İstanbul Kültür Sanat Vakfı'nın koordinasyonunu yürüttüğü Venedik Mimarlık Bienali Türkiye Pavyonu'nda, 2027 yılında ba-be commons küratörlüğündeki "Devşirme Gelecekler" projesi sergilenecek.

• Ayrıntılar: 43 başvuru arasından seçilen projenin küratörü; Başak Eren, Asya Ece Uzmay, Beril Sarısakal Erkent ve Ece Yetim'den oluşan ba-be commons, "devşirme" kavramını mimarlıkta yeniden kullanımın ötesinde, ekoloji, bellek ve toplumsal ilişkiler üzerinden geleceğe yönelik eleştirel bir yöntem olarak ele alıyor.
• Bilgi notu: 20. Uluslararası Venedik Mimarlık Bienali, 8 Mayıs-21 Kasım 2027 tarihleri arasında "Do Architecture — For the Possibility of Coexistence Facing a Real Reality" temasıyla düzenlenecek.

Dijital sigorta şirketi Feather'ın Fransa, Almanya, İtalya ve İngiltere'de 2.000 kişiyle yaptığı araştırmaya göre, katılımcıların %53'ü yüksek yaşam maliyetleri nedeniyle gelecekte başka bir ülkede yaşamayı planlıyor.

• Ayrıntılar: Yaşam maliyetlerini göç gerekçesi olarak gösterenlerin oranı İngiltere'de %53, Fransa'da %48, Almanya'da %43 ve İtalya'da %32 oldu. Genel sıralamada İspanya taşınmak için en fazla tercih edilen ülke olurken, Fransızlar en çok Kanada'yı, Almanlar Avusturya'yı, İngilizler ise Avustralya'yı tercih ediyor.

Qantas'tan 19 saatlik test uçuşu: Qantas'ın ultra uzun menzilli Airbus A350-1000ULR uçağı, Fransa'nın Toulouse kentinden Melbourne'e yaklaşık 17.000 kilometrelik dünyanın kesintisiz en uzun test uçuşunu 19 saatte tamamlayarak Avustralya'ya indi.

• Ayrıntılar: Qantas, uçağın Ekim 2027'de başlaması planlanan Sidney-Londra direkt seferlerinde 22 saate varan kesintisiz uçuşlar düzenlemek üzere geliştirildiğini açıkladı. Dönüş uçuşunda yakıt transferi, iklimlendirme ve diğer sistemler de kapsamlı şekilde test edilecek.
• Bilgi notu: Test uçuşu sırasında yaklaşık 67.000 kişi uçağın rotasını Flightradar24 üzerinden takip etti ve sefer, günün dünya genelinde en çok izlenen uçuşu oldu. Test ekibi hafta sonunu Melbourne'de geçirdikten sonra Pazartesi günü Toulouse'a dönecek.

İngiltere merkezli havayolu şirketi EasyJet, yılın ikinci çeyreğinde vergi öncesi kârının geçen yılın aynı dönemine göre %70’lik bir düşüşle 85 milyon sterline gerilediğini açıkladı.

• Arka plan: Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmelerin yakıt maliyetlerini yükseltmesi ve tüketici talebini zayıflatması, kârlılıktaki düşüşte etkili oldu. Şirket, yakıt giderinin bir yıl içinde 105 milyon sterlin yükseldiğine işaret etti.

2. Dünya Savaşı sırasında İngiliz istihbaratının gizli dinleme merkezi olarak kullanılan Londra'daki Trent Park House, House of Secrets adıyla müzeye dönüştürüldü.

• Ayrıntılar: Müze, Nazi Almanyası'ndan kaçan Yahudi mültecilerden oluşan ve Alman savaş esirlerinin konuşmalarını gizlice dinleyerek müttefiklere istihbarat sağlayan "Secret Listeners" ekibinin çalışmalarını dinleme odaları, ofisler ve çalışma alanlarının yeniden oluşturulan hâlleri ile birlikte ziyaretçilerle buluşturuyor.
• Ayrıca: Müze, savaş öncesi sahibi Philip Sassoon dönemindeki görkemli odaları ve John Singer Sargent ile Philip de László'nun eserlerini de yeniden sergiliyor. Gizlice kaydedilen yaklaşık 3.000 konuşma arasında Enigma şifreleme sistemi, Luftwaffe'nin hedefleme yöntemleri ve Alman balistik füze programına ilişkin kritik bilgiler de yer alıyor.

