Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

Sinema ve müzik evreninden söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları.

Duende

Cannes’da prömiyerini yapan "Fatherland" ile ikinci En İyi Yönetmen Ödülü’nü kazanan Paweł Pawlikowski'yle Thomas Mann’dan savaş sonrası Avrupa’ya, minimalizmden müziğe, entelektüellerin toplumdaki rolünden kendisinin bugünkü dünyada hissettiği yabancılığa uzanan bir sohbete daldık.

Paweł Pawlikowski: 'Ben 20. yüzyıldan kalma bir sürgünüm'

Mascha Schilinski’nin yeni filmi&nbsp;Düşüşün Tınısı, Kuzey Almanya’nın tekinsiz bir çiftlik evinde dört kuşak kadının neredeyse hayaletimsi bir varoluşla iç içe geçtiği, ilk başta bir “perili ev” hikayesi gibi görünse de çok daha derin ve sarsıcı bir noktaya evrilen bir kadınlar hikayesi.&nbsp;20. yüzyıl boyunca kadınların maruz kaldığı şiddet ve bastırılma biçimlerini katman katman açan, yüzyılı aşan bir huzursuzluk panoraması gibi. Biçimsel olarak son derece titiz, titreşen bir duyusal yoğunlukla örülü, çok az diyalogla ilerleyen Düşüşün Tınısı’nın anlam dünyası daha çok jestlerde, bakışlarda ve söylenmeyenlerde ortaya çıkıyor.&nbsp;Hikayedeki kadınlar&nbsp;uykuda yürür gibi hayatlarının içinden geçerken, iç dünyalarını anlarda, o anlara ait kısa ifadelerde ele veriyorlar. Farklı dönemlerde aynı mekanda yaşamış annelerin, kız kardeşlerin, hizmetçilerin ve dostların hikayelerini ince ince örerek ilerleyen yönetmen, geçmiş ile bugün arasında yankılanan bir süreklilik kuruyor, sanki çok şey değişse de melodinin aynı kaldığı bir hâl.&nbsp;Mascha Schilinski ile Cannes’dan Jüri Özel Ödülü ile dönen ve bu sene Oscar yarışında Almanya'yı temsil eden Düşüşün Tınısı vesilesiyle zamanlar arası düşmenin, kadın bedeninin, mekan ve seslerin izini sürdüğümüz bir sohbet ettik.&nbsp;Düşüşün Tınısı&nbsp;başlığını çok seviyorum. Almanca başlık&nbsp;In die Sonne schauen&nbsp;benim için daha çok, zaruri olsa da acı verici bir bakma eylemini ifade ediyor. Filmin İngilizce adı ise görüntüden ziyade sesi öne çıkarıyor. Bu yüzden merak ediyorum: Neden&nbsp;Sound of Falling&nbsp;olarak çevirdiniz? Bununla bağlantılı olarak filmin ses dünyası da çok etkileyici. Bazı anlarda film bakmak yerine dinlememizi, hatta çok dikkatli dinlememizi istiyor gibi.Çok doğru. Başlığın ortaya çıkışı aslında biraz komik. Yaklaşık dört yıl boyunca bir taslak başlığımız vardı ve ben onu çok seviyordum: The Doctor Says I’ll Be All Right, But I’m Feeling Blue&nbsp;(Doktor İyileşeceğimi Söylüyor Ama İçim Hâlâ Sıkkın). Ama bu başlığı seven tek kişi bendim. Herkes sürekli değiştirmem için beni sıkıştırıyordu, çok uzun olduğu söyleniyordu filan derken Cannes’da yarışma daveti aldık. Ben de artık bunun üzerine değiştireyim dedim ve Düşüşün Tınısı oldu. Yani aslında isterseniz filmin orijinal başlığı bu. Almanca adı daha sonra geldi çünkü Alman dağıtımcı Almanca bir isim istiyordu. Ama “sound” kelimesinin Almanca karşılığı tam yok, “gürültü” gibi tınlıyor ve bu aynı şey değil. Bu yüzden başlığı “güneşe bakmak” anlamına gelecek şekilde değiştirmeye karar verdik.Dediğiniz gibi, benim için de güneşe bakmak çok acı verici bir şey. Ölümün yüzüne bakmak gibi. Çok uzun süre dayanamazsınız. Ama filmdeki kadınlar, uzun süre güneşe, yani ölümün yüzüne bakıyorlar. Düşüşün Tınısı ise iyi bir başlık çünkü bir ipucu veriyor. Normalde bir şey düştüğünde aslında bir ses çıkmaz. Ama bu