Son yıllarda pandemi, enflasyon ve tedarik zinciri kriziyle baş etmeye çalışan küresel iş dünyası, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından başlayan çatışmalar nedeniyle yeni bir belirsizlik dalgasıyla karşı karşıya kaldı. Enerji maliyetleri, tedarik zinciri kesintileri ve siber saldırı girişimleri, bu iklimde iş dünyası açısından üç temel risk faktörü olarak öne çıktı.

Son yıllarda pandemi, enflasyon ve tedarik zinciri kriziyle baş etmeye çalışan küresel iş dünyası, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından başlayan çatışmalar nedeniyle yeni bir belirsizlik dalgasıyla karşı karşıya kalıyor. Savaş, yalnızca diplomatik dengeleri değil, şirketlerin risk hesaplamalarını da yeniden şekillendiriyor. Modern ekonomide savaşın etkileri, cephe hattından önce enerji fiyatlarında, lojistik ağlarında ve finansal piyasalarda hissedilirken şirketler, jeopolitik gerilimleri artık doğrudan operasyonel bir risk olarak değerlendiriyor.

Nitekim ABD-İsrail ve İran arasındaki savaş da yalnızca bir jeopolitik kriz değil, küresel iş dünyası için bir stres testi. CEO’lar, savaşa ilişkin riskleri enerji maliyetlerinden siber saldırılara kadar pek çok senaryo üzerinden hesaplıyor. Çatışma, hızla tüm Körfez Bölgesi’ne yayılırken iş dünyası liderleri, en kötü senaryoya hazırlanmak için acil durum planlarını test ediyor, paydaşlarla iletişime geçiyor ve tedarik zincirine ilişkin riskleri kontrol ediyor.

YAZININ DEVAMI

ABD merkezli bankacılık devi Citibank, ABD-İsrail ve İran arasındaki savaşta İran’dan gelebilecek olası misilleme tehditleri nedeniyle Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) şubelerinin büyük bir bölümünü geçici olarak kapatma kararı aldı ve ülkede yalnızca bir şubesinin açık kalacağını açıkladı.

Yazılım şirketi Atlassian, yapay zeka çalışmaları ve kurumsal satışa odaklanmak için işgücünün %10’una yakınını işten çıkaracağını açıkladı.

• Ayrıntılar: İşten çıkarmalar 1600 çalışanı etkileyecek. Etkilenen personelin %40’ını Kuzey Amerika’daki çalışanlar, %30’unu Avustralya’daki çalışanlar, %16’sını ise Hindistan’daki çalışanlar oluşturacak. Avrupa, Orta Doğu, Afrika, Japonya ve Filipinler’de ise çok daha az sayıda çalışan işten çıkarılacak. Dördüncü çeyreğin sonuna kadar tamamlanması beklenen yeniden yapılanma süreci, Atlassian’a 225-236 milyon dolara mâl olacak.

OpenAI’ın eski baş teknoloji sorumlusu Mira Murati’nin yapay zeka girişimi Thinking Machines Lab, NVIDIA ile birden fazla yılı kapsayan stratejik bir işbirliği anlaşması imzaladı.

• Ayrıntılar: Anlaşmanın toplam değeri kamuoyuna açıklanmadı. Thinking Machines Lab, anlaşma kapsamında 2027’den itibaren kendi veri merkezi altyapısına en az 1 GW’lık Vera Rubin yapay zeka çipi entegre edecek. Ayrıca NVIDIA, iki yıl önce kurulan girişime stratejik bir yatırım yapacak. Karşılığında Thinking Machines Lab, NVIDIA mimarisine uygun eğitim ve hizmet sistemleri geliştirecek.

NVIDIA, yapay zeka odaklı bulut bilişim altyapısı sağlayıcısı Nebius’a 2 milyar dolar yatırım yapacağını açıkladı.

