Biyoçeşitlilik Dosyası
Gıda Meselesi
Dünya İle İlişkimiz
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ
Gelecek Bizim Elimizde
Yeşil Köşe
Yuvam Dünyalılar N'apıyor?

129: Çeşitlilikten Uyuma 🦜

Biyoçeşitlilik krizi, iklim iyimserliği, sürdürülebilir mimari ve daha fazlası
26 Nisan - BMW i - Dünyahali
BMW i ile birlikte

Konsept otomobillerle yeni nesil mobilite anlayışı

Otomotiv sektörünün de bir parçası olduğu dijital dünyanın temelinde, otomobil ile insan arasında yeni bir etkileşim hissi oluşturma fikri yatıyor. Hisler ve duyular, akılda kalmanın en etkili yöntemlerinden sayılabilir.

Daha fazlasını öğren →

ErikTanghe, pixabay

ErikTanghe, pixabay

Dünyahali’nden herkese merhaba, 

Dünya, milyonlarca farklı türde canlının bir arada uyum içinde yaşadığı benzersiz bir yaşam platformu. Tüm canlıların uyum içinde yaşaması ise, doğanın karmaşık ve hassas bir denge içinde işlediğini gösteriyor. Biyoçeşitlilik, ekolojik denge ve sağlıklı ekosistemler için en önemli unsur. Özellikle de deniz altı dünyası, insanlığın henüz tam olarak keşfedemediği büyüleyici bir biyoçeşitliliğe ev sahipliği yapıyor. Bu hafta sizleri denizin maviliklerinde hissettirecek bir müzik listesi hazırladık. Dünyahali’ni okurken keyifle dinlemenizi diliyoruz.

Dünyahali

Dünyahali

Dünyahali bültenine hoşgeldiniz! Burada sadece iklim krizinden değil; havadan sudan da konuşuyoruz. Yuvamız dünyamızdan bahsediyoruz. O zaman, haydi başlıyoruz!

Biyoçeşitlilik Dosyası

Çeşitlilikten Uyuma: Biyoçeşitlilik Krizi ve Yaşamın Geleceği

Biyoçeşitliliğin kaybı, dünya için kaosun başlangıcı

Çeşitlilikten Uyuma: Biyoçeşitlilik Krizi ve Yaşamın Geleceği

Prof. Dr. Utku Perktaş

Hayatın mozaiği biyoçeşitlilik ile şekillenir ve bu zenginlik, dünyamızı tüm canlılar için yaşanır kılar. Önceki iki yazımda, bu temel ilkenin çeşitli yönlerini ele aldım. Bu yazı serisinden alabileceğimiz en kritik mesaj şudur: Çeşitlilik, dünyamızda hayatın süregelmesinin temel taşıdır. Bu serinin kapanışında ise çeşitlilik kavramını biraz daha açmaya çalışacağım ve biyoçeşitlilik kriziyle deneyimlediğimiz kayıpların ne kadar kötü olabileceğinden bahsedeceğim.

Çeşitlilik; birlikte yaşamanın olmazsa olmazı…

Çeşitlilik, hem insan topluluklarında hem de doğal dünyada, evrimin ve birlikte yaşamanın temelini oluşturan bir kavram, hatta daha doğru bir ifadeyle, çeşitlilik yaşamı mümkün hale getiriyor. Bu kavrama biyoloji kökünü de eklediğimizde bu yazı serisinin ana ekseninde yer alan "biyoçeşitlilik" kavramına geliyoruz, yani bugünün 3.8 milyarlık dünya mirasından bahsetmemiz gerekiyor. Yani, genlerden ekosistemlere kadar tüm seviyelerinde Dünya'daki yaşam çeşitliliğini ifade eden bir kavramdan ve yaşamı mümkün kılan evrimsel, ekolojik ve kültürel süreçleri kapsayan bir çatıdan bahsediyorum. Tekrar olmasın önceki iki yazıda biyoçeşitlilik kavramıyla ne anlatmak istediğimden bahsettim. Bu yazıda bu çeşitliliğin farklı bir türünden bahsedip biyoçeşitlilik kayıplarının ne kadar kötü boyutlara ulaştığından bahsetmeye çalışacağım. Biyoçeşitlilik esasında karmaşık süreçleri içeren bir kavram. Bu karmaşık süreçleri anlamanın yollarından biri, bazı türlerin belirli bir alanda uzmanlaşmasına odaklanmak olabilir. Örneğin, farklı kuş türlerinin sıra dışı gagaları ve vücut yapıları, onları farklı yiyecek kaynaklarına yönlendirir. Bazen, türlerin sahip olduğu donanımlardan çok, davranışlarında gözlemlenen çeşitlilik, bu doğada gözlemlediğimiz uyumun anahtarı olarak kabul edilir.

