İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu üyesi Alaeddin Borucerdi, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen bazı gemilerden 2 milyon USD'lik geçiş ücret aldığını açıkladı.

• Ayrıca: İran Meclisi, Hürmüz Boğazı'ndan geçen tüm gemilere geçiş ücreti ve vergi uygulanmasını öngören bir yasa tasarısını da incelemeye aldı. Konuyla ilgili açıklamada bulunan İran Milletvekili Somayeh Rafiei, "Boğazın güvenliği İran tarafından güç, otorite ve ihtişamla sağlanacak ve ülkeler bunun karşılığında vergi ödemek zorundadır" ifadelerini kullanırken, Meclis Ekonomi Komisyonu Üyesi Saeed Rahmatzadeh, boğazdan geçiş ücreti toplamanın uluslararası uygulamada normal bir adım olduğunu ve parlamentonun bunu yasalaştırmaya hazır olduğunu belirtti.
• Cep bilgisi: Lloyd’s List verilerine göre şu ana kadar en az 9 gemi Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yaptı ve bunlardan en az bir tanesi 2 milyon USD geçiş ücreti ödedi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı 2 gün içinde açmaması halinde ülkenin en büyük elektrik santrallerinin vurulacağını ifade etti.

• Tepkiler: Trump’ın açıklamasına karşılık veren İran Devrim Muhafızları, ABD’nin bu tehdidi hayata geçirmesi halinde Hürmüz’ün tamamen kapatılacağını, Körfez’de ABD ile bağlantılı olan enerji ve su altyapı tesislerinin hedef alınacağını, ayrıca ABD sermayeli şirketlerin de meşru hedef sayılacağını duyurdu.

ABD Hazine Bakanlığı, denizde bekleyen İran petrolü ve petrol ürünlerinin satışına 30 günlüğüne geçici izin verdi; bu adımla birlikte 140 milyon varil petrolün piyasaya sürülmesi bekleniyor.

• Ayrıntılar: Bakanlık açıklamasına göre düzenleme, yalnızca 20 Mart itibarıyla tankerlere yüklenmiş olan ham petrolü kapsayacak ve 19 Nisan’a kadar geçerli olacak. Yeni üretim ya da yeni yüklemeler izin kapsamı dışında bırakılırken, Küba, Kuzey Kore ve Kırım gibi bazı bölgeler de kapsam dışında kalacak.

• Cep bilgisi: Vortexa verilerine göre İran, savaş öncesinde 170 milyon varil ham petrolü tankerlerde ve yüzen platformlarda bekletiyordu. Buna ek olarak İran, 15-20 Şubat tarihleri arasında petrol ihracatını normal seviyenin üç katına çıkarmış ve karadaki petrol stoklarını azaltmıştı.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Hürmüz krizinin petrol piyasasında yarattığı baskıyı yalnızca stratejik rezerv salımıyla hafifletmenin yeterli olmayacağını belirterek evden çalışmanın teşvik edilmesi, karayollarında hız sınırlarının en az 10 km/s düşürülmesi ve alternatif ulaşım mümkünse hava yolculuğundan kaçınılması gibi 10 maddelik bir talep azaltma önerisi listesi yayımladı.

• Ayrıca: IEA resmi açıklamasında, önerilerin özellikle küresel petrol talebinin yaklaşık %45’ini oluşturan karayolu taşımacılığına odaklandığını, ancak havacılık ve sanayide de acil önlemler alınması gerektiğini belirtti.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilerin ardından özellikle Mersin, İskenderun ve İran’a yakın limanlarda yük artışı beklediklerini söyledi.

• Ayrıntılar: Türkiye’nin bölgesel lojistik akışta daha kritik bir rol üstlenebileceğine işaret eden Uraloğlu, Kalkınma Yolu ve Orta Koridor projelerinin güvenli ve kesintisiz ticaret açısından önemine vurgu yaptı.

ABD Başkanı Trump'ın "Hürmüz Boğazı’nın 48 saat içinde tamamen açılmaması hâlinde İran'daki tüm enerji santrallerini hedef alacaklarına" dair tehdidine yanıt veren İran ordusu, ABD’nin Ortadoğu’daki ekonomik çıkarlarının tamamen yok edilmesini amaçlayan "büyük cihat için her şeyin hazır olduğunu" belirtti.

