Matriks Haber'in Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Merkezî Kayıt Kuruluşu (MKK) ve Borsa İstanbul verilerinden derlediği bilgilere göre yılın ilk yedi ayında Türkiye’de 28 şirket halka arz edildi.

• Ayrıntılar: Ocak-Temmuz ayları arasındaki halka arzların toplam büyüklüğü 63 milyar liraya yaklaştı. Temmuz ayı, 12 halka arz ve 38,4 milyar lira büyüklükle yılın en yoğun halka arz dönemi oldu. Geçen ay hayata geçirilen halka arzlar, adet bazında yılın ilk yedi ayındaki toplam halka arzın %43'ünü, tutar bazında ise %61'ini oluşturdu. Borsa İstanbul'da işlem gören şirket sayısı, 31 Temmuz itibarıyla 618'e yükseldi.

Türkiye Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği (TÜRKBESD), yılın ilk yarısına ilişkin sektör verilerini paylaştı.

• Ayrıntılar: Ocak-Haziran ayları arasında beyaz eşya pazarında iç satışlar, yıllık bazda %7 daralırken ihracat da %19 azaldı. Toplam satışlar, %15’lik bir düşüşle 13 milyon 26 bin 952 adede geriledi. Benzer şekilde üretim de yıllık bazda %15 düşüş gösterdi.

2009’da başlayan kriz sonrası Yunanistan’da kafe sayısının patlama göstermesini inceleyen bir bilimse makale, konaklama ve yiyecek sektöründe istihdam yüzde 87 artarken verimliliğin yüzde 41, reel ücretlerin ise yüzde 59 gerilediğin ortaya koydu. Türkiye’de de sayıları giderek artan kafe ve restoranlardaki doluluk aynı tartışmayı buraya taşıdı.

Geçen günlerde 15 yıl önce Yunanistan’da ortaya atılmış bir kavram Türkiye’de yeniden gündem oldu: Kafe ekonomisi. 2 Temmuz 2026 tarihinde Industrial and Corporate Change dergisinde yayımlanan bir makalede Michalis Nikiforos, Vlassis Missos, Christos Pierros ve Nikolaos Rodousakis, Yunanistan’da 2009 sonunda başlayan finansal krizin ve kriz dönemini takip eden dönemde uygulanan ekonomik uyum programlarının uzun dönemli etkilerini inceliyordu.

YAZININ DEVAMI

Elon Musk’ın Haziran ayında halka açılan uzay taşımacılığı şirketi SpaceX, halka arz sonrası ilk bilançosunu açıkladı.

• Ayrıntılar: SpaceX’in geliri, yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda %92 artarak 7,81 milyar dolara ulaştı. Bağlantı alanından elde edilen gelir, %66’lık bir artışla 4,29 milyar dolara çıkarken yapay zeka segmentindeki gelir %247 artarak 2,56 milyar dolara, uzay ve fırlatma hizmetlerinden elde edilen gelir ise %29 artarak 962 milyon dolara yükseldi. Gelirdeki artışa rağmen şirket, ikinci çeyrekte 541 milyon dolar net zarar bildirdi. Sermaye harcamalarının, %550 artarak 18,37 milyar dolara yükseldiği belirtildi.

OpenAI ve Anthropic’in henüz yayımlanmamış yapay zeka modellerinin izole test ortamından çıkıp çevrimiçi hâle geldikten sonra üçüncü parti şirketlerin sistemlerine sızdığını açıklamasının ardından Meta, Anthropic, OpenAI ve Google, hükümet tarafından yapılacak gönüllü bir güvenlik testinin ayrıntılarını görüşmek üzere hükümet yetkilileriyle biraraya gelmek için Beyaz Saray’a davet edildi.

• Bir adım geriden: Yakın zamanda bir Beyaz Saray yetkilisi, Trump yönetiminin en gelişmiş yapay zeka modellerinin siber saldırı yeteneklerini ölçecek bir test programı üzerinde çalıştığını açıklamıştı. Testin, gönüllülük esasına dayalı olarak yapılacağı ve işbirliği yapan şirketlerin modellerini yaygın kullanıma açmadan önce gönüllü olarak bu teste gönderebileceği belirtilmişti.

Samsung’un mobil cihaz birimi, yılın ikinci çeyreğinde artan çip maliyetleri nedeniyle 700 milyon won zarar ettiğini raporlayarak şirket tarihinde ilk kez bir çeyrekte zarar açıkladı.

