Kıraathane İstanbul Edebiyat Evi’nin düzenlediği Kitap Şenliği, 9-18 Ekim'de İstanbul’da yayınevleri, yazarlar, okurlar ve çevirmenleri biraraya getirecek.

• Ayrıntılar: Kıraathane’nin Asmalımescit’teki binasında düzenlenecek etkinlikte kitap satışının yanı sıra 10 gün boyunca yazarlık, çevirmenlik, editörlük ve yayıncılık üzerine buluşmalar yapılacak.

İstanbul Kültür Sanat Vakfı’nın (İKSV) düzenlediği Filmekimi, 43 filmlik programıyla 9-18 Ekim’de İstanbul’da, ardından Ankara, İzmir ve ilk kez Mersin’de sinemaseverlerle buluşacak.

• Programdan: Cannes’da Altın Palmiye kazanan Cristian Mungiu imzalı Fjord; En İyi Yönetmen ödüllü Paweł Pawlikowski’nin Ata Yurdu, oyunculuk ödülleri kazanan Coward ve Birdenbire, Jüri Ödülü sahibi Düşlenen Macera ile Belirli Bir Bakış’ın kazananları Her Defa ve Demir Çocuk seçkide yer alıyor.
• Ayrıca: Pedro Almodóvar’ın Buruk Noel, Asghar Farhadi’nin Kesişen Hayatlar, James Gray’in Kâğıttan Kaplan, László Nemes’in Direniş, Na Hong-jin’in Hope, Werner Herzog’un Bucking Fastard, Martin McDonagh’ın Vahşi At Dokuz ve Taika Waititi’nin Klara ile Güneş filmleri de programda; Venedik’ten dört ödülle dönen Yuval Abraham ile Rachel Szor imzalı NAZA da gösterilecek.
• Bir adım sonrası: Filmekimi 15-18 Ekim’de Ankara’ya, 22-25 Ekim’de İzmir ve Mersin’e taşınacak; biletler Lale Kart üyeleri için 29 Eylül’de ön satışa, 2 Ekim saat 10.30’da genel satışa açılacak, öğrenci biletleri Eczacıbaşı Genç Bilet kapsamında 50 TL olacak.

Atilla Alp Bölükbaşı, Rahmi M. Koç Müzeleri’nde: Fotoğraf sanatçısı Atilla Alp Bölükbaşı’nın su yüzeyindeki ışık, renk ve hareketlerden oluşan 40 edisyon fotoğrafının yer aldığı YANSI – Soyut Yansımalar / Abstract Reflections sergisi, İstanbul ve Ankara Rahmi M. Koç Müzeleri’nde izleyiciyle buluşuyor.

• Ayrıntılar: Fotoğrafın gerçekliği ile soyut resmin özgürlüğü arasında bir görsel dil kuran sergi, İstanbul Rahmi M. Koç Müzesi’nde 30 Eylül’e kadar, Ankara Rahmi M. Koç Müzesi’nde ise 6-18 Ekim tarihleri arasında görülebiliyor.

Contemporary Istanbul’un şehirdeki 21. edisyonu, sanat fuarlarının işlevine bakmak için iyi bir fırsat. Buradan yola çıkarak kaputu açıyoruz: Fuarların rolleri nasıl değişti, şehirlerle ilişkileri neden önem kazandı ve fuarın mesaisi neden fuar günleriyle sınırlı kalmıyor?

Yazı: Elif Bayram

Contemporary Istanbul'un hikayesi 2006'dan birkaç yıl öncesine, sosyal medya furyasının henüz başlamadığı bir döneme uzanıyor. Fuarın arkasındaki Ali Güreli ve Rabia Bakıcı Güreli, 2002-2005 arasında ArtIstanbul adıyla uluslararası bir sanat fuarı düzenliyor. Lütfi Kırdar'ı işleten şirketin kurucu ortakları olarak kendi anlatımlarıyla, “iyi bir lokasyon ve daha iyi standartlarda” uluslararası bir sanat fuarı yapabileceklerini düşünüyorlar.

• İstanbul da aynı yıllarda çağdaş sanat haritasında yerini hızla büyütüyor. İstanbul Bienali şehri uluslararası sanat dolaşımına çoktan dahil etmiş, İstanbul Modern 2004’te, Pera Müzesi 2005’te açılmış; Galerist 2001’de kurulmuş, galeriler, sanat merkezleri ve özel girişimler çoğalmış durumda. Üstelik bu, dünya genelinde sanat fuarlarının da sayısının artmaya başladığı bir döneme denk geliyor.

