İstanbul Kültür Sanat Vakfı'nın koordinasyonunu yürüttüğü Venedik Mimarlık Bienali Türkiye Pavyonu'nda, 2027 yılında ba-be commons küratörlüğündeki "Devşirme Gelecekler" projesi sergilenecek.

• Ayrıntılar: 43 başvuru arasından seçilen projenin küratörü; Başak Eren, Asya Ece Uzmay, Beril Sarısakal Erkent ve Ece Yetim'den oluşan ba-be commons, "devşirme" kavramını mimarlıkta yeniden kullanımın ötesinde, ekoloji, bellek ve toplumsal ilişkiler üzerinden geleceğe yönelik eleştirel bir yöntem olarak ele alıyor.
• Bilgi notu: 20. Uluslararası Venedik Mimarlık Bienali, 8 Mayıs-21 Kasım 2027 tarihleri arasında "Do Architecture — For the Possibility of Coexistence Facing a Real Reality" temasıyla düzenlenecek.

Asya Djoulaït, Villa Annie Ernaux programına seçildi: Fransız yazar Asya Djoulaït, Institut français de Turquie'nin İstanbul'da yürüttüğü Villa Annie Ernaux yazarlık programının yeni katılımcısı seçildi. Djoulaït, sekiz haftalık konaklama süresince yeni edebiyat projesini İstanbul'da geliştirecek.

• Ayrıntılar: 2025'te Annie Ernaux'nun bellek, kimlik ve toplumsal hafıza eksenli edebi mirasından ilhamla başlatılan program, Fransızca yazan yazarların Türkiye ile yaratıcı bağlar kurmasını, okurlar, çevirmenler ve yayıncılık dünyasıyla etkileşim geliştirmesini amaçlıyor. Djoulaït, program kapsamında atölye, söyleşi ve okuma etkinliklerine katılacak; rezidans sürecinde üretilen metinlerin Türkçeye çevrilerek Türkiye'de dolaşıma girmesi de hedefleniyor.

Anthropic’in 1,5 milyar dolarlık uzlaşma anlaşması onaylandı: ABD’li yargıç Araceli Martinez-Olguin, Anthropic’in yapay zeka modellerini eğitmek için telif hakkıyla korunan eserlerini yasa dışı şekilde kullandığı gerekçesiyle yazarlar tarafından açılan bir toplu davada davacılarla uzlaşmak için yaptığı 1,5 milyar dolarlık rekor anlaşmayı onayladı.

• Önemli ayrıntı: Söz konusu tutar, ABD’de bir telif hakkı davasında bugüne kadar ödenen en yüksek tazminat olacak. Anlaşma kapsamında Anthropic, 500.000 eser için eser başına 3.000 dolar tazminat ödemesi yapacak. Bu ödeme, hak sahibi yazarlar ve yayıncılar arasında paylaştırılacak.

'Elon Musk, X platformunda yaptığı paylaşımda yapay zeka aracı Grok Imagine'ın, Homeros'un Odysseia destanına sadık ve "tarihsel olarak doğru" bir uzun metraj film hazırlayacağını, filmin 2026 sonuna kadar tamamlanacağını duyurdu.

• Ayrıntılar: Açıklamasını bir X kullanıcısının ürettiği üç dakikalık yapay zeka kısa filmiyle birlikte paylaşan Musk; Christopher Nolan'ın gişe rekorları kıran The Odyssey filmi vizyona girmeden önce de oyuncu seçimlerini eleştirmiş, özellikle Lupita Nyong'o'nun Helena rolüne seçilmesine tepki göstermişti.

Fransa hükümeti; 28 tiyatro, opera ve orkestraya yıl ortasında dondurulan toplam 10 milyon avroluk 2026 ödeneğinin tamamının ödeneceğini açıkladı.

• Bir adım geriden: Bu geri adım, özellikle Avignon Festivali sırasında büyüyen protestoların, imza kampanyalarının ve sarayın avlusundan Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’a okunan mektubun yarattığı baskının ardından geldi. Daha önce, bütçe tasarrufu gerekçesiyle bu kurumların 2026 devlet sübvansiyonlarının yaklaşık %13’ü askıya alınmış; yıllardır kemer sıkan kültür kurumları buna “Debout pour la culture” (Kültür için harekete geç) sloganıyla yanıt vererek protesto dalgası başlatmıştı.

Deniz Göktaş'ın tutukluluğuna devam kararı: YouTube'da yayımladığı "Ölü Deniz" adlı gösterisindeki ifadeler nedeniyle tutuklanan komedyen Deniz Göktaş'ın tutukluluğuna yaptığı itiraz reddedildi; İstanbul 5. Asliye Ceza Mahkemesi, tutuklama kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle Göktaş'ın tutukluluk hâlinin devamına karar verdi.

