Manisa Büyükşehir Belediyesi tarafından bu yıl ikincisi verilen Yusuf Atılgan Roman Ödülü'nün sahibi Cem Akaş’ın Sözcüklerin Anlamı adlı romanı oldu.

• Ayrıntılar: Roman, dünya genelini etkileyen üç günlük elektrik kesintisinin ardından tanışan Demir ve Duru’nun hikayesini anlatıyor; ikilinin ilişkisi, sosyal medya akışları ve yapay zekanın gündelik yaşama etkisiyle şekilleniyor.

İtalya’nın Türkiye’deki arkeolojik çalışmalarına odaklanan 17. İtalyan Kültür Merkezi Arkeoloji Sempozyumu, 13-14 Ekim’de Denizli’de düzenlenecek.

• Ayrıntılar: Pamukkale Üniversitesi işbirliğiyle düzenlenecek etkinlik, İtalyan ve Türk arkeologları güncel kazı ve araştırma sonuçlarını paylaşmak üzere biraraya getirecek.
• Bir adım sonrası: Sempozyum, 13 Ekim akşamı Hierapolis Antik Tiyatrosu’nda halka açık ücretsiz konserle başlayacak. Bilimsel oturumlar, 14 Ekim saat 09.00’dan itibaren Pamukkale Üniversitesi’nde yapılacak. Arslantepe, Hierapolis, Karkamış ve Hattuşa dahil çeşitli alanlarda çalışan uzmanlar sunum yapacak.

Ceren Oykut’un uzun yıllar sonra İstanbul’da açılan ilk kişisel sergisi Kavuşma, sanatçının erken ve yakın dönem işlerinin yanı sıra yeni çalışmalarını 29 Kasım'a kadar Barın Han’ın farklı katlarına yayıyor.

• Ayrıntılar: Oykut'un farklı dönemlere ait işlerini biraraya getiren serginin öne çıkan çalışmaları arasında The Shy Installation, Ensemble, Mahlukat ve Sırlı Hek’yat bulunurken, ateşle müdahale ettiği yeni desenler de ilk kez gösteriliyor. Sergi, sanatçının çizimlerinden düşen demir negatiflerden oluşan üç enstrümanın havayla hareket ederek ses ürettiği Still Here / Negatives çalışmasıyla Barın Han’ın Çemberlitaş’a bakan balkonunda sona eriyor.

Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı’nın Avrupa Birliği Culture CIVIC programı desteğiyle hazırladığı Hay Gin’den Arşo’ya Hafızanın Defterleri sergisi 15 Ekim-14 Kasım'da Aynalıgeçit Sergi Salonu’nda ziyarete açılıyor.

• Ayrıntılar: Küratörlüğünü Nilgün Kıvırcık’ın üstlendiği, Damla Sandal’ın katkıda bulunduğu sergi, 1919-1933 yılları arasında İstanbul’da yayımlanan Hay Gin dergisinin arşivini, 1924-2010 yılları arasında yaşayan Arşaluys Donikoğlu’nun günlükleriyle biraraya getirerek Ermeni kadınların kamusal ve kişisel hafızasına odaklanıyor.

Yönetmen Stanley Kubrick’in film setlerinde kullanılan aksesuarları, açıklamalı senaryoları ve kişisel koleksiyonundan parçaları içeren arşivi, Londra’daki Bonhams müzayede evinde satışa sunulacak; koleksiyonun öne çıkan parçası 2001: A Space Odyssey filmindeki Star Child figürü için 600 bin ila 800 bin sterlin değer biçiliyor.

• Ayrıntılar: Koleksiyonda The Shining filmindeki Grady ikizlerinin kostümleri için 40 bin ila 60 bin sterlin, Jack Torrance’ın baltası içinse 30 bin ila 50 bin sterlin satış fiyatı tahmin ediliyor. Spartacus, Lolita, 2001: A Space Odyssey ve Eyes Wide Shut filmlerinden notlarla dolu senaryolar da satışa çıkacak.
• Ayrıca: Arşivden seçilen parçalar 16-23 Ekim’de New York’ta, 2-6 Kasım’da Los Angeles’ta ve Kasım ayında Paris’te sergilenecek. Koleksiyon, 18 Ocak-3 Şubat 2027 tarihleri arasında Londra’da da görülebilecek.