• Öte yandan: Aynı dönemde şirket, gelirini yıllık bazda %130 artırarak 171,5 trilyon wona çıkardı. Toplam faaliyet kârı ise %1800 artarak 89,5 trilyon wona yükseldi. Güney Kore merkezli teknoloji devi, yapay zeka yatırımlarının küresel çip talebini artırması nedeniyle çip arzında yaşanan sıkışıklığın 2027’de daha da belirginleşeceğine ve 2028 boyunca etkisini sürdüreceğine işaret etti.

🗞 Quando: Yayıncılığın çifte krizi: Google’a veda ihtimali masada, özgün insan içeriği kaosu kapıda | Ümit Alan

🗞 Exante: 2026'nın ikinci yarısı için seçici iyimserlik | Eren Kuru

🗞 Aposto İstanbul: İstanbul’da neden bir Doğu Roma müzesi yok? | Şerif Yenen

Bir önceki sayı:

🦾 AI sonrası dünya, Tekfen’de atama

📱 Son olarak: Aposto'nun LinkedIn ve YouTube hesabını takip etmeyi unutmayın!

Suudi Arabistan’ın ulusal petrol şirketi Saudi Aramco, yılın ikinci çeyreğinde petrol fiyatlarının savaş kaynaklı artması nedeniyle net kârının yıllık bazda %33 büyüyerek 33,4 milyar dolara çıktığını açıkladı.

• Karşılaştırma: Bir önceki yıl petrolü varil başına 66,70 dolardan satan şirket, bu yıl ikinci çeyrekte petrolü 108,10 dolardan sattı.

Amazon’un piyasa değeri, şirketin geçen hafta güçlü bir bilanço açıklamasının ardından ilk kez 3 trilyon dolar eşiğini aştı.

• Ayrıntılar: Şirket böylece, Apple, Microsoft, Alphabet ve NVIDIA’nın ardından 3 trilyon dolar eşiğine ulaşan beşinci şirket oldu. Teknoloji devi, yılın ikinci çeyreğine ilişkin mâli tablosunda satış gelirinin yıllık bazda %20 artarak 200,6 milyar dolara, faaliyet gelirinin %43 artarak 27,5 milyar dolara, net kârının ise %243 artarak 62,6 milyar dolara ulaştığını açıklamıştı. Yapay zeka operasyonlarını yürüten ve kârın büyük bölümünü oluşturan Amazon Web Services'ın (AWS) geliri ise %37’lik bir artışla 42,2 milyar dolara çıkmıştı.

CompaniesMarketCap tarafından derlenen veriler, ABD merkezli perakende zinciri Walmart’ın 2 milyon 100 bin çalışanıyla dünyanın en çok personele sahip şirketi olduğunu ortaya koydu.

• Ek olarak: İlk 10’da Walmart’ı sırasıyla Amazon, BYD, JD.com, Foxconn, Accenture, Volkswagen, Tata Consultancy Services, DHL Group ve Compass Group izledi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Haziran ayında işsiz sayısının 168 bin kişi azalarak 2 milyon 688 bin kişiye, işsizlik oranının ise 0,5 puan azalarak %7,6 gerilediğini ve 2005’ten bu yana tutulan serinin en düşük seviyesine indiğini açıkladı.

• Ayrıntılar: Geçen ay geniş tanımlı işsizlik olarak da bilinen atıl işgücü oranı, 2,0 puan düşerek %28,8’e geriledi. İşsiz ve potansiyel işgücünün oranı da 1,2 puanlık bir düşüşle %19,4’e indi. Aynı dönemde istihdam oranı, 0,3 puan artarak %48,9’a, işgücüne katılma oranı ise 0,1 puan artarak %52,9’a çıktı.

İngiltere merkezli enerji şirketi BP, yılın ikinci çeyreğinde net kârının bir önceki yılın aynı dönemine göre iki katından fazla artarak 5,73 milyar dolara yükseldiğini açıkladı.

• Önemli ayrıntı: 5,01 milyar dolarlık analist beklentilerini aşan şirket, son dört yılın en yüksek çeyreklik kârını raporladı. Şirket ayrıca, yenilenebilir doğalgaz iştiraki Archaea Energy'yi satmak üzere süreç başlattığını duyurdu.

