Türk mutfağında çorba çeşitleri*

Bildirimin konusu olan Türk mutfağında çorba çeşitlerine geçmeden önce çorba kelimesinin nereden geldiğine bir göz atalım. Hafid Efendi, ed-Dürerü'l- müntebahâti'l-mensûre fî islâhi'l-galatâti’l-meşhûre (İstanbul, 1221/1806) adlı kitabının 141. sayfasında “çorba” başlığı altında şu bilgileri verir: “Erz (pirinç) vesair hububattan tabh olunan taam-ı marufun ismi. Farisîde tuzlu manasına olan şûr ve cins-i taam manasına olan ... ‘abâ’dan mürekkep şûrabânın muhafefi... şûrbâdan galat olup arabîde... ‘marak’ derler.” Burhanı kaatı (İstanbul, 1212/1797), s. 404’te ise şûrbâc kelimesinde “şurbanın arapçalaştırılmışıdır, kaynamış et suyuna denir, daha sonra da et suyundan yapılan taama dendi”, kaydını görüyoruz. Demek ki çorba bize Farsçadan geçmiş bir kelimedir.

Şimdi konumuza dönüyorum. Şimdiye kadarki Türk mutfağı ile ilgili yazılarda gerek ben gerekse arkadaşlarım Türk mutfağının kaynaklarını tespit ederken bu kaynaklardaki yemek, içmek, kap-kacak, çorba vs. malzemenin de artık taranarak ortaya konulması gereğine parmak basıp durduk. Bu açıdan ben, mutfakla ilgili bir çalışmamı, çorbaya ayırmayı ve çorbanın Türkler için ne ifade ettiğini ve çorba türlerini elimden geldiğince tespit etmeye karar verdim.