Kuş gözlemcileri, aynı ağaçta beslenen, benzer görünümlü kuş türlerini ayırt etmenin heyecanını iyi bilirler. Biyologlar için ise merak konusu, bu kadar çok birbirine benzeyen türün yakın çevrelerde ya da aynı ortamda nasıl bir arada bulunabildiğidir. Bir örnek olarak Amerika'nın orman ötleğenleri, bunun yani niş olarak tanımladığımız doğadaki görevleri ile ekolojik etkileşimlerine (burada niş kavramından bahsediyorum) ilişkin çeşitliliğinin güzel bir örneğini sunar. Ötleğenler, ormanın belirli bölümlerinde, hatta bazen tek bir ağacın özel kısımlarında, kendilerine has bir yaşam tarzı geliştirmişlerdir.

1950'lerde, önemli ekologlardan Robert MacArthur, Maine ormanlarında üreyen beş ötleğen türünün beslenme alışkanlıklarını doktora çalışması kapsamında incelemiş ve her birinin beslenme davranışında belirgin bir uzmanlaşma modeli keşfetmişti. Bu ötleğenler, ladin ağaçlarının farklı bölümlerini tercih ediyor ve tercih ettikleri bölgelerde de her bir tür kendine özgü bir beslenme stratejisi gösteriyordu. MacArthur'un çalışması, Darwin'in 'doğanın ekonomisi' kavramını canlı bir şekilde örneklendiren bir çalışmaydı. Örneğin, MacArthur, çalışmasında, ladin ağaçlarının tepelerinde kaplan ötleğenleri (Setophaga tigrina) ve turuncu boğazlı ötleğenlerin (Setophaga fusca) hakim olduğunu, her bir türün beslenme stratejilerinin de farklı olduğunu bulmuştu. Kestane gerdanlı ötleğenler (Setophaga castanea) gibi bazı türler daha muhafazakar davranışlar sergilerken, alışkanlıklar ve alan kullanımı açısından en genel olanlar yeşil sırtlı ötleğenlerdi (Setophaga virens). Yeşil sırtlı ötleğen diğer tüm türlerden daha fazla zamanı ağaçların dibinde geçirirken, aynı zamanda ağacın tepesinde de görülebiliyordu. Kaplan ötleğenleri gibi böcek avlayan kestane gerdanlı ötleğenler de sinsice ve ağaçtan ağaca en çok hareket eden tür olarak kendini gösteriyordu. 

Bugün bile kuş gözlemcileri, MacArthur'un çalışmasını yinelemeye çalışsalar da, tam olarak aynı tür kombinasyonlarını aynı ağaç kısımlarında bulamayabilirler. Bunun sebebi, kuş popülasyonlarının ve bireylerin sürekli olarak çevresel değişikliklere uyum sağlamasıdır. MacArthur'un çalışması, ladin tomurcuk kurtlarının bolluğunun kaplan ötleğenlerinde nüfus artışına yol açtığı bir dönemi yansıtır. Bu, türlerin doğadaki ekolojik etkileşimlerinin, görevlerinin, yani nişlerinin statik olmadığını, kaynaklar, farklı rakipler ve iklimsel farklılıklarla dinamik bir şekilde uyum sağlayan esnek uzmanlık alanları olduğunu bize gösterir.

Fotoğraf: Kestane gerdanlı ötleğen (Setophaga castanea)

Günümüzdeki biyoçeşitlilik kayıplarına örnekler…

Eğer çeşitliliği hayatın temel taşı olarak görüyorsak, mevcut biyoçeşitlilik krizi, gezegenimizdeki birçok tür için yaşamın kapılarını kalıcı olarak kapatan bir kilit rolü oynuyor diyebiliriz. Mesela Kuzey Amerika’da sınırlı bir alanda üreyen ve Kasya çaprazgagası (Loxia sinesciuris) olarak bilinen bir ötücü kuş türünün iklim değişikliği nedeniyle son 20 yıl içinde tehdit altına girdiğini biliyoruz. İklim değişikliği, bu türe hızlı bir düşüş yaşatmış ve 2003 ile 2011 arasında türün popülasyonu yüzde seksen oranında azalmıştır. Bu, daha yüksek sıcaklıkların türün bulunduğu orman alanlarında yangın etkilerini taklit ederek bölgedeki ağaçların kozalaklarının tohumlarını erken bırakmasına neden olmuş ve böylece yerli çaprazgagaların bağlı olduğu sabit besin kaynağı ortadan kalkmıştır. Avrupa’da, İsveç ve İskoçya'daki çaprazgaga türleri için de yapılan iklim projeksiyonları da benzer şekilde tehlikeli görünmektedir. Biyoçeşitliliğin evriminde meşakkatli yollardan geçerek son 200 milyon yılda çeşitlenen kuş türlerinin bu derece hızlı yok oluşlarla ortadan kalkması gezegen için çok korkutucu.