İstanbul bu ay adeta konser yorgunu. Temmuz boyunca her gün birden fazla uluslararası yıldız sahnedeydi. Farklı şehirlerden gelen dinleyiciler de büyük fedakarlıklarla bu deneyimin parçası oldu. Konser alanlarındaki müzikseverlerle konuştuk.

Yazı: Eda Solmaz

İstanbul’daki konser takvimi yıllar sonra ilk kez bu kadar yoğun ve bu kadar global. Bu ay bitmedi ama şehir 1 Temmuz’dan beri her gün birden daha fazla dünyaca ünlü isme ev sahipliği yapıyor.

• Mesela 10 Temmuz’da Yunan müziğinin sevilen ismi Konstantinos Argiros Harbiye Açıkhava sahnesindeydi, ABD'li punk rock grubu The Offspring 21 yıl sonra Life Park’ta, ABD’li ünlü rapçi Offset ilk kez Klein Phonix’teydi.

Bu sırada yerli sahne de sessiz değildi ve aynı gün başka konser salonlarında sevilen şarkılarını seslendiriyordu. Temmuz'da sıradan bir İstanbul gecesinde konsersiz tek bir gün yoktu ve ilerleyen günlerde de yok. Peki, 2026 yazında İstanbul’da gerçek anlamda bir konser patlaması mı yaşadık?

Temmuz ayının ilk günü Anadolu yakasında The National’ın vokalisti Matt Berninger, Avrupa tarafında ise Thee Sacred Souls ve Babymetal hayranlarıyla sevilen şarkılarını seslendiriyordu. Hemen ertesi gün birbirimize “Bu akşam Mac DeMarco'yu mu Robert Plant’i mi tercih ettin?” diyorduk. Sinema eleştirmenlerinin festival dönemlerinde günde üç film izledikleri gibi müzik yazarları olarak bu ay haftada kaç konser izlediğimizi birbirimize soruyorduk. Garbage, Arooj Aftab, Ricky Martin, Alphaville, Pantera, Gorillaz, Wolf Alice, Suede, Kneecap, Lamb of God, Sex Pistols, In Flames, Napalm Death şehrin sahnesini onurlandıran isimler arasındaydı.

Esenler Otogarı’ndan Pantera’ya

Kneecap’te üniversite öğrencisi Sude’ye soruyorum, “Bu ay kaç konsere gidebildin?”

“Sadece bir tane. Evet gitmek istediğim bazı konserler vardı ama bütçeme göre bir konser seçmek zorundaydım. Kneecap’in enerjisinin iyi olacağına çok emindim. Filistin’in yanında olmalarına ve müziklerine hayranım. Bugünü hiç unutmayacağım.”

İrlandalı rap grubu Kneecap, enerjisi yüksek şarkılarının arasında Filistin’e özgürlük sloganları atarken hayranlarının gözlerinin içine bakıp “Şu an tarihin doğru tarafındasınız” diye de ekliyor.

YAZININ DEVAMI

2. Dünya Savaşı sırasında İngiliz istihbaratının gizli dinleme merkezi olarak kullanılan Londra'daki Trent Park House, House of Secrets adıyla müzeye dönüştürüldü.

• Ayrıntılar: Müze, Nazi Almanyası'ndan kaçan Yahudi mültecilerden oluşan ve Alman savaş esirlerinin konuşmalarını gizlice dinleyerek müttefiklere istihbarat sağlayan "Secret Listeners" ekibinin çalışmalarını dinleme odaları, ofisler ve çalışma alanlarının yeniden oluşturulan hâlleri ile birlikte ziyaretçilerle buluşturuyor.
• Ayrıca: Müze, savaş öncesi sahibi Philip Sassoon dönemindeki görkemli odaları ve John Singer Sargent ile Philip de László'nun eserlerini de yeniden sergiliyor. Gizlice kaydedilen yaklaşık 3.000 konuşma arasında Enigma şifreleme sistemi, Luftwaffe'nin hedefleme yöntemleri ve Alman balistik füze programına ilişkin kritik bilgiler de yer alıyor.

Charli XCX portresi National Portrait Gallery'de: Charli XCX'in fotoğrafçı Harley Weir tarafından 2023'te çekilen ve sanatçının Brat döneminin simge görsellerinden biri hâline gelen portresi, Cuma günü yayımlanan yeni albümü Music, Fashion, Film'le eşzamanlı olarak Londra'daki National Portrait Gallery koleksiyonuna dahil edildi.

