Kidult ekonomisi: Yetişkinler oyuncak pazarını nasıl ele geçirdi?

Dünyanın en büyük oyuncak fuarı, geçen sene 75. yılını kutlarken fuarın hedef kitlesi de hiç olmadığı kadar yaşlıydı. Oyuncak pazarında en hızlı büyüyen tüketici grubu artık çocuklar değil, yetişkinler. Bu grup her yıl milyarlarca dolarlık oyuncak satın alırken hem yetişkinliğin sınırlarını yeniden tanımlıyor hem de markaların ürün geliştirme ve pazarlama stratejilerini şekillendiriyor.
Kidult ekonomisi: Yetişkinler oyuncak pazarını nasıl ele geçirdi?

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

Dünyanın en büyük oyuncak fuarı, geçen yıl 75. yılını kutladı. Fakat fuarın hedef kitlesi, hiç olmadığı kadar büyük bir hızda yaşlanıyor. Zira oyuncak pazarındaki en hızlı büyüyen tüketici grubunun artık çocuklar değil, yetişkinler olduğu görülüyor. Pazar araştırması şirketi NPD tarafından derlenen veriler, yetişkinlerin oyuncak tüketicilerinin yalnızca dörtte birini oluşturduğuna, ancak pazarda dolar bazında görülen büyümenin %60’ını tetiklediğine işaret ediyor. 

  • Yeni bir yetişkin nesli, her yıl milyarlarca dolarlık oyuncak satın alırken pazardaki markaların ürün geliştirme ve pazarlama stratejilerini de yeniden şekillendiriyor. 

Geniş açı: Bugün yetişkinlik, nostaljiyi geçici bir zevkten ziyade, yaşam tarzı olarak gören bir nesil tarafından yeniden tanımlanıyor. Medya, eğlence ve hikaye anlatıcılığı çağında yetişen Y ve Z kuşağı, oyuncakları bir kimlik ve kendini ifade etme sembolü olarak kullanıyor. 

Oyuncak üreticileri ise “kidult (çocuk ruhlu yetişkinler)” olarak da bilinen bu kitleye özel olarak tasarlanmış seriler piyasaya sürüyor. Lego, Mattel ve Hasbro gibi markalar, oyuncak pazarının en güçlü tüketicilerinden biri hâline gelen yetişkinlerin taleplerini karşılamak için köklü bir strateji değişikliğine gidiyor. 

Dahası: Bu şirketler, yetişkinlere hitap etmeyi artık deneysel değil, temel bir iş stratejisi olarak görüyor. Zira çocuklardan çok daha fazla harcama yapma gücü bulunan yetişkinler, sektördeki ivmeyi koruyor. Bu sayede markalar, ağırlıklı olarak tatil dönemlerine bağlı satışlardaki döngüsel iniş ve çıkışlardan kendilerini koruyabiliyor. 

  • Özellikle çocuksuz yetişkinlerin çocuk tüketicilere göre çok daha fazla harcamaya hazır bütçesi bulunuyor. Ayrıca çocuklar, çoğu zaman oyuncakları tatil dönemlerinde alabilirken yetişkinler, yıl boyu harcama yapma eğilimi gösteriyor. 

Rakamlar: Pazar verileri de bu eğilimi açık bir biçimde ortaya koyuyor. Pazar araştırması şirketi Circana tarafından derlenen verilere göre oyuncak satışları, geçen yıl dünya genelinde %7 arttı. Bu artış, büyük oranda “kidult” olarak da bilinen çocuk ruhlu yetişkinlerin harcamalarındaki artıştan kaynaklandı. 

Yetişkinler, uzun yıllardır oyuncaklara harcama yapsa da bu harcama son yıllarda dramatik bir artış gösterdi. 10 yıl önce Avrupa’nın en büyük beş pazarında oyuncaklara yapılan harcamaların yalnızca %9’unu 18 yaş ve üzeri tüketiciler oluştururken bu oran, 2024’te iki katından fazla artış göstererek %18’e yükseldi. 

  • NPD’ye göre 2025 yılında kidult tüketiciler, küresel oyuncak satışlarının %28’ini oluşturdu. 
  • Ayrıca yıl genelinde yetişkinler, oyuncaklara 9 milyar dolar harcama yaptı. 

Benzer şekilde: Dünyanın pek çok pazarı, küresel ortalamalara benzer bir tablo çizdi. 2023 yılında ABD’deki oyuncak satışlarının %17,3’ünü yetişkinler oluşturuyordu. Bu tüketici kitlesi, aynı yıl pazara 6,7 milyar dolar gelir getirdi. 

