Türk sinemasının usta ismi Kadir İnanır son yolculuğuna çok sayıda siyasetçi ve sanatçının da katıldığı törenlerle uğurlandı.

• Ayrıntılar: Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi'ndeki törende konuşan İnanır'ın hayat arkadaşı, sanatçı Jülide Kural, usta oyuncunun Türkiye'ye vasiyetinin "barış" olduğunu söyledi.

"'O büyük barışı mutlaka biz kuracağız, halklar kuracak' derdi ve bunu dünyanın en güzel gülümsemesiyle söylerdi. Bu vasiyet artık bizim sorumluluğumuzdur. Bir gün mutlaka sevgilim, mutlaka..."

Yapay zeka şirketi ElevenLabs, Homeros’un Odysseia destanının yaklaşık 13 saatlik yeni sesli kitap uyarlamasını ElevenReader uygulamasında yayımladı, anlatıcı olarak Michael Caine’in lisanslı yapay zeka sesi kullanıldı.

• Ayrıntılar: Christopher Nolan’ın yakında gösterime girecek The Odyssey filmine eşlik eden projede, eserdeki 20 karakterin seslendirmesi tamamen yapay zeka araçlarıyla üretildi. Daha önce Judy Garland’ın yapay zeka ile yeniden oluşturulan sesiyle The Wonderful Wizard of Oz (Oz Büyücüsü) için de benzer bir proje geliştiren ElevenLabs, Michael Caine’in sesinin sanatçının onayıyla ve telif ödemesi karşılığında kullanıldığını açıkladı.

Deniz Göktaş'a soruşturma: İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, 24 Haziran'da YouTube'da yayımladığı "Ölü Deniz" adlı gösterisinin ardından komedyen Deniz Göktaş hakkında sosyal medya platformlarında yayımladığı içeriklerde "suç unsuru ifadeler" bulunduğu gerekçesiyle soruşturma başlattı.

• Ayrıca: İfade Özgürlüğü Derneği'nin EngelliWeb platformu, gösteriden kesitler içeren bazı X paylaşımlarına erişim engeli getirildiğini duyurdu. Göktaş ise 28 Haziran'da önceden planladığı yurt dışı tatilinde olduğunu, gerekli görülmesi hâlinde ilk uçakla Türkiye'ye döneceğini açıkladı.
• Editörün notu: 90 dakikalık bir terapi seansı olarak Deniz Göktaş olayı: Doğruluk mu, cesaret mi? | Ümit Alan, Angst

Melek Zeynep Bulut enstalasyonu İngiltere'de: Sanatçı ve tasarımcı Melek Zeynep Bulut'un Eşyanın Sırrına Dair (The Living Room Alchemy) adlı enstalasyonu, İngiltere Merkez Bankası Müzesi'nde ziyaretçilere açıldı.

• Ayrıntılar: İngiltere Merkez Bankası'nın tarihî binasındaki sembol kubbenin altında konumlanan eser, Gestalt algı ilkeleri ile maddeye ilişkin tarihsel yaklaşımlar arasında ilişki kurarak ışık, ses ve yansımalar aracılığıyla ziyaretçiyi deneyimin bir parçası hâline getiriyor.

Salman Rushdie'ye 'kültür onuru' ödülü: Booker ödüllü yazar Salman Rushdie, uluslararası kültürel diplomasi kuruluşu Liberatum'un "ifade özgürlüğü" temalı 14. Kültür Onuru ödülünü 8 Temmuz'da Londra'da düzenlenecek törende alacak.

• Ayrıntılar: Daha önce Zaha Hadid ve Francis Ford Coppola gibi isimlere layık görülen ödülün verileceği törene Richard Eyre, Asif Kapadia, Louis Theroux, Terry Gilliam, Amma Asante, Antonia Fraser ve Tina Brown'ın da aralarında bulunduğu sinema, edebiyat ve medya dünyasından isimlerin katılması bekleniyor.

Joy Division'ın 16 canlı albümlük box set'i çıkıyor: Rhino Records, Joy Division'ın bugüne kadarki en kapsamlı konser arşivi olan; 14 CD'ye yayılmış 16 canlı albüm, iki DVD ve daha önce yayımlanmamış üç konser kaydını içeren "Eternal (Live)" adlı box seti duyurdu.

