aposto-logo
TR
TREN

Sekiz Milletvekiline Ait Fezlekeler Meclis’e Sevk Edildi

Türkiye’de milletvekillerinin, dokunulmazlıkların kaldırılması girişimleriyle sistematik bir biçimde karşı karşıya kalması hukukun üstünlüğüne ve demokratik kurum ve süreçlere zarar vermektedir. Zira dokunulmazlıkların kaldırılması tehdidi altında çalışan milletvekilleri, parlamentoda etkin bir şekilde görev yapma yeteneğini kaybedebilir, temsil ettikleri seçmenlerin taleplerini etkili bir biçimde dile getirmelerini kısıtlayabilir.
Sekiz Milletvekiline Ait Fezlekeler Meclis’e Sevk Edildi

Özgürlük Gündemi

Özgürlük Gündemi

Özgürlük Araştırmaları Derneği'nin hazırladığı Özgürlük Gündemi, Türkiye’nin hukuk devleti, ekonomi, siyaset ve sivil toplum gündemine ilişkin vakıaların değerlendirildiği, iki haftada bir pazartesi günü yayımlanıyor.

Geçtiğimiz hafta Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yeni yasama yılı başladı. TBMM’nin açılmasıyla birlikte 8 milletvekiline ait dokunulmazlıkların kaldırılmasına yönelik fezlekeler Meclis Başkanlığına iletildi. Fezlekeleri gönderilen kişiler arasında Yeşil Sol Partiden üç, CHP’den iki, Demokrat Parti’den bir ve MHP’den iki milletvekili yer alıyor. Fezlekeler arasında en çok dikkat çekeni Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın Sezgin Tanrıkulu hakkında, "halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik" ve "devletin askeri ve emniyet teşkilatını alenen aşağılama" suçlamalarıyla dokunulmazlığının kaldırılması istemiyle hazırladığı fezleke oldu. Bu fezleke Başsavcılık tarafından Adalet Bakanlığına gönderilmiş, Bakanlık da fezlekeyi, TBMM'ye iletilmek üzere Cumhurbaşkanlığına sunmuştu.

Bu fezlekelerle ilgili süreç TBMM Anayasa ve Adalet Karma Komisyonu’na sevk edilmesi ve Komisyon’un fezlekelerin gündeme alınması yönünde karar vermesi durumunda her bir fezleke için Hazırlık Komisyonu kurulacak. Hazırlık komisyonu kararını verdikten sonra Karma Komisyon bir ay içinde kararı görüşmek durumunda. Karma Komisyon, dokunulmazlığın kaldırılmasına veya kovuşturmanın milletvekilliği sıfatının sona ermesine kadar ertelenmesine karar veriyor. Karma Komisyonun dokunulmazlığın kaldırılması yönünde karar vermesi durumunda ise dosya TBMM Genel Kurulu’nda görüşülecek ve milletvekilleri nihai kararı verecek. Genel Kurulda dokunulmazlıkların kaldırılmasına ilişkin karar toplantıya katılanların salt çoğunluğunun oyuyla alınır, ancak bu sayı hiçbir halde 151’den az olamaz.

Bu sürecin söz konusu milletvekillerinin dokunulmazlığının kaldırılması ile sonuçlanmasının çok hızlı bir biçimde gerçekleşmediğini, 1000’den fazla fezlekenin Meclis’te bulunduğunu belirtmek gerekir. Buna karşın, bazı milletvekillerinin dosyalarının öne çekilerek sürecin hızlandırılması mümkün. Bunun ise büyük ölçüde komisyonlardaki iktidar ve müttefiki partinin hangi milletvekillerini ve partileri cezalandırmak ile ilişkili olduğunu belirtmek gerekir.

Türkiye’de uzun yıllardır gündemden düşmeyen ve siyasî iktidarın muhaliflerini cezalandırma tehdidine veya aracına dönüşen konuların başında milletvekilliği dokunulmazlıklarının kaldırılması girişimleri geliyor. Yargı bağımsızlığının iyice zayıfladığı son yıllarda Meclis’e gönderilen fezleke sayısının dramatik bir biçimde arttığını, başta iktidar partisi olmak üzere bazı partilerin de bu yöntemi agresif bir biçimde kullanmaya çalıştığını görüyoruz. Özellikle son iki dönemde milletvekilliği düşürülen vekil sayısı oldukça yüksek. Örneğin, 26. dönem milletvekillerinden 8, 27. dönem milletvekillerinden ise 5 tanesinin milletvekillikleri düşürülmüştü. Bunun dışında son örneğini Can Atalay’da gördüğümüz milletvekili seçilmesine rağmen tahliye edilmeyen ve yasama faaliyetlerine katılması engellenen milletvekilleri oldu.

Türkiye’de milletvekillerinin, dokunulmazlıkların kaldırılması girişimleriyle sistematik bir biçimde karşı karşıya kalması hukukun üstünlüğüne ve demokratik kurum ve süreçlere zarar vermektedir. Zira dokunulmazlıkların kaldırılması tehdidi altında çalışan milletvekilleri, parlamentoda etkin bir şekilde görev yapma yeteneğini kaybedebilir, temsil ettikleri seçmenlerin taleplerini etkili bir biçimde dile getirmelerini kısıtlayabilir. Demokratik sistemler, farklı seslerin ve görüşlerin duyulduğu yerlerdir. Dokunulmazlıkların kaldırılması, özellikle muhalif sesleri susturarak demokrasinin çoğulculuk ilkesini tehdit eder. Öte yandan bu sürecin keyfi ve öznel bir şekilde yürütülmesi, hukukun üstünlüğü ilkesini zayıflatmaktadır. Adaletin tarafsız ve bağımsız bir şekilde işletilmediği algısı, toplumun halihazırda düşük olan adalet sistemine güvenini iyice düşürebilir.


Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Özgürlük Gündemi

Özgürlük Gündemi

Özgürlük Araştırmaları Derneği'nin hazırladığı Özgürlük Gündemi, Türkiye’nin hukuk devleti, ekonomi, siyaset ve sivil toplum gündemine ilişkin vakıaların değerlendirildiği, iki haftada bir pazartesi günü yayımlanıyor.

İLGİLİ BAŞLIKLAR

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Demokrat Parti

Ankara

Sezgin Tanrıkulu

Anayasa

Türkiye

NEREDE YAYIMLANDI?

Özgürlük GündemiÖzgürlük Gündemi

BÜLTEN SAYISI

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Yalçınkaya Kararı

Sekiz Milletvekiline Ait Fezlekeler Meclis’e Sevk Edildi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Yalçınkaya Kararı, Merkez Bankası Başkanının Sunumunda Enflasyon Öngörüleri.

09 Eki 2023

YAZARLAR

Ömer Faruk Şen

2015 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden mezun oldu. Şen, Fulbright bursiyeri olarak Missouri Üniversitesi’nde siyaset bilimi doktorası yapmaktadır. Uluslararası para sistemi, yükselen güçler, dolar hegemonyası ve digital paralar gibi Uluslararası Politik Ekonomi (UPE) konularında çalışmalar yürütmektedir.

Özgürlük Gündemi

Özgürlük Araştırmaları Derneği'nin hazırladığı Özgürlük Gündemi, Türkiye’nin hukuk devleti, ekonomi, siyaset ve sivil toplum gündemine ilişkin vakıaların değerlendirildiği, iki haftada bir pazartesi günü yayımlanıyor.

İLGİLİ OKUMALAR

;