• Ayrıntılar: Bu yatırımla birlikte NVIDIA, Nebius’un %8,3 hissedarı oldu. İki Şirket ayrıca, Nebius'un 2030’un sonuna kadar 5 GW’ın üzerinde veri merkezi kapasitesi kuracağını duyurdu.

Yılın ilk aylarında sosyal medyada viral hâle gelen OpenClaw’daki yapay zeka ajanlarının birbiriyle etkileşim kurabildiği Reddit benzeri bir sosyal medya platformu olarak tasarlanan Moltbook, Meta tarafından satın alındı.

• Ayrıntılar: Anlaşmanın finansal ayrıntılarını açıklamayan Meta, Moltbook’un Süper Zeka Laboratuvarı birimine katılacağına işaret etti. Platformun geliştiricileri Matt Schlicht ve Ben Parr da anlaşma kapsamında Meta’ya katıldı.
• Editörün önerisi: Yapay zeka ajanları kendi sosyal medyasını kurunca: Moltbook’ta neler oluyor? | Quando, Doğa Yurduneri

OpenAI, büyük dil modellerini çevrimiçi saldırılardan korumayı amaçlayan yapay zeka odaklı siber güvenlik girişimi Promptfoo’yu satın aldığını duyurdu.

• Ayrıntılar: Şirket, Promptfoo’nun teknolojisinin kurumsal yapay zeka ajanı platformu OpenAI Frontier’a entegre edileceğini belirtti. Kuruluşundan bu yana yatırımcılardan 23 milyon dolar fon toplayan Promptfoo’nun değerlemesi, geçen yılın Temmuz ayındaki son yatırım turunda 86 milyon dolar olarak belirlenmişti.

Endüstriyel robotlar ve bu robotlara yönelik yapay zeka yazılımları geliştiren ABD merkezli girişim Mind Robotics, Accel ve Andreessen Horowitz tarafından ortak yönetilen yatırım turunda 500 milyon dolar finansman topladı.

• Önemli ayrıntı: Elektrikli araç üreticisi Rivian'ın kurucu CEO’su RJ Scaringe tarafından kurulan girişimin bugüne kadar topladığı yatırım miktarı 615 milyon dolara çıkarken değerlemesi de 2 milyar dolara yaklaştı.

İngiltere merkezli yapay zeka altyapısı sağlayıcısı Nscale, Aker ASA ve 8090 Industries liderliğinde hayata geçirdiği yatırım turunda 2 milyar dolar finansman topladı.

• Ayrıntılar: Astra Capital Management, Citadel, Dell, Jane Street, Lenovo, Linden Advisors, Nokia, NVIDIA ve Point72’nun da katıldığı tur, şirketin değerlemesini 14,6 milyar dolara çıkardı. Yatırımın ardından Sheryl Sandberg, Susan Decker ve Nick Clegg, Nscale’ın yönetim kuruluna katıldı. Yeni yatırım, Nscale'ın entegre yapay zeka altyapısının Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya'daki gelişimini hızlandırmak, platformu güçlendirmek ve mühendislik ile operasyon ekiplerini büyütmek için kullanılacak.

BAREM Pazar Araştırma ve Danışmanlık Merkezi’nin Worldwide Independent Network of MR ile işbirliği içinde 44 ülkeden 44 bin kişiyle yaptığı Dünya Görüşleri Anketi, Türkiye’de iş yaşamında cinsiyet eşitliğinin sağlandığını düşünenlerin oranının %49, bu konuda başarısız olunduğunu düşünenlerin oranının ise %48 olduğunu ortaya koydu.

• Ayrıntılar: Türkiye’den 725 kişinin katıldığı araştırma, algının cinsiyete göre değişiklik gösterdiğini ve erkeklerin kadınlara kıyasla iş hayatında cinsiyet eşitliğinin daha fazla sağlandığını düşündüğünü gösterdi. İşyerinde cinsiyet eşitliğinin sağlandığını düşünen erkeklerin oranı %57 olurken bu oran, kadınlarda %41’de kaldı.
• Öte yandan: İş yaşamında toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlandığını düşünenlerin oranı Amerika’da %68, Avrupa’da %61, Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) bölgesinde ise %62 seviyesindeydi.