• Ayrıntılar: En eski kayıt 1 Mart 1979'da Londra'daki "Hope and Anchor" konserinden, son kayıt ise grubun Ian Curtis'in ölümünden 16 gün önce, 2 Mayıs 1980'de Birmingham'daki son konserinden oluşuyor. Koleksiyonda daha önce yalnızca kısmen yayımlanmış konser kayıtlarının tamamı ve DVD'lerde yaklaşık iki buçuk saatlik konser görüntüsü bulunuyor.

Fransız polisi, Paris’in güneydoğusundaki Champigny-sur-Marne’da düzenlenen bir uyuşturucu operasyonunda çalıntı olduğu belirlenen bir Pablo Picasso tablosunu ele geçirdi.

• Ayrıntılar: Adı kamuoyuna açıklanmayan ve orijinalliği doğrulanan eser, Picasso’nun 1920’ler ve 1930’larda birlikte olduğu model ve sevgilisi Marie-Thérèse Walter’ın portrelerinden biri olarak tanımlandı. Polis sendikası Alliance Police Nationale, tablonun değerinin “on milyonlarca avro” olduğunu bildirdi.
• Ayrıca: Operasyonda yaklaşık 18 kilogram esrar, 7 bin avro nakit para ve yaklaşık 200 bin avro değerinde lüks giyim ürünü de ele geçirildi.

Tom Verlaine'in plak koleksiyonu satışa çıkıyor: Discogs ve New York'taki Academy Records, 2023'te hayatını kaybeden Television'ın solisti ve gitaristi Tom Verlaine'in yaklaşık caz, avangart, psychedelic rock, rock ve uluslararası müziklerden oluşan 4.000 plaklık kişisel koleksiyonunu satışa sunuyor.

• Ayrıntılar: İlk bölümünün satışı 26 Haziran'da Discogs üzerinden başlayan koleksiyonun devamı 10-11 Temmuz'da ise Academy Records'ın Brooklyn şubesinde satışa çıkacak; kalan plaklar da 31 Temmuz'dan itibaren Discogs'ta listelenecek.

James Turrel'in Danimarka’daki ARoS Aarhus Sanat Müzesi’nde açılan "As Seen Below – The Dome" sergisi sosyal medyada en çok paylaşılan sanat işlerinden biri hâline geldi. Roma’daki Pantheon’un oculus'undan ilham alan devasa kubbe, ziyaretçileri gökyüzüne bakmaya davet ediyor. İlk bakışta etkileyici bir mimari müdahale gibi görünse de eserin asıl meselesi gökyüzü değil, gökyüzünü nasıl gördüğümüz.

Yazı: Bartu Bıçak

Bir kubbenin altında oturduğunuzu hayal edin. Başınızı kaldırdığınızda yalnızca gökyüzünü görüyorsunuz. Birkaç dakika sonra garip bir şey oluyor: Gökyüzü artık gökyüzü gibi görünmemeye başlıyor. Sanki düz bir yüzeye dönüşüyor. Mavi daha yoğun, bulutlar daha yavaş, zaman ise biraz daha esnek hissediliyor.

Turrell çoğu zaman “ışık sanatçısı” olarak tanımlanıyor. Ancak bu tanım eksik kalıyor. Çünkü onun asıl malzemesi ışık değil, algı. Sanatçının işleri belirli nesneler sunmak yerine görme deneyiminin kendisini görünür kılmaya çalışıyor. Modern sanat tarihinde birçok sanatçı gördüğümüz şeyleri değiştirmeye çalıştı; Turrell ise daha radikal bir öneride bulundu:

"Görmenin kendisini inceleme konusu hâline getirmek."