Ramize Erer’in Séparation (Ayrılık) başlıklı kişisel sergisi, 19-31 Ekim tarihleri arasında Art Basel Paris ile eş zamanlı olarak Paris’teki Hôtel Langlois’nin 44 numaralı odasında izleyiciyle buluşacak.

• Ayrıntılar: Nazlı Pektaş küratörlüğündeki sergide, sanatçının kadınlık hâllerini ve kadın deneyimlerini ele aldığı portre, figür ve natürmortlardan oluşan 25 eserinin yanı sıra otel odasının televizyonunda gösterilecek bir video serisi yer alıyor. Sergi, kimseye kalıcı olarak ait olmayan otel odasının geçici niteliği üzerinden ayrılık, başlangıç ve son arasındaki ilişkiye odaklanıyor.

Erimtan Arkeoloji ve Sanat Müzesi’nin Flora Araştırmaları Derneği Bitki Ressamları Komitesi (BİRET) işbirliğiyle düzenlediği BOTANICA: Anadolu’nun Bitkileri başlıklı sergi, Türkiye’den 40 sanatçının 71 botanik illüstrasyonunu biraraya getiriyor.

• Ayrıntılar: 10 Ocak 2027’ye kadar görülebilecek sergide bitkilerin yaprak, çiçek, meyve ve tohum gibi ayırt edici özelliklerini bilimsel doğrulukla aktaran çalışmaların yanı sıra herbaryum örnekleri, tarihsel belgeler ve nadir eserler yer alıyor. Sergi, botanik illüstrasyonun bilimsel bilgi üretimindeki rolünü, gözlem ve belgeleme süreçleri üzerinden ele alıyor.

İş Sanat’ın 27. sezonu, 5 Kasım’da şef Gürer Aykal yönetimindeki Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası ve kemancı Viktoria Mullova’nın konseriyle başlayacak; açılışta Hasan Ferit Alnar, Beethoven ve Çaykovski’nin eserleri seslendirilecek.

• Ayrıntılar: İş Kuleleri Salonu, sezon boyunca Lisette Oropesa, Maxim Vengerov, Michel Camilo ve Tomatito ile Estrella Morente gibi isimleri ağırlayacak. Flamenko sanatçısı Paco Peña, dans ve tiyatroyu birleştiren “Solera” projesini 9 Aralık’ta sahneleyecek.
• Ayrıca: Programda Musa Eroğlu’nun “Karacaoğlan İzinden” ve Yeni Türkü’nün “Olmasa Mektubun” konserlerinin yanı sıra genç müzisyenlere yönelik "Parlayan Yıldızlar" konserleri ve çocuk oyunları da yer alıyor.

“Metcezir // Ebb & Flow” başlıklı 10. Çanakkale Bienali, 10 Ekim-20 Kasım tarihleri arasında 9 ülkeden 60’ın üzerinde sanatçıyı Çanakkale’de buluşturuyıor; sergi ve etkinlikler kent merkezinden Troya’ya, Ayvacık’tan Assos ve Küçükkuyu’ya uzanan 15 mekana yayılıyor.

• Ayrıntılar: Suyun hareketini hafıza, coğrafya ve zamanın dönüşümü üzerinden ele alan bienal; MAHAL, Troya Müzesi, Troia Vakfı Korfmann Kütüphanesi ve Balıkhane gibi mekanların yanı sıra Ayvacık, Assos ve Küçükkuyu’da da düzenleniyor. Programda, Çanakkale’nin seramik mirasını çağdaş sanatla buluşturan “Özel Odak: Seramik” seçkisi de yer alıyor.

Art Basel ve UBS’nin 2026 Küresel Koleksiyonerlik Araştırması’na göre Z kuşağı koleksiyonerleri, 2025’te güzel sanatlara ortalama 347.460 dolar harcayarak diğer kuşakların ortalamasının iki katından fazlasına ulaştı.

• Ayrıntılar: Yaklaşık 3.100 yüksek varlıklı koleksiyonerle yapılan araştırmada Z kuşağının 2025’te 1 milyon doların üzerindeki alımların neredeyse yarısını yaptığı görüldü. Kuşağın %40’ı koleksiyonerliğe aile etkisiyle başlarken %39’u koleksiyonlarına fiziksel erişimi yakın çevresiyle sınırlıyor.

