ManpowerGroup’un 41 ülkede 39 binden fazla işverenle yaptığı 2026 Küresel Yetenek Açığı Araştırması, işverenlerin %70’inin ihtiyaç duyduğu yetenekleri bulmakta zorlandığını ortaya koydu.

• Ayrıntılar: Yetenek açığının %78 olarak ölçüldüğü Türkiye, 41 ülke arasında 12’nci sıraya yükseldi. %87 ile Slovakya, işverenlerin vasıflı yeteneklere ulaşmakta en çok zorluk çektiği ülke olurken Çin, işverenlerin boş pozisyonları doldurmakta en az zorlandığı ülke oldu. Türkiye’de iş dünyasının bulmakta en zorlandığı teknik becerilerin üretim ve imalat alanlarında olduğu görüldü. Dünyada ise yapay zeka becerileri işverenlerin bulmakta en çok zorlandığı yetkinlik hâline gelerek ilk kez mühendislik becerilerini geride bıraktı.

X ve xAI’ın da çatı şirketi olan uzay taşımacılığı şirketi SpaceX, yapay zeka destekli kodlama araçları geliştiren Cursor ile yeni bir anlaşmaya imza attı.

• Ayrıntılar: Dünyanın en iyi kodlama odaklı ve bilgi tabanlı yapay zekasını geliştirmek için Cursor ile işbirliği yapacağını ifade eden SpaceX, anlaşmanın Cursor’a 10 milyar dolar yatırım yapmasının ya da yıl sonuna doğru girişimi 60 milyar dolara satın almasının önünü açacağını belirtti. Cursor ise anlaşma kapsamında xAI’ın Colossus altyapısından faydalanacağına ve altyapı sorunlarını çözerek model eğitimi çalışmalarını hızlandıracağına işaret etti.

Meta’nın, bu yıl yapmayı planladığı geniş ölçekli işten çıkarmalara 20 Mayıs'ta başlayacağı ve yılın ilerleyen dönemlerinde işgücünde yeni kesintiler yapacağı bildirildi.

• Önemli ayrıntı: Reuters’ın haberine göre CEO Mark Zuckerberg’ün iş modelini yapay zeka etrafında yeniden şekillendirme stratejisiyle yapılacak yüz milyarlarca dolarlık yatırımın ardından şirket, ilk aşamada küresel işgücünün %10’una yakınıyla yollarını ayıracak. İşten çıkarmalar, yaklaşık 8 bin çalışanı etkileyecek.

Persty Yönetim Danışmanlık’ın Canan Duman Akademi ile işbirliği içinde yaptığı Türkiye İş Dünyası Araştırması'nın ikinci sayısı, Türkiye’de çalışanların %42’sinin mobbing mağduru olduğunu ortaya koydu.

• Ayrıntılar: 1246 kişiyle yapılan araştırma, mağdurların %67’sinin mobbingi ispatlamakta zorlandığına, %85’inin yetkili kişi veya kurumlara sesini duyuramadığına, %42’sinin mobbingi görmezden geldiğine, %31’inin susmaya zorlandığına, %20’sinin ise başka bir yere nakil istediğine işaret etti. Mağdurların %76’sı istifa etmeyi düşündüğünü ifade ederken yasal haklarını bilmeyenlerin oranı %58, işletmelerin mobbing tedbiri almadığını düşünenlerin oranı ise %69 olarak ölçüldü.

Grant Thornton tarafından çeyreklik bazda yayımlanan IBR-Uluslararası İş Dünyası Raporu’nun yeni sayısı, iş dünyasında temkinli bir tabloya işaret etti.

• Ayrıntılar: Küresel iş dünyasında iyimserlik oranı bir önceki çeyreğe göre 6 puan gerileyerek %68’e düşerken Türkiye’de iyimserlik, 2 puanlık bir düşüşle %51 seviyesine indi. Ayrıca kârlılık beklentisinin 12 puan, istihdam beklentisinin ise 11 puan gerilediği gözlemlendi.

ABD-Türkiye İş Konseyi Başkanı Hamdi Ulukaya liderliğindeki 25 büyük Amerikan şirketinden oluşan heyet, Türkiye’ye gelerek Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu ile görüştü.

• Ayrıntılar: Heyette Amazon, Google ve Uber’in de aralarında bulunduğu 25 büyük şirketin temsilcileri yer aldı. Görüşmeler sonrasında TOBB ile ABD Ticaret Odası arasında ticaret ve yatırım ilişkilerini güçlendirmeye yönelik yeni bir mutabakat zaptı imzalandı.

Bankalararası Kart Merkezi (BKM), Mart ayında Türkiye’de kart sayısının yıllık bazda %4 artarak 458,8 milyona yükseldiğini açıkladı.

