📌 Türk Rivierası’nda ruhunuzu yenileyen özel bir yolculuk: Türkiye’nin en özgün iki yaşam destinasyonu Ahãma ve Scorpios Bodrum, misafirlerini beş gecelik benzersiz bir rotaya davet ediyor. Fethiye’nin koruma altındaki ormanlarında yer alan Ahãma’nın doğayla bütünleşen huzur dolu atmosferinde başlayan yolculuk, Scorpios Bodrum’un ritüeller, müzik ve topluluk ruhuyla şekillenen enerjik dünyasında devam ediyor.

Deniz uçağı, özel yat veya kara transferleriyle iki destinasyon arasında kesintisiz bir geçiş sağlayan bu özel program, Haziran-Eylül 2026 tarihleri arasında gerçekleşecek. Bütünsel wellness seansları, rafine gastronomi konseptleri ve unutulmaz gün batımı performanslarıyla şekillenen bu ayrıcalıklı Ege rotasını tüm detaylarıyla buradan keşfedebilirsiniz.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun (BTK) talebi üzerine X, aralarında LGBTİ+ dernekleri ile LGBTİ+ hakları konusunda paylaşım yapan çok sayıda kurumun da bulunduğu hesapları Türkiye’den erişime engelledi.

• Ayrıntılar: Aralarında 17 Mayıs Derneği, GALADER, Genç LGBTİ+ Derneği, HEVİ LGBTİ+ Derneği, Lambdaİstanbul, LİSTAG, Muamma LGBTİ+, Pembe Hayat, SPoD ve Kırmızı Şemsiye Cinsel Sağlık ve İnsan Hakları Derneği’nin bulunduğu çok sayıda kurum, X tarafından gönderilen e-posta ile erişim engeli kararından haberdar edildi.

OECD verileri ile Our World in Data istatistikleriyle hazırlanan çalışmaya göre Türkiye, 37 saat ile 1000 dolar kazanmak için en fazla çalışılan 15 ülke arasında yer alıyor.

• Ayrıntılar: Ekonomim'in haberine göre 1.000 dolar kazanmak için en az çalışılması gereken ülkeler 16 saat ile Lüksemburg ve İzlanda. Listenin son sırasında yer alan Kolombiya'da 1000 bin dolar kazanabilmek için ortalama 86 saat çalışmak gerekiyor.

Bonn’daki ara dönem iklim müzakereleri sürerken, aralarında İklim Ağı bileşenlerinin de bulunduğu 94 sivil toplum kuruluşu, COP31 Başkanı Murat Kurum ile Müzakerelerden Sorumlu Başkan Chris Bowen’a fosil yakıtlardan çıkış konusunda daha güçlü adımlar atılması çağrısında bulundu.

• Ayrıntılar: Kuruluşlar, COP31’in 1,5 derece küresel sıcaklık hedefini merkeze alan bir “uygulama dönemi” başlatması ve fosil yakıt sektörünün iklim müzakereleri üzerindeki etkisine karşı sürecin bütünlüğünün korunması gerektiğini vurguladı.
• Açıklama: WWF-Türkiye İklim ve Enerji Programı Müdürü Tanyeli Behiç Sabuncu, Türkiye’nin kömürden çıkış için bir takvim açıklamasının COP31 liderliği açısından güçlü bir mesaj olacağını belirtti. Climate Action Network Avustralya Direktörü Denise Cauchi ise Avustralya’nın dünyanın en büyük fosil yakıt ihracatçıları arasında yer aldığına dikkat çekerek, kömür, petrol ve gazdan aşamalı çıkış için net bir yol haritası ve daha güçlü iklim finansmanı taahhüdü çağrısında bulundu.

Yaklaşık 1.000 oyuncu, menajer, ebeveyn ve sektör temsilcisi, çocuk seslendirme sanatçılarının seslerinin yapay zeka tarafından kullanılmasına izin veren sözleşme maddelerine karşı açık mektup yayımladı.