BP, Kuzey Denizi iş kolunu satışa hazırladığını açıkladı.

• Ayrıntılar: CEO Meg O’Neill, Kuzey Denizi’nin İngiltere'nin enerji sisteminin ayrılmaz bir parçası olmaya devam ettiği, fakat yaptıkları portföy değerlendirmesi sonucunda bu birimin başka bir şirketin parçası olarak daha iyi bir konumda olabileceğine kanaat getirdiklerini dile getirdi. Bloomberg, daha önce Kuzey Denizi biriminin elden çıkarılması durumunda yaklaşık 2 milyar sterlin getirebileceğini bildirmişti.

Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD), Temmuz ayında otomobil ve hafif ticari araç satışlarının yıllık bazda %25’lik bir düşüşle 80 bin 786 adede gerilediğini ve sektörde son dört yılın en düşük Temmuz ayı performansının kaydedildiğini açıkladı.

• Öte yandan: İlgili dönemde satılan taşıtların 62 bin 478 adedini otomobiller, 18 bin 308 adedini ise hafif ticari araçlar oluşturdu. Otomobil pazarı, geçen yılın aynı dönemine göre %25,79 daralırken hafif ticari araç pazarında satışlar, %22,17 azaldı. Ayrıca Temmuz ayı rakamları, yılın ilk yedi ayında satılan otomobil ve hafif ticari araç adedini 638 bin 965’e çıkardı. ODMD, Ocak-Temmuz ayları arasında pazarın %10,72 daraldığını raporladı.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre otomotiv sektörü, 3,58 milyar dolarlık ihracat yaparak Temmuz ayında da en fazla ihracat yapan sanayi grubu sektörü ünvanını korudu.

Kanada’nın ikinci büyük havayolu şirketi WestJet’in 4400 kabin görevlisi, ücret görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması üzerine Pazar günü greve çıktı.

• Ayrıntılar: Grev nedeniyle çok sayıda uçuş iptal edildi. Çalışanları temsil eden Kanada Kamu Çalışanları Sendikası, kabin görevlilerine yalnızca uçak hareket hâlindeyken değil, işe girişten çıkışa kadar geçen sürenin tamamı için ödeme yapılmasını talep ediyor.

Zayıflama ilaçları Wegovy ve Ozempic ile ünlenen Danimarka merkezli ilaç üreticisi Novo Nordisk, yılın ikinci çeyreğinde satış gelirini yıllık bazda %7 artırarak 78,49 milyar Danimarka kronuna yükseltse de net kârının %21’lik bir düşüşle 20,99 milyar Danimarka kronuna gerilediğini açıkladı.

• Piyasa tepkisi: Bilançonun açıklanmasının ardından şirket hisseleri %6’ya yakın değer kaybetti.

Yerli savunma sanayi şirketi ASELSAN, yılın ilk altı ayında cirosunun yıllık bazda reel olarak %25 arttığını ve 88,5 milyar liraya yükseldiğini, aldığı yeni siparişlerin tutarının ise %72’lik bir artışla 4,9 milyar liraya ulaştığını açıkladı.

Türkiye Petrol Rafinerileri AŞ (Tüpraş), yılın ikinci çeyreğinde savaşın etkisiyle net kârının geçen yılın aynı dönemine göre %291 artarak 46,2 milyar liraya çıktığını açıkladı.

• Ek olarak: Aynı dönemde şirketin hasılatı, %43’lük bir artışla 386,4 milyar liraya ulaştı.

Türk Hava Yolları (THY), yılın ikinci çeyreğine ilişkin mâli sonuçlarını paylaştı.

• Ayrıntılar: Şirket, Nisan-Haziran ayları arasındaki dönemde gelirini yıllık bazda %21 artırarak 7,2 milyar dolara çıkardı. Net kâr ise %71’lik bir düşüşle 197 milyon dolara geriledi ve 248 milyon dolarlık piyasa beklentisinin altında kaldı. Taşınan yolcu sayısı, ikinci çeyrekte 23,2 milyona ulaşarak geçen yılın aynı dönemine kıyasla yatay seyretti. Yolcu gelirleri, %15 büyüyerek 5,7 milyar dolara çıkarken kargo gelirleri, %58'lik bir sıçramayla 1,3 milyar dolara yükseldi.