Deneyim odaklı seyahat şirketi Pelorus, Homeros'un Odysseia destanı ve Christopher Nolan'ın The Odyssey filminden ilham alan, Türkiye ve İtalya'yı kapsayan 14 gecelik lüks bir tur hazırladı.

• Ayrıntılar: Katılımcılar Türkiye'de Troya Antik Kenti ile Apollon Smintheion'u özel rehber eşliğinde gezecek, Troya'nın düşüşünü konu alan özel bir gece gösterisini izleyecek. Program daha sonra Sicilya, Selinunte, Egadi Adaları, Messina Boğazı, Vulcano Adası ve mitolojide sirenlerin yaşadığına inanılan Li Galli'de devam edecek.
• Bilgi notu: Özel yatla ulaşım, tematik yemekler ve tarihçi ile yazar rehberliği içeren tur, katılımcıların taleplerine göre kişiselleştirilebiliyor. Pelorus daha önce de Mission: Impossible ve The Traitors gibi yapımlardan ilham alan seyahat programları hazırlamıştı.

Japonya Meteoroloji Ajansı (JMA), orta kesimlerdeki Tajimi, Gujo ve Toyoda kentlerinde hava sıcaklığının 40 dereceye ulaşmasının ardından ülkede ilk kez "kokushobi" (acımasız sıcak gün) uyarısı yayımladı.

• Ayrıca: JMA, yüksek sıcaklıkların ülkenin birçok bölgesinde etkisini sürdüreceğini belirterek sıcak çarpması ve diğer sağlık risklerine karşı önlem alınması çağrısında bulundu. Ülke genelinde aşırı sıcaklar nedeniyle üç kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

Louvre Müzesi'nin, 2025 yılında 88 milyon avro değerindeki Fransız kraliyet mücevherlerinin çalındığı Apollo Galerisi, bu hafta yeniden ziyaretçilere açıldı.

• Bunun yanında: Çalınmayan mücevherler bundan böyle galeride sergilenmeyecek. Müze yönetimi, bu eserler için müzenin başka bir bölümünde penceresiz, yüksek güvenlikli bir kasa odası oluşturmayı planlıyor.

Bodrum'un Dereköy Mahallesi'nde tiyatro, dans, müzik ve disiplinler arası üretimlere ev sahipliği yapacak yeni bağımsız sanat alanı KOMOS, kapılarını 28, 29 ve 30 Temmuz'da Mustafa Avkıran'ın yazıp Övül Avkıran ile birlikte yönettiği İtiraz Sofrası adlı oyunla açıyor.

• Ayrıntılar: Övül Avkıran ve Mustafa Avkıran'ın otuz yılı aşkın bağımsız tiyatro üretiminin devamı olarak tasarlanan KOMOS, Peksimet Deresi kıyısında iki açık hava sahnesiyle faaliyet gösterecek. Sürekli açık bir kültür merkezi yerine dönemsel üretimlere ev sahipliği yapacak alanın ilerleyen dönemde sanatçı rezidansları, araştırma programları, disiplinlerarası buluşmalar ve festivaller düzenlemesi planlanıyor.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Miras ekipleri, Tevfik Fikret'in evi olarak bilinen Bebek'teki Aşiyan Müzesi'ni özgün mimarisi korunarak gelecek kuşaklara aktarılmak üzere yenileme çalışmalarına başladı.

• Ayrıntılar: İBB Genel Sekreter Yardımcısı Mahir Polat, 1906-1915 yılları arasında Tevfik Fikret'in yaşadığı, 1945'te Edebiyat-ı Cedide Müzesi adıyla hizmete açılan Aşiyan'ın yalnızca bir konut değil, Türk düşünce ve edebiyat tarihinin önemli simgelerinden biri olduğunu belirterek, restorasyonun Tevfik Fikret'in temsil ettiği özgür düşünce mirasını yaşatmayı amaçladığını söyledi.

Dubai, yaz döneminde turizmi canlandırma amacıyla 20 Temmuz-31 Ekim'de arkadaşlarını veya aile üyelerini kente davet eden oturum izni sahiplerine 3.000 BAE dirhemini (yaklaşık 38.500 lirayı) aşan indirim ve avantajlar sunacağını açıkladı.