  • Birleşik Krallık’ta pazarın neredeyse üçte birini oluşturan kidult tüketiciler, aynı dönemde 1 milyar sterlinlik oyuncak satın alımı yaptı. 

  • Avrupa’da 2023 yılında yetişkinlerin %40’ı kendileri için en az bir oyuncak satın alırken Çin’de Pop Mart’ın yetişkinler için tasarladığı Labubu serisi, 2024’ün ilk yarısında 87 milyon dolarlık satışa imza attı. 

Bir adım sonrası: Analistler, 2027 yılına kadar küresel oyuncak pazarının büyüklüğünün 70,12 milyon dolara ulaşacağını öngörüyor. Koleksiyonluk oyuncaklardan oluşan pazarın değerinin ise 2032’ye kadar 35,3 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

'Kidult' terimi nasıl doğdu?

Çocuk tüketiciler gibi alışveriş yapan 18 yaş üzerindeki tüketicileri tanımlamak için bugün “kidult” terimi kullanılıyor. Bu terim, 21’inci yüzyıl terimi gibi görünse de aslında geçmişi hem çocuklar hem de yetişkinler arasında popüler olan televizyon programlarını nitelendirmek için kullanıldığı 1950’li yılların sonlarına kadar dayanıyor. 

  • "Kidult" terimi, güncel olarak Lego gibi üreticilerin sitelerinde ayrı bir kategori olarak da ortaya çıkıyor.

Yakın plan: Kidult tüketicilerin tercihleri oldukça geniş bir yelpazeye yayılsa da klasik masa oyunları ve yapbozların yetişkin tüketiciler arasında çok daha popüler olduğu görülüyor. 2025’in ilk yarısında masa oyunu ve yapboz satışlarında %36’lık bir büyüme yaşandığı ifade ediliyor. 

Peluş oyuncaklar, koleksiyonluk oyuncaklar ve Lego gibi üreticiler tarafından tasarlanan yapım setleri de oldukça popüler tercihler olarak öne çıkıyor. Benzer şekilde televizyon dizileri ve filmlerle bağlantılı hatıra eşyaları ve sınırlı sayıda üretilen aksiyon figürleri de satışlarını yetişkin tüketicilerin yarattığı ivmeyle istikrarlı bir biçimde artırıyor. 

Lego’nun Star Wars setleri, Mattel’ın koleksiyonluk Barbie bebekleri ve Hasbro’nun Black Series aksiyon figürleri, doğrudan yetişkin tüketicilere hitap ediyor ve buna paralel olarak oldukça yüksek fiyat etiketleriyle piyasaya sürülüyor. 

'Kidult' ekonomisi hangi motivasyonlarla büyüyor? 

Analistlere göre kidult ekonomisi, birkaç temel motivasyonla büyüyor. Son yıllarda görülen yükseliş ivmesinin en önemli tetikleyicilerinden birinin pandemi olduğu ifade ediliyor. Kidult tüketiciler, piyasada yeni olmasalar da bu tüketicilerin COVID-19 salgını sonrası harcamalarında ciddi bir büyüme gözlemlendiği belirtiliyor. 

Pandemi: Uzmanlara göre 2020’de başlayan pandemi ve salgına bağlı olarak yapılan karantinalar, sokağa çıkmaya engel olurken eve sipariş pratiğini popüler hâle getirdi. Bu dönemde birçok tüketici, e-ticaret yoluyla alışveriş yapmanın, beğendikleri ürünleri koleksiyon hâline getirmenin ve evde oyun oynamanın keyfini yeniden keşfetti. ABD’deki oyuncak satışları, pandeminin ilk iki yılında %37 artış gösterdi. 

  • Oyuncak Derneği’nin araştırması da ABD’li yetişkinlerin %58’inin pandemi sırasında oyuncak satın aldığına ve bu dönemde scooter, oyuncak bebek, kaykay ve masa oyunu satışlarında ciddi bir artış gözlemlendiğine işaret etti. 

Nostalji: Analistlere göre nostalji duygusu, birçok sektörde olduğu gibi oyuncak sektöründe de önemli bir tetikleyici hâline geldi. Dünya, son 10 yılda salgın, ekonomik gerileme, politik iklimde artan sağ eğilim ve savaş gibi pek çok olumsuz gelişmeye sahne oldu. Bu da birçok tüketicide “hâlâ umutlu” olduğu çocukluk ve gençlik dönemlerine dönüp tekrar bakma ve “o mutlu zamanları” hatırlatan elementleri toplama eğilimi doğurdu. 