Bugüne geldiğimizde, Art Basel ve UBS'nin 2026 Global Art Market Report'una göre 2025'te dünya çapında 370 fiziksel sanat fuarı bulunuyor. Yani sanat fuarı hâlâ küresel sanat piyasasının önemli altyapılarından biri ancak fuarın rolü de değişiyor; artık yalnızca satışla ve piyasayla sınırlı kalamamaya başlıyor.

Fuarlar neden ve nasıl değişmek zorunda kaldı?

2000'lerin başında bir sanat fuarının çalışma biçimi daha basitti. Galeriler sanatçılarını ve eserlerini getirir, koleksiyonerler eserleri görür, görüşmeler yapılır ve satış tamamlanırdı. Sonrasında galerilerin internet siteleri, çevrimiçi viewing room'lar, Instagram, yayınlar ve bağımsız platformlar devreye girdi. Sanatçının ve galeri programının görünürlüğü birkaç fuar gününden bütün yıla yayıldı.

• Bir sanatçıyı keşfetmek, yeni işlerini görmek, galerilerin programlarını takip etmek veya sanat dünyasındaki eğilimleri anlamak için artık fiziksel olarak fuarı beklemek gerekmemeye başladı. Hatta sanatçı ve galerinin omuzlarına da görünürlük ve güncellik adı altında yeni yükler bindi.

Buna rağmen fuarlar, ticari ağırlığını korumaya devam etti. Art Basel ve UBS'nin 2026 Global Art Market Report'una göre 2025'te galerilerin satışlarının %35'i sanat fuarlarında yapıldı; bu, 2022'den bu yana görülen en yüksek oran. Üstelik fuarlardaki satışların %63'ü galerilerin kendi ülkeleri dışındaki fuarlarda gerçekleşti. Çünkü fuarların elindeki koz hâlâ çok güçlü: Fiziksel karşılaşmalar ve ağ kurma potansiyeli.

YAZININ DEVAMI

Slipknot, 2027’de Birleşik Krallık, Kuzey Amerika ve Latin Amerika’yı kapsayan stadyum turnesine 3 Temmuz’da Londra’daki Wembley Stadyumu’nda başlayacak; grubun Avrupa’daki tek konserinde Marilyn Manson, Lorna Shore ve Hatebreed sahne alacak.

• Ayrıntılar: Kuzey Amerika ayağı 16 Temmuz’da Washington DC’de başlayacak ve Bring Me The Horizon’ın da aralarında bulunduğu gruplar Slipknot’a eşlik edecek. Grup Eylül'de São Paulo, Buenos Aires, Santiago, Lima ve Bogota’da konser verecek.

Meta ve YouTube, yönetmen Alex Gibney’nin Elon Musk hakkındaki belgeselinin fragmanını tanıtan ücretli reklamlara uyguladıkları engelleri kaldırdıklarını açıkladı.

• Ayrıntılar: Meta, ret kararının hata olduğunu ve reklamların yeniden yayına alındığını belirtirken YouTube, sisteminin geçici olarak kısıtladığı reklamın inceleme sonrasında onaylandığını duyurdu.
• Ayrıca: The Hollywood Reporter, Meta, TikTok ve YouTube'un reklamları “siyasi içerik” gerekçesiyle reddettiğini öne sürmüştü.

Londra’daki British Library’nin mevcut yapısına eklenecek yaklaşık 65 bin metrekarelik yeni kompleks için inşaat başladı; RSHP tasarımındaki proje kütüphane alanlarını bilim, inovasyon ve kamusal kullanımlarla bir araya getirecek.

• Bir adım sonrası: 21 Eylül’de temel atma töreni yapılan ve King’s Cross Knowledge Quarter’ın dönüşümünün önemli parçalarından biri olarak tasarlanan projenin 2032’de tamamlanması planlanıyor.

Beyaz Saray, Donald Trump yönetimine ait eski etkinlik ve konuşmaları 24 saat yayımlayacak “Trump TV”yi başlattı. İlk yayında Trump’ın 3 Temmuz’da Rushmore Dağı’nda yaptığı konuşma, ardından da 2025’teki başkanlık yemin töreni yayımlandı.