• Ayrıntılar: Agents for Young Performers Association (AYPA) tarafından organize edilen mektupta imzacılar, çocukların bu tür kullanımın sonuçlarını tam olarak değerlendirebilecek yaşta olmadığını belirterek ebeveyn onayının çocuk seslerinin süresiz biçimde kopyalanması veya yeniden kullanılmasına otomatik izin anlamına gelmemesi gerektiğini savundu.

• Mevsimin en güzel hâli: Yaz sofraları | apéro Cumartesi
• Mauro Colagreco Dior'la, KID Soho'da | apéro gazete

Türkiye İstatistik Kurumu, 2025 yılında yurt dışından Türkiye’ye göç edenlerin sayısının yıllık bazda %25,2 artarak 393.829 kişiye çıktığını, Türkiye’den yurt dışına göç edenlerin sayısının ise %5 düşüşle 403.216 kişiye gerilediğini açıkladı.

• Ayrıntılar: Türkiye’ye gelen nüfusun 91 bin 952’sini Türk vatandaşları, 301.877’sini yabancı uyruklular oluşturdu. Göç eden nüfusun ise 155.119’u Türk vatandaşı, 248.097’si yabancı uyruklu kişilerden oluştu. Yabancı uyruklu gelen nüfusta ilk sırayı %23,4 ile Türkmenistan vatandaşları alırken, Türkiye’den ayrılan yabancı uyruklularda ise %15,7 ile Irak vatandaşları ilk sırada yer aldı.
• Ayrıca: İl bazında en fazla göç alan şehir toplam göçten aldığı %42,2 payla İstanbul oldu. İstanbul’u %9,1 ile Antalya, %6,7 ile Ankara, %3,1 ile İzmir ve %2,9 ile Bursa izledi.

İngiltere’de faaliyet gösteren yapay zeka destekli hukuk firması Garfield AI’ın hazırladığı bir dava dosyası, mahkeme tarafından davacı lehine sonuçlandı.

• Ayrıntılar: İngiliz yargısında yapay zeka destekli bir hukuk hizmetinin kazandığı ilk dava olarak anılan vakada insan kaynakları danışmanı Tamires Camal Taquidir, 7.000 sterlinlik alacağını tahsil etmek için Garfield AI’dan yaklaşık 400 sterlin karşılığında hizmet aldı. Yapay zeka dava dosyasını, tanık ifadelerini ve mahkeme belgelerini hazırlarken duruşmada bir insan avukat görev yaptı.
• Öte yandan: Birleşik Krallık'taki davalarda son dönemde yapay zeka kaynaklı hatalar da gündeme gelmiş, bazı hukuk firmaları mahkemelere yanlış bilgi sunmaları nedeniyle inceleme altına alınmıştı.

Avrupa'da sıcak hava dalgası: Avrupa'yı hafta başında vuran anormal sıcaklar devam ederken Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), sıcak hava dalgasının gelecek iki hafta boyunca Batı, Orta ve Güney Avrupa'nın büyük bölümünü etkilemeye devam edeceğini, sıcaklıkların ağırlık merkezinin Balkanlar'a kaymasının beklendiğini bildirdi. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), özellikle yaşlılar, çocuklar, hamileler, açık havada çalışanlar ve kronik hastalığı bulunanların risk altında olduğunu vurguladı.

