aposto-logo
TR
TREN
Bültenler
Radyo
Üyelik

Bültenler

Radyo

Aposto Üyelik

Aposto Hakkında

Kategoriler

🔴 Canlı Gündem

Gün boyunca ekonomi, iş dünyası, teknoloji, politika ve sanat gündeminin en önemli hikayeleri. Kısa, yalın, öz.

Son Güncelleme: 17 Mayıs, 13:32

17 Mayıs Cuma gününden herkese merhaba.

Gün boyunca ekonomi, iş dünyası, teknoloji, politika ve kültür-sanat gündeminin en önemli maddelerini anbean takip edebileceğiniz Canlı Gündem'e hoş geldiniz. 

İyi günler.

PİYASALAR & EKONOMİ

•   TÜİK'in açıkladığı verilere göre işsizlik oranı 2024'ün ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 0,1 puanlık düşüşle %8,7 oldu. 

  • Dahası: Mevsim etkisinden arındırılmış istihdam oranı %49,3 olarak kaydedilirken genç nüfusta mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı ise %15,6 olarak açıklandı.

•   2023 yıl sonu itibarıyla Türkiye'nin toplam nüfusu 85,3 milyon iken 15-24 yaş grubundaki genç nüfus ise 12,8 milyon kişi oldu. Verilere göre nüfusun %15,1'ini oluşturan genç nüfusun oranı, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en düşük seviyesine geriledi.

  • Perspektif: Türkiye'deki genç nüfus oranının, %10,6 ortalamaya sahip AB üyesi 27 ülkeninkinden daha yüksek olduğu görüldü.

•   TCMB Mayıs ayı piyasa katılımcıları anketine göre 2024 yıl sonu enflasyon beklentisi %44,16'dan %43,64'e gerileyerek Merkez Bankası'nın %38 hedefinin üzerinde kaldı. Katılımcıların yıl sonu Dolar/TL kuru beklentisi de 40,01'den 38,78'e geriledi.

•   Türkiye, İsrail ile dış ticaret faaliyetinin tamamen durduğunu bildirirken, İsrail de karara misilleme olarak Türkiye ile serbest ticaret anlaşmasını feshederek, Türkiye'den ithal edilen ürünlere %100 gümrük vergisi getireceğini açıkladı.

•   Avrupa Merkez Bankası (ECB) Yönetim Kurulu Üyesi Isabel Schnabel, Temmuz ayında peş peşe ikinci bir faiz indirimi yapılmasının erken gevşeme riski yaratacağını, mevcut veriye göre bunun gerekli olmadığını söyledi. Schnabel'in de desteklediği Haziran'daki faiz indirimi kararınaysa kesin gözle bakılıyor.

  • Dahası: Perşembe günü ayrı ayrı konuşan Cleveland Fed Başkanı Loretta Mester, New York Fed Başkanı John Williams ve Richmond Fed Başkanı Thomas Barkin, enflasyonun %2 hedefine ulaşmasının daha uzun sürebileceğini savunarak faiz oranlarını düşürmek için acele etmediklerini belirtti.

•   Nisan'da bir önceki yılın aynı ayına göre %11,8 azalarak 75 bin 569 olan konut satışları, Mayıs 2021'den beri en düşük seviyesine geriledi. TÜİK verilerine göre satış adedinin en fazla olduğu iller sırasıyla yaklaşık 12 bin ile İstanbul, 6 bin ile Ankara ve 4 bin ile Antalya oldu.

•   TÜİK, "İstatistiklerle Gençlik 2023" araştırmasında gençlerin %75,2'sinin işinden, %47,8'inin de elde ettiği gelirden memnun olduğu öne sürüldü. Gençlerde işsizlik oranı 2022'de %19,4 iken 2023'te %17,4 olarak hesaplandı.