• Ayrıntılar: Yayın, Trump’ın CNN, Politico ve MS NOW muhabirlerinin “sahte haber” yaptıklarını belirterek Beyaz Saray basın erişimini iptal etmesinin ardından başladı. Söz konusu kuruluşlar erişimin yeniden sağlanması için dava açarken, NBC, ABC, CBS, Fox News, CNN, Politico ve MS Now tepki olarak 21 Eylül'de Beyaz Saray’dan yayını durdurma kararı aldı.

İşitme engelli bireyler titreşim, ritim, beden hareketleri, ışık ve işaret diliyle müziğin başka bir dünyasını keşfediyorlar. İşitme engelli müzisyenlerden oluşan Moon Deaf Music üyeleri ve uzmanlar ile biraraya geldik; müziğin yalnızca kulakla duyulan bir şey olmaması üzerine konuştuk.

Yazı: Eda Solmaz

Uluslararası arenada birçok müzisyen engelli dinleyicileri için tercümanlar ile çalışmaya özen gösteriyor. Geçen ay katıldığım Paris’teki Rock En Sein festivalindeki bazı konserlerde sahnenin hemen sağında işitme engelliler için işaret dili tercümanları yer alıyordu. Wet Leg konserinde özellikle bu durum dikkatimi çekti. Bir süre sonra grubu değil, tercümanı izlemeye başladım. Sahnenin üzerinde ritme ve şarkı sözlerine coşkuyla eşlik eden işaret dili tercümanının müzikle ahengi heyecan vericiydi.

Birkaç gün önce de Hadise’nin konserinde, işitme engelli bir bireyin şarkıları arkadaşının kendisine işaret diliyle çevirmesi sayesinde takip ettiği bir videoyla karşılaştım. Bu anları fark eden Hadise, hayranının işaret dilinin konserlerde ve kliplerde daha fazla yer alması yönündeki isteğini dikkate alacağını söyledi.

Bir müzik dinleyicisi olarak bu konuya hiç dikkat etmediğimi araştırma yaparken fark ettim. Aslında daha önce katıldığım bazı yurt dışı konserlerinde işaret dili tercümanları yer alıyordu. Mesela Coldplay, "Music of the Spheres" turnesinde her konserde işitme engelli dinleyiciler için özel ASL (Amerikan İşaret Dili) tercümanları dışında titreşimli yelekler (SubPac) ve işitme cihazları sağlıyordu.

ABD’de Amber Galloway Gallego, işaret dili tercümesindeki en ünlü isimlerden. Eminem, Snoop Dogg, Kendrick Lamar, Beyoncé, Red Hot Chilli Peppers gibi birçok ismin turnesine dahil olup onların müziğini işitme engelli bireyler için tercüme ediyor. Gallego verdiği bir röportajda konserler öncesi hazırlık sürecinin uzun ve çetrefilli olduğundan bahsediyor:

"Öncelikle sanatçıyı araştırıyoruz. Müzikleri aracılığıyla neyi aktarmaya çalıştıklarını anlıyoruz. Hayranları onlarda ne görüyor? Her iki perspektifi de yakalamaya ve hem onları hem de müziklerini doğru temsil edeceğimizden emin olmaya çalışıyoruz. Tüm konserlerinde çaldıkları şarkı listelerinin bir dökümünü çıkarıyoruz ki kendi şarkı listemizi oluşturabilelim. Sahneye adım atmadan önce tüm şarkıları ezberliyoruz. Adeta gösterinin bir parçası, şovun ekstra bir enstrümanı hâline geliyoruz."

YAZININ DEVAMI

24.000 başvuru arasından Bird Photographer of the Year 2026’nın kazananı denize dalan bir sümsük kuşunu görüntüleyen Henley Spiers’ın Sunball Rocket adlı fotoğrafı oldu.

• Ayrıntılar: Birds in the Environment kategorisinde Altın Ödül’e de layık görülen fotoğraf kuzey sümsük kuşunun avlanmak için saatte 86 kilometreye varan hızla suya dalışını gösteriyor. Yarışma, kuş yaşamına odaklanan fotoğraf çalışmalarını desteklerken elde edilen gelirle Birds on the Brink adlı yardım kuruluşuna da kaynak sağlıyor. Kazanan tüm fotoğraflar burada.

' Uludağ İçecek Türk A.Ş’nin 212 Photography Istanbul kapsamında düzenlediği Uzaklar, Kuşaklar, Bakışlar sergisi, Erbak ailesinin 96 yıla yayılan fotoğraf arşivinden seçilen çalışmaları 26 Eylül-11 Ekim tarihleri arasında Akaretler No:5’te biraraya getiriyor.

