Toplumsal travma sonrası yas süreci

Yas ve iyileşme kavramlarını bir arada kullanırken iki kere düşünmek gerekli. “İyileşme” kavramı, patolojik, uygun olmayan, doğalın dışında gelişen bir süreçten doğal sürece dönüşü tarif etmekte, sırf bu yüzden yas sürecinde iyileşmekten değil de baş etmekten, “yası yaşamaktan” ve “yastan çıkmaktan” bahsetmek daha doğru geliyor.

Sevilenin kaybından ötürü yaşanan derin acı beklendik bir durum. Hatta yas yaşayan çoğu kişi, o melankoliden kurtulmak istemez. Çünkü kaybettiği şey o denli değerlidir ki uğrunda açı çekilmeyi hak eder. Tam da bu yaslı sürecin kendisi yastan çıkışı getirecektir. Geride kalan, hüznü yaşayarak acısını sindirecektir. Bu süreç bir dervişin sabrını, hayata dair engin bir kavrayışı, metaneti, sebatkârlığı ama tüm bunlarla birlikte mücadele gücünü de beraberinde getirebilir. Yas zamanlarında bir arada olmanın nedeni kötü olsa da o bir aradalığın kendisi güzeldir, akıl ve ruh sağlığı açısından da iyidir.