Türkiye’nin ilk bağımsız çoklu aile ofisi Karman Beyond’un Kurucusu ve Genel Müdürü Özge Doğan, Türkiye’de servet yönetim dönüşümünün neden hızlandığını, Türkiye’de servet sahibi ailelerin hangi yeni ihtiyaçlarla karşı karşıya kaldığını ve aile ofisi modelinin bu boşluğa nasıl yanıt vermeye çalıştığını Aposto okurları için anlattı.

Türkiye’de servet yönetimi son yıllarda sessiz ama güçlü bir kırılma yaşıyor. Girişim ekosisteminde art arda gelen çıkışlar, köklü aile şirketlerinde hızlanan dönüşüm ve yeni kuşağın karar süreçlerinde daha görünür hale gelmesi, oluşan servetlerin yalnızca büyütülmesini değil, aynı zamanda korunmasını ve doğru yapılandırılmasını da gerektiriyor.

Bu değişim, Türkiye’de uzun süredir geri planda kalan aile ofisi modelini de pek çok insan için daha görünür hale getiriyor. Çünkü birçok aile için mesele artık sadece hangi varlığa yatırım yapılacağı değil, şirket servetiyle aile servetinin nasıl ayrıştırılacağı, yeni neslin bu yapıya nasıl dahil edileceği ve karar alma süreçlerinin nasıl daha sağlıklı bir zemine oturtulacağı noktasına evriliyor.

YAZININ DEVAMI

OpenAI’ın, NVIDIA ile işbirliği içinde İngiltere’de kurmayı planladığı yapay zeka odaklı altyapı projesi Stargate UK’i durdurma kararı aldığı bildirildi.

• Ayrıntılar: Şirket, geçen yıl İngiltere hükümetiyle stratejik bir işbirliği yapmış ve Eylül ayında Stargate UK projesini duyurmuştu. Stargate UK, hükümetin en gelişmiş yapay zeka modellerini bölgedeki veri merkezlerinde yerel olarak çalıştırmasını mümkün kılacaktı. Bloomberg’ün haberine göre şirket, yüksek enerji maliyetleri ve yasal düzenlemelere ilişkin sıkıntılar nedeniyle projeyi askıya aldı.

Şirketler, yıllardır mali tablodaki kötü gidişat, aşırı istihdam ve büyük bir müşterinin kaybı gibi pek çok farklı nedenden dolayı toplu işten çıkarma yapıyor. Fakat son dönemlerde birçok şirket, işten çıkarmalarda tek bir faktöre referans vermeye başladı: Yapay zeka. Analistler ise bu şirketlerin yapay zekayla toplu işten çıkarmaların perde arkasında olup bitenleri örtbas ediyor olabileceğine işaret ediyor.

Şirketler, pek çok farklı nedenden dolayı toplu işten çıkarma yapabilir: Mali tablodaki kötü gidişat, aşırı istihdam, ek gümrük vergileri, artan maliyetler ya da büyük bir müşterinin kaybı… Tüm bu nedenler, yıllardır işten çıkarma açıklamalarının ana gerekçe noktalarından oldu.

• Fakat son dönemlerde pek çok şirket, işten çıkarmalarda tek bir faktöre referans yapıyor: Yapay zeka. Yalnızca son üç yıldır baskın bir biçimde hayatımızda olan bu teknolojinin büyük dönüşümler yaratacağını öngören CEO’lar, arka arkaya binlerce pozisyonu yapay zekayla doldurduklarını açıklıyor.

Bazı analistler ise bu şirketlerin yapay zekayla bir çeşit aklama yaptığına ve toplu işten çıkarmaların perde arkasında olup bitenleri örtbas ediyor olabileceğine işaret ediyor.

Rakamlar: Araştırma şirketi Challenger, Gray & Christmas’ın derlediği verilere göre 2025 yılında yapay zeka, 54 binden fazla toplu işten çıkarmaya gerekçe gösterildi. Klarna, Salesforce, Accenture, Lufthansa, Block, Atlassian, Meta, Oracle ve Amazon’un da aralarında bulunduğu birçok şirket, toplu işten çıkarmalarda doğrudan yapay zekaya referans yaptı.