• Ayrıntılar: Bu kapsamda, İran'daki enerji santrallerinin vurulması hâlinde İsrail'in tüm enerji altyapısı ve bilgi teknolojisi tesislerinin yanı sıra bölgede ABD ortaklığındaki tüm şirketlerin ve ABD üssüne ev sahipliği yapan ülkelerin elektrik santrallerinin "meşru hedef" olacağı vurgulandı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran'ın ülkenin güneyindeki Arad'a yönelik düzenlediği misilleme operasyonlarının ardından yaptığı açıklamada daha fazla ülkenin İran'a karşı savaşta kendilerine katılması gerektiğini savundu.

• Bir adım geriden: İsrail acil yardım servisi Kızıl Davut Yıldızı, İran'ın Arad'daki misillemesinde 84 kişinin yaralandığını duyurmuştu. İran'ın Dimona'ya düzenlediği saldırıda da onlarca kişinin yaralandığı bildirilmişti.

Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, İran savaşı kaynaklı enerji şokları enflasyon görünümünü daha da bozarsa Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) Nisan ayı toplantısında bir faiz artışını değerlendirebileceğini söyledi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı (VDK), şirket ortağı olan, yüksek tutarlı lüks harcama yapan ancak buna uygun gelir bildirmediği tespit edilen 16 bin 300 mükellefe tebligatta bulunacak.

• Ayrıca: Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin yeni analiz metotları kullanılarak genişletildiğini belirterek "Bu çalışmalar, vergisini doğru ve zamanında ödeyen mükelleflerin haklarını korumayı ve kayıt dışılıkla etkin mücadeleyi amaçlıyor. Tüm mükelleflerimizi, yükümlülüklerini doğru ve zamanında yerine getirmeye davet ediyoruz" mesajını verdi.

Özel kredi piyasasında likidite baskılarına dair kaygılar artarken Blackstone'un özel kredi fonu BCRED, Şubat ayında %0,4 düşüşle üç yılı aşkın sürenin ardından ilk aylık kaybını kaydettiğini açıkladı.

• Perspektif: Aynı dönemde kaldıraçlı kredi piyasası da %0,8 geriledi. BCRED en son Eylül 2022’de %1,3'lük kayıpla negatif performans sergilemişti.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, hemofili, kan ürünü ve alerji aşısı başta olmak üzere diyabet, enfeksiyon, enzim eksikliği ve bağışıklık hastalıklarını kapsayan, farklı tedavi alanlarına yönelik 36 ilacın SGK’nın geri ödeme listesine eklendiğini açıkladı.

Yaklaşık 50 yıldır sahnelerde olan flamenko-pop'un güçlü temsilcisi Gipsy Kings, “Viva El Arte” (Yaşasın sanat) turnesi kapsamında 3 Temmuz’da İzmir, 4 Temmuz’da İstanbul ve 5 Temmuz’da Ankara’da dinleyicileriyle buluşacak.

Japonya Dışişleri Bakanı Motegi Toşimitsu, Ortadoğu'da ateşkes sağlanırsa Hürmüz Boğazı'nda mayın temizleme operasyonlarına asker gönderebileceklerini söyledi.

• Ayrıntılar: Ülkesinin "mayın temizleme teknolojisinin dünyada en üst seviyede" olduğunu belirten Toşimitsu, geçen hafta Başbakan Takaiçi Sanae ile Trump'ın yaptığı görüşmede ABD'ye "belirli bir söz" verilmediğini vurguladı.
• Cep bilgisi: Japonya'nın petrol tüketiminin yüzde 90'ı başta Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri olmak üzere Ortadoğu ülkelerine bağlı.

📚 Spektrum'da Behlül Özkan, Hürmüz Boğazı'nda kilitlenen dünya ekonomisini bekleyen olası senaryoları kaleme aldı.

🤔 Neyi merak ediyoruz? Angst'ta Ayça Örer, çoğunlukla ekonomik şartların gündeme getirdiği "Dedenizle ev arkadaşı olur muydunuz" sorusunu özneleriyle konuşuyor.

🏛️ Nereyi geziyoruz? Antik kentleri... Ama neden? Soli'de Metin V. Bayrak, yıkıntıların arasında antik kent imgesinin peşinden gidenlerin muradına dair yazdı.