Bozcaada Uluslararası Ekolojik Belgesel Festivali’nin etkinlik koordinatörü Nigar Mat ile festivalin yerelle kurduğu bağı, adanın ekolojik sorunlarını ve dayanışmayla bir festival sürdürmenin koşullarını konuştuk.

Söyleşi: Emre Eminoğlu

Bazı festival davetleri, sizi neden orada görmek istediklerini hissettirmesiyle daha ilk mesajdan heyecanlandırıyor. BİFED ekibinden Beyza Aksoy’un daveti de böyleydi: Sinemayla toplumsal ve kültürel bağlam arasında kurmaya çalıştığım ilişkiyi önemsediği belliydi ve bunun festivalle nasıl kesişebileceğini düşündüğünü söylüyordu.

• Adaya vardığımda tam da mesajında tarif ettiği Bozcaada’yı buldum. Turizm sezonu sona ermiş, birçok mekan kapanmıştı; açık kalanların bir kısmı da kapılarını festival için açık tutuyordu. Sokaklarda karşılaştığımız insanlar ya adalıydı ya da bizim gibi, festival için gelmişti.

Yerel halkla iç içe geçen Ayvalık ve Kaş gibi festivalleri sevmemin nedenlerini burada da buldum ama sezonun gerçekten bitmiş olması bambaşka bir his yaratıyordu: Ada, kalabalık bir turizm destinasyonundan çok festivale ayrılmış küçük bir dünya gibiydi. Sonuna kadar kalamasam da BİFED’in “Yerel, Küçük, Yavaş” mottosunun nasıl bir karşılığı olduğunu görebildiğim, bu dünyanın havasını birkaç günlüğüne soluyabildiğim için mutluyum.

Bu birkaç gün, ekolojinin tanımı ve kapsamı üzerine düşünmemi de sağladı. Ekoloji deyince aklıma öncelikle doğayla daha doğrudan ilişkili sorunlar geliyor; oysa izlediğim birkaç belgesel bu çerçeveyi genişletti.

Seablindness, ekonomik ve bürokratik nedenlerle limanlarda demir atmış gemilerde uzun süre mahsur kalan denizcilerin yaşadıklarına bu gözle bakmamı sağlarken Green Desert, insan eliyle dikilmiş çam ormanlarıyla kaplı bir alanın da ekolojik bir tehdit oluşturabileceğini gösterdi.

SÖYLEŞİNİN DEVAMI

Jonathan Anderson’ın kreatif direktörlüğünü üstlendiği Fransız moda evi Dior, 2027 Sonbahar koleksiyonunu 4 Aralık’ta Dublin’deki Trinity College’ın 18. yüzyıldan kalma Long Room kütüphanesinde tanıtacak.

• Ayrıntılar: Anderson, kariyerine Dublin’de başlaması nedeniyle şehre dönmenin kendisi için özel bir anlam taşıdığını belirtti. Seçilen mekan, Dior’un tarihinde de önemli bir yere sahip: Harper’s Bazaar ABD edisyonunun eski genel yayın yönetmeni Carmel Snow, 1947’de markanın Christian Dior imzalı ilk defilesini izledikten sonra “New Look” ifadesini kullanmıştı. Dublin doğumlu Snow’un bu tanımı, moda tarihinin dönüm noktalarından biri oldu.

2026 Nobel Edebiyat Ödülü’ne Kanadalı şair, denemeci ve çevirmen Anne Carson layık görüldü; İsveç Akademisi, Carson’ın klasik edebiyat geleneğiyle kurduğu yaratıcı diyaloğa ve çağdaş edebiyata kazandırdığı yeni biçimlere dikkat çekti.

• Kimdir? Şiir, deneme, kurgu ve çeviri arasındaki sınırları aşan eserleriyle tanınan Carson, Antik Yunan ve Roma edebiyatını çağdaş deneyimlerle buluşturuyor. Yazarın sevilen kitapları arasında Eros the Bittersweet, Men in the Off Hours Türkçeye çevrilen Albertine Temrini, Sesin Cinsiyeti, Kısa Konuşmalar, Kırmızının Otobiyografisi (Autobiography of Red) ve Kocanın Güzelliği (The Beauty of the Husband) yer alıyor.