• Ayrıntılar: İspanya Sağlık Enstitüsü Carlos III'ün verilerine göre, 21 Haziran'dan bu yana ülkede aşırı sıcaklarla bağlantılı 327 ölüm kaydedildi. 23 Haziran, 1950'den bu yana kaydedilen en sıcak haziran günü oldu. Mayıs ortasında başlayan sıcaklık izleme döneminde ise sıcaklığa bağlı toplam can kaybı 611'e ulaştı.
• Ayrıca: Fransa'da 24 Haziran'da 58 ilde kırmızı, 31 ilde turuncu sıcaklık alarmı uygulanırken yaklaşık 44 milyon kişi aşırı sıcaklardan etkilendi. Fransız halk sağlığı kurumu, 22 Haziran'dan bu yana sıcak çarpması ve sıcaklığa bağlı rahatsızlıklar nedeniyle acil servislere başvurularda belirgin artış görüldüğünü açıkladı. Almanya ve İsviçre'nin birçok kentinde kırmızı alarm ilan edildi.
• Bunun yanında: Sıcaklıkların yer yer 41 dereceyi bulması beklenen Polonya'da yetkililer Mayıs ayında kaydedilen rekor düşük yağış miktarıyla birleşen aşırı sıcakların ormanlar ve millî parklarda yangın riskini önemli ölçüde artırdığı uyarısında bulundu.

Fransa Sağlık Bakanlığı, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ndeki salgın bölgesinde insani yardım görevinde bulunan bir doktora ülkeye dönüşünün ardından Ebola teşhisi konduğunu açıkladı; hastanın durumunun stabil olduğu ve tedavi gördüğü bildirildi.

• Açıklama: Yetkililer, hastayla temas eden kişileri tespit etmeye başladı. Temaslıların 21 gün boyunca evde izolasyonda kalacağı belirtilirken, genel halk için riskin çok düşük olduğu ifade edildi.

London School of Economics’in (LSE) raporuna göre, 2015’ten bu yana açılan yaklaşık 3.600 iklim davası arasında veri merkezlerinin enerji kullanımı, su tüketimi ve hava kirliliğine odaklanan davaların sayısı dikkat çekici biçimde artıyor.

• Ayrıntılar: Şili’de Google’ın Santiago yakınlarında planladığı veri merkezi projesi, iklim etkilerinin yeterince değerlendirilmediği gerekçesiyle açılan dava sonucunda durduruldu; İrlanda’da ise çevre örgütleri, veri merkezlerinin fosil yakıt kullanımına devam etmesine izin veren düzenlemelere karşı dava açtı.
• Ayrıca: ABD ve Birleşik Krallık’ta açılan davalar da veri merkezlerinin yenilenebilir enerji kullanması, su tüketimini azaltması ve iklim etkilerinin daha şeffaf değerlendirilmesi taleplerine odaklanıyor. Rapora göre davalar her zaman projeleri durdurmasa da karar alma süreçlerinde değişikliklere yol açabiliyor ve projelerin çevresel etkilerinin daha görünür hâle gelmesini sağlıyor.

Kasım'da Antalya’da yapılacak Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’nın ana gündemi aylar önce sıfır atık olarak açıklanmışken bir süre sonra ana gündem hem ABD-İsrail ile İran arasındaki çatışma hem de Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasıyla ortaya çıkan enerji güvenliği kriziyle elektrifikasyon olarak değiştirildi. Her ne kadar öncelikler değişse de, sivil toplumun iklim zirvesinden beklentileri değişmedi.

Yazı: Pelin Cengiz

Geçen günlerde haber platformlarında ikonik bir fotoğraf vardı, her ne kadar Türkiye’nin siyasi ve ekonomik gündemi başka alanlarda konuşmamıza pek izin vermese de, o fotoğrafın bize anlattıklarından biraz bahsedelim.

Türkiye'nin bu yıl ilk kez ev sahipliğini yapacağı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Konferansı'nın 31. Oturumu (COP31) Kasım ayında Antalya’da düzenlenecek. Türkiye’nin şimdiye kadarki pozisyonu şiddeti, hızı ve maliyeti giderek artan iklim krizinin temel sebebi olarak görülen fosil yakıtların kullanımının azaltılması ve yenilenebilir enerji kullanımının artırılması konularını merkeze almaktan öte “sıfır atık” üzerine kuruluydu.