Bu fikir ilk bakışta soyut gelebilir. Oysa nörobilimden felsefeye kadar birçok disiplin uzun zamandır aynı soruyla ilgileniyor. İnsan gözü dünyayı doğrudan kaydetmez. Beyin sürekli eksik bilgileri tamamlar, renkleri yorumlar ve anlam üretir. Başka bir deyişle gördüğümüz dünya, dış gerçekliğin kusursuz bir kopyası değil; zihnimizin inşa ettiği bir deneyimdir. Turrell’in işleri tam da bu noktada devreye giriyor. Onun mekanlarında gördüğümüz şeyden çok, görme biçimimiz değişiyor.

YAZININ DEVAMI

Dijital platformlar senaryolu romantik yapımlara yöneliyor: Ampere Analysis'in araştırmasına göre, 2026'nın ilk yarısında dijital platformların ilk kez sipariş ettiği romantik yapımların %83'ünü senaryolu dizi ve filmler oldu. Bu yapımların %40'ını kitap uyarlamaları oluşturdu ve 2023'ten bu yana kitap uyarlamalarının sayısı da %73 arttı.

• Ayrıntılar: Araştırmaya göre 2022'nin ikinci yarısında romantik içerik siparişleri reality programları ile senaryolu yapımlar arasında neredeyse eşit dağılırken, Prime Video ve Netflix senaryolu romantik yapımlara yatırım yapan başlıca platformlar arasında yer alıyor. Bunun yanında "Love Island" ve "Love Is Blind" gibi reality flört programların popülerliği devam ediyor.

Yönetmen Ziya Demirel’in bol ödüllü ikinci uzun metrajlı kurmaca filmi En Güzel Cenaze Şarkıları, 30 Haziran Salı günü saat 18.50'de Kadıköy Sineması'nda sinemaseverlerle buluşacak.

• Ayrıntılar: Dünya prömiyerini Tokyo Film Festivali'nde yapan film; Ankara Film Festivali'nde En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu ve SİYAD En İyi Film, İstanbul Film Festivali'nde ise En İyi Senaryo ve En İyi Kadın Oyuncu dahil toplam dört ödül kazandı. Esra Dermancıoğlu ve Halil Babür gibi isimlerin rol aldığı trajikomedi türündeki yapım, emekli öğretmen Saadet ile internette tanıştığı Doktor Erol Ergüven arasındaki ilişki üzerinden kayıp, arzu ve absürt unsurları biraraya getiriyor.

Lionsgate, korku klasiği The Blair Witch Project’in yeniden çevriminin 24 Eylül 2027’de sinemalarda gösterime gireceğini açıkladı; yönetmenliğini Dylan Clark’ın üstlendiği filmin senaryosunu Chris Thomas Devlin yazıyor.

• Ayrıntılar: Yeniden çevrimin yapım ekibinde özgün filmin yaratıcıları Eduardo Sánchez, Daniel Myrick ve Gregg Hale de yer alıyor. Filmin konusu henüz paylaşılmazken Lionsgate yöneticisi Adam Fogelson, yapımı “bir klasiği yeni nesille tanıştıracak yeni bir yorum” olarak tanımladı. 1999 yapımı özgün The Blair Witch Project, düşük bütçesine karşın dünya çapında yaklaşık 250 milyon dolar hasılat elde ederek bağımsız sinemanın en başarılı filmlerinden biri olmuştu.

Gala Galeri, bireysel ve toplumsal çözülme hâllerini insanın kendisiyle, doğayla ve çevresiyle kurduğu ilişkiler üzerinden ele alan Entropi sergisini 11 Temmuz'a kadar ziyaretçilerle buluşturuyor.

• Ayrıntılar: Fizikte düzenin zamanla dağılmasını ifade eden entropi kavramından hareket eden sergideki insan ile hayvan, doğa ile kent, gerçek ile düş arasındaki sınırları sorgulayan çalışmalar; aidiyet, yabancılaşma, hafıza, kimlik ve dönüşüm gibi temalara odaklanıyor.

Işık Noyan hayatını kaybetti: Jean-Paul Sartre'ın tüm tiyatro oyunlarını Türkçe'ye kazandırmasının yanı sıra tiyatro eserleri, televizyon film ve belgesel çevirileri, çocuk oyunları ve özgün bale librettolarıyla tanınan çevirmen, dramaturg ve yazar Işık Noyan hayatını kaybetti.