kadınlar için çıkıyor. Çünkü içlerinde bir şey kırılıyor ve bu, onların duyabildiği çok ince, içten gelen bir ses. Filmde insanlar fiziksel olarak düşüyor. Ama asıl “düşmek” benim için zamanın bir katmanından başka bir katmanına geçmek anlamına geliyor. Sanki filmde zaman ve mekan boyunca oradan oraya düşüyoruz.Evet, ses bu filmin kalbi. Çünkü bence filmde gördüklerimizden çok görmediklerimiz daha önemli. Bu kadınlar hayatta kalabilmek için neleri bastırdılar? Ses, karakterlerin o anda farkına varmadıkları ya da fark etmek istemedikleri, henüz ulaşamadıkları şeyleri adeta hikayeden alıp ortaya çıkarıyor. Bunu filmdeki ses yapıyor. Benim için ayrıca şu da var: Bu kadınlar bazen doğrudan kameraya bakıyorlar. Yani aslında, dünyaya, bize bakıyorlar ve sanki onlara cevap veren şey ses, yani evren. Filmde travmayla uğraşıyoruz ve travma yaşandığında deneyim parçalanarak küçük parçacıklara ayrılıyor. Yani görüntüyle ses artık birbirine bağlı bir bütün olmuyor.&nbsp;Bazen bir şeyi kokladığınızda tetiklenirsiniz ama hangi anıya ait olduğunu bilemezsiniz. Filmde de böyle: Bazen ses, görüntüden daha fazlasını biliyor. Sesin büyüleyici yanı da bu zaten; tarif etmesi çok zor. Yazım sürecinde sesler zihnimde hep vardı, hepsini senaryoya geçirmeye çalıştım. Kurgu sürecinde ise harika ses ekibim bana katıldı: Billy Mind, Jürgen Schulze, Kai Tebel, Michael Fiedler ve Eike Hosenfeld. Hepsi inanılmaz ses sanatçıları.Başta özellikle Billy ile şu soruları tartıştık: Bir kara delik nasıl ses çıkarır? Denizin bin metre altı nasıl duyulur? Büyük patlama nasıl bir ses çıkarır? Bu tür “evrensel sesleri” bulmakla ilgileniyorduk. Billy ayrıca beden içi sesler üzerine çok çalıştı: Damarlar, hücrelerin zarları, dokuların sesleri gibi. Bu tür şeylerle çok deney yaptık. Michael de orgdan yola çıkarak sesler geliştirdi. Yani farklı yaklaşımlar bir araya geldi. Bedenin akustiği de işin içindeydi. Bu çok etkileyici çünkü tüm yaşanılanların bir anlamda kendi hafızası var. O hafıza ses yoluyla bize ulaşıyor.Senaryoyu Louise Petter ile birlikte yazdınız. Ben yazım süreciniz ve yönteminizi merak ediyorum. Bir röportajda bunu “ethereal” (hayalimsi) olarak tanımlamışsınız. Yani karakterlerin güdümünde, net bir hikaye çatısı çıkarmaya çalıştığınız her seferinde bunu başaramadığınızı söylüyorsunuz. Bunun yerine senaryoda sabit bir anlatıya yerleşmeyen karakterler duygular, rüyalar ve anıların akışı üzerinden birbirine bağlanıyor. Bu yaklaşımı neden seçtiniz?&nbsp;Evet, senaryoyu yazarken bir olay örgüsü kurmaya ya da karakterleri netleştirmeye çalıştığım anda benim ilgilendiğim her şey kayboluyordu. Ben daha çok hafızanın kendisiyle ilgilendim, hafıza ile hayal gücünün birbirine nasıl karıştığıyla, adı olmayan, görünmeyen şeylerle. Bu yüzden kendimize izin vermemiz gerektiğini anladık: Zihnimizde ya da kalbimizde beliren bu imgeleri olduğu gibi yazmak istiyorduk. Sonra onları birbirine bağladık. Bu süreç çok özgürleştirici oldu, çünkü tüm dramaturji kurallarını, senaryo matematiğini bir kenara attık. Bu bir “kill your darlings” meselesi değildi, tam tersine, hiçbir şeyi feda etmemek, her şeyi filmde tutmak ve birbirine bağlamak istedik. Bir de her zaman iki nesil atlayarak ilerledik çünkü zaman boyunca atalarımızı tanımasak bile bedenlerimize yazılmış şeyleri keşfetmek istedik. Bu yaklaşımı bulmak zaman aldı çünkü herhangi bir referansımız yoktu. Ve