aposto-logo
TR
TREN

AP, 2022 Türkiye Raporunu Kabul Etti

Hükümetin AB ile ilişkileri düzeltme yönünde verdiği işaretlerin gerçekçi olmadığını, aksine ilişkilerin tamamen kopma noktasına geldiğini göstermektedir. Üstelik Türkiye’nin Avrupa Konseyi üyeliği de tartışma konusu olma noktasına hızla yaklaşmaktadır.
AP, 2022 Türkiye Raporunu Kabul Etti

Özgürlük Gündemi

Özgürlük Gündemi

Özgürlük Araştırmaları Derneği'nin hazırladığı Özgürlük Gündemi, Türkiye’nin hukuk devleti, ekonomi, siyaset ve sivil toplum gündemine ilişkin vakıaların değerlendirildiği, iki haftada bir pazartesi günü yayımlanıyor.

Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne üyelik süreci uzun zamandan beri fiilen durmuş ve 2018 yılında resmî olarak askıya alınmış durumda. Süreç resmi olarak tamamen bitirilmiş değil, ancak bu yönde önerilerin yapılacağı söylentileri arasında Birliğin yasama organı olan Avrupa Parlamentosu’nun 13 Eylül 2023 tarihli toplantısında Komisyonun 2022 Türkiye Raporu kabul edildi.[1]

Raporda Türkiye-AB ilişkilerinin iyi gitmediğine ilişkin pek çok tespit yer alıyor. Dış politika konularında Türkiye’nin pozisyonunun AB politikalarıyla çatıştığı konulara değinilerek bu hususların ilişkileri zorlaştırdığı ifade ediliyor. Ancak üyelik müzakerelerinin yeniden açılmasının önündeki en büyük engelin Türkiye’nin Kopenhag siyasî kriterlerini karşılamaktan uzaklaşması olduğu vurgulanıyor. Raporda özellikle son yıllarda Türkiye’nin istikrarlı bir şekilde Avrupa değerlerinden hızla uzaklaştığı, hukukun üstünlüğü, insan hakları ve temel özgürlükler alanlarında gerileme yaşandığı açıkça belirtiliyor. Bu çerçevede çeşitli uluslararası endekslerde özgürlükler, demokrasi ve hukukun üstünlüğü konularında Türkiye’nin sürekli puan kaybederek dünya sıralamasında alt sıralara düştüğüne işaret ediliyor.

Ayrıca Türkiye'nin Avrupa Konseyi üyesi olduğu ve bu nedenle AİHM kararlarıyla bağlı olmasına rağmen uygulamamakta direndiği bazı AİHM kararlarına özellikle değiniyor. Bunlar arasında AİHM’in Türkiye’nin Sözleşmenin 18. Maddesini ihlâl ettiğine karar verdiği Kavala ve Demirtaş kararları en başta gelmektedir.

Türkiye’nin AİHM kararlarının gereklerini yerine getirme konusunda sistemik sorunları olmakla birlikte, bu iki karar hem AİHM’in Sözleşmenin 18. Maddesinin ihlâline karar vermiş olması hem de Bakanlar Komitesinin ihlâl prosedürünü başlatmış olması nedeniyle özel önem taşımaktadır. Bu süreç Türkiye’nin AB üyeliğinin önünde engel teşkil ettiği gibi, sürecin sonucunda Türkiye’nin Avrupa Konseyi üyeliğinin de tartışmaya açılma ihtimali bulunmaktadır. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, Kavala kararının uygulanmasına ilişkin olarak tarihinde ikinci kez ihlâl prosedürünü başlatarak AİHM’e başvurmuş ve AİHM de kararının gereğinin yerine getirilmediği konusunda 2022 yılında karar vermiştir. Bakanlar Komitesi 19-21 Eylül 2023 tarihlerini kapsayan 1475. Toplantısında Kavala kararına ilişkin yaptırım konusunu da gündemine aldı. Ayrıca bu toplantıda Demirtaş kararının uygulanmasına ilişkin alınacak önlemler de tartışılacak. 