Türkiye Halk Oyunları Federasyonu öncülüğünde Maltepe Etkinlik Alanı'nda toplanan 5.000 kostümlü folklorcu aynı anda horon oynayarak Guinness Rekorlar Kitabı'na girdi.

• Bir adım sonrası: Türkiye Halk Oyunları Federasyonu Başkanı Hüseyin Güler, gelecek yıl İzmir'de 15 bin kişiyle "zeybek" oynayarak rekor kırmayı hedeflediklerini söyledi.

Kitap Fuarı'nın 'onur yazarı' Latife Tekin: Tüyap Kültür Fuarları Danışma Kurulu, 12-20 Aralık'ta "Edebiyatın Gerçeği, Gerçeğin Edebiyatı" temasıyla düzenlenecek 43. Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı'nın Onur Yazarı olarak Latife Tekin'i belirledi.

• Ayrıntılar: Tekin'in edebiyatı, fuar boyunca söyleşiler, paneller ve özel etkinliklerle ele alınacak; yazarın yaşamı ve eserlerini konu alan özel bir anı kitabı yayımlanacak. Bu yılın teması, edebiyatın bireysel ve toplumsal hafızayı şekillendiren rolüne odaklanırken gerçeğin edebiyattaki yansımaları ve anlatının toplumsal deneyimleri anlamlandırmadaki işlevi farklı başlıklarda tartışılacak.

'Michael'dan gişe rekoru: Michael Jackson'ın hayatını anlatan Michael, dünya genelinde 977 milyon dolar hasılata ulaşarak 975 milyon dolarlık Oppenheimer'ı geride bıraktı ve tüm zamanların en yüksek gişe gelirine ulaşan biyografi filmi oldu.

• Ayrıca: Antoine Fuqua'nın yönettiği yapım, Nisan ayından bu yana yurt dışında 607,2 milyon, ABD'de ise 370,2 milyon dolar hasılat elde etti. Film, daha önce 911 milyon dolar hasılat elde eden Bohemian Rhapsody'yi geçerek en başarılı müzikal biyografi filmi unvanını elde etmişti. Michael, Lionsgate tarihinin en yüksek hasılat yapan filmi olarak The Hunger Games: Catching Fire'ı da geride bıraktı.

'The Shape Between': Rüzgar Polat'ın beden formunu soyutlayarak varlık ile yokluk arasındaki sınırları ve dönüşüm süreçlerini ele aldığı The Shape Between başlıklı kişisel sergisi 1 Temmuz-15 Ağustos'ta Muse Contemporary'de ziyarete açılıyor.

• Ayrıntılar: Sergide beden ve boşluk birbirini var eden iki unsur olarak kurgulanırken, keskin çizgiler kırılma ve değişim anlarını simgeliyor. Maskeler ve içi boş insan postlarını çağrıştıran figürler ise kimlik, benlik ve bilinç üzerine metaforlar sunuyor.

Rolling Stones, Robert Smith'li şarkı yayımladı: Rolling Stones, 10 Temmuz'da çıkacak yeni albümü Foreign Tongues öncesinde "Divine Intervention" ve "Jealous Lover" adlı iki yeni şarkısını paylaştı; "Divine Intervention" parçasında The Cure'un solisti Robert Smith konuk gitarist olarak yer alıyor.

BET Awards: Los Angeles'taki Peacock Theater'da düzenlenen BET Awards 2026 töreninde Teyana Taylor ve Clipse üçer ödülle gecenin en çok ödül kazanan sanatçıları oldu. Kendrick Lamar ve Clipse'in birlikte seslendirdiği "Chains & Whips" En İyi İşbirliği ödülünü alırken, Lamar En İyi Erkek Hip-Hop Sanatçısı seçilerek bu kategoride dokuzuncu kez ödüle ulaştı.

• Ayrıca: Olivia Dean (En İyi Yeni Sanatçı), Cardi B (En İyi Kadın Hip-Hop Sanatçısı), Leon Thomas (En İyi Erkek R&B/Pop Sanatçısı) ile Kehlani (En İyi Kadın R&B/Pop Sanatçısı ve "Folded" ile Yılın Videosu) de ödüle layık görüldü.