ayrıca şunu fark ettim: Eğer film hafızanın kendisiyle ilgiliyse, yapısı da kaygan ve çağrışımsal olmalı. Çünkü hafıza güvenilmez bir şey. Hepimizin zihninde aslında hiç yaşanmamış ama kimliğimizi şekillendiren imgeler var. Bunu filmde de görmek istedim; gerçekten oldu mu olmadı mı asla emin olamamak. Travmayla uğraşırken de bu var. Bazı resimler ortaya çıkar ama gerçek olup olmadığından emin olamazsınız. Çünkü gerçek olabileceğine inanamazsınız. Ama o imgenin ardındaki duygu çok güçlüdür. Tıpkı rüya gibi; uyanırsınız, aşırı gerçek hissettirir ama sonra bunun sadece bir rüya olduğunu anlarsınız. Travmada da bazen aynısı olur. Biz de bu hissi, bu bedensel deneyimi yakalamak istedik. Hikaye anlatmaktan çok, bir beden hafızası gibi hissedilen bir film yapmak...Biraz da mekandan bahsedebilir misiniz? Altmark bölgesindeki çiftlik evi dikkat çekici, sanki mekanın da kendi hafızası var. Orayı nasıl buldunuz?Bu aslında tamamen tesadüf oldu. Uzun süre Louise (Petter) ile belli başlı sorular üzerine düşünüyorduk: zaman boyunca bedenlerimize neler yazılıyor? Biz daha doğmadan önce bizi belirleyen şeyler ne? Kuşaklar arası travmaya dair birçok küçük hikaye ve olgu topladık. Ama bunu filme nasıl dönüştüreceğimizi bilmiyorduk, daha çok roman gibi duruyordu. Hatta bir ses enstalasyonu ya da romana dönüştürmeyi de düşündüm ama tabii asıl film yapmak istiyordum.&nbsp;Sonra pandemi oldu ve şehirden kaçıp kırsala gittik. Orada yazmaya çalışıyorduk ama aslında daha çok yaptığımız çiftlikte oyalanmak. Orası yaklaşık 50 yıldır terk edilmiş bir yerdi. Odadan odaya dolaşıp ev sahibinin bıraktığı eşyaları bulup onlarla takılabiliyorduk. Orada fotoğraflar da bulduk. Çok ilham vericiydi. “Bu mekan tüm bu sorular için bir hazne olabilir” diye düşündük. Mekanın kapalı, dış dünyadan izole bir yapısı vardı. İçeri girdiğinizde hem çok aydınlık ve sıcak hem de tuhaf karanlık bir his veriyordu. Bir huzursuzluk... Sanki bu yer çok şey görmüş gibi bir his.Son olarak, film kuşaklar arası kadın deneyimi üzerine kurulu ve filmdeki kadınları (Alma, Erika, Angelika, Lenka) sanki tek bir figürün farklı varyasyonları gibi düşündüm. Bu süreçte sizi yönlendiren belirli kadınlar oldu mu?Aslında filmi kadınların gözünden anlatmak gibi bir niyetimiz yoktu. Bu tamamen araştırma sürecinde ortaya çıktı. Kadınlar tarafından yazılmış iki kitap bulduk ve bunlar erkeklerin yazdıklarından çok farklıydı. Kadınların metinleri neredeyse pastoral, kayıp bir çocukluk anlatısı gibiydi. Ama aralarda çok sarsıcı cümleler vardı ve aynı gündelik tonla yazılmıştı. Baba piposunu dolduruyor, anne çamaşır yıkıyor, çocuklar samanların arasında oynuyor derken arada şöyle cümleler çıkıyordu: Bir hizmetçinin “tehlike olmasın diye” evlendirilmesi gerektiği ya da bir kadının “Bir hiç için yaşıyorum” demesi...Bu metinleri okurken ürperdik ve erkeklerle kadınlar arasında travma aktarımı açısından bir fark olduğunu fark ettik. Şiddet elbette erkeklerin bedenine de yazılıyor ama bu spesifik deneyimler daha çok kadınlara özgüydü. Bu yüzden onları merkeze almaya karar verdik. Çünkü kadınların hikayeleri çoğunlukla tarihin kenarında kalmış. Bu bakışı benimsedim. Yoksa bizi tarih boyunca etkileyen kadınlar, sohbetlerimiz ve keşfettiğimiz çok hikayeler oldu. Sonuçta yaklaşık iki yıl süren konuşmalarımızın sonunda buraya vardık.Düşüşün Tınısı, 24 Nisan’da MUBI’de gösterime giriyor.