• Ayrıntılar: Kampanya kapsamında otel konaklamalarında %45'e varan indirimler, tema parklarına ücretsiz girişler ve seçili restoranlarda "bir alana bir bedava" gibi fırsatlar yer alıyor. Kampanyaya katılmak isteyenler, adaylarını Visit Dubai internet sitesi üzerinden belirleyebiliyor.
• Bilgi notu: Dubai, yılda yaklaşık 19,5 milyon ziyaretçi ağırlıyor ancak yaz ayları yüksek sıcaklıklar nedeniyle turizmde düşük sezon olarak kabul ediliyor. Son dönemde hükümet, turizm ve hizmet sektörünü destekleme amacıyla çeşitli ekonomik teşvik paketleri de açıklamıştı.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, turizm sektöründe istihdamın korunması amacıyla yeni bir destek programını hayata geçirdiklerini ve bu kapsamda sektöre toplam 6 milyar lira kaynak ayırdıklarını açıkladı.

• Önemli ayrıntı: Program kapsamında turizm işletme belgeli konaklama tesislerinde Mayıs-Aralık döneminde çalışan her bir sigortalı için işletmeye 3.500 lira destek sağlanacak.

Güney Kore'de savcılar, tüketimine onay verilmeyen karıncalarla hazırlanan tatlı servis ettiği gerekçesiyle Seul'deki iki Michelin yıldızlı restoranın sahibine bir yıl hapis, mekanı işleten şirkete ise 20 milyon won (110 bin lira civarı) para cezası talep etti.

• Ayrıntılar: İddalara göre restoran, 2021'den itibaren ABD ve Tayland'dan ithal edilen kurutulmuş karıncaları yaklaşık dört yıl boyunca bazı yemeklerde kullandı; yaklaşık 12.200 porsiyon karıncalı tatlı satıldı ve 120 milyon won (650 milyon liraya yakın) gelir elde edildi. Güney Kore'de yalnızca 10 böcek türünün gıda olarak kullanımına izin veriliyor ve karıncalar bu listede yer almıyor.

Bologna Üniversitesi, Umberto Eco’nun ölümünün 10. yılında 32.000'den fazla kitaptan oluşan kişisel kütüphanesini Biblioteca Eco adıyla araştırmacıların erişimine açtı; kütüphanede, yazarın evindeki raf düzeni ve çalışma biçimi de büyük ölçüde yeniden oluşturuldu.

• Ayrıntılar: Koleksiyon; felsefe, göstergebilim, ortaçağ tarihi, edebiyat ve dilbilim başta olmak üzere Eco’nun ilgi alanlarını yansıtan eserlerin yanı sıra çizgi roman ve polisiye romanları da içeriyor. İlerleyen dönemde, Eco’nun yaklaşık 11 bin ciltlik ikinci kitap koleksiyonunun da Bologna’ya taşınması planlanıyor. Ziyaretler ve kitaplardan yararlanmak için rezervasyon yapılması gerekiyor.

Emirates, ekonomi sınıfı yolcularının uyku konforunu artırmayı amaçlayan U-Dream adlı baş ve boynu sabitleyerek uzun uçuşlarda başın öne veya yana düşmesini engelleyen esnek yan desteklere sahip başlığı tanıttı.

• Ayrıntılar: Şimdiye kadar ekonomi sınıfında sunulan ilk koltuk başlığı önce Airbus A350 filosunda, ardından yenilenecek Airbus A380 ve Boeing 777 uçaklarında kullanılacak.

Booker Ödülü editörleri, yaz aylarında okunabilecek 10 romandan oluşan özel bir seçki yayımladı; listede Booker ve Uluslararası Booker tarihinde ödül kazanmış ya da kısa ve uzun listelerde yer almış eserler bulunuyor.

• Ayrıntılar: Seçkide Hot Milk (Deborah Levy), Moon Tiger (Penelope Lively), Flights (Olga Tokarczuk), Skios (Michael Frayn), The Electric Michelangelo (Sarah Hall), Redhead by the Side of the Road (Anne Tyler), The Summer Before the Dark (Doris Lessing), The Children of Dynmouth (William Trevor), I Live in the Slums (Can Xue) ve The Hand That First Held Mine (Maggie O'Farrell) yer alıyor.

Halihazırda yoğun ilgi gören tatil beldelerine “instagramlanabilir” yeni keşiflerin de eklenmesiyle özellikle yaz aylarında dünyanın dört bir yanındaki dingin kasabalar turist akınına uğruyor. Peki popüler tatil destinasyonlarında düzeni sağlamak adına alınan yaratıcı (ve kimi zaman oldukça katı) önlemler neler?

