Reel efektif kur yükseldi
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
TÜFE bazında hesaplanan reel efektif kur, mart ayında 58,6’dan 59,4’e yükseldi. Endeks böylelikle yükselişini dördüncü aya taşıdı. Son veri ile birlikte, endekste 2021 yılının ekim ayından bu yana en yüksek değer de görülmüş oldu.
❓Neden önemli? Reel efektif kur endeksindeki artış, TL’nin seçili dövizler karşısında enflasyondan (manşet değer olarak TÜFE kullanılıyor) daha az değer kaybettiğini gösteriyor. Diğer bir ifadeyle, TL’nin reel değerinin yabancı para birimleri karşısında arttığına işaret ediyor. İhracatın desteklenmesi adına yerel para biriminin değerinin düşürülmesi stratejisinin yansıması endeksin hareketleri ile doğrudan gözlemlenebilir. Öte yandan, özellikle son dönemde ihracatçı birliklerinin “reel olarak değer kazanan TL” karşısındaki eleştirilerinin de dayanaklarından biri de bu veri.
💾 Cep bilgisi: Reel efektif kur hesaplamasında arındırma bileşeni olarak TÜFE, ÜFE ve birim işgücü maliyeti verileri kullanılıyor. Endekste eşik değer 100 ve bu değerin altı değersiz, üstü ise aşırı değerli para birimi olarak yorumlanıyor. Yani, 100’ün üzerindeki her değer TL’nin hedef yabancı para sepetine karşı aşırı değerli olduğu anlamına geliyor.
💉 Hatırlatma dozu: 1994 yılının başından bu yana hesaplanarak yayımlanan endekste tarihi zirve (127,7) 2007 yılının aralık ayında görüldü. Tarihi dip seviye ise 2021 yılının son döneminde açıklanan yeni ekonomi modeli ile birlikte görüldü. Endeks, 2021 yılını 47,7 değeri ile kapatmıştı. Endekste tarihi ortalama değer 94,6 olurken, son 1 yılın ortalaması ise 55,7 seviyesinde bulunuyor.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
Yurt içinde TCMB'nin Aylık Fiyat Gelişmeleri raporu öne çıkarken, yurt dışında Avro Bölgesi'nde açıklanan üretici fiyat endeksi verisi ön plandaydı.
05 Nis 2023
YAZARLAR
EXANTE
Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
İLGİLİ OKUMALAR
Bu hafta hem yurt içi hem de yurt dışı piyasalarda yoğun bir veri takvimi izlenecek. Yurt içinde Salı günü açıklanacak merkezi yönetim bütçe dengesi ve Çarşamba günü açıklanacak Ağustos ayı Konut Fiyat Endeksi ile Perşembe günü yayımlanacak TCMB Para Politikası Kurulu toplantı özeti ön plana çıkarken, yurt dışında Çarşamba günü açıklanacak Fed faiz kararı ile Perşembe günü İngiltere Merkez Bankası ve Cuma günü Japonya Merkez Bankası tarafından açıklanacak faiz kararları takip edilecek.
14 Eyl 2026
Jeopolitik gelişmeler piyasaların en zor fiyatladığı risklerden biridir. Savaşın ne zaman sona ereceğini, bir zirveden hangi kararın çıkacağını veya seçimlerin siyasi dengeleri ne ölçüde değiştireceğini önceden bilmek mümkün değildir. Buna rağmen jeopolitik haber akışı yatırımcı açısından tamamen öngörülemez bir alan da değil.
Türkiye’de para politikasının yakın vadeli geleceğine dair soru işaretleri, jeopolitik karmaşa ve yansımalar bir yana, makro gündemin ana maddesi olmaya devam ediyor. Dezenflasyon sürecinde izlenen yatay-aşağı görünüm, şirketlerin birikimli finansman ihtiyacı ve enerji fiyatlarındaki oynaklık, Merkez Bankası’nın hareket eğilimine aynı anda ancak farklı yönlerde etkiliyor. 10 Eylül tarihli PPK kararını da bu kapsamda ve daha geniş bir çerçevede okumak gerekiyor.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program'ı açıkladı. Bu programa iki ayrı soruyla yaklaşılabilir. Birincisi iç tutarlılıktır. Büyüme, enflasyon, işsizlik ve bütçe rakamları birbiriyle uyumlu mu? İkincisi dış geçerliliktir. Bu belgelerin geçmişte verdiği rakamlar, kaydedilenle karşılaştırıldığında ortaya nasıl bir sicil çıkıyor?
Ekonomi yönetimi Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) programının limitini Temmuz ayında 750 milyar TL’ye yükseltti. Yakın zamanda açıklanan 2027-2029 Orta Vadeli Programı’nda (OVP) ise katma değeri yüksek, daha küçük ölçekli imalat yatırımları için yeni bir uygulama hazırlanması kararlaştırıldı. Peki finansmanın koşulları neler?