Fotoğraf: Yeşil sırtlı ötleğen (Setophaga virens)

Güney Amerika’nın And Dağları üzerinde küresel ısınma nedeniyle son 30 yıl içinde yüksek rakımlarda üreyen endemik kuş türlerinin yok olduğu da farklı bir akademik çalışmanın konusu olmuş. Az önce bahsettiğim gibi evrimin zor yollarından geçerek milyonlarca yılda ortaya çıkan ve hayatta kalmayı başaran bu türlerin 30 yıl gibi çok kısa sürelerde yok oluyor olması gezegendeki yaşam formlarının tamamı için kulağa hoş gelen bir şey değil.

Biyoçeşitlilik, yalnızca çeşitli türlerin zenginliği değil, aynı zamanda ekolojik denge ve sağlıklı ekosistemler için de olmazsa olmaz bir unsur olarak algılanmalı.

Örnek olarak verdiğim MacArthur'un ötleğenler üzerindeki öncü çalışması, çeşitliliğin yalnızca doğal dünyanın eşsiz yapısı ve karmaşıklığına dikkat çekmekle kalmıyor, aynı zamanda hayatta kalma ile uyum yeteneği arasındaki destekleyici etkiyi gözler önüne seriyor. Ancak karşı karşıya kaldığımız acil tehditler, biyoçeşitlilik zenginliğimizin hızla azaldığını ve gezegenimizin sağlığının biyoçeşitlilik kriziyle kritik bir dönüm noktasında olduğunu ortaya koymaktadır. Şimdi, yaşamın kapılarını gelecek nesiller için açık tutmak, her birimizin üzerine düşen bir sorumluluk ve bu sorumluluk, karar vericilerin, bilim insanlarının ve toplumun her bireyinin kolektif çabalarını gerektirmektedir. Biyoçeşitliliğin değeri üzerine odaklandığımız bu yazı serisini, Edward O. Wilson'un düşündürücü sözleriyle tamamlamak istiyorum: "İnsanlık yok olursa, dünya, on bin yıl önceki zenginliğine ve dengesine geri döner. Böcekler yok olursa, dünyaya kaos hakim olur." Wilson'un vurguladığı bu kritik bağımlılığı bir adım ileri taşıyarak şöyle diyebilirim: Biyoçeşitliliğin kaybı, dünya için kaosun başlangıcı anlamına gelir.

Hikâyeyi paylaşmak için:
Gıda Meselesi

İklim iyimseri olmaya var mısınız?

Doğanın sizi beslemesine izin verin

İklim iyimseri olmaya var mısınız?

Dilara Koçak

Biz insanlar, bu gezegende yaşayan diğer canlılardan üstün olmayan birer varlığız. Dünya, evimiz, yuvamız, yaşam alanımız. Peki, evimize gerçekten iyi bakıyor muyuz? Her birimizin dünyaya bıraktığı bir ayak izi var. Hiçbir canlıyı geride bırakmadan doğaya iyi bakmak, israfı azaltmak, geri dönüşümü artırmak, güvenli gıdayı, temiz suyu sağlamak hepimizin ortak sorumluluğu. Elbette burada ‘iklim iyimseri’ bakış açısıyla hepimizin yapabileceği şeyler var. İklim krizinin farkında olan ama “ah vah” demek ya da “korku, kaygı hissetmek” dışında küçük de olsa bir şeyler yapan herkes iklim iyimseri. Bazı yaşam tarzı alışkanlıklarınızı gözden geçirerek bile iklim ve gezegen için olumlu bir adım atabilirsiniz. Beslenme alanında atabileceğiniz 3 kıymetli adımdan bahsetmek istiyorum:

Sürdürülebilir Beslenme

Beslenmeyi sürdürülebilirlikle direkt olarak ilişkili bir kavram olarak görüyorum. FAO’ya göre sürdürülebilir beslenme; besleyici olduğu kadar güvenli, sağlıklı ve düşük çevresel etkiye sahip olmalıdır. Bu beslenme şekli kültürel olarak kabul edilebilir, adil, ekonomik, herkes için ulaşılabilir gıda güvencesine katkı sağlayan ve nesillerin devamı için olması gereken bir yaşam biçimidir. Tarım için kullanılabilir toprak alanlarının daralması, sera gazları salımının artması, biyoçeşitliliğin azalması ve su kaynaklarının nitrat kirliliğine maruz kalması, toprağa aşırı pestisit uygulanması, ekosisteminin dengesini kaybetmesine yol açıyor. Bir anlamda gezegeni hasta ediyor. Toprak, su, hava yani gezegen hasta olunca insanların da sağlıklı olması mümkün olmuyor.

Gezegeni iyileştirmek, bireyleri ve gelecek nesilleri beslemek ile aynı amaca hizmet ediyor. Çünkü dünyadaki açlık, gıda güvensizliğine maruz kalan bireyleri, besleyici ve yeterli gıdaya ulaşamayan dezavantajlı grupları doğrudan etkiliyor. İçinde bulunduğumuz Antroposen Çağı’nda, gezegenimize verdiğimiz zararları hesaba katarak gelişme yollarımızı yeniden tasarlamamız gerek. Bir beslenme uzmanı olarak gezegenimizi beslemenin sürdürülebilirlik yönüyle gelecek nesiller için önemini her fırsatta anlatıyorum: Herkes bu konuda daha fazla farkındalık sahibi olmalı. Beslenme, 17 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi’nin 12’siyle ilişkili. Tüm bunların bilinciyle seçimleri gözden geçirmek gerekiyor.