Amazon'un açtığı yol

Amazon, bu furyayı başlatan ilk şirketler arasındaydı. Şirket, Ekim ayında 14 bin, Ocak ayında ise 16 bin kurumsal çalışanının işine son vererek işgücünde 30 bin kişilik devasa bir kesinti yaptı.

Amazon CEO’su Andy Jessy, geçen yılın Haziran ayında üretken yapay zeka araçlarının gelecekte şirketin ihtiyaç duyacağı kurumsal iş sayısını azaltacağını açıklamış ve ilerleyen dönemlerde daha fazla yapay zeka ajanı kullanıma sunulacağına, bu artışın Amazon’un iş yapma biçimini değiştireceğine ve o noktadan sonra bugün yapılan görevlerin bazıları için daha az insana ihtiyaç duyulacağına işaret etmişti.

YAZININ DEVAMI

Amazon CEO’su Andy Jassy, şirketin bulut bilişim birimi Amazon Web Services’ın (AWS) yapay zeka hizmetlerinden elde ettiği yıllık gelirin 15 milyar doları aştığını açıkladı.

• Neden önemli? Söz konusu tutar, AWS’nin 142 milyar dolarlık yıllık gelirinin %10’una karşılık geliyor.

Kanada merkezli yapay zeka girişimi Cohere ve Almanya merkezli yapay zeka şirketi Aleph Alpha’nın, ileri düzey birleşme görüşmeleri yürüttüğü bildirildi.

• Ayrıntılar: Handelsblatt’ın haberine göre Almanya hükümeti, dijital kamu hizmetleri sunma hedefinin bir parçası olarak iki şirket arasındaki potansiyel birleşmeye destek vereceğini ve yeni şirketin ilk müşterilerinden biri olacağını bildirdi. Görüşmeler, bu yılın başlarında başladı. Handelsblatt, görüşmelerin olumlu sonuçlanması durumunda birleşmeden doğacak yeni şirketin hem Kanada hem de Almanya’da genel merkezi bulunacağını aktardı.

Web tabanlı tasarım platformu Canva, ekiplerin kendi iş süreçlerine uygun yapay zeka asistanları ve ajanları oluşturmasını sağlayan Simtheory ile müşteri verisi yönetimi ve pazarlama otomasyonunu biraraya getiren Ortto’yu satın aldı.

Yerli biyoteknoloji girişimi PhiTech, Entertech İstanbul Teknokent ve Yapı Kredi Portföy işbirliğiyle kurulan Entertech Girişim Sermayesi Yatırım Fonu (GSYF) liderliğinde hayata geçirilen yatırım turunda 2,4 milyon dolar yatırım aldı.

• Ayrıntılar: PhiTech'in yatırım turuna Eksim Ventures, Founder One, İTK Ventures, TechnoBee, Arya VC, İstcapital, Gelecek Etki GSYF, Muharrem Usta, Kamil Buğra Rodoper, Banu Başaran, Mert Erdoğmuş, Ahmet Kemal Atasoy, Adem Akkaya, Zeynep Seval, Selami Düz, Candan Karabağlı ve Osman Alp Arlı da katıldı. Yeni yatırım, PhiTech’in nadir hastalıklar için geliştirdiği çok katmanlı yapay zeka çözümlerini pazarda büyütmek ve kanser odaklı çözümlerin Ar-Ge süreçlerini tamamlamak için kullanılacak.

Avustralya merkezli yapay zeka altyapı sağlayıcısı Firmus, Coatue Management liderliğindeki yatırım turunda 505 milyon dolar finansman topladı.

• Ayrıntılar: NVIDIA’nın da katıldığı tur, şirketin değerlemesini 5,5 milyar dolara çıkardı. Yeni finansman, veri merkezi kapasitesini genişletmek, yeni tesisler geliştirmek, çip dağıtımı yapmak ve büyük ölçekli yapay zeka iş yükleri için gerekli güç ve soğutma altyapısını desteklemek için kullanılacak.

Otonom araçlar, robotlar ve fiziksel yapay zeka sistemlerinin topladığı ham video verilerini analiz ederek eğitime hazır veri setlerine dönüştüren ABD merkezli girişim Nomadic, TQ Ventures liderliğindeki yatırım turunda 8,4 milyon dolar yatırım aldı.

