yönelik 90 milyar euroluk mali destek içermesi, Brüksel'in tepkisinin odağında yer aldı.

• Deepfake dolandırıcılığı yükselişte: Sosyal medya platformlarında sahte video ve ses teknolojisiyle üretilen deepfake içeriklerin kullanıldığı dolandırıcılık vakalarının dünya genelinde hızla arttığı ve son dönemde rekor seviyelere ulaştığı bildirildi.

• Deepfake, bir kişinin yüzünü veya sesini başka birine ait içerik üzerine gerçekçi biçimde yerleştiren yapay görsel-işitsel üretim tekniği olarak tanımlandı.
• Dolandırıcıların, tanınmış kişilerin veya kurum temsilcilerinin taklit edildiği videolarla yatırım, para transferi ve kimlik bilgisi talep ettiği örnekler öne çıktı.
• Uzmanlar, sosyal medyada hızla yayılan bu tür içeriklerin tespitinin zorlaştığını ve kullanıcıların özellikle para ve kişisel veri isteyen mesajlara karşı dikkatli olması gerektiğini vurguladı.
• Güvenlik alanında çalışan kurumların, deepfake tespiti için yeni doğrulama araçları ve algoritmalar geliştirdiği, bazı platformların da şüpheli içerikleri işaretleme ve kaldırma süreçlerini güçlendirdiği aktarıldı.

• Slovakya elektrik ihracatını kesti: Slovakya, Rusya’dan petrol tedarikinde yaşanan kriz tırmanırken Ukrayna’ya yönelik elektrik akışını durdurdu ve bu adımı, kendi enerji güvenliğini koruma ihtiyacı ile bölgedeki arz sıkıntıları gerekçesiyle aldığını açıkladı.

• Kararın, Rus petrolünün Orta Avrupa’ya taşınmasında kullanılan Druzhba boru hattındaki kesintiler ve ödeme sorunları nedeniyle gündeme gelen arz riski sonrası alındığı aktarıldı.
• Slovak yetkililer, ülkenin elektrik üretiminde kullanılan petrol ve diğer enerji kaynaklarındaki belirsizlikler nedeniyle ihracat kapasitesinin daraldığını, bu yüzden iç talebi önceleyen bir politika izlediklerini bildirdi.
• Ukrayna’nın, savaş koşulları ve enerji altyapısına yönelik saldırılar nedeniyle komşu ülkelerden elektrik ithalatına ihtiyaç duyduğu, Slovakya’nın kararının bu çerçevede ek baskı yarattığı ifade edildi.
• Petrol krizinin, Avrupa Birliği içinde Rus enerji kaynaklarına bağımlılık, tavan fiyat uygulamaları ve alternatif tedarik arayışları tartışmalarını yeniden öne çıkardığı kaydedildi.

• İsrailli yerleşimciler cami yaktı: İsrailli yerleşimciler, işgal altındaki Batı Şeria’da bulunan Ebu Bekir el Sıddık Camisi’ni gece saatlerinde ateşe vererek kundakladı ve olayda caminin iç kısmında maddi hasar oluştu.

• Yerel kaynaklar, yerleşimcilerin caminin içine yanıcı madde attığını ve çıkan yangının halı ve iç donanımda hasara yol açtığını aktardı.
• Olayın ardından bölgeye gelen Filistinli itfaiye ekipleri yangını kontrol altına aldı ve caminin tamamen kullanılamaz hale gelmesini önledi.
• Kundaklama, Batı Şeria’da yerleşimciler ile Filistinliler arasında son dönemde artan gerginlik ve saldırılar bağlamında yaşandı.

• Hollanda'da azınlık hükümeti: Demokratlar 66 Partisi (D66) lideri Rob Jetten başbakanlığında kurulan ve 2. Dünya Savaşı’ndan bu yana ilk azınlık hükümeti olan yeni koalisyonda, Türkiye kökenli siyasetçi Dilan Yeşilgöz’ün Başbakan Yardımcısı ve Savunma Bakanı olarak göreve başlaması, izlediği siya...

• Başbakan Jetten ve yeni kabine üyeleri, Lahey’deki Huis ten Bosch Sarayı’nda Hollanda Kralı Willem Alexander huzurunda yemin ederek göreve başladı.
• Liberal D66, Dilan Yeşilgöz liderliğindeki liberal sağ Özgürlük ve Demokrasi İçin Halk Partisi (VVD) ve Hristiyan demokrat Hristiyan Demokrat Parti (CDA) azınlık koalisyonunu oluşturdu.
• Temsilciler Meclisi’nde 150 sandalyeden 66’sına sahip olan hükümet, yasal düzenlemeler için gerekli 76 oy eşiğine ulaşamadığı için muhalefetin desteğine ihtiyaç duyuyor.
• Başbakan Jetten, Yeşil Sol Parti - İşçi Partisi (PvdA-GL) ittifakını da koalisyona katmak istemesine rağmen, seçimlerden dördüncü çıkan VVD’nin lideri Yeşilgöz bu seçeneğe karşı çıktı.
• Yeşilgöz, “sol ittifakın yer aldığı bir hükümetin işe yaramayacağını” savunarak merkezde geniş tabanlı koalisyon olasılığını ortadan kaldırdı ve bu tutumu nedeniyle hem medya hem de parti içinden eleştirildi.
• Sığınmacı kökenli olan Yeşilgöz, savunduğu katı göç ve sığınma politikaları ile “İsrail’in politikalarına koşulsuz destek vermekle” suçlanması nedeniyle de tartışmaların odağında yer aldı.
• Geçen yılki seçimler öncesinde VVD yönetimi parti kongrelerinde İsrail bayrağı ile poz verirken, Yeşil Sol - İşçi Partisi ittifakı onbinlerce kişinin katıldığı Filistin’e destek gösterisi düzenledi.

• Melania Trump elbiseyi bağışladı: ABD First Lady’si Melania Trump, eşi Donald Trump’ın başkanlık yemin töreninde giydiği açık mavi kıyafeti Washington’daki Smithsonian Ulusal Amerikan Tarihi Müzesi’ne, ABD başkanlarının yemin töreni geleneklerini yansıtan koleksiyonun parçası olması için bağışladı.

• Melania Trump, tasarımcı Ralph Lauren imzalı elbisenin Amerikan tarihinin bir parçası olmasından onur duyduğunu söyleyerek, müzenin başkanlık yemin törenlerine dair sergisine katkı sunmak istediğini ifade etti.
• Smithsonian Ulusal Amerikan Tarihi Müzesi yetkilileri, First Lady’lerin yemin töreni kıyafetlerini topladıkları koleksiyonda Melania Trump’ın elbisesinin de yer alacağını ve eserin kalıcı sergide ziyaretçilere sunulacağını açıkladı.
• Müze, daha önce Jacqueline Kennedy, Nancy Reagan, Hillary Clinton, Laura Bush ve Michelle Obama gibi eski First Lady’lerin yemin töreni kıyafetlerini de koleksiyonuna alarak başkanlık devir teslim törenlerinin moda ve protokol boyutunu belgelemişti.

• Gençler ve alkol içerikleri: Yeni bir araştırma, gençlerin sosyal medyada gördükleri içeriklerin alkolle ilgili tutum ve davranışlarını doğrudan etkilediğini ortaya koydu.

• Araştırmada, sosyal medyada alkol tüketimini gösteren paylaşımlara maruz kalan gençlerin, alkole yönelik heves ve eğilimlerinin arttığı tespit edildi.