Bitki Bazlı Beslenme

Karbon ayak izini azaltmanın birçok yolu var, hatta sadece beslenme düzeninizdeki bazı küçük değişiklerle bile harika bir başlangıç yapmak mümkün. Bireysel faaliyetlerin ayak izinin yaklaşık yüzde 45’ine katkıda bulunduğu tahmin ediliyor. Araştırmalar dengeli, sağlıklı, sürdürülebilir ve bitki bazlı beslenme düzenini ilke edinmenin ise sera gazı emisyonlarını yüzde 70 oranında azaltabileceğini söylüyor. Öte taraftan sağlık için de bitki bazlı beslenmenin ağırlık kazanması gerek. Çünkü 2030 yılına kadar 20-30 yaş aralığında kolon kanseri vakalarında yüzde 80-90 artış bekleniyor. 

2024, bitki bazlı yemeklerin yükseliş yılı olacak demek mümkün. Raporlara göre 2024'ün en önemli gıda trendi, bitki bazlı gıdaların çeşitliliği. Hatta bu durum "Bitki Bazlı Gıda Rönesans’ı" olarak tanımlanıyor. Sizce bu noktada hem size hem de gezegene iyi gelen bir beslenme modeli var mı? Cevabı evet, Akdeniz diyeti. Peki, Akdeniz tipi beslenme neden bu kadar önemli? Çünkü bitki bazlı beslenme giderek daha kritik hale geliyor. Hem beden ve ruh sağlığımız hem de gezegenimizin geleceği için bitkileri merkeze koyan beslenmeyi benimsemek gerek. Akdeniz Diyeti’nin temeli de bitkilere dayanıyor. Tam tahıllar, meyveler, sebzeler, fasulyeler, otlar, baharatlar, kuruyemişler ve zeytinyağı tüketimini öneriyor. Hayvansal protein yerine bitkisel protein kaynaklarının artırılması da hem ekolojik ayak izinizi, hem de hastalık riskinizi azaltan adımlar arasında. Her yeni yıl başlangıcında US News & World Report tarafından açıklanan listede Akdeniz diyetinin bu yıl 7. Kez 1. Seçildiğini de hatırlatmakta fayda var.

İsrafsız Sofralar

BM Çevre Programı’nın (UNEP) 2024 Gıda İsrafı Endeksi Raporu geçtiğimiz günlerde yayımlandı; 1,05 milyar ton gıdanın israf edildiği ortaya kondu. Dünyada 783 milyon insan açlıkla karşı karşıya ama aynı esnada üretilen gıdanın 5’te 1’i çöpe gidiyor. BM Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) tahminlerine göre hasattan satış noktasına kadar tedarik zincirinde kaybedilen gıda oranı yüzde 13. Dünyadaki gıda israfının büyük bölümünün sorumlusu evler. Yılda çöpe giden 1 milyar ton gıdanın yaklaşık yüzde 60’ından haneler sorumlu. Yani evlerde atılan yemeklerin etkisini küçük sanıyorsanız, yanılıyorsunuz. Her zaman yemeğinizi, sevginizi ve bilginizi paylaşın diye söylüyorum. Çünkü bu dünyada hepimize yetecek kadar gıda var ama hırsımıza ve egomuza yetecek kadar değil. Ben evde atığı azaltmanın, tıpkı sağlıklı yaşamda olduğu gibi mutfakta başladığına inananlardanım. 

"Toprak hasta, hava hasta, su hasta. Tüm bunlar hastayken bizim iyi olmamız mümkün değil." sözümü bir kez daha yinelemek istiyorum. Doğanın sizi beslemesine izin verin…

Hikâyeyi paylaşmak için:
Dünya İle İlişkimiz

Çigong (Qigong): Beden ve Zihnin Uyum İçindeki Dansı

Sağlık ve Meditasyon Sanatı

Çigong (Qigong): Beden ve Zihnin Uyum İçindeki Dansı

Bahar Nihal Ersözlü

Çin kökenli bir sağlık ve meditasyon sanatı olan çigongun geçmişi bin yıllar öncesine dayanıyor. Bu antik uygulama, bedenin enerji dengesini sağlar, zihni sakinleştirir ve ruhu besler. Çigong ile bedeni köklenmiş ve merkezlenmiş bir duruma getirir, nefesi ve hareketi birleştiririz. Bu içsel kesişim hali, bedenin içindeki yaşam enerjisinin serbest akışını teşvik eder ve bedenin fiziksel ve zihinsel sağlığını iyileştirmeye yardımcı olur.