• Ayrıntılar: Nuri Z. Erbak, Mehmet H. Erbak ve Ceylin Erbak Aytekin’in seyahat fotoğraflarını buluşturan sergi, Bursa’dan farklı coğrafyalara uzanan üç kuşağın değişen dünyaya bakışını ve fotoğraf arşivleme geleneğinin kuşaktan kuşağa aktarımını ele alıyor.

Karl Bushby, 1998’de Şili’den başladığı ve toplu taşıma kullanmadan sürdürdüğü yaklaşık 48 bin kilometrelik dünya yürüyüşünün Werner Herzog tarafından belgesele dönüştürüleceğini duyurdu.

• Ayrıntılar: Herzog belgeselde yürüyüşçünün 16 yıllık video arşivinden de yararlanacak. 57 yaşındaki maceracı, Ekim başında Birleşik Krallık’a ulaşmayı ve yaklaşık 1 Kasım’da Hull’a vararak 28 yıllık yolculuğunu tamamlamayı hedefliyor.

İBB Miras, kitap, süreli yayın, fotoğraf, evrak, tez, afiş ve kartpostaldan oluşan 103.649 eserlik koleksiyonuyle Zafer Toprak Arşivi'ni Metrohan'da hizmete açtı.

Lukas Dhont’un Cannes’ın ana yarışmasında prömiyerini yapan üçüncü uzun metrajı "Korkak", Emmanuel Macchia ve Valentin Campagne’a En İyi Erkek Oyuncu Ödülü’nü kazandırdı. Dhont ile festivalde biraraya geldiğimizde ilk kez bir savaş filmi yapmasından, daha büyük bir ölçekte çalışmaktan ve filmin çıkış noktasındaki fikirlerden konuştuk.

Söyleşi: Müge Turan

Korkak, Lukas Dhont’un sinemasında belki yeni bir adım. Kız ve Yakın filmlerindeki daha mahrem dünyaların ardından üçüncü uzun metrajında Birinci Dünya Savaşı’na uzanıyor; tarihsel bir döneme ve onun tanıdık imgeleriyle, beklentileriyle yüklü bir türe giriş yapıyor.

Yine de film bütünüyle Dhont’a ait. Önceki filmlerinde olduğu gibi Korkak da erkeklik meselesiyle yakından ilgili. Erkekliğin nasıl performe edildiğine, dayatıldığına, reddedildiğine ve kırılganlaştığına bakarken bedenlere, jestlere ve insanlar arasında daha söze dökülmeden oluşan gerilimlere odaklanıyor.

Cannes’ın ana yarışmasında prömiyerini yapan Korkak, Emmanuel Macchia ve Valentin Campagne’a En İyi Erkek Oyuncu Ödülü’nü kazandırdı. Dhont ile festivalde biraraya geldiğimizde ilk kez bir savaş filmi yapmasından, daha büyük bir ölçekte çalışmaktan ve filmin çıkış noktasındaki fikirlerden konuştuk.

Bu hikayede size “burada bir film var” dedirten şey neydi?

Bu soruyu biraz başka türlü yanıtlamak isterim. Savaş filmleriyle aslında hep çatışmalı bir ilişkim oldu. Öte yandan bu tür içinde yapılmış ve benim için çok önemli olan filmler de var. Jean Renoir’ın Harp Esirleri (1937) ya da Stanley Kubrick’in Korku ve Arzu’su (1953) gibi. Ama bu türle gerçekten bir bağ kurmak istediğimi anladığım an, siyah-beyaz bir grup fotoğrafla karşılaştığım andı. Cephe hattının hemen gerisinde birkaç asker, mühimmat sandıklarından bir sahne kurmuş, kum torbalarından elbiseler, mermilerden takılar yapmış ve arkadaşları için bir gösteri hazırlıyordu. Bana göre bu görüntüler, en karanlık, en şiddet dolu zamanlarda bile insanların bir çıkış yolu aradığının göstergesiydi. Bu çıkış yalnızca hayal gücü aracılığıyla olsa bile, hem çok insani ve çok güzel bir tanıklık sunuyor hem de sanatın bir direniş biçimine dönüşebileceğini gösteriyordu.

SÖYLEŞİNİN DEVAMI

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin (TGC) kurucu başkanı Sedat Simavi adına 50 yıldır verilen Sedat Simavi Ödülleri için 2026 başvuruları 30 Eylül saat 17.00’ye kadar devam ediyor.