Salt’ın disiplinlerötesi araştırma platformu Forum’un ilk projesi Su Etrafında kapsamında yürütülen beş araştırma grubunun çalışmalarını biraraya getiren web sitesi erişime açıldı.

• Ayrıntılar: 2025’te başlayan ve 90’ı aşkın katılımcıyı biraraya getiren proje; suyun bedenler, coğrafyalar, altyapılar, dil ve hayal gücüyle ilişkisini araştırıyor. Merve Anıl, Merve Bedir ve Duygu Cihanger Ribeiro, Aslıhan Demirtaş, Gökçen Erkılıç ve Ezgi Hamzaçebi’nin yürüttüğü araştırma gruplarının sözlük, harita, metin, ses kaydı ve görsel malzemeleri web sitesinde erişime sunuluyor.

Star Wars serisinde Darth Vader’ın The Empire Strikes Back filminde Luke Skywalker’a babası olduğunu açıkladığı düelloda kullanılan ışın kılıcı, gelecek ay Heritage Auctions’da açık artırmaya çıkarılacak.

• Ayrıntılar: Return of the Jedi filminde de kullanılan aksesuarın en az 1 milyon dolara satılması bekleniyor.
• Ayrıca: Müzayedede Star Wars filmleri ve dizilerinden iki düzineden fazla ışın kılıcı yer alacak. Obi-Wan Kenobi ve Anakin Skywalker’ın Revenge of the Sith filmindeki düelloda kullandığı kılıçların her biri için en az 10 bin dolar bekleniyor.

Cemal Reşit Rey (CRR) Konser Salonu, İBB Miras’ın 2025 yazında başlattığı kapsamlı yenilemenin ardından besteci Cemal Reşit Rey’in ölümünün 41. yıldönümü olan 7 Ekim’de 2026-2027 sezonunu açtı.

• Ayrıntılar: Yapının özgün mimarisi ve akustik sistemi korunurken elektrik, mekanik ve sıhhi tesisat altyapısı yenilendi; yangın ve afet güvenliği, iklimlendirme, aydınlatma, otomasyon ve sahne sistemleri güncellendi, salon yeni kamusal kullanım alanlarıyla genişletildi.
• Ayrıca: Açılışta Adrian Prabava yönetimindeki CRR Senfoni Orkestrası’na İspanyol tenor Airam Hernández eşlik ederken fuayede Cemal Reşit Rey’in nota defterleri, konser afişleri ve belgelerinden oluşan Zamanın Ötesinde Bir Nota sergisi açıldı.
• Bir adım sonrası: Ekim-Aralık programında klasik müzikten caza ve çağdaş sahne sanatlarına 30’u aşkın konser ve gösterinin yanı sıra "Dinleyici Okulu", "Ustalık Sınıfı", "Fuaye Söyleşileri" ve "Genç Müzisyenlere Destek Programı" gibi ücretsiz etkinlikler yer alacak.

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, Türkiye Yayıncılar Birliği, Türkiye Gazeteciler Sendikası, Türkiye Yazarlar Sendikası ve PEN Yazarlar Derneği, Sabahattin Ali’nin 1948’deki ölümüne ilişkin dosyaların yeniden incelenmesi için Adalet Bakanlığı’na başvurdu.

• Ayrıntılar: Ortak başvuruda soruşturma ve yargılama dosyalarının yeniden incelenmesi, devlet arşivlerinde ilgili belgelerin araştırılması ve yazarın mezar yerinin tespit edilmesi istendi. Başvuruda, zaman aşımının adli ve tarihsel hakikatin araştırılmasına engel olmadığı vurgulanarak dosyanın Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı koordinasyonunda ele alınması talep edildi.

Lenzart space, küratörlüğünü Derya Yücel’in üstlendiği ve 12 sanatçıyı biraraya getiren Büyüsü Bozulmuş Dünya sergisiyle 15 Ekim’de kapılarını açıyor.

• Ayrıntılar: Sergi, mitlerin, kadim sembollerin ve ritüel düşüncenin çağdaş dünyadaki izlerini hafıza, dönüşüm ve yeniden büyülenme kavramları üzerinden ele alıyor. Kezban Arca Batıbeki, CANAN, Bawer Doğanay ve Ali Şentürk’ün de aralarında bulunduğu sanatçıların eserleri, 29 Kasım’a kadar görülebilir.