Çigongun temel prensiplerinden biri olan gevşeklik ve esnekliğin korunması ile  bedenimizi katılaşmış, gergin ve bloke olmuş hislerden ve durumlardan arındırır, köklenme ve merkezlenme sayesinde doğal denge ve uyumu yeniden kazanırız. Uyum, bedenimizin her bir hücresinin yaşam enerjisiyle dolu olduğu bir durumu simgeler. Çigong'un amacı, bedeni ve zihni uyum içinde çalıştırarak içsel dengeyi ve huzuru sağlamaktır. Bu yolla, kişi fiziksel sağlığını güçlendirirken aynı zamanda içsel olarak da beslenir.

Efsanevi Bir Sağlık ve Meditasyon Sanatı

Çigong, günümüzde bedenin ve zihnin bütünsel sağlığını destekleyen yaklaşımı ile koruyucu  hekimlik alanında tüm dünyada tercih ediliyor. Çigong, eklemlerimizin esnekliğini artırırken, enerjinin bedende tıkanmadan serbestçe akmasını sağlıyor. Ayrıca, düzenli ve sakin solunum teknikleri, kan dolaşımını artırıyor ve bedeni oksijenle temizliyor.

Çigong vücudu köklenmiş ve merkezlenmiş bir duruma getirir. Orta eksen ve alt merkez olan "tanden" algısının güçlenmesini ve anatomik olarak mükemmel hareket etmesini sağlar. Bu hal, iskelet sistemimizde yeniden biçimlenme sürecine yol açar. İç organlardaki baskı azalır, organlar tazelenir, bağ dokular güçlenir ve hormonlarımızın dengesi sağlanır. Zihinsel olarak da çigong egzersizleri, sakinlik ve zihinsel berraklık sağlayarak psikolojik yenilenmeyi başlatır.

Çigong'un diğer bir önemli özelliği, bedeni ve doğal yapısını hiçbir kası zorlamadan iyileştiren ve güçlendiren bir şekilde çalışmasıdır. Her bireyin bedeni kendine özgüdür ve sınırları farklılık gösterir. Çigong egzersizleri, kişinin kendi sınırlarını zorlamadan, ancak her uygulama ile bu sınırları iyileştirerek genişletir. Bu nedenle, yediden yetmişe her yaş grubundan insanın kolaylıkla uygulayabileceği bir beden öğretisidir. Düzenli çigong pratiği yaş aldıkça aktif kalmanın anahtarıdır. 

Bulutlardan el sallamak

Çigong, sadece fiziksel egzersizlerden ibaret değil, aynı zamanda imgeleme yoluyla uygulanan bir disiplindir. Bu uygulamada her motif genellikle doğayla bağlantılı isimlendirilir ve doğadan ilham alınarak kullanılır. Örneğin, "Bulutlardan El Sallamak" motifi çalışılırken, kollarımızın ve ellerimizin arasında gerçekten bulut kümeleri tuttuğumuzu ve gökyüzünde yürüdüğümüzü hayal ederiz. Tüm bedenimiz ve bedeni kaplayan boşluklar bulut yoğunluğu ile dolar ve bu yoğunluğun içini yararak ilerlerken merkezimiz biraz daha güçlenir ve omurgamızda doğal ve kendiliğinden bir açılma gerçekleşir. Motifin kendisi iskelet sistemimize masaj etkisi yaratır. Kaslarımız kasılmadan güçlenir ve uzar. Zihin, sadece bedenin yaptığı hareketi gözlemler ve zihin ile beden arasındaki ayrılıktan kurtulur, bir bütünlük haline gelir.

Bu odaklanmış çalışma sonunda sadece beden değil, zihin de rahatlar. Zamanla, beden ve zihin doğal bir uyum içinde birleşir ve hareketli meditasyonun hafifliğiyle devinmeye başlarız. Rahat bir beden, rahat bir zihin psikolojik olarak bizi iyileştirir, mutlu ve umutlu kılar.

Bedenimizin hareket kabiliyeti ve hareket olasılıkları arttıkça, yaşamımızdaki karar alma ve uygulama yeteneklerimiz de gelişir. Hayattan daha fazla keyif ve verim alır hale geliriz. Sabrımız gelişir, kendimize, doğaya ve insanlara karşı daha merhametli oluruz. Hayatta netlik ve açıklıkla hareket eden insanlar haline gelmek kolaylaşır. Sizleri çigongu deneyimlemeye davet ediyorum.

Hikâyeyi paylaşmak için:
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ

Konsept otomobillerle yeni nesil mobilite anlayışı

Otomotiv sektörünün de bir parçası olduğu dijital dünyanın temelinde, otomobil ile insan arasında yeni bir etkileşim hissi oluşturma fikri yatıyor. Hisler ve duyular, akılda kalmanın en etkili yöntemlerinden sayılabilir. Tüm duyuları harekete geçirme hedefiyle tasarlanan konsept otomobiller, markaların kimliğini yansıtmada ve müşterilerin aidiyet duygusunu pekiştirmede önemli rol oynuyor. 

