Bir Kadının Tüm Hayatı, Tek Bir Günde, Sadece Bir Günde...

Michael Cunningham'ın aynı adlı, Pulitzer ödüllü romanından sinemaya uyarlanan Saatler (2002), Virginia Woolf'un Mrs. Dalloway adlı romanını yazım sürecini konu edinir. İç içe geçen kurgular, kesişen yaşamlar, birbirine dokunan anlar ve duygularla örülü film, ne kadar da "kırılgan hayatlarımız" olduğunu hatırlatır. Onlarca seçenek arasından bana bu filmi seçtiren şey, Saatler'in kendisi ile temas eden seyirciyi, fail bir izleyici olarak metnin içine davet ediyor olmasıdır. Filmin ve uyarlandığı romanın bir meta anlatı olmasından ve Woolf'un bilinç akışı tekniğinin filmi sarıp sarmalamasından olsa gerek; karakterlerin zihinleri içinde sürüklenebildiğinizi, kendi çağrışımlarınız ile onlarınkinin etkileşim halinde olduğunu hissedebiliyorsunuz. Saatler'i izlerken Woolf'un ve filmdeki diğer karakterlerin bilincinden akanların benimle bağ kurduğunu ve o bağın üzerinden Mrs. Dalloway'e, Silvia Plath'a, oradan Nilgün Marmara'ya ve sonra da Dicle Koğacıoğlu'na kadar uzanan çağrışımlar ağının içinde gezindiğimi hissettim. Bu duygularımdan yola çıkarak, Saatler'in etrafına dokunabilen, zamanın ve mekânın içine yayılabilen ve izleyicisi ile ilişki kurmaya çalışarak onu fail olmaya davet eden bir anlatı olarak yorumlanabileceğini düşünmekteyim.

Heidegger insan varoluşunu "ölüme yazgılı" olmak argümanı üzerinden kurarken, Arendt insanın natality (doğarlık) durumu ile umut dolu bir felsefe önerir. Ben, insanlık durumu içinde, her iki koşulun bir arada olduğunu düşünmekteyim. Ölüme yazgılı varlıklar olmasaydık eğer, ölümsüzlüğü aramak için failliğin peşinde koşuyor olmazdık, ama Arendt'in dediği gibi her insan doğarak bu dünyaya yeni bir başlangıç yapmaktadır. Doğmuş olmak, yeni başlangıçlar ve yeni seçimler demektir ki bu, insan yaşamını benzersiz kılan ve çoğulluğu sağlayan bir eylem biçimidir (Arendt, 2003). Saatler'de, ölüm ya da yaşamı seçmeyi belirleyen süreci aşkınlık ve içkinlik ile düşünmek mümkündür. Eylem ve söz ile var oluşunu gerçekleştirmeye, aşkın olmaya eğilimi olan karakterlerin, içkin bir yaşam ile nasıl ağır bir psişik yük altında ezildiklerini görürüz. Varoluşun gerçekleşemediği pasif bir yaşam, ağır bir bunaltıyla birlikte karakterlerin benliklerini zedeler.