  • Öte yandan: "Türkiye Sağlık Araştırması" sonuçlarına göre boy ve kilo değerleri kullanılarak hesaplanan vücut kitle endeksi (BMI) incelendiğindeyse genç nüfusun 2019 yılında %4,6 olarak kaydedilen obezite oranının 2022'de %5'e yükseldiği görüldü.
İŞ DÜNYASI & TEKNOLOJİ

•   Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Çin merkezli otomobil üreticileri BYD ve Cherry ile Türkiye’de yatırım yapma planları doğrultusunda ileri düzey görüşmeler yürüttüklerini açıkladı

  • Ayrıntılar: Bloomberg’e konuşan Kacır ayrıca, bakanlığın hâlihazırda 4 farklı Çin merkezli markayla Türkiye’de üretim yapmaları için görüşme halinde olduğuna işaret etti.

•   Sosyal medya platformu Reddit, OpenAI ile yeni bir işbirliği yaptığını açıkladı. Anlaşma kapsamında ChatGPT, Reddit’teki içeriklere erişim hakkı elde edecek. İşbirliği, Reddit’e yapay zeka destekli yeni özelliklerin entegre edilmesinin de önünü açacak.

  • Bir adım geriden: Reddit, Mart ayındaki halka arzından hemen önce Google ile de benzer bir işbirliğine imza atmıştı. Anlaşma kapsamında Google, kendi yapay zeka modellerini eğitmek için gerçek zamanlı olarak Reddit içeriklerine erişim sağlayabiliyor.

•   Japonya merkezli elektronik devi Toshiba'nın, ülkedeki çalışan sayısının yaklaşık %6'sına karşılık gelen 4 bin personelini işten çıkaracağı bildirildi

  • Açıklamalar: Toshiba CEO'su Şimada Taro, "acı verici bir karar" şeklinde nitelediği işten çıkarmalara yönelik "Toshiba'nın, bir 100 yıl daha hayatta kalması için bu gerekli" açıklamasında bulundu.

•   Rockstar Games'in çatı şirketi Take-Two Interactive, Vice City'de geçecek olan Grand Theft Auto VI’nın 2025 sonbaharında yayımlanacağını duyurdu.

•   Ticaret Bakanlığı, artık yurt dışından hediye amacıyla da olsa ve vergileri ödense dahi ikinci bir telefonun getirilemeyeceğini açıkladı. Düzenleme kapsamında yolcular, kendi kimlik numaralarına kayıtlı bir hatla kullanılması kaydıyla üç takvim yılında bir yurt dışından yalnızca 1 adet telefon getirebilecek.

  • Önemli ayrıntı: Düzenlemeye aykırı olarak getirilen telefonlar, 3 ay süreyle gümrük depolarında saklanacak. Bu süre içerisinde ilgili yolcu tekrar yurt dışına çıkarsa gidiş sırasında depodan cihazı teslim alabilecek.

•   ABD'li LIFT Aircraft şirketinin geliştirdiği uçan araba “Hexa”, Japonya'nın Tokyo şehrinde ilk gösteri uçuşunu gerçekleştirdi. 18 adet pervane yardımıyla havada 15 dakika kalabilen Hexa, 250 kiloya kadar ağırlık taşıyabiliyor.

DÜNYA

•   Fransa'da İçişleri Bakanı Gerald Darmanin, bir sinagogu ateşe vermeye çalışan kişinin polis tarafından öldürüldüğünü açıkladı. AFP'ye konuşan bir görgü tanığı, bıçak ve demir bir çubuk taşıyan adamın polise yaklaştığını ve vurulduğunu belirtti.

•   İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Gazze sınırı yakınlarında basın mensuplarına açıklamalarda bulundu. Netanyahu, Tel Aviv yönetiminin saldırıları sonrası Gazze’nin idaresi konusunda ayrışma yaşadığı Savunma Bakanı Yoav Gallant ile yüz yüze görüşeceğini söyledi.

  • Dahası: Savunma Bakanı'na hala güvenip güvenmediği ve kendisiyle birlikte çalışıp çalışamayacağı sorulan Netanyahu, "Eğer Savunma Bakanı'nın dün söylediklerinden bahsediyorsanız, ona söyleyeceklerimi ilk olarak yüz yüze söyleyeceğim, burada değil" cevabını verdi.