Rosalía, Saturday Night Live'ın bu haftaki bölümünde 2025 tarihli Lux albümünden “Reliquia” ve “Magnolias” parçalarını seslendirdi; “Reliquia” performansının tamamını parmak ucunda sergileyen sanatçı, büyük övgü topladı.

• Bilgi notu: Komedyen Shane Gillis’in sunduğu programa üçüncü kez konuk olan sanatçı, daha önce 2021’de Bad Bunny ile, 2022’de ise Motomami albümü kapsamında tek başına sahneye çıkmıştı.

Çilekeş, Epifoni Organizasyonu ile 16 yıl sonra orijinal kadrosuyla sahneye döndü. Grup yalnızca eski şarkılarını çalmadı, kolektif bir kitlenin parçası olmamızı da sağladı.

Yazı: Eda Solmaz

Yaklaşık 16 yıldır canlı dinleyemediğim şarkılarla yeniden buluşmak üzere 10 Ekim Cumartesi akşamı KüçükÇiftlik Park’ın kapısından içeri giriyorum. Sahnenin önündeki artık 40’lı yaşlarına gelmiş kalabalık, konser başlamadan arkadaşlarıyla anılarını tazeliyor. Çilekeş’i ilk ve son kez nerede izlediklerini, bu gece hangi şarkıları duymak istediklerini konuşuyorlar. Kiminin yüzünde uzun zaman sonra bir konsere katılmanın tedirginliği, kimindeyse heyecan var. Birazdan yıllardır hafızalarında ve kulaklıklarında yaşattıkları şarkılar, Çilekeş’in orijinal kadrosuyla yeniden sahnede hayat bulacak.

Çilekeş, Y.O.K., Katil Dans sonrası 2010’da Histeri Çalışmaları'nı çıkardığında 2000’lerde altın çağını yaşayan rock müzik de yavaştan kabuk değiştirmeye başlamıştı. Üçüncü albümleri adeta grubun ruh hâlinin bilinç akışını yansıtıyordu. Çoğu şarkının nakaratı yoktu, sözler felsefi açıdan çok daha derindi ve müzik emprovize şekilde ortaya çıkmış gibiydi. Zaten 2015’te popüler olmaya başlayan alternatif müzik dalgasındaki çoğu şarkı da bu albümdeki parçaları andırıyordu. Geleceği görmüşlerdi...

Histeri Çalışmaları'nın o ağır ruh hâli grubun değişim arzusunun da bir işaretiydi. Çilekeş, üçüncü albümü yayımladıktan kısa bir süre sonra, 23 Ekim 2011’de Van İçin Rock’ta son performansını KüçükÇiftlik Park sahnesinde sergiledi ve oldukça uzun sürecek sessizlik başladı. Bunu da hiçbir zaman resmî olarak dile getirmediler. Grup bir basın açıklaması yayımlamadı ya da “Çilekeş dağıldı” demedi. Böylece dağılmış da sayılmıyorlardı değil mi? Arkalarına bakmadan kendi projelerine doğru ilerlediler.

Grubun davulcusu Cumhur Avcil, 2011’de Lovesick adında bir albüm çıkardı. Daha sonra sahnelerden çekildi ve psikolog olarak hayatına devam etti. Görkem Karabudak ve Ali Güçlü Şimşek, Bubituzak grubunu kurarak 2013’te ilk albümleri Uzay Yolları Taşlı'yı yayımladı. Bu kez vokalde Ali Güçlü Şimşek’i işitiyorduk. Sonra Şimşek, Lalalar grubunun vokali oldu. Karabudak, sahnede birçok müzisyenle çaldı, prodüktör olarak işin mutfağına çekildi ve 2021’de ilk solo single’ı “Akılsız Başın Sürgünü”yü yayımladı. Karabudak’ın uzun süre sahnede vokal olarak yer almayı tercih etmemesi şaşırtıcıydı ama sanatçıların da bazen bir arayışın içinde olduğunu unutmamak lazımdı. Üyeler kendi projelerinde yeni kimlikler kurarken Çilekeş’in hayaleti bu çalışmaların etrafında dolaşmıyordu.

YAZININ DEVAMI