• Bu hedefe ilişkin birkaç hafta önce sıfır atık festivaline çağrı yapmak amacıyla Yavuz Derin Deniz Sondaj Gemisi'ne "Sıfır Atık Festivali" yazılı bir pankart asıldı: “Biz Mavi Vatan'da enerjide tam bağımsız Türkiye için çalışırken, sizin rotanız Sıfır Atık Festivali olsun.”

Petrol tankerinin üzerine “sıfır atık” afişi asma fikri kime aittir bilinmez ancak iklim kriziyle ilgili genel zihniyete dair çok şey anlatıyordu.

Elektrifikasyon eylem listesinin ilk sırasına çıktı

Ancak daha sonra yapılan açıklamalarda, elektrifikasyon hedefinin COP31'in öncelikli gündem maddelerinden biri olacağını belirtildi. Hürmüz Boğazı’nın kapanması üzerine patlak veren krizin yol açtığı enerji maliyetlerindeki artış, elektrifikasyonu eylem listesinin ilk sırasına çıkardı.

• 35'e 35 elektrifikasyon hedefi, küresel enerji dönüşümü için belirlenen ve Türkiye’nin de desteklediği kritik bir iklim hedefi olarak ortaya çıktı. Bu, nihai enerji talebinde elektriğin payının 2025 yılındaki yüzde 20 seviyelerinden 2035 yılına kadar yüzde 35’e çıkarılması hedefini içeriyor.

YAZININ DEVAMI

Araştırmacılar, Akdeniz’in doğu ve batı kesimlerinde yaşayan ispermeçet balinalarının sosyal yapılarının oluşmasında önemli rol oynayan, iletişim kurmak için kullandıkları "coda" adı verilen tıklama dizilerinde farklı lehçeler bulunduğunu ortaya koydu.

• Ayrıntılar: Proceedings of the Royal Society B dergisinde yayımlanan çalışmada, 2003-2021 yılları arasında Yunanistan açıklarındaki Helen Çukuru ile İspanya açıklarındaki Balear Adaları çevresinde toplanan ses kayıtları incelendi. Batı Akdeniz’deki balinaların belirli bir dört tıklamalı ritmi tercih ettiği, doğu Akdeniz’deki balinaların ise bunun daha hızlı bir versiyonunu kullandığı belirlendi.

Resolution Foundation'ın Birleşik Krallık genelindeki ücret verileri üzerinden yaptığı yeni bir araştırma, 1990'ların sonlarında doğan Z kuşağı üyelerinin 24 yaşındaki reel haftalık kazançlarının 1980'lerin sonlarında doğan Y kuşağı üyelerinin aynı yaştaki gelirlerinden %12 daha yüksek olduğunu ortaya koydu.

• Bununla birlikte: Araştırma, 2000'lerin başında doğanların 24 yaşında elde ettiği gelirlerin 1950'lerde doğanlardan bu yana ölçülen tüm kuşakların önüne geçtiğini gösterdi. Diğer yandan Y kuşağı, önceki kuşaklara göre daha yüksek gelire ulaşamayan ilk nesil oldu. Analistler, bunun başlıca nedeninin Y kuşağının çalışma hayatına 2008 ekonomik krizinin gölgesinde başlaması ve sonrasında yaşanan uzun süreli ücret durgunluğu olduğunu vurguladı.

’a erişim engeli: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), imza kampanyaları düzenlemek için kullanılan ABD merkezli Change.org platformuna Kula Sulh Ceza Hâkimliği kararıyla erişim engeli getirildiğini açıkladı.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, aşırı sıcakların küresel ölçekte yılda yaklaşık 500 bin kişinin hayatını kaybetmesine yol açtığını ve bu ölümlerin büyük bölümünün önlenebilir olduğunu açıkladı.