Mascha Schilinski ile Cannes’dan Jüri Özel Ödülü ile dönen ve bu sene Oscar yarışında Almanya'yı temsil eden "Düşüşün Tınısı" vesilesiyle zamanlar arası düşmenin, kadın bedeninin, mekan ve seslerin izini sürdüğümüz bir sohbet ettik.

Hafıza ile hayal gücü arasında adı olmayan şeyler: Mascha Schilinski ile 'Düşüşün Tınısı' üzerine

Bu yıl Viennale, yeni başkanı Christian Petzold'un yeni filmi "Miroirs No. 3" ile açıldı. Almanya'nın auteur sinemasının en güçlü seslerinden Petzold ile hikayeler, kazalar, kaygan kimlikler, müzik, hafıza ve Viyana'nın sinema kültüründeki yeri üzerine konuştuk.

Sinemanın kapıları açılırken: Christian Petzold ile yeni Viennale dönemi üzerine

Cafer Panahi, iki yıl önce hapisten çıkmasının ardından çektiği ilk filmi Görünmez Kaza (Yek tasadef sadeh) ile Cannes’dan Altın Palmiye ile döndü. Fransız yapımcı Philippe Martin’in desteğiyle çekilen film, Fransa’nın Oscar adayı da seçildi.&nbsp;Eski mahkumlardan oluşan bir grubun, kendilerine işkence eden gardiyan olduğunu düşündükleri bir adamla karşılaşmasını, onu esir aldıktan sonra intikam almayla ilgili tereddütlerini izliyor. Talihsiz bir kazayla başlayan olaylar zinciri, kara mizah barındırsa da İran’daki rejimin yüksek basıncını ve bireyin intikam ile ahlak arasındaki ikilemlerini direkt yansıtıyor.&nbsp;Panahi’nin bilinen sinemasından farklı bir yerde duran bu film, yönetmenin bizzat yaşadığı hapishane deneyimlerinin izlerini taşıyor. 14 yıllık film yasağından sonra Variety’e verdiği bir röportajda bu izleri şöyle anlatıyordu:&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(30, 63, 148); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(30, 63, 148); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Günde sekiz saat, gözleri bağlı bir şekilde bir duvarın önünde oturup, arkanızda duran biri tarafından sorgulandığınızda, bu adamla nasıl konuşabileceğinizi merak etmeden edemiyorsunuz.”</blockquote>Panahi ile Cannes’da biraraya gelme fırsatı buldum. Hapiste geçirdiği yıllardan İran’daki kadın direnişine ve sinemaya etkisine kadar pek çok konuyu konuştuk.<img src="https://images.aposto.com/2025/8/1/1759150008676.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.56" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Müge Turan ve Cafer PanahiGörünmez Kaza her filminiz gibi çok güçlü ama sanki bu kez daha dramatik bir hikaye. Bir önceki filminizde izleyicinin gülebileceği anlar vardı ama burada atmosfer farklı. Bunun hakkında biraz konuşabilir misiniz?Önceki filmlerim biraz daha kişiseldi. Bu film ise çok farklı bir konuyu ele alıyor, o yüzden anlatımın da biçim değiştirmesi gerekiyordu. Önceki filmlerim benim birebir içinde olduğum durumlarla ilgiliydi ama burada hikaye artık sadece benden gelmiyor gibi, daha kolektif bir boyuta açılıyor. Yani öyle bir hikaye ki farklı şekillerde yorumlayabilir, üzerinde oynayabilir veya daha da geliştirebilirsiniz.Hapishane deneyiminizin film üzerinde nasıl bir etkisi oldu?Sadece