• Ayrıntılar: Kurucuları arasında Türk girişimci Mustafa Bal’ın da bulunduğu girişimin yatırım turuna Pear VC ve Google DeepMind’ın baş bilim insanı Jeff Dean de katıldı. Şirket, yeni yatırımı ekibini büyütmek, müşteri tabanını genişletmek ve ürününü geliştirmek için kullanacağını açıkladı.

Finansal kurumlara yönelik yapay zeka çözümleri geliştiren ABD merkezli girişim Eloquent AI, Foundation Capital liderliğindeki yatırım turunda 8,4 milyon dolar finansman topladı.

• Ayrıntılar: Türk girişimci Tuğçe Bulut’un da kurucuları arasında bulunduğu Eloquent AI’ın yatırım turuna Revo Capital da katıldı. Şirket, yeni yatırımı platformunu ölçeklendirmek ve küresel pazara yaymak için kullanacağını açıkladı.

İflas öncesi İngiltere’de 300 mağazası bulunan GAME, bu ay itibarıyla Dudley, Sutton ve Lancaster'daki son üç mağazasını da kapatma kararı aldı.

• Ayrıntılar: Markanın artık yalnızca çevrimiçi ve zincir mağazalarda hizmet vereceği aktarıldı. 1990 yılında kurulan şirket, 2012 yılında da bir iflas süreci yaşamıştı. 2024 başında yeniden kayyuma devredilen GAME, geçen ay tüm bağımsız mağazalarını kapatma kararı aldı.

Bağımsız Kabin Personeli Organizasyonu (UFO) sendikasından yapılan açıklamaya göre Almanya merkezli havayolu şirketi Lufthansa ve yan kuruluşu Cityline’da çalışan kabin görevlileri, toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde uzlaşma sağlanamaması nedeniyle greve gitme kararı aldı.

• Ayrıntılar: Grev, 10 Nisan Cuma günü yerel saatle 00.01'de başlayıp 22.00'de sona erdi. Özellikle Frankfurt ve Münih havalimanlarından yapılan tüm kalkışlar grevden etkilendi.
• Geniş açı: Grev, Lufthansa'da son iki ayda yaşanan üçüncü büyük iş bırakma eylemi oldu. Şubat ve Mart aylarında da hem kabin personeli hem de pilotların katıldığı grevler nedeniyle binlerce uçuş iptal edilmişti.

Almanya merkezli lüks otomobil üreticisi Porsche, yılın ilk çeyreğinde dünya genelindeki satışlarının bir önceki yılın aynı dönemine göre %15 düşüş göstererek 60 bin 991 adede gerilediğini açıkladı.

• Ayrıntılar: Çin’de satışlar %21 düşüş gösterirken Kuzey Amerika pazarında da %10’luk bir düşüş gözlemlendi. Benzer şekilde Avrupa’da da teslimatlar %18 geriledi. Almanya, %4’lük bir büyümeyle şirketin satışlarını artırmayı başardığı tek pazar oldu.

Elon Musk’ın uzay taşımacılığı şirketi SpaceX’in, 2025 yılında 18,5 milyar dolar gelir elde ederken 5 milyar dolara yakın zarar ettiği bildirildi.

• Önemli ayrıntı: The Information’ın haberine göre 5 milyar dolarlık zarar, SpaceX’in Şubat ayında satın aldığı xAI’ın zarar kalemini de içeriyor.

ABD merkezli medya devi The Walt Disney Company’nin, gelecek haftalarda 1000’e yakın çalışanını işten çıkaracağı bildirildi.

• Ayrıntılar: The Wall Street Journal’ın haberine göre işten çıkarmaların büyük bir bölümü, şirketin pazarlama departmanında yapılacak. Söz konusu hamle, Disney’in toplam işgücünün %1’inden daha azını etkileyecek. Ayrıca şirketin yeni pazarlama müdürü Asad Ayaz, “Project Imagine” kod adlı bir plan kapsamında tüm pazarlama departmanlarını birleştirerek giderleri azaltmayı hedefleyecek.