• Ayrıntılar: Ghebreyesus, yaşlılar, kronik hastalığı bulunanlar, çocuklar, hamile kadınlar, açık havada çalışanlar ve sosyal açıdan dezavantajlı grupların en yüksek risk altında olduğunu belirtti. DSÖ, sıcak hava dalgalarının toplu etkinlikler ve spor organizasyonları için de sağlık riski oluşturduğunu vurgulayarak, FIFA ve ev sahibi ülkelerle erken uyarı sistemleri, güvenli içme suyu erişimi ve soğutma önlemleri konusunda işbirliği yaptığını bildirdi.

Amerikan Kalp Derneği'nin 25 yıl süren ve 25 binden fazla kişinin verilerini inceleyen araştırması, çocukluk döneminde günde en az iki porsiyon (yaklaşık 355 ml) şekerli içecek tüketenlerde yüksek tansiyon riskinin, haftada üç porsiyondan az tüketenlere göre %52 daha yüksek olduğunu gösterdi.

• Ayrıntılar: Meyve suyu tüketimi %35, gazlı meşrubat tüketimi %23 ve spor/enerji içeceği tüketimi %36 daha yüksek riskle ilişkilendirildi. Günlük bir porsiyon şekerli içeceğin taze meyveyle değiştirilmesi, yüksek tansiyon riskinde %22'lik düşüşle ilişkilendirildi.
• Bilgi notu: Araştırmada portakal suyu için de yüksek risk görüldü ancak şeker ilaveli portakal aromalı içeceklerin veriye karışmış olabileceği belirtildi.

Yeni bir klinik çalışma, omega-3 içeren balık yağı ve alg takviyelerinin hafıza, bilişsel performans veya beyin hücresi kaybı üzerinde anlamlı bir iyileşme sağlamadığını ortaya koydu.

• Açıklamalar: Araştırmanın başyazarı Dr. Hussein Yassine, tedavi grubunda beyindeki omega-3 seviyeleri yükselse de bunun bilişsel işlevlerde iyileşmeye yol açmadığını; beyin sağlığını desteklemek için düzenli egzersiz, kaliteli uyku, stresin azaltılması ve yağlı balık, kuruyemiş ile tohumları içeren bitki ağırlıklı beslenmenin daha etkili olduğunu ifade etti.
• Ayrıca: Alzheimer önleme araştırmacısı Dr. Richard Isaacson, omega-3 yağ asitlerinin beyin sağlığı için önemli olduğunu ancak takviyelerin, genel sağlık alışkanlıkları iyileştirilmeden tek başına yeterli sonuç vermeyebileceğini söyledi.

Britanya'da yayımlanan bir araştırma, HPV aşı programının yaklaşık 200 kişinin hayatını kurtardığını ortaya koydu. Çalışmaya göre 2020-2024 döneminde 20-24 yaş arasındaki kadınlarda rahim ağzı kanserine bağlı ölüm kaydedilmedi.

• Ayrıntılar: Lancet dergisinde yayımlanan araştırma, 12-13 yaşlarında aşılanan kişilerde rahim ağzı kanserinden ölüm riskinin neredeyse sıfıra indiğini gösterdi. Aşılama programı öncesinde bu yaş grubunda yılda yaklaşık 20 ölüm görülüyordu. Britanya'da kız çocukları 2008'den, erkek çocukları ise 2019'dan beri HPV aşısı oluyor.

Kuş seslerini çözümleyen araştırmacıya ödül: California Üniversitesi Berkeley kampüsünden Dr. Julie Elie, zebra ispinozlarının kullandığı 11 temel çağrıyı ve anlamlarını çözümlediği çalışmasıyla, türlerarası çift yönlü iletişim alanındaki 100 bin dolarlık 2026 Coller-Dolittle Ödülü'nü kazandı.

• Ayrıntılar: Elie, 15 yılı aşkın araştırmasında kuşların çıkardığı sesleri gözlemleyip makine öğrenmesiyle analiz etti. Çalışma, zebra ispinozlarının çağrılarla kimliklerini ve ne yaptıklarını bildirdiğini, ayrıca birbirlerini bireysel ses imzalarıyla tanıyabildiğini ortaya koydu.