•   Beyaz Saray Sözcüsü Karine Jean-Pierre, Gazze'ye ulaştırılan insani yardımların yetersiz olduğunu ancak Gazze açıklarında ABD'nin konumlandırdığı geçici limanın devreye girmesiyle, bölgeye daha fazla insani yardımın ulaşacağını söyledi.

  • Dahası: İsrail'in Gazze'yi yeniden işgal etmesini desteklemediklerini ifade eden Jean-Pierre, bölgede Hamas yönetiminin de olmasını istemediklerini belirtti. ABD'li sözcü, İsrail Başbakanı Netanyahu'nun ateşkes ve insani yardımlar konusunda "kendi siyasi çıkarları ve geleceği" için ağır davrandığı şeklindeki soruya ise net bir yanıt vermekten kaçındı.
TÜRKİYE

•   Kamuda uygulanacak tasarruf tedbirleriyle ilgili Cumhurbaşkanlığı genelgesi Resmî Gazete'de yayımlandı

  • Yerli araç detayı: Genelge ile birlikte kamu kurumlarına Togg ya da %40 yerli katkısı bulunmayan (ithal) araç alımı da 3 yıl süreyle yasaklandı. Togg alımı ise ancak mevcut araçların tasfiyesi ile mümkün olabilecek.
  • Lojmanlar satılabilir: Tasarruf paketiyle birlikte yargı ve güvenlik mensuplarının kullandıkları hariç tüm kamu lojmanlarının ek tesisleriyle birlikte ihaleye çıkılarak satışı da gündeme geldi.

•   İBB Başkanı İmamoğlu, Cumhuriyet'ten Barış Pehlivan'a verdiği röportajda eski CHP Genel Başkanı Kılıçdaroğlu'nun “Sarayla müzakere olmaz, mücadele olur” görüşünü eleştirdi: 

"Enflasyon-faiz ilişkisi gibi bir şey. Müzakeresiz mücadele olur mu? En güzel mücadele münazara ile olur. Partimiz iki kez İstanbul’da kazandı. Müzakere demek ki kazandırıyor. Ben tam aksine, müzakereyi artırmaktan yanayım."

  • Ayrıca: İmamoğlu, İBB Mali Hizmetler Daire Başkanı'nın İGDAŞ başta olmak üzere İBB iştiraklerinin özelleştirileceği yönündeki açıklamaları konusunda "özelleştirme değil, halka arz olabilir" vurgusunda bulunarak konunun henüz masaya yatırılmadığını belirtti. İmamoğlu, "Haddini aşan bir açıklama" yorumunda bulundu.

•   Hürriyet yazarı Abdulkadir Selvi, Osman Kavala’nın tutukluluğunun devam etmesiyle ilgili kaleme aldığı yeni yazıda, “Bir yandan yumuşama siyaseti derken öbür taraftan kavga devam ederse bu süreç ölü doğar. Yumuşama siyasetinin sabote edilmemesi için zamanın ruhuna uygun adımların atılması gerekiyor” dedi.

  • Bir adım geriden: Abdülkadir Selvi, Osman Kavala'nın cezaevinde tutulmasının AK Parti'ye bir katkısı olmadığını yazmış ve "yeniden yargılanma formulünden" bahsetmişti. Osman Kavala’nın avukatı da yeniden yargılama süreci için talepte bulunmuş, ancak İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi bu talebi oybirliğiyle reddetmişti.

•   28 Şubat davası hükümlüsü eski generaller Çevik Bir, Çetin Doğan, Erol Özkasnak, Fevzi Türkeri, Yıldırım Türker, Cevat Temel Özkaynak ve Aydan Erol'un da aralarında bulunduğu 14 hükümlünün kalan cezaları "sürekli hastalık ve kocama hâli nedeniyle" Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kaldırdı. Karar Resmî Gazete'de yayımlandı.

KÜLTÜR-SANAT

•   Furiosa: Bir Mad Max Destanı (Furiosa: A Mad Max Saga), dünya prömiyerini Cannes Film Festivali’nde yaptı.

  • Kıyafet zorunluluğu: Festivalin internet sitesinde galaya katılacakların "papyonlu bir smokin veya gece elbisesi" giymeleri gerektiği söylenmesine rağmen, festivale beyaz bir gömlek, ceket ve siyah bir pantolonla katılan Chris Hemsworth'ün kıyafet kuralını ihlal ettiği görüldü.