Stres atma, gerçeklikten kaçma ve kimlik inşa etme ihtiyacı, kidult trendine yön veren en önemli psikolojik faktörlerden birkaçı oldu. Birçok yetişkin tüketici, oyuncak satın alımını gündelik yaşamın yarattığı baskılardan kaçmanın, çocukluktaki neşeyi kucaklamanın ve kendini ifade etmenin bir yolu olarak görmeye başladı. 

  • Lego tarafından yapılan bir araştırmada da yetişkinlerin %90’ı, oyuncakların endişeden kurtulmalarına ve stres atmalarına yardımcı olduğunu ifade etti.

Uzmanlara göre birçok kidult tüketici için oyuncak satın almak, rahatlama ve aşinalık duyguları yaşayarak gündelik stres ve sorumluluklarla başa çıkmalarına yardımcı oluyor. Özellikle nostalji hissi oluşturan markaların ürünlerini toplamak ve sergilemek, öngörülemeyen bir dünyada istikrar duygusu yaratıyor. 

Aidiyet duygusu: Oyuncağın yarattığı aidiyet duygusu da bir başka psikolojik tetikleyici olarak öne çıkıyor. Oyuncaklar, aynı hane içinde ailenin farklı nesillerini biraraya getirebiliyor. Bu durum, kidult tüketicilerde bir topluluk duygusu yaratıyor. Uzmanlara göre belirli bir grupla ilişki kurmak ve o grubun bir parçası olmak, tüketiciye oldukça güçlü bir kabul görme ve aidiyet duygusu veriyor. 

Sosyal medya da bu duyguyu güçlendiriyor. Hayran kitleleri, artık koleksiyonluk oyuncakların neredeyse statü sembolü olduğu küresel topluluklara dönüşüyor. Dolayısıyla kidult oyuncaklarını satın almak ve bunları sosyal medyada sergilemek de bu toplulukla etkileşimi artırarak aidiyet duygusunu güçlendiriyor.

Toplumun çocuklaşması: Bazı uzmanlar ise yetişkinlerin oyuncaklara yönelme eğilimindeki artışı toplumun giderek artan oranda çocuklaşmasına bağlıyor. Bugünün genç yetişkinleri, önceki kuşaklara göre çok daha uzun süre aile evinde yaşıyor, finansal bağımsızlıklarını çok daha geç elde ediyor ve çok daha geç evleniyor. Araştırmacılar ayrıca, bu neslin cinsellik ve alkol tüketimine ebeveynlerine göre çok daha az yatkın olduğuna işaret ediyor.  

Yani toplum, yetişkinlik evresine çok daha geç adım atarken kriz ve azalan fırsatlarla dolu bir dünyada yine nostaljiyle teselli buluyor. 

Markalar hangi pazarlama stratejilerini izliyor?

Kidult ekonomisindeki büyüme, oyuncak markalarının pazarlama stratejilerini de şekillendiriyor. Markalar, artık satışları artırmak için geleneksel perakende kanalları ve televizyon reklamları yerine, sosyal medya, koleksiyoner topluluklar ve doğrudan tüketiciye satış kanallarına yöneliyor. Dijital kanalların tanıtımdaki payı artarken influencer işbirlikleri ve nostalji odaklı hikaye anlatımı da kidult tüketicileri yakalamak için vazgeçilmez araçlar hâline geliyor. 

Arka plan: Doğum oranlarının hızla düşmesi de yetişkin tüketicileri cezbetmeyi çok daha önemli hâle getiriyor. Özel üretim ve sınırlı üretim oyuncaklar, ayracılıklı erişim duygusu, aciliyet hissi ve kaçırma korkusunu tetikleyerek özellikle koleksiyoncu kidult kitlesinde talebi artırıyor. 

  • Lego ve Mattel gibi markalar, bu doğrultuda ön sipariş uygulamasını ve yüksek profilli ürün lansmanlarını yaygın biçimde kullanıyor.

  • Hasbro’nun Black Series serisi ve Mattel’ın Hot Wheels Red Line Club serisi de yüksek kalitedeki koleksiyon ürünlerini doğrudan hayranlara sunarak perakende kanallarını atlıyor ve marka sadakatini güçlendiriyor. 

Benzer şekilde oyunlaştırma stratejisi de dopamin salımını tetiklemek için kidult pazarında yaygın şekilde kullanılıyor. 

  • Pop Mart, Labubu bebekleri sürpriz kutularda sunarak satın alım davranışını düşük riskli bir kumar hâline getiriyor. 