• Ayrıntılar: Ödüller gazetecilik, radyo, televizyon, karikatür, edebiyat, sosyal bilimler, fen bilimleri, sağlık bilimleri ve spor olmak üzere dokuz dalda veriliyor. Edebiyat dalında şiir, öykü, roman, oyun, anı, gezi, deneme, eleştiri, araştırma, dil bilgisi ve edebiyat tarihi türlerinde, 1 Ekim 2025-30 Eylül 2026 arasında yayımlanan kitaplaşmış eserler değerlendirilecek. Kazananlar Aralık ayında düzenlenecek törenle açıklanacak.

📌 Filika’da MUBI işbirliğiyle yeni bir seçki başlıyor: Filika Kitap’ta edebiyat, sinema ve düşünceyi buluşturan iki yeni abonelik seçkisi başlıyor. Yazar Hakan Bıçakcı rehberliğindeki "Bir Film Bir Kitap" seçkisinde her ay bir kitap okunup onunla bağ kuran bir film izleniyor; üstelik abonelerin kutusuna aylık MUBI kodu ekleniyor.

Dr. Özge Özdemir’in hazırladığı "Çocuk Edebiyatıyla Felsefe" ise yetişkinleri, okudukları romanların uyandırdığı sorular üzerinden felsefe yapmaya davet ediyor. Her ay adresinize gelen kitaplarla düşünsel bir yolculuğa çıkacağınız bu seçkilere abone olmak için burayı ziyaret edebilirsiniz.

Pazar günü düzenlenen MTV Video Müzik Ödülleri'nde (VMAs) Madonna üç, BTS iki, Lisa ve Sienna Spiro birer ödül kazandı; Taylor Swift "The Fate of Ophelia" ile Yılın Videosu ödülüne layık görüldü.

• Ayrıntılar: Swift ayrıca ilk kez verilen Artist Director ödülünü alırken Madonna Best Artist, Best Dance ve Sabrina Carpenter’la Best Collaboration ödüllerini aldı. BTS "Swim" ile Yılın Şarkısı ve Best K-Pop, Lisa "Dream" ile Best Pop, Sienna Spiro ise Best New Artist ödüllerini kazandı. Törende Nirvana’ya da Michael Jackson Video Vanguard Ödülü verildi.

OMM'un yenisi: OMM-Odunpazarı Modern Müze’deki yeni sergiYeryüzü Yankıları, Defne Casaretto küratörlüğünde farklı kuşaklardan sanatçıların 70’i aşkın eserini biraraya getiriyor.

• Ayrıntılar: Resim, fotoğraf, heykel, seramik, tekstil ve video yerleştirmelerden oluşan sergi, anlatıların farklı kültür ve coğrafyalarda dönüşümünü doğa, tarih, sanat ve mitoloji ekseninde ele alıyor. Üç kata yayılan sergi, Alev Ebüzziya Siesbye, CANAN, Burçak Bingöl, Erol Akyavaş, Guido Casaretto, İrem Tok, Selma Gürbüz ve Tavares Strachan gibi sanatçıların eserleri yer alıyor.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Haydarpaşa Garı’nın orijinal projelerinde yer alan yaklaşık 1.000 ahşap kazıktan yalnızca 200’ünün yerinde olduğunu, teknik incelemelerde kazıkların yaklaşık yüzde 80’inin zaman içinde yok olduğunun belirlendiğini açıkladı.

• Ayrıntılar: Zemin araştırmalarında sıvılaşma, oturma ve yanal yayılma riskleri tespit edilirken yapı çevresinde fore kazık ve zemin güçlendirme uygulamaları yapıldı. Ersoy, Haydarpaşa Gar Sahası’ndaki çalışmaların ilk etabını 2027 içinde tamamlamayı hedeflediklerini belirtti.
• Öte yandan: Haydarpaşa Dayanışması, tarihî garın restorasyonu sırasında temel kazıklarının sayısına ilişkin farklı açıklamalara dikkat çekerek yaklaşık 800 ahşap kazığın kaybolduğu iddiasına dair bilimsel raporların ve restorasyon belgelerinin açıklanmasını istedi.

İngiliz ressam David Hockney’nin köpeği Stanley’yi bir minder üzerinde uyurken resmettiği Dog Painting 17, Christie’s müzayede evinde 1,5 milyon-2,5 milyon sterlin tahmini değerle satışa sunulacak.

• Ayrıntılar: 1994-95 yıllarında hazırlanan 40’tan fazla eserlik “Dog Series”in parçası olan tablo, seriden açık artırmaya çıkan ilk eser olacak.