Markalar, müşterilerin bugünkü beklentilerine cevap verirken aynı zamanda yarının beklentilerini nasıl şekillendirebilir? BMW, yenilikçi konsept otomobili Neue Klasse ile gelecekteki model yelpazesinin genişliğini sergiliyor. Neue Klasse, müşterilerin bugün ve gelecekte istediği tüm modellerin çeşitliliğini yansıtıyor, sportif sedanın tüm türevlerinden çağdaş SAV ailesine kadar.

2025 yılında Debrecen (Macaristan) Fabrikası'nda seri üretime geçecek olan BMW Vision Neue Klasse X; elektrikli, dijital ve döngüselliği bir arada temsil ediyor. Kontrol sayısının önemli ölçüde azaltıldığı sade ve minimalist tasarım, sürüş deneyimine odaklanmayı sağlıyor. Panoramik cam tavan, sınırları ve görünmez engelleri kaldırmaya, görüş açınızı özgürce genişletmenize olanak tanıyor.

İç tasarımda geri dönüştürülmüş polyesterden üretilmiş mono malzeme özelliğindeki tekstil ürünleri kullanılıyor. Ayrıca kapılar ve merkez konsolda bazı alanların tamamen doğal, bitki veya mineral bazlı, petrol içermeyen yüzey malzemesiyle kaplandığı görülüyor. PVC’den üretilen suni deri ile karşılaştırıldığında bu durum, CO2 emisyonunda %45 daha fazla azalma sağlıyor. Atılan balık ağlarından geri kazanılan geri dönüştürülmüş plastikler ilk kez Yeni BMW Vision Neue Klasse X'te enjeksiyon kalıplamayla üretilen parçalar için kullanılıyor. 

Yeni BMW Vision Neue Klasse X’in de aralarına katıldığı konsept otomobiller, tasarımların merkezinde yer alan sürdürülebilirlik ve insan odaklılık ile yeni nesil mobilite anlayışını bugünden deneyimlemeyi mümkün kılıyor.

Gelecek Bizim Elimizde

İklim Krizi ve Sürdürülebilir Mimari

Düşük Karbonlu Bir Ev Nasıl İnşa Edilir?

İklim Krizi ve Sürdürülebilir Mimari

Ayşe Erenel Margossian 

Londra Tasarım Müzesi’ne (The Desing Museum) girerken bir yandan telefonda arkadaşım Aslı’yla geleceğin mimarisi hakkında konuşuyorduk. Aslı, kendisi de iç mimar ve tekne tasarımcısı olduğu için artık mimarinin, daha sürdürülebilir malzeme ve tekniklerin kullanıldığı ve kullanılması gerektiği bir yöne doğru evrildiğini anlatıyordu.Telefonu kapatıp müzenin ikinci katına çıktığımda, tam da Aslı’nın anlattıklarının sergilendiğini gördüm. Sergi, mimarların iklim krizine yanıt verecek, geleceğe uygun evler tasarlamak için ahşap, taş ve samanı nasıl kullandıklarını anlatıyordu.

Sergi ne anlatıyor?

Birleşik Krallık’ın konut krizini ele alırken aynı zamanda iklim taahhütlerini yerine getirmesine nasıl olanak sağlayabileceğini anlatan sergi, küresel karbon emisyonlarının neredeyse yüzde 30’unun binaların inşası ve işletilmesi tarafından kaynaklandığını vurguluyor. Bu yüzden kasaba ve şehirlerimizi inşa etmek için kullandığımız malzemeleri kökten yeniden düşünmemiz gerekiyor. Deneysel yeni icatlardan ziyade, bu sergi düşük karbonlu bir gelecek için hayati önem taşıyan üç eski malzemeyi keşfediyor: ahşap, taş ve saman. 

Sergi, çağdaş mimarlar Material Cultures, Waugh Thistleton ve Groupworks Architects’ten Amin Taha ile Webb Yates Engineers’tan Steve Webb gibi isimlerin katkılarıyla, bu malzemelerin tarlalardan, ormanlardan ve taş ocaklarından binalara yolculuğunu anlatıyor. Aynı zamanda sergi, robot teknolojisinin yeni ahşap bina parçalarının üretimini nasıl devrimleştirdiğini, gelecekteki evinizin sazdan bir çatıya sahip olabileceğini ve taş duvar işçiliğinde elmas telinin hangi rolü oynadığını konu alıyor.

19. yüzyılda takviyeli beton ve çelikle birlikte inşaatta taşın önemi azalmış durumda. Bugün ise artık büyük ölçüde dekoratif amaçla kullanılıyor. Ancak bu malzemelerin aksine, taş dünya kabuğunda bol miktarda bulunan bir kaynak. Betondan üç kat daha güçlü olabilir ve üretimi çok daha az enerji gerektiriyor. Sergi, yeni taş mimarisini ve Lincolnshire taş ustalarının sürdürülebilir mimari için taş blokları el ile şekillendirme araçlarını ve ustalıklarını vurguluyor. İklim krizine karşı sadece yapıların malzemeleri değil, yalıtımla beraber hangi ısıtma sistemleri kullanıldığı da önemli bir konu. Özellikle kömür, petrol ve gaz gibi fosil yakıtlar yakılmaları nedeniyle iklim değişikliğinin ana nedenini oluşturduğu için daha doğal yöntemler kullanılması öneriliyor.