kendi yaşadıklarımı anlatmıyorum elbette. Genel anlamda mahkumların deneyimi diyebiliriz. Filmin küçük bir kısmı doğrudan benim hikayem; çoğu içerideyken dinlediğim, duyduğum anılara, hikayelere dayanıyor. Yani son yarım yüzyılda yaşanan olaylardan derlenmiş gibi. Bazı anlatılanlarda daha fazla şiddet vardı, bazılarında daha az, ama tüm bu hikayeleri topladım ve filmi bunları birleştirerek ördüm.Mevcut durumunuz nedir? Bu filmi nasıl çekebildiniz ve şu anda nerede yaşıyorsunuz? Seyahat edebiliyor musunuz?20 yıllık çalışma yasağı, seyahat yasağı ve diğer tüm cezalar kaldırıldı. Şu anda seyahat konusunda problemim yok ve film yapmakta da en azından resmî olarak bir sıkıntı yaşamamalıyım. Ama İran’da dışarıda çekim yapmak istiyorsanız izin almanız gerekiyor. Senaryonuzu Kültür ve İslami Rehberlik Bakanlığı’na sunmalısınız. Onlar okuyor ve izin verip vermeyeceklerine karar veriyor, çoğu zaman çok spesifik notlar veriyorlar: “Bunu değiştir, şunu geliştir” gibi.Görünmez Kaza’nın senaryosunu nasıl teslim ettiniz? Size bir dayatmaları oldu mu?Hayır, senaryomu teslim edip bana ne çekeceğimi dikte etmelerine izin vermedim. Bu yüzden, önceki filmlerde olduğu gibi, gizli yönetmenlik yaptım, bir tür yeraltı filmciliği bizimki: Hızlı, sessiz, çok küçük bir cast ve ekip ile çalışmak zorunda kaldım. Cannes’a gelmeden hemen önce, üç oyuncum sorguya çağrıldı; görüntü yönetmenim de dahil diğerleri, tehdit edildi. Yine de hepsi filmin yanında durdu. Buraya benimle geldiler ve İran’a geri dönecekler. Sonra ne olacağını göreceğiz, öngöremeyiz.<img src="https://images.aposto.com/2025/8/1/1759144915317.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.78" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Filmin orijinal ve İngilizce adı Basit Bir Kaza, aldatıcı derecede basit görünüyor. Bu samimi mi, yoksa ironik mi?Başlık gerçekten kazalarla ilgili. Ama aynı zamanda hemen bir sürü sorun ve konuyu da açıyor. Örneğin, küçük kız yeni nesli temsil ediyor: Karanlıktan çıkıyor, dans ediyor, parlıyor ve kendince ailesinin ideolojisini sorguluyor. Köpeğin öldürüldüğü sahnede, anne bunun “Allah’ın takdiri” olduğunu söylerken kız sadece birkaç kelimeyle doğrudan müdahale ediyor: “Dikkatli olmayan sendin. Bunun Allah ile ne ilgisi var?”Bu tür anları “kaza” olarak mı değerlendiriyorsunuz?Evet, kazalara inanırım; kendimi onlara teslim etmeyi severim. Bazen beklenmedik kapılar açarlar. Film de aslında bir kazayla başlıyor ama ben bu kazayı dramatik bir araca dönüştürdüm ve dramaturjik olarak kullandım. Filmin bütün yapısı, ideolojik kısıtlamaların ve bunların doğurduğu şiddetin etrafında örülmüş bir tartışmayı anlatıyor.Geçen yıl Mohammad Rasulov, Cannes’a gelmeden önce İran’ı terk etti ve sonra bir gün geri döneceğini söyledi. Siz de başka yerlerde film yapabilir miydiniz, yoksa bu yüzden mi İran’da kalmayı tercih ediyorsunuz?Ben İran’da sadece film yapmak için yaşamıyorum. Bazı arkadaşlarım çok uzun yıllar boyunca İran dışında yaşamaya adapte olabiliyorlar. Onları yargılamak istemem, iyi ya da kötü demem, sadece onların yolu o. Ama ben kendimi dünyanın başka bir yerinde yaşamaya uyum gösterebilecek kapasite veya cesarete sahip hissetmiyorum. Uzun süre ayrı kalamıyorum.