• Web tabanlı tasarım platformu Canva, görsel üretimine odaklanan ilk yapay zeka modeli Canva Craft’ı kullanıma sundu.

  • Ayrıntılar: Dream Lab sekmesinden erişilebilen model, kullanıcı tarafından verilen metin komutlarına göre önce görseldeki nesnelerin ve yazıların yerleşimini planlıyor, ardından 2K çözünürlüğe kadar görsel oluşturabiliyor. Şirket, bu yöntemin okunaklı metinler üretmeyi ve görselin yalnızca istenen bölümünü değiştirmeyi kolaylaştırdığını söylüyor. Canva’nın afiş, sunum ve sosyal medya şablonlarıyla eğitilen modelin ürettiği çıktılar, Magic Layers aracıyla yazı ve nesnelerin ayrı ayrı düzenlenebildiği tasarımlara dönüştürülebiliyor.

• ABD’deki Harvard Business School ve İngiltere’deki Imperial Business School, bazı akademisyenlerinin yapay zeka destekli avatarlarını girişimcilerin iş görüşmelerine hazırlanması ve öğrencilerin derslerle ilgili sorularının yanıtlanması için kullanmaya başladı.

  • Ayrıntılar: Harvard’ın sekiz haftalık HBS Foundry programında yedi akademisyenin avatarıyla yatırımcı sunumları, satış görüşmeleri ve yönetim kurulu toplantıları için prova yapılırken Imperial’da öğretim üyesi David Shrier’in “Davatar” adlı dijital kopyası Ocak 2024’ten beri kullanılıyor.

  • Bununla birlikte: HBS Foundry Direktörü Katharina Rings, avatarlarla çalışan girişimcilerle çalışmayanları karşılaştıran uzun dönemli sonuçların henüz bulunmadığını belirtti.

  • Perspektif: Uygulamalar, akademisyenlerin görüntü ve sesleri üzerindeki haklarının yanı sıra yapay zekanın ürettiği yanlış veya güncelliğini yitirmiş bilgilerin onların görüşü olarak algılanması nedeniyle tartışılıyor.

• ABD merkezli sağlık kuruluşu Mass General Brigham’ın araştırmacıları, kanser hastalarının yüz fotoğraflarından ölüm riskini tahmin etmek üzere geliştirdikleri FAHR-FaceSurvival adlı yapay zeka modelinin sonuçlarını The Lancet Digital Health’te yayımladı.

  • Ayrıntılar: Araştırmada, 40 milyondan fazla yüz fotoğrafıyla eğitilen temel model, biyolojik yaş ve sağkalım tahmini için iki ayrı araca uyarlandı; bu araçların birlikte kullanılması, bağımsız bir hasta grubunda sağkalım tahminini iyileştirdi.

  • Bununla birlikte: Model henüz klinik kullanıma hazır değil; araştırmacılar, geçmiş hasta verileri üzerinden elde edilen bulguların ek çalışmalarla doğrulanması gerektiğini, görüntü kalitesi ve demografik farklılıkların performansı etkileyebileceğini belirtiyor.

• Hona’nın kurucusu ve şefi Ansar Kemaloğlu, S.Pellegrino Young Chef Academy Yarışması’nın 7. edisyonunda Türkiye’yi temsil etmeye hak kazandı. Afrika, Ortadoğu ve Güney Asya Bölgesel Finali, 19-20 Ocak 2027’de Cape Town’da düzenlenecek.

  • Neler oluyor? Kemaloğlu, mentor şefi Bahtiyar Büyükduman’ın desteğiyle imza reçetesini geliştirecek; teknik beceri, yaratıcılık ve kişisel mutfak anlayışıyla değerlendirilecek. Bölgesel etabın kazananı, Kasım 2027’de Milano’da gerçekleştirilecek büyük finalde yarışacak. Yarışma, genç şeflerin uluslararası gastronomi sahnesinde kendilerini göstermelerini amaçlıyor.

  • Nedir? İstanbul Beyoğlu’nda bulunan Hona, Orta Asya ve Uygur mutfak geleneklerini Türk malzemeleri ve Japon pişirme teknikleriyle buluşturuyor. Hona’nın değişen tadım menüsünde hınkal, yabani otlar, tutmaç çorbası ve kok samsa gibi lezzetler öne çıkıyor. Restoranın servis anlayışında ise yemekleri hazırlayan şeflerin tabakları doğrudan misafirlere sunması dikkat çekiyor.