•   TRT ekranlarının unutulmaz yarışma programı “Evet-Hayır"da yarışmacıları Mehter Marşı ile sahneye davet ederek İzmir Marşı ile göndermesiyle tanınan sunucu Erkan Yolaç, 89 yaşında vefat etti. Uzun süredir tedavi gören Yolaç'ın ölüm nedeni çoklu organ yetmezliği olarak açıklandı.

•   Ayasofya Tarih ve Deneyim Müzesi ile Efes Deneyim Müzesi, 18-26 Mayıs'taki Müzeler Haftası'nda ziyaretçilerini %50 indirimli ağırlayacak. 

  • Ayrıntılar: Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, her gün 09.00-19.00 saatlerinde açık olan Ayasofya Tarih ve Deneyim Müzesi, 18 Mayıs Müzeler Günü'nde 21.00'e kadar ziyaret edilebilecek.

•   Aralarında Sharon Stone, Stephen Fry ve Liam Neeson'ın da bulunduğu Hollywood oyuncuları, hakkındaki cinsel taciz suçlamaları nedeniyle 2017'den bu yana hiçbir projede yer verilmeyen Kevin Spacey'in oyunculuğa geri dönmesi için destek açıklaması yaptı.

  • Bir adım geriden: Oscar'lı Spacey, yetişkin olmayan dört erkeğe yönelik cinsel saldırı dahil olmak üzere 12 suçla yargılanmış ancak suçsuz bulunmuştu.
ALTERNATİF GÜNDEM

•   Teknik direktör Fatih Terim, matematiksel olarak şampiyonluk şansını yitiren Yunanistan ekibi Panathinaikos'tan ayrıldığını açıkladı. 

  • Bir adım geriden: "Seçil Erzan Fonu" davasında, savcılığın Fatih Terim'in banka hesapları hakkında 15 Aralık'ta teknik inceleme başlatmasının ardından Terim 26 Aralık'ta Yunan ekibiyle anlaştığını açıklamıştı.

•   Üzerinde MS 4. yüzyıla ait İrlanda dilinde yazılar bulunan 1.600 yıllık taş, İngiltere'deki bir bahçede bulundu. Coventry'deki Herbert Sanat Galerisi ve Müzesi'ne bağışlanan taş, Nisan 2025'e kadar sergilenecek.

The Independent

•   Almanya’da kendini klonlarken fosilleşen yılanyıldızı örneği bulundu. Bulgular, yılanyıldızlarının en az 150 milyon yıldır bölünerek ürediğini gösterdi. Kalıntıyı inceleyen bilim insanları, fosilin hâlâ yaşayan Ophiactidae familyasının bulunan en eski mensubu olduğu sonucuna vardı.

  • Bir adım geriden: Daha önceki çalışmalarda da bir uzvunu yenileyen denizyıldızı örneklerine rastlanmıştı. İsviçre'de bulunan bir yılanyıldızının birden fazla kolunu yenilerken fosilleştiği görülmüştü.

OKUMAYA DEVAM EDİN

Quando AIQuando AI

HİKAYE

ÜYELERE ÖZEL

OpenAI’da yeni bir yönetim krizinin çanları mı çalıyor?

OpenAI, hafta başında düzenlediği etkinlikte duyurduğu yeniliklerle haftanın en çok konuşulan teknoloji şirketi oldu. Etkinlik sonrası OpenAI kurucularından Ilya Sutskever, şirketteki görevinden ayrıldığını açıkladı. Sutskever, geçen yıl CEO Sam Altman’ın kovulmasında da önemli rol oynamıştı.

Doğa Yurduneri

·

18 May 2024

Aposto GündemAposto Gündem

HİKAYE

Ciğerimiz kalmamıştır: Mahalleler ve zamanlar arası sakatat rehberi

Dîvânu Lugâti't-Türk’te Kaşgarlı Mahmud diyor ki, nasıl ciğere sirke ve hardal dökülünce kabarıyorsa, sevgi ateşi tutuşursa, ciğer ve yürek de öyle kavruluyormuş. Aradan bin yıl geçti. Ciğeri ve yüreği kavuran nice ateşler yandı, buna rağmen sakatat muhabbetimiz bitmedi.