• Ayrıntılar: Geçen ay kartlı ödemelerin toplam tutarı, yıllık bazda %49’luk bir artışla 2,6 trilyon liraya ulaştı. Bu tutarın 2,2 trilyon lirasını kredi kartları, 380,9 milyar lirasını banka kartları, 8,6 milyar lirasını ise ön ödemeli kartlar oluşturdu. Ödeme tutarı, kredi kartlarında %50, banka kartlarında ise %60 artarken ön ödemeli kartlarda %76’lık bir düşüş gözlemlendi.
• Ek olarak: İnternetten yapılan kartlı ödemelerin toplam ödemeler içindeki payı %31 olarak kayda geçti. Bu ödemelerin tutarı yıllık bazda %53 artarak 791,4 milyar liraya yükseldi. Ayrıca temassız ödeme tutarı %50 artarak 849,8 milyar liraya çıkarken mağaza içinde yapılan her beş kartlı ödemenin dördü, temassız olarak hayata geçti.

Yerli enerji şirketi Astor Enerji, Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) tarafından düzenlenen ihaleyi kazandı.

• Ayrıntılar: İhale, 400/154 kV gerilim seviyesinde ve 250 MVA gücünde ototransformatör teminini kapsıyor. Astor'un kazandığı ihalenin toplam bedelinin KDV hariç 528 milyon lira olduğu ifade ediliyor.

Veri şirketi Kpler'e göre ABD-İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının başlangıcından bu yana küresel piyasadan 500 milyon varilden fazla ham petrol çekildi ve bu, tarihteki en büyük enerji arzı kesintisi olarak kayıtlara geçti.

• Perspektif: Kpler analisti Johannes Rauball'a göre piyasaya sunulamayan petrol, yaklaşık 50 milyar dolarlık gelir kaybına denk geliyor. Ayrıca danışmanlık ve araştırma şirketi Wood Mackenzie'nin baş analisti Iain Mowat, 500 milyon varil petrolün, küresel havacılık talebinin 10 hafta askıya alınması, dünyadaki tüm araçların 11 gün yola çıkmaması ve küresel ekonominin beş gün boyunca hiç petrol kullanmamasıyla eşdeğer olduğuna işaret ediyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Hürmüz Boğazı’ndaki kriz nedeniyle Avrupa’da 6 haftalık jet yakıtı stoku kalmış olabileceğini vurgulayarak “Hürmüz Boğazı yeniden açılmazsa Avrupa için yakında A şehrinden B şehrine yapılan bazı uçuşların jet yakıtı eksikliği nedeniyle iptal edilebileceği haberini duyacağımızı söyleyebilirim” dedi.

Anthropic, en büyük yatırımcılarından biri olan Amazon’dan 25 milyar dolar yeni yatırım aldığını duyurdu.

• Ayrıntılar: Yatırımın 5 milyar doları hemen, 20 milyar doları ise ilerleyen dönemlerde yapılacak. Bu yatırımla birlikte Amazon’un Anthropic’e yaptığı toplam yatırım, 33 milyar dolara yükselecek. Anthropic, karşılığında Claude modellerini eğitmek ve çalıştırmak için Amazon Web Services (AWS) altyapısına 10 yıl içinde 100 milyar dolardan fazla yatırım yapacak. AWS’nin Graviton ve Trainium çiplerini satın alma taahhüdü içeren yatırımla birlikte Anthropic, 5 GW yeni bilgi işlem gücü yaratacak.

Apple CEO’su Tim Cook, 2011'den bu yana sürdürdüğü CEO’luk görevinden istifa etti.

• Ayrıntılar: Yönetim kurulu, “Donanım Mühendisliği” biriminin kıdemli başkan yardımcısı John Ternus’u yeni CEO olarak atadı. Cook’un ise şirkette yönetim kurulu başkanı olarak görev almaya devam edeceği açıklandı. Cook, CEO koltuğunu 1 Eylül itibarıyla Ternus’a devredecek. Yaz boyunca CEO’luk görevini sürdürecek olan Cook, geçiş sürecinde Ternus ile birlikte çalışacak.
• Editörün önerisi: Apple’da bir devrin sonu: Tim Cook'un ardından John Ternus’u neler bekliyor? | Quando, Doğa Yurduneri

ABD’de Yüksek Mahkeme’nin Donald Trump hükümeti tarafından uygulanan bazı ek gümrük vergilerinin anayasaya aykırı olduğuna hükmetmesinin ardından UPS ve FedEx, ödedikleri vergilerin iadesi için resmen mahkemeye başvurdu.