AVM’lerin bir önceki yıl 54 milyar dolar seviyesinde olan yıllık cirosunun 2025’te 59 milyar dolara yükseldiği açıklandı.

• Bununla birlikte: Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD) Başkanı Nuri Şapkacı, Türkiye’de 445 alışveriş merkezi bulunduğunu ve toplam kiralanabilir alanın 14 milyon metrekareye ulaştığını vurguladı. 2025’te dört yeni AVM’nin açıldığını belirten Şapkacı, 2026’da ikisi İstanbul’da, diğerleri Ankara, Elazığ ve Muğla’da olmak üzere toplam beş yeni AVM’nin açılacağına işaret etti.

Citigroup ekonomistleri, TCMB kararıyla ilgili yayımladıkları değerlendirme notunda, TCMB'nin son karar metnindeki tonun bir önceki açıklamaya göre çok daha temkinli olduğunu ve Merkez’in ılımlı gevşeme yanlısı tutumunu terk ederek daha ihtiyatlı bir patikaya geçiş yaptığını ifade ederek Nisan ayına ilişkin faiz indirim beklentilerini geri çekti.

• Ayrıca: Goldman Sachs ekonomistleri, İran’daki savaşın devam etmesi, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması ve enerji fiyatlarının yükselmeye devam etmesi halinde TCMB’nin politika faizini 300 baz puan artırarak %40 seviyesine çekebileceği öngörüsünde bulundu.

CNN’in haberine göre İran, Hürmüz Boğazı’ndan sınırlı sayıda petrol tankerinin geçişine, işlemlerin CNY üzerinden yapılması şartıyla izin vermeyi değerlendiriyor.

• Ayrıca: India Today’e konuşan İran’ın Hindistan Büyükelçisi Muhammed Fathali, Hürmüz Boğazı’nda kurulan ablukaya bir istisna olarak Hindistan bayraklı bazı gemilerin geçişine izin verebileceklerini söyledi. Nitekim Al Jazeera’nın haberine göre İran, Hindistan bayraklı iki LPG tankerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine izin verdi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın petrol ihracatının %90'ını yaptığı Harg Adası'na "Ortadoğu tarihinin en güçlü hava saldırılarından birini" düzenlediklerini açıkladı.

• Ayrıntılar: Trump, adadaki askerî hedeflerin yok edildiğini ancak petrol tesislerine şimdilik dokunulmadığını belirtirken Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişlerinin engellenmesi durumunda petrol altyapısının da hedef alınabileceği tehdidinde bulundu.
• Tepkiler: İran merkezli Fars Haber Ajansı, 15’ten fazla patlama sesi duyulmasına rağmen petrol tesislerinin zarar görmediğini bildirirken İran ordusu "Petrol altyapımıza yapılacak herhangi bir saldırı, bölgede ABD ile iş birliği yapan tüm enerji şirketlerinin hedef alınmasına yol açar" sözleriyle misillemede bulundu. Ayrıca İran devlet medyası, BAE’de yer alan Cebel Ali, Halife ve Füceyra limanları çevresindeki sakinler ile çalışanlara bölgeyi terk etme çağrısı yaptı.

ABD Savunma Bakanlığı, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki baskısı üzerine bölgeye 5 bin deniz piyadesi ve USS Tripoli amfibi görev grubu gönderme kararı aldı.

• Ayrıntılar: ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth tarafından onaylanan sevkiyatın ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM) talebiyle yapıldığı bildirilirken amfibi grubun yanı sıra çok sayıda savaş gemisinin de Ortadoğu’ya doğru yola çıktığı öğrenildi.
• Öte yandan: ABD’nin İran’a yönelik operasyonlarının ilk iki haftasındaki faturasının uçak, radar ve İHA kayıpları dahil 3,84 milyar USD'ye ulaştığı hesaplandı.

ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatını yeterince engellemedikleri gerekçesiyle 60 ticaret ortağı hakkında 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 301. maddesi kapsamında soruşturma başlattı; soruşturma başlatılan ülkeler arasında Türkiye de yer alıyor.

• Ayrıntılar: Trump yönetimi kısa süre önce, Çin, Avrupa Birliği, Hindistan, Japonya ve Meksika’nın da dahil olduğu 16 büyük ticaret ortağı hakkında da haksız rekabet iddiasıyla ticari soruşturma başlatmıştı.

Emircan Yaman

Türkiye’de yatırım fonu piyasası son birkaç yılda hızla büyürken, portföy yönetim şirketleri de bu genişleyen yatırımcı tabanına hitap edecek yeni stratejiler geliştirmeye çalışıyor. Yüksek faiz döneminde para piyasası fonlarına yönelen tasarrufların, önümüzdeki dönemde daha çeşitlendirilmiş portföylere kayabileceği beklentisi sektörde yeni ürün ve strateji arayışını hızlandırırken, bu dönüşüm sürecinde portföy yönetim şirketleri hem bireysel yatırımcıların artan talebini karşılamaya hem de daha çeşitlendirilmiş yatırım araçları sunmaya çalışıyor.

Geçtiğimiz günlerde 30. yılını kutlayan ÜNLÜ & Co’nun portföy yönetimi kolu olan ÜNLÜ Portföy de bu büyüme alanının önemli oyuncularından biri olmayı öngörüyor. 2025 yılını yaklaşık 19,7 milyar TL yönetilen varlık büyüklüğüyle tamamlayan şirket, genişleyen yatırımcı kitlesiyle birlikte ileriki dönemde daha güçlü büyümeyi ve dengeli getiri sunan güçlü bir ürün yapısı geliştirmeyi hedefliyor.

ÜNLÜ Portföy Genel Müdürü Veli Parmaksız, hem şirketin 30. yıl vizyonunu hem de portföy yönetimi tarafındaki yeni stratejilerini Aposto okurları için anlattı.

DEVAMINI OKU

Google’ın yüksek hızlı fiber optik internet hizmeti sunan birimi GFiber, ABD merkezli telekomünikasyon şirketi Astound Broadband ile birleşti.

• Ayrıntılar: Anlaşmayla birlikte Astound Broadband’in çatı şirketi Stonepeak, GFiber’ın çoğunluk hissedarı oldu. Google’ın çatı şirketi Alphabet’in ise şirketin azınlık hissesini elinde tutmaya devam edeceği açıklandı. Düzenleyici kurumların onayına tâbi olan birleşmeye ilişkin işlemlerin, yılın dördüncü çeyreğinde tamamlanacağı aktarıldı.

ABD merkezli yatırım yönetimi şirketi BlackRock’ın ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na (SEC) sunduğu yeni bir rapor, şirketin hangi firmalara yatırım yaptığını ortaya koydu.

• Ayrıntılar: ABD’deki portföyünün toplam büyüklüğü 5,9 trilyon dolar seviyesinde olan BlackRock'ın portföyündeki ilk 10 şirket, toplam portföyün %30,42'sini oluşturuyor. NVIDIA’nın, 363 milyar dolarla portföydeki en büyük yatırım olduğu görülüyor. NVIDIA’yı sırasıyla Apple, Microsoft, Amazon ve Alphabet takip ediyor.

Avustralya merkezli havayolu şirketi Qantas, COVID-19 salgını döneminde iptal edilen uçuşlar için yolculara nakit yerine seyahat kredisi formunda geri ödeme yaparak müşteri sözleşmesini ihlal ettiği, iade hakları konusunda yanıltıcı davranışlarda bulunduğu, müşteri fonlarını yıllarca elinde tuttuğu ve bu fonlardan haksız kazanç sağladığı gerekçesiyle açılan toplu davada 74 milyon dolar tazminat ödemeyi kabul etti.