Ayça Örer

·

18 May 2024

Aposto GündemAposto Gündem

HİKAYE

'Sofraların en iki kolay çorbası': Cümle vurgusuyla değişen anlam

Konuşma sırasında sırasızlığı ve anlatım bozukluğunu önleyen, cümlenin anlamına göre önemi belirtilmek istenen sözcüğün, daha belirgin ve baskılı olarak söylenmesine veya cümle içinde yerinin değiştirilmesine “cümle vurgusu” diyoruz. Cümle vurgusu, sözcüklerin asıl vurgularından daha kuvvetli olan vurgudur. Anlamda farklılık yarattığı için bu vurguya “mantık vurgusu” da deniyor.

Suha Çalkıvik

·

17 May 2024

Punto Punto

HİKAYE

Şampiyonu belirleyen Galatasaray-Fenerbahçe derbileri

Pazar akşamı oynanacak Galatasaray-Fenerbahçe maçı tarihe şampiyonluğun ilan edildiği nadir derbilerden biri olarak geçebilir.

Punto Punto

HİKAYE

Caster Semenya'nın kendi olma yarışı

Kariyerinin ilk gününden beri doğuştan getirdiği özellikleri sebebiyle hedefte olan Güney Afrikalı koşucu Caster Semenya, bu hafta yine AİHM'de hak mücadelesi veriyordu.

Pareto SürdürülebilirlikPareto Sürdürülebilirlik

HİKAYE

ÜYELERE ÖZEL

GYİAD Sürdürülebilirlik Zirvesi'nden notlar

Sürdürülebilirlik konusunu bireysel, toplumsal, çevresel yönlerden irdeleyen GYİAD Sürdürülebilirlik Zirvesi'nden bize neler kaldı?

Gökçe Gülcüler

·

17 May 2024

Pareto SürdürülebilirlikPareto Sürdürülebilirlik

HİKAYE

ÜYELERE ÖZEL

Sürdürülebilir şehirler ve yüksek binalar İstanbul'da mercek altına alındı

Sürdürülebilir şehirler için yüksek binaların rolü ve önemi, İstanbul'da düzenlenen Yüksek Binalar ve Kentsel Habitat Konseyi (CTBUH) Avrupa Konferansı'nda tartışıldı. CTBUH Türkiye Temsilcisi İlayda Öner ile daha yaşanabilir şehirler ve yüksek binalar üzerine konuştuk.

17 May 2024

EXANTEEXANTE

HİKAYE

Borsa İstanbul’da arbitraj çekiciliğini koruyor mu?

Sermaye maliyetinin artmasıyla Borsa İstanbul tarafındaki hisse vadeli arbitrajlarda kazanç da cazibesini kaybetti. Maliyetlerin aşağıya gelmesiyle tekrardan arbitraj getirileri canlanabilir.

Eren Kuru

·

17 May 2024

Aposto GündemAposto Gündem

HİKAYE

Bir Robert Fico profili: Slovakya Başbakanı neden eleştiriliyordu?

Silahlı saldırıda ağır yaralanan Slovakya Başbakanı Robert Fico, hayati tehlikeyi atlattı, ancak sağlık durumu ciddiyetini koruyor. Peki Robert Fico kimdi ve 71 yaşında, örgüt bağlantısı bulunmadığı açıklanan suikastçının motivasyonu neydi?

16 May 2024

SpektrumSpektrum

HİKAYE

'Etki ajanlığı' bilmecesi: Bir gün herkes ajan olabilir?

9. Yargı Paketi taslağında yer alan bir düzenleme, sivil toplum çalışanları ve sosyal medya kullanıcıları için yargılanmanın yolunu açabilir. Tasarının belki de en tehlikeli tarafı, barındırdığı muallak ifadeler. "Etki ajanlığı" diye isimlendirilen bu düzenlemenin bir benzeri bu hafta Gürcistan'da büyük protestolara sebep olmuştu.