  • Okuma önerisi: Hona: Bir sürgünün sofrası | Reyhan Ülker, apéro

• Norveç Varlık Fonu’nu yöneten Norges Bank Investment Management’ın (NBIM) CEO Yardımcısı Trond Grande, Türkiye’deki fon krizinde fail değil mağdur olduklarını savunarak ülkedeki hisse senedi yatırımlarını ve dış portföy yöneticilerini incelemeye aldıklarını açıkladı.

  • Ayrıntılar: Fonun 30 Haziran tarihli bildirimine göre Türkiye’deki hisse senedi yatırımları 20,4 milyar Norveç kronu, yaklaşık 2,2 milyar dolar değerindeyken Grande incelemenin kapsamına ilişkin ayrıntı paylaşmadı.

  • Bir adım geriden: Bloomberg, fonun düzenleyici kurumların 2025’te fiyat manipülasyonu tespit ettiği üç Türk şirketinin hisselerini portföyünde tutmaya devam ettiğini ve Temmuz’da Tera Yatırım’ın aracılık ettiği bir halka arza katıldığını aktarmıştı.

• Apple’ın ilk katlanabilir telefonu iPhone Duo, 23 Ekim’de ABD’de 1.999 dolar, Türkiye’de ise 229.999 liradan başlayan fiyatlarla satışa sunuldu.

  • Ayrıntılar: Ön siparişlerin açılmasının ardından sınırlı stok ve yoğun talep nedeniyle Apple’ın internet sitesindeki yeni siparişlerin teslimat tarihleri Ocak 2027’nin sonlarına sarkarken şirket, talebi “olağanüstü” olarak nitelendirdi.

  • Öte yandan: Türkiye’de 256 GB model 229.999, 512 GB model 246.999, 1 TB model 280.999 ve 2 TB model 335.999 liraya satılıyor.

• Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA) ile Temiz Hava Hakkı Platformu’nun (THHP) raporuna göre, Türkiye’de ince partikül madde (PM2.5) kirliliğinin %52’si fosil yakıtlardan kaynaklanıyor. Bu kirlilik yılda yaklaşık 26 bin 500 erken ölüme yol açarken ekonomik maliyeti, Türkiye’nin gayrisafi yurt içi hasılasının %4,1’ine ulaşıyor.

  • Ayrıntılar: Fosil yakıt kaynaklı hava kirliliği, Türkiye’de yılda yaklaşık 8,5 milyon iş gününün hastalık nedeniyle kaybedilmesine neden oluyor. Rapora göre kömür, 2024’te Türkiye’deki elektrik üretiminin %35’ini, doğal gaz ise %19’unu karşıladı. Fosil yakıt kaynaklı emisyonlar Türkiye sınırlarını aşarak Mısır, Suriye, Irak, İsrail ve Yunanistan’da da erken ölümlere ve ekonomik kayıplara yol açıyor.

• BBC Türkçe’nin Alman medyasından aktardığına göre, insan kaçakçılığı şebekelerinin Türkiye’de bazı savcılara rüşvet vererek iltica başvurusu yapacak kişiler hakkında “cumhurbaşkanına hakaret” soruşturması açtırdığı iddiaları, Almanya Federal Göç ve Mülteciler Dairesi tarafından inceleniyor.

  • Ayrıntılar: Şebekelerin, başvuru sahiplerini sosyal medya paylaşımları yapmaya yönlendirdiği ve ardından açtırılan soruşturmaların gerçek UYAP kayıtlarını siyasi baskının kanıtı olarak kullandığı öne sürülüyor.

  • Öte yandan: Bağımsız milletvekili Mustafa Yeneroğlu, Adalet Bakanı Akın Gürlek’in yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde iddialar hakkında inceleme başlatılıp başlatılmadığını sorarken Bakanlık, haberin yayımlandığı sırada açıklama yapmamıştı.