• Geniş açı: Apple ve Amazon, henüz iade talebinde bulunmadı. Trump, CNBC’ye verdiği bir röportajda “kendisini gücendirmemek için iade talebinde bulunmamayı seçen şirketleri daima hatırlayacağını" açıklamıştı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkan Yardımcısı Osman Cevdet Akçay, yaş haddi nedeniyle görevinden ayrıldı.

Almanya merkezli havayolu şirketi Lufthansa, artan jet yakıtı maliyetleri nedeniyle yaz sezonunda 20 bin kısa mesafeli uçuşu iptal edeceğini açıkladı.

• Önemli ayrıntı: Jet yakıtı fiyatının Orta Doğu’da çatışmaların başlamasından bu yana iki katına çıktığını vurgulayan şirket, Ekim ayına kadar iptal edilecek 20 bin uçuşun 40 bin metrik ton jet yakıtı tasarrufu sağlamasını mümkün kılacağını belirtti.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Mart ayına ilişkin motorlu kara taşıtları istatistiklerini paylaştı.

• Ayrıntılar: Mart ayında Türkiye’de 159 bin 931 taşıtın trafiğe kaydı yapıldı. Bu sayı, aylık bazda %31,3 artarken yıllık bazda %18,3 düşüş gösterdi. Kaydı yapılan taşıtların %50,2’sini otomobiller, %34,8’ini motosikletler, %10,1’ini ise kamyonetler oluşturdu. Ayrıca Mart ayı, trafiğe kayıtlı toplam taşıt sayısını 34 milyon 23 bin 986’ya çıkardı.
• Ek olarak: Ay içinde toplam 870 bin 992 taşıtın noterler aracılığıyla devri yapıldı. Bu taşıtların %68,6’sını otomobiller, %14,8’ini kamyonetler, %9,7’sini ise motosikletler oluşturdu.

Nadir toprak elementi madenciliğinde uzmanlaşan ABD merkezli USA Rare Earth, Brezilya merkezli madencilik şirketi Serra Verde Group’u 2,8 milyar dolara satın aldı.

• Ayrıntılar: Satış anlaşmasının, nakit ödeme ve hisse senedi takasının bir kombinasyonunu içerdiği açıklandı. Serra Verde Group, Çin dışındaki az sayıda ağır nadir toprak elementi madenlerinden birini işlettiği için yapılan anlaşma, ABD’nin sektörde Çin’e olan bağımlılığını azaltma çabasına yönelik önemli bir hamle olarak yorumlandı.

🗞 Quando: Bir haftada iki suikast girişimi: Sam Altman'dan neden bu kadar nefret ediliyor? | Doğa Yurduneri

🗞 Exante: Yanlış zamanda yanlış yerde: Warsh | Eralp Ersoy

🗞 Soli: Zihni sıfırlama eşikleri: Bilimsel araştırmalar ideal tatil süresiyle ilgili ne diyor? | Deniz Aytekin

Bir önceki sayı:

👟 Allbirds’de sektör etkisi, Netflix’te kritik veda

📱 Son olarak: Aposto'nun LinkedIn ve YouTube hesabını takip etmeyi unutmayın!

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi’nin Sahibinden verileriyle hazırladığı son “Sahibindex Otomobil Piyasası Görünümü” raporu, Mart ayında ikinci el otomobil pazarında ortalama satılık araç fiyatının yıllık bazda %22 artarak 1 milyon 160 bin liraya ulaştığına, enflasyondan arındırılmış reel fiyatın ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %6,7 azaldığına işaret etti.

• Bununla birlikte: İkinci el otomobil talep endeksi, aylık bazda %7,1, yıllık bazda ise %1,2 arttı. Şubat ayına göre satılık ilan sayısı %6,5, satılan ilan sayısı ise %4,5 artış gösterdi. Aynı dönemde satılan otomobil sayısının satılık ilan sayısına oranı 0,4 puan azalarak %20,9’a geriledi. Satılık otomobillerin ilanda kalma süresi de bir önceki aya göre 0,7 gün uzayarak 22 güne çıktı.

Rekabet Kurumu, Hobby markası altında 200’ün üzerinde ürünle faaliyet gösteren Hobi Kozmetik hakkında soruşturma başlattı.

• Ayrıntılar: Soruşturma, Hobi Kozmetik’in ürünlerini satan bayi ve perakendecilere belirli fiyatlardan satış yapmaları yönünde baskı uyguladığı şüphesiyle başlatıldı. Ön araştırmada düşük fiyatla satış yapan satıcılara müdahale edilerek fiyatların yükseltildiğine ve belirlenen fiyatlara uyan satış noktalarına bazı avantajlar sağlandığına ilişkin bulgulara rastlandı.