İstanbul'un Fatih ilçesine bağlı Ayvansaray Mahallesi Ebe Sokak'ta doğalgaz kaynaklı olduğu değerlendirilen patlamada bitişik yapıda inşa edilen iki binada çökme meydana geldi.

• Ayrıntılar: Enkaz altında kalan bir kişi hayatını kaybetti, göçükten çıkarılan biri ağır yaralı on kişinin tedavisi sürüyor. Patlama sonucu çevre binalarda da hasar yaşandı.

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, topraklarındaki kara harekatını sürdüren İsrail'in işgalini derinleştirmek için ülkenin güneyindeki hayati öneme sahip köprüleri hedef aldığını söyledi ve "Bu, insani yardımın ulaştırılmasını engellemekte ve bir tampon bölge oluşturma, işgali sağlamlaştırma ve İsrail'in Lübnan topraklarına yayılmasını kolaylaştırma yönündeki şüpheli bir planın parçasıdır" dedi.

• Öte yandan: İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, Lübnan'ın güneyinde ön cephe köylerindeki evleri ve Litani Nehri üzerindeki tüm köprülerin yıkımını hızlandıracaklarını açıklayarak "Gazze'de Refah ve Beyt Hanun'da uyguladıkları modeli tekrarlayacaklarını" söyledi. İki bölge de tamamen yerle bir edilmişti.

İstanbul'da Yenikapı Meydanı'nda düzenlenen Nevruz mitinginde konuşan DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, çözüm sürecinde artık somut adım atılmasını beklediklerini ifade etti ve "Amed’in barış talebi, İstanbul’daki demokrasi talebinin kendisidir. Amed’in barışının, İstanbul'un demokrasisinin yeri, mahkeme salonları olamaz" diyerek Ekrem İmamoğlu, Selahattin Demirtaş, Figen Yüksekdağ gibi isimlerin tutukluluğuna dikkat çekti.

• Ayrıca: Hatimoğulları, mitingde mesajı da okunan Abdullah Öcalan'ın "özgür yaşar ve özgür çalışır bir pozisyona gelmesi gerektiğini" söyleyerek "2025'te silahlar bırakıldı, 2026 yılında milyonlarla barışın ve demokrasinin meşalesini yakacağız hep beraber" ifadelerini kullandı.
• Öte yandan: Pazar günü düzenlenen Nevruz mitinglerine Ankara, İzmir, Adana, Van, Batman, Eskişehir'in de aralarında olduğu çok sayıda kentte on binlerce kişi katıldı.

İstanbul Ümraniye'de silahlı saldırıda öldürülen 21 yaşındaki futbolcu Kubilay Kaan Kundakçı cinayetinde gözaltı sayısı 10'a yükseldi.

• Ayrıntılar: Olaya ilişkin türkücü İzzet Yıldızhan ve saldırıyı düzenlediği iddia edilen Alaattin Kadayıfçıoğlu'nun babası iş insanı Bilal Kadayıfçıoğlu dün gözaltına alındı.

Rusya, Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssü'nde onarılan rampadan Soyuz roketi fırlatarak Uluslararası Uzay İstasyonu'na uçuş kapasitesini aylar sonra yeniden kazandı.

• Ayrıntılar: Progress MS-33 kargo uzay aracının 24 Mart’ta istasyona kenetlenmesi bekleniyor. Fırlatma rampası, Kasım ayındaki bir Soyuz görevinde ağır hasar almıştı.

Milyarder Elon Musk, ABD'de bütçe krizinin uzaması nedeniyle maaşlarını alamayan Ulaşım Güvenlik İdaresi'ne bağlı 50 bin havalimanı güvenlik görevlisinin ücretlerini karşılayacağını açıkladı.

• Ayrıntılar: Konuya dair henüz Ulaşım Güvenlik İdaresi ve bağlı bulunduğu İç Güvenlik Bakanlığı'ndan açıklama yapılmadı. Güvenlik görevlileri son altı ay içinde ikinci kez maaş kesintisiyle karşı karşıya kalırken kesintiler, havalimanlarında ciddi aksaklıklara neden oluyor.
• Bir adım geriden: Önceki hükümet kapanması sırasında da bir bağışçının asker maaşları için 130 milyon dolar sağladığı açıklanmıştı.