&nbsp;Örneğin, filmimin post-prodüksiyonunu bitirmek için üç ay Fransa’daydım ve çok kötüydü. Tüm o süre boyunca huzursuzdum, İran’a dönmeyi bekledim, çok özledim. Yani bir veya iki yıl burada yaşamaya çalışsam nasıl olur, açıkçası bilmiyorum. Şu anda hissettiğim bu.Son yıllardaki gelişmeleri düşününce, sizce İran hangi yönde değişti?Bence artık İslam Cumhuriyeti iki döneme ayrılabilir: “Kadın, Yaşam, Özgürlük” öncesi ve sonrası. Bu hareketin, isyan ya da devrim de diyebiliriz; ardından çok şey değişti. İnsanlar çok daha cesur hâle geldi, talepleri arttı. Birçok açıdan bu hükümet ve sistem çöktü diyebiliriz; politik, kültürel, ekonomik, ekolojik... Aklınıza gelebilecek her açıdan başarısız oldu. Geriye sadece yüzeysel, boş bir kabuk kaldı ve o da tamamen para, şiddet ve silahla yönetiliyor.Filmdeki oyuncuların çoğu profesyonel değil. Onları nasıl buldunuz?Evet, bazıları profesyonel, bazıları değil. Bazıları ya benim ya da başka benim gibi devletten gizli çalışan yönetmenlerin filmlerinde çalışmış oyuncular. Örneğin, sorgucu İkbal’i canlandıran oyuncu birkaç filmde çalıştı. Önceki filmimde rol alan Waheed, bir arkadaşımın filminde de başrol oynadı. Bazı düşük kaliteli TV komedilerinde de görünüyor. Ama iki ana kadın karakter daha önce kamera karşısına hiç çıkmamıştı. Örneğin, Shiva daha önce benim bir filmimde vardı, ama bu ölçekte bir rolde değil. Gelini canlandıran oyuncu ise tiyatroya yeni başlamıştı.&nbsp;Tiyatro ile çok iyi bir ilişkim yok. Bana sahte geliyor. Dikkatimi, ilgimi tam olarak çekemiyor. Zaman zaman, tiyatro yapan arkadaşlarım ısrar edince gidip bir oyun izliyorum. Bir gün yine öyle bir oyuna davet edildim. Orada bir oyuncu vardı ve dramatik anlamda hiçbir performans sergilemedi. Sadece bir köşede durarak metinden okudu. Oyunu neredeyse hiç izlemedim, sadece onu izledim. Ve onu böyle seçtim. Oldukça şaşırmıştı. “Ama ben oynayamıyordum, beni nasıl seçtiniz?” dedi. Ben de “Tam da bu yüzden seni seçtim. Eğer oynasaydın asla seçmezdim” dedim.Bir oyuncunun İran’da seçilmiş bir politikacı olduğunu okudum, doğru mu? Evet, doğru.Filmi devlet şiddetinin sonuçları üzerine bir ahlak oyunu olarak düşünsek sizce bu aynı zamanda İran toplumunun da karşı karşıya olduğu bir seçim mi? Affetmek olmasa da, birarada yaşamak ile intikam arasında bir tercih yapmak.Hikayenin bazı bölümleri intikam açısından kesinlikle dramatik ama nihayetinde hangi yolu seçecekleri İran toplumuna bağlı. Aslında, bence filmin temel meselesi, geleceğin nasıl olacağı. Hangi geleceğe doğru ilerliyoruz? Bu şiddet sürekli devam edecek mi, yoksa sonunda bir yerde durması mı gerekiyor?