📊 Endeks kararları. MSCI, FTSE Russell ve S&P DJI’ın Türkiye’ye yönelik kararları, Türk hisselerinin fiili dolaşım oranları ve hissedar şeffaflığına ilişkin kaygıları gündeme taşıdı. Eralp Ersoy, EXANTE için üç kurumun attığı adımları ve Türkiye piyasalarına yönelik ortak endişelerini inceledi.

🌍 Haftanın tartışması: İklim siyaseti. Antalya’da düzenlenecek COP31 öncesinde iklim krizinin barınma, enerji ve gıda maliyetleri üzerindeki etkisi, çevre politikalarını geçim tartışmasının merkezine taşıyor. Pelin Cengiz, Spektrum için iklim siyasetinin nasıl doğrudan seçim siyasetine dönüştüğünü yazdı.

🏭 Haftanın haritası: Suriye’de yatırım. Türkiye ile Suriye arasında savaş yıllarında atıl kalan sanayi tesislerinin yeniden faaliyete geçirilmesi ve yeni sanayi bölgelerinin kurulması için hazırlıklar sürüyor. Emircan Yaman, EXANTE için açıklanan projeleri biraraya getirerek Türkiye’nin sınır ötesinde uygulamaya hazırlandığı üç ayaklı yatırım planını inceledi.

🗳️ Haftanın araştırması: Gençlerin temsil arayışı. Arayüz Gençlik Araştırması’nda katılımcıların %57’si seçimlerin gerçek bir değişim yaratmadığını düşünürken %74’ü gelecek seçimlerde oy kullanmayı planlıyor. Melisa Gülbaş, Spektrum için araştırmanın bulgularını ve geçim sıkıntısıyla siyasi temsil arasındaki ilişkiyi Arayüz Kampanyası Direktörü Nevzat Taşcı’yla konuştu.

👜 Haftanın sorusu: Favori markalarınız neden bez çanta satıyor? Doğa Yurduneri, Pareto için bir zamanlar ücretsiz dağıtılan promosyon ürünlerinin nasıl ayrı bir pazar yarattığını ve markaların neden kendi ürün koleksiyonlarını oluşturduğunu anlattı.

🎬 Haftanın portresi: Charles de Gaulle. “Direniş” ve “Özgürlük” adlı iki bölümden oluşan yeni film, Fransa’nın direniş anlatısının merkezindeki generali beyazperdeye taşıyor. Behlül Özkan, Spektrum için bu efsanenin ardındakileri ve Fransa’nın Nazi işgali sırasında yaşanan işbirlikçilikle ne ölçüde yüzleşebildiğini sorguladı.

📺 Haftanın okuması: Hollywood’un teknoloji liderlerini tasviri nasıl değişiyor? Bir dönem komedilerin eksantrik karakterleri olarak boy gösteren teknoloji liderleri, yeni yapımlarda sahip oldukları güçle korku uyandıran figürlere dönüşüyor. Doğa Yurduneri, Quando için Hollywood’un bu isimlere bakışındaki değişimi ve korkunun neden gelecekteki senaryolardan bugünün gerçeklerine kaydığını inceledi.

🧭 Haftanın rotası: Reykjavík. İzlanda’nın başkenti, doğa turlarına çıkmadan önce konaklanan bir şehir olmanın ötesinde, mimarisi ve kamusal alanlarıyla adadaki gündelik yaşamı tanıma fırsatı sunuyor. Uraz Kaspar, Soli için şehri yerel durakları üzerinden keşfetmek isteyenlere bir güne sığabilecek 10 adreslik bir rehber hazırladı.

• Londra ve Dubai’nin ardından üçüncü adresini 21 Ekim’de Galataport İstanbul’daki COMMUNITÉ bünyesinde açan Il Gattopardo, İtalyan Rivierası’nın La Dolce Vita ruhunu Boğaz kıyısına taşıyor.

  • Menüden: Doğuş Hospitality & Retail Group çatısındaki restoranın menüsü, Executive Chef Massimo Pasquarelli tarafından mevsimsel ürünler ve Türkiye’nin yerel lezzetleriyle şekillendiriliyor. Tartufo Pizzette, ıstakozlu Astice ve Tiramisù öne çıkan tatlar arasında.

  • Dahası: Lázaro Rosa-Violán imzalı iç mekan tasarımına Negroni çeşitleri, yaklaşık 100 şaraplık seçki ve DJ performansları eşlik ediyor. Restoranın teras bölümünün 2027’de açılması planlanıyor.