Ek olarak: Topluluk yaratmaya yönelik stratejiler de oyuncak markalarının en çok tercih ettiği pazarlama stratejileri arasında yer alıyor. Markalar, kitlelerin ilgisini canlı tutmak için sıklıkla hayran odaklı etkinliklere, etkileşimli içeriklere ve giyim işbirliklerine yatırım yapıyor. 

Böylece üreticiler, yalnızca oyuncak değil; kimlik, aidiyet duygusu ve yaşam tarzı da satmış oluyor. 

Perspektif: Yetişkinliğe geçiş yaşı büyüdükçe oyuncaklara yönelik negatif algı da yok oluyor. Eskiden dondurmaya, advent calendar setlerine veya aksiyon figürlerine düşkünlük “çocukça” kabul edilirken bugün neredeyse statü ortaya koyan bir niş hobi hâline geliyor. Uzmanlar, kendilerine oyuncak alan yetişkinlerin esasında çocukluğa geri dönmediklerine, aksine yetişkinliğin sınırlarını yeniden tanımladıklarına işaret ediyor.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ BAŞLIKLAR

YAZARLAR

Doğa Yurduneri

Doğa Yurduneri

İş Dünyası ve Teknoloji Editörü

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ OKUMALAR

ParetoPareto
∙

HİKAYE

Özel sektör COP31’de hangi sorulara yanıt arıyor?

Antalya’daki COP31’e yoğun katılım gösteren Türk iş dünyası, yeşil dönüşüm yatırımları için vergi teşvikleri, uzun vadeli finansman ve öngörülebilir kurallar bekliyor. Karbon ticareti düzenlemelerine uyum konusunda şirketlerin soruları sürerken KOBİ’ler teknik hazırlık ve kaynak bulmakta zorlanıyor. Kamu temsilcileri ise dönüşümün maliyetini özel sektörün daha fazla paylaşmasını istiyor. Zirvedeki görüşmelerde, paranın nereden geleceği kadar kime ve nasıl dağıtılacağı da tartışılıyor.

Alev Karakartal

·

19 Kas 2026

Özel sektör COP31’de hangi sorulara yanıt arıyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Son iki yılda ilk kez zarar açıkladı: SoftBank için işler neden ters gidiyor?

Yapay zeka yatırımları sayesinde yaz sezonu başında Japonya'nın en değerli şirketi hâline gelen SoftBank, yalnızca birkaç ay içinde piyasa değerinin yarısından fazlasını kaybederek iki yılın ardından ilk net zararını açıkladı. Şirketin yatırım yaptığı alt alanlarda yaşanan gelişmeler, SoftBank'in yapay zeka yatırımlarına dayalı agresif büyüme stratejisinin taşıdığı riskleri giderek daha görünür hâle getirdi.

Doğa Yurduneri

·

19 Kas 2026

Son iki yılda ilk kez zarar açıkladı: SoftBank için işler neden ters gidiyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Seveso Direktifi uygulansaydı Aliağa’da felaket önlenebilir miydi?

Aliağa'da HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 19 işçinin hayatını kaybettiği patlama, büyük endüstriyel kazaların önlenmesine yönelik Seveso Direktifi'ni yeniden gündeme taşıdı. HABAŞ'ın kendi kamu bilgilendirme belgesinde Aliağa Şubesi'ni Seveso kapsamında üst seviyeli kuruluş olarak tanımlaması, güvenlik raporlarının, risk analizlerinin ve denetim mekanizmalarının sahada ne ölçüde işlediği sorusunun da sorulmasına neden oldu. Facia mevzuata uyumla işçilerin gerçek güvenliği arasındaki farkın sorgulanmasını da beraberinde getirdi.

Pelin Cengiz

·

16 Kas 2026

Seveso Direktifi uygulansaydı Aliağa’da felaket önlenebilir miydi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?

NVIDIA’nın kurucu CEO’su Jensen Huang’ın, Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğu öne sürülen iş insanı Alice Huang ile ilişkisi hakkındaki inceleme sürerken şirket içinden bir yöneticiyle de evlilik dışı ilişki yaşadığı iddia edildi. Yönetim kurulunun Huang’ın geleceğini görüştüğüne ilişkin haberler, çip devinin kurucusuna bağımlılığını yeniden gündeme taşıdı.

Doğa Yurduneri

·

11 Kas 2026

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?

Uludağ İçecek, Malatya’da yıllık yaklaşık 140 milyon litre üretim kapasitesi ve 110’un üzerinde doğrudan istihdam hedefliyor. EBRD’nin finansman sağladığı yatırımda enerji ve su verimliliği öne çıkıyor.

11 Kas 2026

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?