&nbsp;Ve eğer bu çok şiddetli karakter biraz ittiğinizde, biraz yönlendirdiğinizde düşünmeye başlarsa yeni bir yol açılır mı? Elbette, bu değişim yaşanmalı; farkındalıktan mı yoksa affetmekten mi kaynaklanacak, onu zaman gösterecek. Ama bir gün, evet, sona ermesi gerekiyor.Bu filmi beş ya da on yıl önce yapabilir miydiniz?Dediğim gibi, “Kadın, Yaşam, Özgürlük” hareketinden beri her şey değişti. Önceki filmlerim sokaklar, pazarlar ve günlük hayatını sürdüren sıradan insanlar hakkındaydı. Bugün beni de yedi aylığına hapse soktular. On yıl önce de pek çok sorun ve hapis cezası filan yaşadım. Hapiste kimlerle karşılaştığımı, kimleri tanıdığımı, kimlerle vakit geçirdiğimi hayal edin.&nbsp;Beş ya da on yıl önce bu insanları sokaklarda bulamazdım ama hapis sayesinde pek çok kişiyle tanıştım. On yıl önce bir koğuşta genellikle sadece iki ya da üç siyasi mahkum vardı ve çoğu da yalnız kalıyordu. Şimdi 300-400 mahkum var ve bunlardan 30’u siyasi mahkum. Ben böyle bir koğuşta zaman geçirdim.&nbsp;Tabii, on yıl önce hükümet çok daha sıkı kontrol uyguluyordu, dolayısıyla riskler çok daha yüksekti; ama şimdi her şey farklı. Tabii şunu da eklemem gerekir: Film prömiyerini yaptıktan sonra, söylediklerimin gerçekle uyup uymadığını tekrar görmek zorundayım ve durumların hafifleyip hafiflemediğini ya da belki de daha da ağırlaşıp ağırlaşmayacağını değerlendirmem gerekiyor.Şu anda kendinizi cesur hissediyor musunuz?Ben sinemacı olarak ilhamı toplumdan alıyorum ve “cesaret” kelimesinin kendimle ilişkilendirilmesine karşı çok hassasım. Bunu gerçekten söylüyorum. İnsanlara ya da bugün başörtüsüz sokağa çıkan kadınlara göre daha az cesurum; onlar saldırıya uğruyor, tecavüze uğruyor, dövülüyor veya çeşitli şekillerde tacize maruz kalıyorlar ve ertesi gün tekrar sokağa çıkıyorlar. Ben onlardan daha cesur değilim. Sadece kameranın önünde olduğum için böyle görülüyorum.&nbsp;Onlar halkın gözü önünde olmayabilirken, ben öyleyim. Bu yüzden yaptığım her şey görülüyor ve takdir ediliyor. Ama gerçekten, bu olağanüstü kadınlar kendilerini o kadar tehlikeye atarken benden çok daha cesur olduklarını düşünüyorum.Not almalı: Görünmez Kaza (Yek tasadef sadeh) çok yakında MUBI'de.

Cafer Panahi, iki yıl önce hapisten çıkmasının ardından çektiği ilk filmi "Görünmez Kaza" (Yek tasadef sadeh) ile Cannes’dan Altın Palmiye ile döndü. Fransız yapımcı Philippe Martin’in desteğiyle çekilen film, Fransa’nın Oscar adayı da seçildi. Panahi ile hapiste geçirdiği yıllardan İran’daki kadın direnişine ve sinemaya etkisine kadar pek çok konuyu konuştuk.

Cafer Panahi: ‘Ben bugün İran'da başörtüsüz sokağa çıkan kadınlardan daha cesur değilim’

Joachim Trier, bu yıl Cannes Film Festivali’nde yarışan filmi "Manevi Değer" (Affeksjonsverdi) ile Jüri Büyük Ödülü’nü kazandı. Norveç’in Uluslararası Film kategorisindeki Oscar adayı da olan film vesilesiyle Trier’le Cannes’da biraraya geldik. Yazma sürecinden babalığa, Oslo’dan şefkate uzanan bir sohbete koyulduk. Ve tabii sinemaya...

Kırılmayan vazolar, kırılgan kalpler: Joachim Trier'le şefkat, aile ve sinemaya dair