• Cazı soul, funk, Afrobeat ve elektronik müzikle buluşturan İngiliz davulcu, besteci ve prodüktör Yussef Dayes, 24 Ekim’de saat 21.00’de Paribu Art’ta müzikseverlerle buluşacak.

• İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü fon soruşturmasında daha önce adli kontrolle serbest bırakılan Türkiye Sigorta ve Türkiye Hayat Emeklilik eski Genel Müdürü Taha Çakmak yeniden gözaltına alındı.

  • Ayrıntılar: TRT Haber’in aktardığına göre, soruşturma kapsamında alınan ifadelerde Çakmak’ın, Türkiye Sigorta’nın kaynaklarını Tera fonlarına aktarması karşılığında gruptan 1 milyon dolar elden para aldığı ileri sürüldü. Çakmak’ın bu yatırımlar karşılığında Tera hisselerinde kişisel işlemler yaparak menfaat sağladığı da iddia edildi.

  • Bir adım geriden: Türkiye Sigorta, Kamuyu Aydınlatma Platformu’na yaptığı bildirimde, Çakmak’ın 15 Ekim’de genel müdürlük görevinden istifa ettiğini açıklamıştı.

• Fransa’nın başkenti Paris’te lise öğrencileri ve sendikaların 17 Ekim’deki eylemine destek için République Meydanı’nda toplanan Yeni Dünya Orkestrası’nın performansı, polisin göz yaşartıcı gaz müdahalesi nedeniyle yarıda kaldı.

  • Ayrıntılar: Orkestra şefi Étienne Jarrier, meydan boşaldıktan sonra da müzisyenlere gaz atıldığını ve yaklaşık 20 dakika sonra çalmayı bırakmak zorunda kaldıklarını söyledi.

  • Bilgi notur: 2022’de kurulan, profesyonel ve amatör gönüllü müzisyenleri buluşturan topluluk, klasik müziği sosyal adalet ve iklim mücadelesiyle birleştiriyor.

• Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump’ın eşi Melania Trump’ın arabuluculuğuyla Rusya ve Ukrayna’nın, insani yardım ve sivil tahliyesi için Ukrayna’nın güneyindeki Oleşki kentinde 29 Ekim’de başlayacak geçici ateşkes üzerinde anlaştığını duyurdu.

  • Ayrıntılar: Açıklamaya göre kentte askerî faaliyetler geçici olarak durdurulacak, yardım ulaştırılacak ve tahliye isteyen sivillerin tercih ettikleri yere taşınması için güvenli koridor oluşturulacak.

  • Bilgi notu: Beyaz Saray, savaş öncesinde yaklaşık 24 bin kişinin yaşadığı kentte çoğunluğu yaşlılardan oluşan 1.700 ila 2 bin kişinin ve bu nüfus içinde yaklaşık 50 çocuğun kaldığını tahmin ediyor.

• Imperial College London ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu araştırmacıları, Avrupa’daki 30 ülkenin 854 kentsel bölgesinde 2026 yazında 50 binden fazla kişinin sıcağa bağlı nedenlerle hayatını kaybettiğini tahmin etti.

  • Ayrıntılar: Ölümlerin yaklaşık üçte ikisi insan kaynaklı iklim değişikliğine bağlanırken yaklaşık 6 bininin 65 yaşın altındaki kişiler arasında olduğu hesaplandı.

  • Perspektif: Çalışmaya göre 2026 yazındaki tahmini can kaybı, incelenen bölgelerde 2000’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı; aynı bölgelerde 2022’de yaklaşık 29 bin, 2003’te 28 bin kişinin sıcaklar nedeniyle öldüğü hesaplanmıştı.

• Elon Musk’ın, Paramount Skydance’in Warner Bros. Discovery’yi 110 milyar dolara satın almasının ardından kurulan medya şirketi Skydance’e yaklaşık 1 milyar dolar yatırım yaptığı bildirildi.