• Ayrıntılar: Galerinin fotoğraf küratörü Brandei Estes, Charli XCX'i "kuşağının kültürel açıdan belirleyici figürlerinden biri" olarak nitelendirdi. Portre, galerinin History Makers Now bölümünde sergilenmeye başlandı.

Paramount ile Warner Bros. Discovery arasında planlanan 111 milyar dolarlık birleşme, ABD’de açılan anti-tekel davaları nedeniyle mahkeme kararı çıkana veya en geç 1 Haziran 2027’ye kadar askıya alındı.

• Ayrıntılar: Amerika Yazarlar Birliği (WGA), birleşmenin davalar sonuçlanana kadar durdurulmasını memnuniyetle karşıladığını ancak işlemin yasa dışı olduğu yönündeki görüşünü koruduğunu ve birleşmeyi tamamen engellemek için hukuki mücadelesini sürdüreceğini açıkladı.

Cinayet ve cinsel istismar suçlamalarıyla tutuklu bulunan ABD'li şarkıcı D4vd'nin (David Anthony Burke) Apple Music sayfasına izinsiz şekilde "I Did It" adlı bir şarkı eklendi. Parça, kısa süre sonra platformdan kaldırıldı.

• Ayrıntılar: Şarkının kapak görselinde, savcılık dosyasında yer alan ve 14 yaşındaki Celeste Rivas Hernandez'in cesedinin bulunduğu Tesla'nın fotoğrafı kullanıldı. Parçanın daha önce internete sızan ancak resmî olarak yayımlanmayan "Celeste" adlı kaydın bir versiyonu olduğu öne sürüldü. Aynı hafta sonu Ariana Grande ve Katseye'nin Apple Music sayfalarında da sahte şarkılar yayımlandı.

Amazon, bulut tabanlı oyun platformu Luna’yı dijital yayın platformu Prime Video’ya entegre ettiğini duyurdu.

• Ayrıntılar: Prime aboneleri, artık Prime Video’da yeni bir “Oyunlar” sekmesi ve görecek ve Fire TV’lerde kumanda veya telefonlarını kullanarak Hogwarts Legacy, EA Sports FC 26, Indiana Jones and the Great Circle, Clue ve Taboo gibi oyunları oynayabilecek. Entegrasyon, ilk etapta yalnızca ABD ve İngiltere’de kullanıma açılacak. Amazon, ilerleyen dönemlerde hizmeti daha fazla ülke ve oyunla genişletecek.

Bodrum'un Dereköy Mahallesi'nde tiyatro, dans, müzik ve disiplinler arası üretimlere ev sahipliği yapacak yeni bağımsız sanat alanı KOMOS, kapılarını 28, 29 ve 30 Temmuz'da Mustafa Avkıran'ın yazıp Övül Avkıran ile birlikte yönettiği İtiraz Sofrası adlı oyunla açıyor.

• Ayrıntılar: Övül Avkıran ve Mustafa Avkıran'ın otuz yılı aşkın bağımsız tiyatro üretiminin devamı olarak tasarlanan KOMOS, Peksimet Deresi kıyısında iki açık hava sahnesiyle faaliyet gösterecek. Sürekli açık bir kültür merkezi yerine dönemsel üretimlere ev sahipliği yapacak alanın ilerleyen dönemde sanatçı rezidansları, araştırma programları, disiplinlerarası buluşmalar ve festivaller düzenlemesi planlanıyor.

Sahte Roma amfitiyatrosu dolandırıcılığına hapis: İtalya'da Franco Malosso von Rosenfranz, 20 yıl önce inşa ettiği ve "antik Roma amfitiyatrosu" olarak tanıttığı sahte yapıyla turistlerden kişi başı 40 avro aldığı gerekçesiyle iki yıl dört ay hapis cezasına çarptırıldı.

• Ayrıntılar: Vicenza yakınlarındaki Berico Deniz Amfitiyatrosu'nun MS 393'e tarihlendiğini ve Julius Caesar ile Shakespeare'in Juliet karakteriyle bağlantılı olduğunu öne süren Malosso'nun iddiaları, 2016'da başlatılan soruşturmada çürütüldü. Arkeologlar yapıda fiberglas, kağıt hamuru, sıva ve 2000'li yıllara ait modern malzemeler tespit etti.
• Ayrıca: Mahkeme, Malosso'yu izinsiz yapılaşma, sanat eserinde sahtecilik ve izinsiz eser üretmekten suçlu buldu. Sanığa ayrıca 3 bin avro para cezası verilirken, Arcugnano Belediyesi de uğradığı zararın karşılanması için 560 bin avroluk tazminat davası açtı.

İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından genç kuşak tiyatro topluluklarını ve sahne sanatları üreticilerini destekleme amacıyla verilen 700.000 lira değerindeki 2026 Gülriz Sururi-Engin Cezzar Tiyatro Teşvik Ödülü, Çıplak Ayaklar Kumpanyası ile ACT Project arasında paylaştırıldı.

• Ayrıntılar: Çıplak Ayaklar Kumpanyası, çağdaş dans ve dans tiyatrosu alanındaki üretimleri ile genç dansçıların gelişimine katkıları nedeniyle; ACT Project ise çocuk ve gençlik tiyatrosunda nitelikli ve sürdürülebilir üretim modeli oluşturma hedefiyle 2018’den bu yana verilen ödüle değer görüldü.

Bologna Üniversitesi, Umberto Eco’nun ölümünün 10. yılında 32.000'den fazla kitaptan oluşan kişisel kütüphanesini Biblioteca Eco adıyla araştırmacıların erişimine açtı; kütüphanede, yazarın evindeki raf düzeni ve çalışma biçimi de büyük ölçüde yeniden oluşturuldu.

• Ayrıntılar: Koleksiyon; felsefe, göstergebilim, Ortaçağ tarihi, edebiyat ve dilbilim başta olmak üzere Eco’nun ilgi alanlarını yansıtan eserlerin yanı sıra çizgi roman ve polisiye romanları da içeriyor. İlerleyen dönemde, Eco’nun yaklaşık 11 bin ciltlik ikinci kitap koleksiyonunun da Bologna’ya taşınması planlanıyor. Ziyaretler ve kitaplardan yararlanmak için rezervasyon yapılması gerekiyor.

Booker Ödülü editörleri, yaz aylarında okunabilecek 10 romandan oluşan özel bir seçki yayımladı; listede Booker ve Uluslararası Booker tarihinde ödül kazanmış ya da kısa ve uzun listelerde yer almış eserler bulunuyor.

• Ayrıntılar: Seçkide Hot Milk (Deborah Levy), Moon Tiger (Penelope Lively), Flights (Olga Tokarczuk), Skios (Michael Frayn), The Electric Michelangelo (Sarah Hall), Redhead by the Side of the Road (Anne Tyler), The Summer Before the Dark (Doris Lessing), The Children of Dynmouth (William Trevor), I Live in the Slums (Can Xue) ve The Hand That First Held Mine (Maggie O'Farrell) yer alıyor.

Lily Allen belgeseli geliyor: Prime Video, şarkıcı Lily Allen'ın yedi yıl aradan sonra yayımladığı beşinci stüdyo albümü West End Girl ve devam eden turnesiyle eşzamanlı olarak sanatçının yaşamı ve kariyerini konu alan bir belgesel hazırladığını, ismi henüz açıklanmayan yapımın 2027'de yayımlanacağını açıkladı.

• Ayrıntılar: Ödüllü belgesel yönetmeni Mat Whitecross'un (Oasis: Supersonic, Coldplay: A Head Full of Dreams) yönettiği film, Allen'ın "MySpace Kraliçesi" olarak müzik endüstrisinde yükselişinden günümüzdeki kariyerine uzanan yolculuğunu anlatacak. Belgeselde, sanatçıyı yakından tanıyan isimlerle yapılan röportajlar da yer alacak.

Faith No More 10 yıl sonra sahnelere dönüyor: Faith No More, yaklaşık 10 yıl aradan sonra yeniden biraraya geldiğini duyurdu; grup, Ocak-Şubat 2027'de System of a Down ile birlikte Avustralya ve Yeni Zelanda'da dört stadyum konseri verecek.

• Bilgi notu: Faith No More, Haziran ayında paylaştığı gizemli bir mesajın ardından dönüşünü 26 Temmuz'da System of a Down'la ortak bir Instagram paylaşımıyla doğruladı. Daha önce 2020 ve 2021 için planlanan dönüş turneleri pandemi ve solist Mike Patton'ın ruh sağlığı sorunları nedeniyle iptal edilmişti.

'The Odyssey' X'e düştü: Christopher Nolan'ın gişede rekortmeni filmi The Odyssey'nin yüksek kaliteli korsan kopyası, X platformunda izinsiz olarak paylaşıldı ve gönderi 3 milyondan fazla görüntülenme aldıktan sonra ilgili hesap platformdan kaldırıldı.