Avrupa Parlamentosu da söz konusu Raporunda Sözleşmenin 46. Maddesine göre AİHM kararlarının bağlayıcı olduğunu hatırlatarak Türkiye’yi AİHM kararlarını uygulamaya davet ediyor.  Avrupa Parlamentosu Raporunda ayrıca Türkiye’deki demokratik gerilemenin devam ettiği belirtilerek ifade özgürlüğünü kısıtlayan, eleştirel ve muhalif sesleri kısmayı amaçlayan dezenformasyon düzenlemesi gibi yasa ve uygulamalara çeşitli örnekler veriliyor.  Özellikle seçim sürecinde muhalif sesleri kısıtlayan uygulamalara değiniliyor.  

Raporda yargı bağımsızlığının bulunmayışı ve yargının araçsallaştırılması konusunun AB açısından çok önemli bir husus olduğu ve yargı bağımsızlığının demokratik sistemin işleyişi açısından sahip olduğu hayati öneme işaret edilerek, ifade ve toplanma özgürlüklerine yönelik yargısal tacizin sona erdirilmesi gerektiği vurgulanıyor. Raporda ayrıca tüm sivil toplum örgütlerinin özgürce faaliyetlerini sürdürmesinin Türkiye’de demokrasinin gelişimine katkı yapacağı ve bu arada cezaevinde mahpuslara insani koşulların sağlanması gerektiği hatırlatılmaktadır. 

Avrupa Parlamentosu Raporunda gazetecilerin, sivil toplum örgütlerinin, muhaliflerin, insan hakları savunucularının, kadınların, LGBTİ bireylerin, Kürtlerin ve diğer azınlık grupların haklarına yönelik baskılara da değinilerek bu alanlarda iyileşme sağlanması beklentisi dile getiriliyor.

Rapora Türk Hükümeti[2] ve Cumhurbaşkanı şiddetle tepki gösterdi. Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, raporda yer alan eleştirilere ilişkin olarak “Türkiye karşıtı çevrelerin dezenformasyonuna dayalı haksız ithamlarla dolu rapor, vizyonsuz yaklaşımın yansımasıdır” ifadelerine yer veriliyor. Cumhurbaşkanı da AB’nin Türkiye’den kopuş çabası içinde olduğunu belirterek gerekirse AB ile yolların ayrılacağını belirtmiştir.[3] 

 Bu da seçimden sonra hükümetin AB ile ilişkileri düzeltme yönünde verdiği işaretlerin gerçekçi olmadığını, aksine ilişkilerin tamamen kopma noktasına geldiğini göstermektedir. Üstelik Türkiye’nin Avrupa Konseyi üyeliği de tartışma konusu olma noktasına hızla yaklaşmaktadır.


Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Özgürlük Gündemi

Özgürlük Gündemi

Özgürlük Araştırmaları Derneği'nin hazırladığı Özgürlük Gündemi, Türkiye’nin hukuk devleti, ekonomi, siyaset ve sivil toplum gündemine ilişkin vakıaların değerlendirildiği, iki haftada bir pazartesi günü yayımlanıyor.

İLGİLİ BAŞLIKLAR

hukukun üstünlüğü

Türkiye

Avrupa Birliği

Avrupa Parlamentosu

Avrupa

Avrupa Konseyi

AİHM

NEREDE YAYIMLANDI?

Özgürlük GündemiÖzgürlük Gündemi

BÜLTEN SAYISI

Atatürk'e Hakaret, AP 2022 Türkiye Raporu

Avrupa Parlamentosu 2022 Türkiye Raporunu Kabul Etti, Atatürk’e Hakaret, Orta Vadeli Program ve Kitle İmha Silahları(!)

25 Eyl 2023

YAZARLAR

Özgürlük Gündemi

Özgürlük Araştırmaları Derneği'nin hazırladığı Özgürlük Gündemi, Türkiye’nin hukuk devleti, ekonomi, siyaset ve sivil toplum gündemine ilişkin vakıaların değerlendirildiği, iki haftada bir pazartesi günü yayımlanıyor.

İLGİLİ OKUMALAR

;