  • Ayrıntılar: Semafor’un haberine göre Musk’ın yatırımı, yönetim kurulu üyesi Laurene Powell Jobs’ın da aralarında bulunduğu diğer yatırımcıların sermaye katkılarıyla aynı dönemde yapıldı. Paramount+ ve HBO Max’in yanı sıra CBS, CNN ve MTV gibi kanalları da aynı çatı altında buluşturan Skydance, üç yıl içinde maliyetlerini 6 milyar dolar azaltmayı hedefliyor.

  • Bir adım geriden: Skydance CEO’su David Ellison’ın babası Larry Ellison, 2022’de Musk’ın Twitter’ı satın almasına 1 milyar dolarlık yatırımla destek olmuştu.

• Finlandiya’nın kamu yayıncısı Yle’nin, Hilkka adlı köpek ve altı yavrusunun gelişimini 24 saat canlı yayımlayan Pentulive programı, altıncı sezonunun ilk iki haftasında ilgili içerikleriyle toplam 1,85 milyon tekil izleyiciye ulaştı.

  • Ayrıntılar: Sekiz hafta boyunca yavruların doğumdan yeni ailelerine kavuşmalarına kadar gelişimini takip eden programa yetiştiriciyle canlı sohbetler, podcast ve yavruların tartılması gibi gelişmeleri aktaran bildirimler eşlik ediyor.

  • Not almalı: Kuzey Avrupa’da gündelik hayatı kendi temposunda ekrana taşıyan “yavaş televizyon” akımının örneklerinden olan programı buradan izleyebilirsiniz.

• Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 verilerine göre, yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı bir önceki yılın %2 seviyesinden %2,2’ye yükselirken vakıf üniversitelerinde tam burslu eğitim alan mezunlarda oran %8,6’ya ulaştı.

  • Ayrıntılar: En yüksek beyin göçü oranları, moleküler biyoloji ve genetik (%13,1), işletme mühendisliği (%13), matematik mühendisliği (%11), elektronik mühendisliği (%10,9) ve fizik mühendisliği (%10,2) mezunlarında kaydedildi.

  • Öte yandan: Beyin göçü oranı devlet üniversitesi mezunlarında %1,9, vakıf üniversitesi mezunlarında %4,4 olurken vakıf üniversitelerinde kısmi burslu eğitim alanlarda %3,8, ücretli okuyanlarda %3,7 oldu.

  • Ayrıca: Göç eden lisans mezunlarının ülkelere dağılımında Almanya %22 ile ilk sırayı alırken, onu ABD (%16,9), Birleşik Krallık (%10,5), Hollanda (%8,3) ve Kanada (%5,2) izledi.

• İngiltere’de 14 ve 15 yaşlarındaki Rose, Mae, Aylin ve Willow, okul üniformalarının pornografik içeriklerde kullanılmasının çocukların cinselleştirilmesini normalleştirdiğini belirterek bu kullanımı yasaklamak için imza kampanyası başlattı.

  • Ayrıntılar: İngiltere ve Galler’de 6 Kasım’da yürürlüğe girecek düzenleme, yetişkinlerin 16 yaşından küçük çocukları canlandırdığı pornografik görüntülerin bulundurulmasını ve yayımlanmasını suç kapsamına alırken okul üniforması kullanımını bütünüyle yasaklamıyor.

  • Açıklama: Little Feminist Book Club üyesi öğrenciler, üniformalarıyla okul dışında dolaşırken tedirgin olduklarını anlatarak çocukları koruma sorumluluğunun kendilerine bırakılmaması ve yetişkinlerle siyasetçilerin harekete geçmesi çağrısında bulundu.

• İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, işgal altındaki Batı Şeria’nın güneyindeki Hebron yakınlarında düzenlenen silahlı saldırının ardından, kentin derhal kordon altına alınması ve bölgenin tamamına giriş çıkışların kapatılması için hazırlık yapılması talimatı verdi.

  • Ayrıntılar: İsrail ordusu, saldırıda iki askerinin öldüğünü, üç askerinin yaralandığını ve saldırıyı gerçekleştirdiğini belirttiği iki Filistinli silahlı kişinin çatışmada öldürüldüğünü açıkladı.

  • Açıklama: Netanyahu saldırıdan Hamas’ı sorumlu tutarken İsrail ordusu, saldırganların daha geniş bir örgüt ağıyla bağlantısının araştırıldığını bildirdi.