Yazı: Deniz Aytekin

Aşırı turizm popüler tatil destinasyonlarını ve bu destinasyonlarda yaşayan insanların yaşam kalitesini uzun yıllardır tehdit etse de sokakları, meydanları ve sahilleri dolduran dev kalabalıkların yarattığı rahatsızlık tüm dünyada manşetlere 2024 yılında Barselonalıların turistlere su tabancalarıyla “savaş açmasının” ardından taşınmıştı.

Halihazırda yoğun ilgi gören tatil beldelerine “instagramlanabilir” yeni keşiflerin de eklenmesiyle özellikle yaz aylarında dünyanın dört bir yanındaki dingin kasabalar turist akınına uğruyor. Uzayan kuyruklar, fırlayan fiyatlar, çevre tahribatı ve evinden çıkamaz hâle gelen yerel halka altyapı sorunları da eklenince kendine has kültürü ve doğal güzellikleriyle anılan bu destinasyonlar talan edilen bölgelere dönüşüyor.

Birçok ülkede kısa dönem kiralamalar nedeniyle uçuşa geçen kira bedelleri, adım atılmayacak hâle gelen plaj, meydan ve sokaklar ile sezondaki güvencesiz, düşük ücretli çalışma koşullarından şikayetçi kentliler, hükümetleri aşırı turizme karşı önlemler almak durumunda bırakıyor. Peki popüler tatil destinasyonlarında düzeni sağlamak adına alınan yaratıcı (ve kimi zaman oldukça katı) önlemler neler?

YAZININ DEVAMI

Munch'ın fabrika eserleri müzede: Edvard Munch'ın 1922'de Oslo'daki Freia çikolata fabrikasının işçi yemekhanesi için yaptığı 12 anıtsal tablo, ilk kez fabrikanın dışına çıkarılarak Munch Müzesi'nde sergilenmeye başladı. Eserler, yemekhanedeki yenileme çalışmaları süresince 11 Ekim'e kadar ziyarete açık olacak.

• Ayrıntılar: Edvard Munch and the Chocolate Factory başlıklı sergide, Freia Frieze olarak bilinen tablo dizisi hazırlık eskizleriyle birlikte sanatçının 1920'li yıllardaki üretimini odağa alıyor. Resimler, Norveç kıyılarındaki gündelik yaşamı ve emek temasını konu alıyor.
• Bilgi notu: Munch'un tamamladığı iki kamusal sanat siparişinden biri olan seri, Freia'nın kurucusu Johan Throne Holst tarafından fabrikanın kadın çalışanlar yemekhanesi için sipariş edilmiş 1934'te ise tüm çalışanların kullandığı yeni yemekhaneye taşınmıştı.

Airbnb ön ödemesiz kiralama ve kişiselleştirilmiş deneyim satın alma gibi hizmetlerle kitlesini genişletmeye çalışırken popüler turizm kentlerinde konut krizi yarattığı gerekçesiyle platforma yasak ve kısıtlamalar uygulanmaya başlandı. Bu nedenle Atina ve Barcelona gibi şehirlerde oda ve evlerin fiyatları otellerin 3-4 katına çıkmış durumda. Adil, sürdürülebilir, kadın dostu, sorumlu tatil deneyimi vadeden Airbnb alternatiflerini derledik.

Polonya'nın yeni topluluk ormanları: Polonya, büyük şehirlerin çevresinde kurmayı planladığı 11 "topluluk ormanı" projesinin ilkini Wrocław'da açtı. Yaklaşık 13 bin hektarlık alanı kapsayan orman, kent sakinlerine doğaya erişim sağlarken hava kalitesini iyileştirme, suyu tutma ve iklim kriziyle mücadele gibi çevresel işlevler üstlenecek.

• Ayrıntılar: Wrocław'daki ilk orman; insan müdahalesi olmadan korunacak doğal ormanlar, sınırlı müdahalenin yapılacağı yarı doğal ormanlar ve bisiklet yolları, yürüyüş parkurları ile eğitim rotalarının planlandığı sosyal ormanlar olmak üzere üç bölüme ayrıldı. Projenin sonraki aşamasında Varşova, Kraków, Poznań ve Łódź dahil 10 şehir daha topluluk ormanlarına kavuşacak.