Türk Hava Yolları’nda (THY) yönetim kurulu ve icra komitesi başkanlığına Prof. Dr. Murat Şeker atanırken genel müdürlük görevine Ahmet Olmuştur getirildi.

• Bununla birlikte: Şirket, Mart ayında yolcu sayısını yıllık bazda %16 artırarak 7,2 milyona çıkardığını açıkladı. Yolcu doluluk oranı, geçen yılın aynı dönemine göre 6,1 puan artarak %83,6’ya çıkarken yurt dışı doluluk oranı 5,9 puanlık bir artışla %83,7'ye, yurt içi yolculuk doluluk oranı ise 8 puanlık bir artışla %82,3'e çıktı. Taşınan kargo ve posta, %8,8 artarak 198,3 bin tona ulaşırken filodaki uçak sayısı da %11,9 artarak 528'e yükseldi.

ABD merkezli kahve ve donut zinciri Dunkin’, yerel franschise ortağı Jubilant FoodWorks'ün yıl sonunda sona erecek sözleşmeyi yenilemeyeceğini açıklamasının ardından 14 yıldır faaliyet gösterdiği Hindistan pazarından çekilme kararı aldı.

• Ayrıntılar: Markanın Hindistan’daki şube sayısı 2025 yılı sonu itibarıyla 70’ten 27’ye gerilemişti. Söz konusu kararın, finansal performansın beklentileri karşılamaması nedeniyle alındığı bildirildi. Dunkin’, yıl sonuna kadar ülkedeki mağazalarını kademeli olarak kapatacak veya devredecek. Jubilant FoodWorks ise kaynaklarını Hindistan’da daha güçlü performans gösteren Domino’s ve Popeyes gibi markalara kaydıracak.

🗞 Quando: Yapay zeka ve doğa: AI’ın gezegenimize bedeli insanlığın varoluşu olabilir mi? | Prof. Dr. Gresi Sanje

🗞 Exante: Savaş belirsizliğinden ateşkes belirsizliğine | Erhan Aslanoğlu

🗞 Spektrum: Ateşkese rağmen ateş altında: Beyrutlular yaşadıklarını anlatıyor | Melisa Gülbaş

Bir önceki sayı:

🚢 Hürmüz’de ateşkes etkisi, UMG teklifi

📱 Son olarak: Aposto'nun LinkedIn ve YouTube hesabını takip etmeyi unutmayın!

Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu verilerini derleyen Ekonomim, ABD-İsrail ve İran arasındaki çatışmaların patlak verdiği Mart ayının esnafı da vurduğunu ortaya koydu.

• Ayrıntılar: Konfederasyon verilerine göre Mart ayında kapanan esnaf işyeri sayısı, yıllık bazda %11,54 artarak 9 bin 802’ye yükselirken yeni açılan esnaf işyeri sayısı, %12,73’lük bir düşüşle 22 bin 333’e geriledi. Mart ayı verileri, yılın ilk çeyreğinde açılan işyeri sayısını 75 bin 124’e, kapanan işyeri sayısını ise 34 bin 155’e yükseltti. Ocak-Mart ayları arasını kapsayan üç aylık dönemde açılan iş yeri sayısı, bir önceki yılın aynı dönemine göre %5,98 gerilerken kapanmalar %11,79 artış gösterdi.

Brezilya Çalışma Bakanlığı, Çin merkezli otomobil üreticisi BYD’yi köleliğe benzer çalışma koşulları sunan şirketlerin yer aldığı kara listeye ekledi.

• Neden önemli? Kara liste kararı, şirketin ülkedeki faaliyetlerini doğrudan engellemese de kamu finansmanına erişimde sıkıntı yaşamasına, daha sık denetime tâbi tutulmasına ve itibar kaybı yaşamasına neden olabilir.
• Arka plan: BYD, 2024’te Brezilya’daki fabrika inşaatında işçi haklarını ihlal ettiğine yönelik iddialarla gündeme gelmişti. İddialar, projede çalışan Çinli işçilerin pasaportlarının alındığına, ücretlerinin büyük bölümünün doğrudan Çin’e gönderildiğine, yatak olmadan kalabalık alanlarda barındırıldığına ve temel hijyen koşullarından yoksun bırakıldığına işaret etmişti.