Doğayla uyumlu binalar tasarlamak 

Geçtiğimiz hafta, İngiliz Mirasi Bina İklim Değişikliği Uyum Ekibinden emekli Dr. Robyn Pender’in ‘Binaların Sürdürülebilir Geleceği’ seminerine katıldım. Pender konuşmasında, binaların hem doğa ile uyumlu hem de diğer canlılarla ortak yaşam alanları yaratılarak ısıtılıp, soğutulabileceğine değindi. Biraz konfor alanımızın dışına çıkarak, klimalar olmadan da yapıları serinletebileceğimizden, gerektiğinden fazla yakıt kullanımı olmadan tıpkı eski dönemlerde uygulanan alternatif yöntemlerle ısınabileceğimizden bahsetti. Eski dönem portelerde insanların kucağına oturan, hatta ‘kucak köpeği’ olarak adlandıran köpekler esprili de olsa ısınmak için iyi bir alternatif örnek. Dr. Robyn Pender’in benzer bir konuşmasını çevrimiçi bulabilirsiniz.

Sonuç olarak tıpkı diğer alanlarda olduğu gibi mimaride de değiştirmemiz, tekrar düşünmemiz gereken çok konu var. Yapacağımız doğru seçimlerle gelecek bizim elimizde. Bu seçimler, belki bireysel konforlu alışkanlıklarımızın dışında ancak gelecek nesillere ve tüm yaşamın kaynağı, yuvamız dünyamıza borcumuz.

Hikâyeyi paylaşmak için:
Yeşil Köşe

Eğlenceli Bilim

Türkiye’de uygulamalı bilim eğitimi alanının ilk ve öncü sosyal girişimi

Eğlenceli Bilim

Eğlenceli Bilim, Türkiye'de bilimsel okuryazarlığı artırmak amacıyla 2010 yılında kurulmuş bir sosyal girişim. Bilimin, her yaştan insanın hayatında eğlenceli ve bütünlüklü bir yer edinmesini gerektiğini göstermeye adanmış olan bu kurum, çocuklara bilimi sevdirmek ve bilimsel düşünme yeteneklerini geliştirmek için çeşitli bilim eğitimi programları geliştiriyor.

Eğlenceli Bilim'in önceliklerinden biri, daha fazla çocuğun bilimin heyecan dolu dünyasını “yaparak ve yaşayarak” keşfetmesini sağlamak. Türkiye’de uygulamalı bilim eğitimi alanının ilk ve öncü sosyal girişimi olan Eğlenceli Bilim; bugüne kadar Türkiye’nin 72 ilinde 350,000'den fazla çocuğa ulaşmayı başarıp; toplam 545 okul, 6.130 eğitmen, 79 sivil toplum kuruluşu ve onlarca belediye ile işbirliği yürüttü. Eğlenceli Bilim’in uygulamalı bilim eğitimi programları yaşayarak öğrenmenin sunduğu faydalara ek olarak, dijital becerilerin geliştirilmesine de yardımcı olan kapsamlı bir öğrenme ortamı sunuyor. Uzmanlar tarafından geliştirilmiş uygulamalı eğitim materyalleri ile günlük yaşamın içindeki bilimi keşfeden çocuklar, doğayı ve bilimi yaşayarak deneyimlerken, yenilikçi düşünme becerilerini de geliştiriyorlar. Buna ek olarak sağladıkları programlar ile çocukların; sorumlu, sorgulayan, paylaşımcı, özgür düşünme yeteneklerini geliştirerek, doğaya duyarlı bireyler olma yolunda adım atmalarını desteklemek en önemli hedefleri arasında yer alıyor.

Nitelikli bilim eğitimini öğrenme ortamlarıyla buluşturan Eğlenceli Bilim, programlarını ulusal ve uluslararası üniversitelerden (Marmara Üniversitesi, ODTÜ, Vives University, Özyeğin Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, Muğla Üniversitesi) aldığı akademik danışmanlıkla geliştiriyor. 14 yıldır biriktirdiği deneyimi paydaşlar aracılığıyla hem eğitimcilerle hem de çocuklarla paylaşıyor. Buna yönelik hem yerelde önde gelen eğitim paydaşlarıyla, hem de uluslararası partnerleriyle farklı ölçeklerde projelerde rol alıyor. İşbirliği içinde olduğu sivil toplum kuruluşları ve belediyeler (Eğitim Reformu Girişimi,United Nations Development Programme, İnsani Gelişme Vakfı,Öğretmen Akademisi Vakfı, Anne Çocuk Eğitim Vakfı, Ege Çağdaş Eğitim Vakfı, Köy Okulları Değişim Ağı Derneği,Türk Eğitim Gönüllüleri Vakfı, Türk Eğitim Derneği, Sivil Sayfalar, Bir Arada Yaşarız Eğitim ve Toplumsal Araştırmalar Vakfı, Öğretmen Ağı, Öğrenme Tasarımları, Türkiye Sosyal Girişimcilik Ağı, İstasyon TEDÜ, Theodora Sevgi Doktorları, EDUGEP, EFTA, European Development Institution, CERA Europe, Özel Tohum Vakfı, Öğrenme Tasarımları, GamFED, Mektepp, Impact Hub İstanbul, Ege Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği, Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği, Kanserli Çocuklara Umut Vakfı, Çocuk Esirgeme Kurumu, Good4Trust, İzmir Büyükşehir Belediyesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, Şişli Belediyesi, İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğü) ile yaptığı çalışmalar ve düzenli toplantılar ile birlikte, toplumsal fayda odağında daha geniş yelpazedeki ihtiyaçlara yanıt veren projeleri hayata geçirmeye devam ediyor. 

İklim değişikliği konusunda çocuklara uygulamalı bilim eğitimi deneyimleri sunuyoruz.

Uluslararası alanda ise Erasmus+ kapsamında fonlanan ve 2022 yılında başlayan LESTO projesi ile fiziksel fen eğitimini dijital ortama taşıyarak öğretim materyallerini daha erişilebilir hale getirmeye hedefleyen sosyal girişim; bir diğer Erasmus+ projesi olan CLIMA-KIT projesinde ise, iklim değişikliği konusunda çocuklara uygulamalı bilim eğitimi deneyimleri sunarak, iklim değişikliğinin etkileri konusunda farkındalıklarını artırmayı ve bilimsel altyapılarını güçlendirmeyi hedefliyor.

Eğlenceli Bilim, sosyal fayda için birlikte olmanın gücüne inanarak Good Market, Catalyst 2030 Turkey Chapter, Incommon Fellowship, Türkiye Sosyal Girişimcilik Ağı, Good4Trust, EASI (European Association for Social Innovation) gibi topluluklarda da aktif olarak yer alıyor. Bu platformlarda yürütülen faaliyetlere katılarak, toplumsal sorunların ve ihtiyaçların çözümünde dayanışmanın ve kollektif etkinin önemini vurgulayarak, işbirliğine ve dayanışmaya öncelik veren tüm paydaşlara derin teşekkürlerini sunuyor.

Hikâyeyi paylaşmak için:
Yuvam Dünyalılar N'apıyor?

Dünyaya Sevgi ve Saygı Kuşağı Projesi

National Geographic, Yuvam Dünya, Disney Koruma Fonu

Dünyaya Sevgi ve Saygı Kuşağı Projesi

National Geographic ve Yuvam Dünya işbirliği ile Dünya Ayı kapsamında "Dünyaya Sevgi ve Saygı Kuşağı" projesinin lansmanı 24 Nisan günü İstanbul Soho House’da gerçekleşti. Disney Koruma Fonu'nun desteklediği #Yuvamız(ourHOME) kampanyası dahilinde gerçekleşen proje lansmanında Yuvam Dünya Yönetim Kurulu Başkanı Kıvılcım Pınar Kocabıyık moderatörlüğünde, Yuvam Dünya Bilim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Levent Kurnaz ve National Geographic kaşifi, deniz bilimcisi ve su altı fotoğrafçısı Arzucan Aşkın ile dünyanın korunması ve gözetilmesi gereken eşsiz güzellikleri üzerine konuşuldu.  

Konuşmalarının ardından Dünya Günü’nde National Geographic WILD’da yayınlanan ve yakında Disney+'ta yayınlanmaya başlayacak, Oscar ödüllü yapımcı ve yönetmen James Cameron imzalı yeni belgesel serisi “Ahtapotların Gizemli Dünyası”nın (Secrets of the Octopus) ilk bölümünün gösterimi büyük bir heyecanla izlendi.

Proje kapsamında bu yıl Mayıs – Kasım döneminde devam edecek National Geographic özel gösterimleriyle beraber Yuvam Dünya’nın da birçok atölye ve etkinlikleri hayata geçirilecek. 

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Dünyahali

Dünyahali

Dünyahali bültenine hoşgeldiniz! Burada sadece iklim krizinden değil; havadan sudan da konuşuyoruz. Yuvamız dünyamızdan bahsediyoruz. O zaman, haydi başlıyoruz!

YAZARLAR

Dünyahali

Dünyahali

Dünyahali bültenine hoşgeldiniz! Burada sadece iklim krizinden değil; havadan sudan da konuşuyoruz. Yuvamız dünyamızdan bahsediyoruz. O zaman, haydi başlıyoruz!

İLGİLİ BAŞLIKLAR

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir