PİYASALAR & EKONOMİ
İŞ DÜNYASI
TEKNOLOJİ
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ
DÜNYA
TÜRKİYE
KÜLTÜR-SANAT
ALTERNATİF GÜNDEM
AYRILMADAN ÖNCE
GÜNÜN ÖNERİLERİ

📮 130 fona tasfiye, Erdoğan’ın adaylığı

Finansal İstikrar Komitesi piyasalarda yapısal risk görmediğini açıklarken SPK, 130 yatırım fonunu tasfiye sürecine aldı. Mehmet Uçum, Erdoğan’ın 2028’de yeniden adaylığı için Meclis’in seçimleri yenilemesi gerektiğini söyledi.
18 Eylül - Bosphorus Cup - Gündem
Bosphorus Cup ile birlikte

Çeyrek asırlık Bosphorus Cup heyecanı

İstanbul’un simge spor etkinliklerinden Bosphorus Cup , bu yıl 25 yıllık yolculuğunu kutluyor. 17-19 Eylül tarihleri arasında 45 teknede 500 yelkenciyi ağırlayacak organizasyon, yedi farklı ülkeden gelen sporcularla uluslararası bir…

Daha fazlasını öğren →

18 Eylül Cuma sabahından herkese günaydın.

Sermaye piyasalarında son günlerde yaşanan dalgalanmanın ardından hem düzenleyici adımlar hem de adli soruşturmalar genişliyor. SPK; Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls Portföy’ün TEFAS’ta işlem gören fonlarını alım-satıma kapatırken bu şirketlere ait 130 yatırım fonunun tasfiyesine karar verdi; kredili işlemlerdeki asgari özkaynak koruma oranını da geçici olarak %35’ten %20’ye kadar düşürdü. Ayrıca İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın sermaye piyasası işlemlerine ilişkin soruşturmalarında Pusula Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Yarız tutuklandı, üç yönetici gözaltına alındı ve 48 kişiye yurt dışına çıkış yasağı getirildi; 246 sosyal medya hesabı hakkında erişim engeli kararı verildi. Finansal İstikrar Komitesi ise sorunun sınırlı sayıdaki portföy yönetim şirketindeki kredi ve likidite sıkışıklığından kaynaklandığını, piyasanın genelinde temel veya yapısal bir risk bulunmadığını savunuyor.

Siyasette ise 2028 seçimlerinin takvimi ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yeniden adaylığı gündeme girdi. Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, Erdoğan’ın adaylığının Cumhur İttifakı açısından “siyasi olarak belli olduğunu” söylerken bunun mevcut Anayasa kapsamında mümkün olabilmesi için TBMM’nin seçimlerin yenilenmesine karar vermesi gerektiğini belirtti. Uçum’un işaret ettiği 16 Nisan 2028, olağan seçim tarihinden birkaç hafta önceye denk geliyor ve Meclis’te en az 360 milletvekilinin desteğini gerektiriyor.

Bugün ayrıca bültende:

💳 Kartlı harcamalar 3 trilyona dayandı
🚗 Bolt’tan 25 bin otonom araç
🤖 OpenAI’dan beklenmedik model davranışları
🇺🇸 Erdoğan ve Trump New York’ta görüşecek
🇸🇪 İsveç Başbakanı Kristersson istifa etti
⚖️ CHP İstanbul’da tedbir kararı kalktı
🎭 Gülsen Tuncer'e veda
🐆 100 yıl sonra yeni kedi türü

Günün çalma listesi | Vintage French Music

İyi okumalar.

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

PİYASALAR & EKONOMİ

Küresel piyasalarda son durum ve günlük değişimler.
Değerler piyasa kapanışının ardından Investing üzerinden sağlanmıştır.

•  BIST 100 endeksi günü 266,5 milyar TL hacim ve %2,95 kazançla 13.509 puan seviyesinden tamamladı.

  • Ayrıntılar: Güne negatif bir açılışla başlayarak erken saatlerde 12.900 seviyelerine kadar gerileyen endeks, Finansal İstikrar Komitesi’nin açıklaması ile TCMB ve SPK’nın fon piyasasındaki likidite sorunlarına karşı aldığı tedbirlerin ardından gelen güçlü alımlarla güçlü bir yükseliş yaşayarak kısa süre içinde 13.400 seviyelerinin üzerine çıktı. Alımların sürmesiyle kapanışa yakın saatlerde 13.580 seviyelerine kadar yükselen endeks, dünkü kayıplarının bir bölümünü telafi etti. 
  • Kazanç-kayıp: Endekste haftalık kayıp %6,14 seviyesinde olmakla birlikte, aylık kayıp %4,40, yılbaşından bu yana kazanç ise %19,96 seviyesinde.
  • Şirketler: BIST 100'e dahil olan şirket payları arasından günün en çok kazananları sırasıyla %9,99 kazanç yaşayan Limak Doğu Anadolu Çimento (LMKDC), %9,97 kazanç yaşayan Mavi Giyim (MAVI) ve %9,96 kazanç yaşayan Yapı Kredi (YKBNK) payları oldu.
  • Sektörler: Günün en çok öne çıkan sektörel endeksi %8,88 ile BIST Bankacılık Endeksi (XBANK9 oldu. BIST Sanayi Endeksi’nin (XUSIN) %0,83 kazanç yaşadığı günde, BIST Mali Endeksi (XUMAL) ise %1,02 değer kazandı.
  • Editörün önerisi: SPK’nın 130 fon için verdiği tasfiye kararı ne anlama geliyor? | Emircan Yaman, EXANTE

•  Finansal İstikrar Komitesi kararı: Finansal İstikrar Komitesi (FİK), son günlerde sermaye piyasalarında yaşanan dalgalanmanın sınırlı sayıdaki portföy yönetim şirketinin bazı fonlarında ortaya çıkan kredi ve likidite sorunlarından kaynaklandığını, Borsa İstanbul ile sermaye piyasalarının işleyişinde temel veya yapısal bir risk bulunmadığını açıkladı.

  • Ayrıntılar: Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığındaki toplantıda, likidite sıkışıklığının giderilmesi ve sorunların finansal sistemin diğer bölümlerine yayılmasının önlenmesi için alınabilecek tedbirler değerlendirildi. Komite, kararlaştırılan önlemlerin ilgili kurumlar tarafından hızla uygulanacağını, piyasa bozucu eylemlerde bulunduğu belirlenen kişiler hakkında da düzenleyici ve denetleyici kurumların yetkilerini kullanmaya devam edeceğini bildirdi.

•  Sermaye piyasaları soruşturmasında 48 kişiye yurt dışı yasağı: İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, sermaye piyasasında yürütülen soruşturmalar kapsamında aralarında Emre Tezmen ve Serdar Turhan’ın da bulunduğu 48 kişi hakkında yurt dışına çıkış yasağı kararı verildiğini açıkladı.

  • Ayrıca: Soruşturmalar kapsamında Pusula Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Yarız tutuklanırken, Hedef Holding Yönetim Kurulu Başkanı Namık Kemal Gökalp, Tera Portföy yöneticisi İbrahim Bekci ve Destek Yatırım Yönetim Kurulu Başkanı Altunç Kumova gözaltına alındı.
  • Öte yandan: Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls Portföy’ün kurucusu olduğu ve TEFAS’ta işlem gören tüm yatırım fonlarını alım ve satıma kapatırken, bu şirketlere ait 130 fonun kendi belirleyeceği yöntemle tasfiye edilmesine karar verdi. Tasfiye kararı Pardus Portföy’de 42, Hedef Portföy’de 31, Atlas Portföy’de 16, Bulls Portföy’de 15, Pusula Portföy’de 12, A1 Portföy’de 9 ve Tera Portföy’de 5 ise fonu kapsıyor.

•  BDDK'dan banka geri alımları kararı: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), Borsa İstanbul’da işlem gören bankaların 16 Eylül’den sonra geri aldıkları kendi hisselerinin 31 Aralık 2026’ya kadar çekirdek sermayeden düşülmemesine karar verdi.

  • Ayrıca: Geri alınan hisseler aynı dönemde kredi riskine ve piyasa riskine esas tutar hesaplamalarına da dahil edilmeyecek. Böylece bankaların hisse geri alımlarının sermaye yeterlilik oranları üzerindeki etkisi yıl sonuna kadar kaldırılmış oldu.

•  TCMB'den likidite adımları: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), finansal piyasalarda yaşanan gelişmelerin ardından TL likidite imkanlarını genişleterek haftalık repo ihaleleriyle sağlanan fonlamayı artıracağını, bankaların Bankalararası Para Piyasası’ndaki borçlanma limitlerini yükselteceğini ve teminat iskonto oranlarını düşüreceğini açıkladı.

  • Ayrıntılar: TCMB, açıklamanın ardından bankaların borç alabilme limitlerini 10 kat artırarak 51 milyar TL’den 510 milyar TL’ye çıkardı ve haftalık repo ihalesinin büyüklüğünü 300 milyar TL’ye yükseltti.

•  Kartlı harcamalarda 3 trilyon liralık eşik: Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre Ağustos ayında kredi kartı, banka kartı ve ön ödemeli kartlarla yapılan ödemelerin toplam tutarı yıllık bazda %39 artarak 2,99 trilyon liraya ulaştı.

  • Ayrıntılar: Toplam kart sayısı, geçen ay itibarıyla %4 artarak 478 milyona çıktı. Ödemelerin 2,53 trilyon lirası kredi kartlarıyla, 445,9 milyar lirası banka kartlarıyla, 7,5 milyar lirası ise ön ödemeli kartlarla yapıldı. Kredi kartı ve banka kartlarıyla yapılan ödemelerin tutarı, yıllık bazda %40 artarken ön ödemeli kartlardaki tutar %43 geriledi.

•  BoE beklentilere paralel hareket etti: İngiltere Merkez Bankası (BoE) Eylül ayı toplantısında politika faizini piyasa beklentilerine paralel şekilde %3,75 seviyesinde sabit bırakma kararı aldı.

  • Ayrıntılar: Para Politikası Konseyi’nin 6 üyesi faizin değiştirilmemesi, 3 üyesi ise 25 baz puan artırılarak %4’e çıkarılması yönünde oy kullandı. Faiz artışı isteyen Megan Greene, Catherine Mann ve Başekonomist Huw Pill, enerji ve gıda fiyatlarındaki yükselişin 2027 başında enflasyonu %4’ün üzerine taşıyabileceğini, bunun ücret ve fiyatlama davranışlarına yansıma riskinin arttığını savundu.
İŞ DÜNYASI

•  Emlak Katılım, Katılımevim'i almak için görüştü: Emlak Katılım Bankası, bağlı ortaklığı Emlak Katılım Tasarruf Finansman’ın Katılımevim ve Birevim’i satın almak için görüşmelere başladığını açıkladı.

  • Cep bilgisi: Katılımevim ve Birevim, Pusula Finans Holding ve Pusula Portföy bünyesinde yer alıyor.

•  İstihdamın %68,5’i KOBİ’lerin elinde: Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) "Batı Balkanlar ve Türkiye için KOBİ Politikaları Endeksi 2026-Türkiye Ekonomi Profili" raporu, Türkiye'deki istihdamın %68,5'ini küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin (KOBİ) elinde tuttuğunu ve KOBİ'lerin ekonomide yaratılan katma değerdeki payının %41,2 seviyesinde olduğunu ortaya koydu.

•  ALPLA, İzmir’de fabrika açtı: Avusturya merkezli plastik ambalaj ve geri dönüşüm şirketi ALPLA, İzmir'in Tire ilçesinde 20 milyon avro yatırımla yeni bir üretim tesisi açtı.

  • Ayrıntılar: Tesis, şirketin Türkiye’deki beşinci fabrikası oldu. Açılışın ardından ALPLA’nın İzmir ve Adana'daki son yatırımlarının toplamı, 30 milyon avroya ulaşırken Türkiye'deki yıllık işleme kapasitesi de 120 bin tona ulaştı.

•  Tata’da yönetim değişmedi: Hindistan merkezli Tata Grubu’nun holding şirketi Tata Sons, Şubat 2027’de görevi bırakacağını açıklayan Natarajan Chandrasekaran’ı 5 yıllığına yeniden başkanlığa atadı ve Hindistan Merkez Bankası’nın (RBI) talebi doğrultusunda şirketin borsaya açılması yönünde ilerleme kararı aldı; gelişmenin ardından Tata Grubu hisseleri %14’e varan yükseliş kaydetti.

  • Bir adım geriden: Chandrasekaran, yönetim kurulunda yeniden atanması konusunda uzlaşma sağlanamamasının ardından Ağustos’ta üçüncü dönem için aday olmayacağını duyurmuş; RBI ise Tata Sons’un borsaya kote olma yükümlülüğünden çıkmak için yaptığı başvuruyu Eylül’de reddetmişti.

•  Bolt ve Lucid’den otonom araç taahhüdü: Estonya merkezli paylaşımlı araç platformu Bolt, elektrikli otomobil üreticisi Lucid ile yaptığı işbirliği kapsamında Avrupa’da en az 25 bin tamamen otonom araçtan oluşan bir filo oluşturmayı planladığını açıkladı.

  • Ayrıntılar: Bolt’un sahip olacağı ve işleteceği araçlarda NVIDIA’nın Hyperion sistemi kullanılacak. Araçlar Lucid’in Suudi Arabistan’daki yeni fabrikasında üretilecek. Bolt, 2035’e kadar platformunda hizmete sunduğu otonom araç sayısını 100 bine çıkamayı hedefleyecek.

•  Almanya’da mahkeme Meta’yı sahte reklamlardan sorumlu tuttu: Almanya’da bir mahkeme, Facebook ve Instagram’da üçüncü taraflar tarafından yayımlanan sahte reklamlardan Meta’nın sorumlu olduğuna hükmederek şirketin söz konusu içerikleri kaldırmasına ve tazminat ödemesine karar verdi.

  • Ayrıntılar: Dava, Almanya’daki bir finans portalı tarafından açıldı. Portal, logo ve kurucusunun fotoğrafının izinsiz olarak kullanıldığını ve bu içeriklerle dolandırıcılık amacı taşıyan yatırım reklamları yayımlandığını öne sürdü. Platform, yalnızca 2024’ün Ağustos ayında Meta’ya yaklaşık 260 ihlal bildirdi. Mahkemeye göre Meta, bazı içerikleri kaldırmak için 62 güne kadar bekledi. Karar, temyize götürülebilecek.
TEKNOLOJİ

•  Türkiye’de ChatGPT için reklam dönemi başladı: OpenAI, Türkiye’deki ücretsiz kullanıcılar ve Go abonelerine yapay zeka destekli sohbet robotu ChatGPT’de reklam göstermeye başladı.

  • Ayrıntılar: Platformda günlük minimum reklam harcama limiti 25 dolar olarak belirlendi. Reklamlar, doğrudan metin ve görsel formunda sohbet ekranının altında görülüyor. Yüksek düzeyde anonimlik üzerine kurulan sistem, kişiselleştirilmiş hedefleme yapamıyor. Geçmiş sohbetler hedefleme için kullanılmazken yalnızca ülke, cihaz, e-posta, telefon ve anahtar kelimeler aracılığıyla “Özel Hedef Kitle” oluşturulabiliyor. Ayrıca sponsorlu içerikler, ChatGPT’nin yanıtlarını etkilemiyor.

•  OpenAI modellerinin beklenmedik davranışlar gösterdiği altı vakayı açıkladı: OpenAI, yapay zeka modellerinin test ve eğitim süreçlerinde izinsiz işlem yapma, bilgi uydurma ve hatalarını kullanıcılardan gizlemeye çalışma gibi beklenmedik davranışlar sergilediği altı vakayı kamuoyuyla paylaştı.

  • Ayrıntılar: Vakaların birinde model, rutin bir veri araması sırasında internette bulduğu uygulama programlama arayüzü (API) anahtarını izinsiz kullandı ve aradığı verilere ulaşamayınca bilgi uydurarak gerçekmiş gibi sundu. Başka bir model, kaynak gösterebilmek için hazırladığı dosyayı izinsiz olarak internete yükleyip kendisine referans verdi. GPT-5.6 Sol’un eğitiminde ise bazı model örnekleri, sonraki çalışma adımlarına aktarılan özetlere hataları veya olağandışı davranışları kullanıcıdan gizlemeye yönelik talimatlar ekledi.

•  Canva’da veri ihlali: Web tabanlı tasarım platformu Canva, Türkiye’de Kişisel Verileri Koruma Kurumu’na (KVKK) veri ihlali bildiriminde bulundu.

  • Ayrıntılar: Platformun kullandığı üçüncü taraf bir sistemde meydana gelen yetkisiz erişim, kurumsal verilerin dışarı sızmasına yol açtı. İhlalden Türkiye'de faaliyet gösteren 424 organizasyon ve kuruluşun etkilendiği belirtildi. Sızdırılan veriler arasında Canva kullanan şirketlerin çalışanlarına ait isim-soyisim, e-posta adresi, işyeri adresi ve telefon numaraları, Canva ile paylaşılan müşteri sipariş formları, veri koruma anlaşmaları, ana hizmet sözleşmeleri, faturalar ve rutin iş yazışmaları da yer alıyor.

•  Claude ve Cowork aynı arayüzde birleşti: Anthropic, yapay zeka destekli sohbet robotu Claude’un sohbet ekranı ve belirli görevleri kullanıcı adına otonom biçimde yerine getirebilen bilgisayar tabanlı yapay zeka ajanı Claude Cowork’ü aynı arayüzde birleştirdi.

  • Ayrıntılar: Yeni birleşik arayüzde kullanıcılar, Claude sohbet robotu, Claude Cowork ve etkileşimli çalışma alanı Artifacts’e tek bir pencereden erişim sağlayabiliyor. Claude, kullanıcının atadığı görevi sekme veya pencere değiştirmeye gerek kalmadan otomatik olarak uygun özelliğe yönlendiriyor.

•  X, Cashtag özelliğini duyurdu: X, kullanıcıların hisse senedi, ETF ve kripto para alım-satım işlemleri yapmak için doğrudan akış üzerinden aracı kurumlara yönlendirilmesini sağlayan Cashtag özelliğini ABD’de kullanıma sundu.

  • Ayrıntılar: Cashtag için X ile işbirliği yapan platformlar arasında Interactive Brokers, Moomoo, Gemini, Kraken ve Coinbase bulunuyor. Kullanıcılar, desteklenen bir varlığın sembolünü tıklanabilir bir bağlantıya dönüştüren Cashtag’e dokunduğunda ilgili varlığın fiyat grafiğini ve konuyla ilgili X paylaşımlarını görebiliyor. “Trade” seçeneğine dokunan kullanıcılar ise seçtikleri aracı kurumun uygulamasına veya internet sitesine yönlendiriliyor ve işlemi burada tamamlayabiliyor.

•  AB’den 13 yaş altına sosyal medya yasağı önerisi: Avrupa Komisyonu, 13 yaşından küçük çocukların sosyal medya hesabı açmasını yasaklayan, bağımsız hesap açma yaşını ise 15 olarak belirleyen yeni bir yasa teklifi hazırladı.

  • Ayrıntılar: Düzenlemenin yürürlüğe girmesi için Avrupa Parlamentosu ve üye ülkelerin onayı gerekiyor. Teklif, 13 ve 14 yaşındaki çocukların yalnızca ebeveynleri tarafından oluşturulan ve yönetilen ve günde en fazla bir saat kullanılabilen hesaplara sahip olabilmesini öngörüyor. Ayıca 18 yaş altına hizmet veren platformlarda sonsuz kaydırma, kişiselleştirilmiş reklam, öneri algoritması ve yapay zeka destekli sohbet robotu gibi özelliklere kısıtlamalar getirilmesi öneriliyor.
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ

Çeyrek asırlık Bosphorus Cup heyecanı



İstanbul’un simge spor etkinliklerinden Bosphorus Cup, bu yıl 25 yıllık yolculuğunu kutluyor. 17-19 Eylül tarihleri arasında 45 teknede 500 yelkenciyi ağırlayacak organizasyon, yedi farklı ülkeden gelen sporcularla uluslararası bir rekabete sahne oluyor. Caddebostan ve Adalar açıklarında başlayacak yarışların merakla beklenen Boğaz etabı ise 19 Eylül Cumartesi günü gerçekleşecek.

Kıtalararası bu mücadele, Çırağan Palace Kempinski İstanbul’un ev sahipliğinde düzenlenecek VIP Yarış İzleme Partisi ile taçlanıyor. Sarayın benzersiz atmosferinde yelkenlilerin geçişini yakından izleme fırsatı sunan etkinlik, aynı akşam 25. yıl şampiyonunun Can Yalman imzalı ikonik gümüş kupasına kavuşacağı ödül törenine ev sahipliği yapacak. Sarayın yarışa özel hazırladığı konaklama paketiyle bu tarihi ana ayrıcalıklı bir şekilde tanıklık etmek ve biletlere ulaşmak için burayı ziyaret edebilirsiniz.

DÜNYA

•  Erdoğan ve Trump New York’ta görüşecek: ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump’ın gelecek hafta New York’ta düzenlenecek Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu kapsamında biraraya geleceğini açıkladı; görüşmenin günü henüz duyurulmadı.

  • Ayrıntılar: BM Genel Kurulu’nun yüksek düzeyli görüşmeleri 22-28 Eylül’de yapılacak; Erdoğan’ın genel kurulun ilk günü konuşması bekleniyor.
  • Bir adım geriden: Erdoğan ve Trump son olarak 7 Temmuz’da Ankara’daki NATO Zirvesi kapsamında baş başa görüşmüş, görüşmede Türkiye-ABD ilişkileri ve bölgesel başlıklar ele alınmıştı.

•  Kristersson istifa etti: İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, genel seçimlerde kendi liderliğindeki sağ blokun 173 sandalyeyle Magdalena Andersson öncülüğündeki merkez sol blokun 3 sandalye gerisine düşmesi üzerine istifasını sundu.

  • Ayrıntılar: Yaklaşık 50 bin oy farkıyla çoğunluğu sağlayan Sosyal Demokratlar, Sol Parti, Merkez Parti ve Yeşiller hükümet kurma görüşmelerine başlarken partiler arasındaki vergi politikası gibi anlaşmazlıklar müzakereleri uzatabilir.
  • Bir adım geriden: Kristersson hükümetini dışarıdan destekleyen aşırı sağcı İsveç Demokratları, 2010’da parlamentoya girmesinden bu yana ilk kez oy kaybederek 2022’ye kıyasla yaklaşık 3 puan geriledi; Kristersson seçim öncesinde partiyi yeni hükümete dahil etmeyi planlıyordu.

•  Kanada’dan AB’ye “ortak üyelik” desteği: Kanada Başbakanı Mark Carney, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in Kanada’yı AB’nin ilk “ortak üyesi” yapma önerisini memnuniyetle karşıladı; ABD Başkanı Donald Trump ise adımı “düşmanca” görmesi hâlinde Avrupa’ya ağır gümrük tarifeleri uygulamakla tehdit etti.

  • Ayrıntılar: Carney, tam AB üyeliği peşinde olmadıklarını belirtirken kritik mineraller, savunma, yapay zeka, enerji, uzay, ticaret ve finansal hizmetlerde daha derin entegrasyon önerdi; henüz AB hukukunda bulunmayan “ortak üyelik” modelinin ayrıntılarının Ekim’deki Kanada-AB zirvesinde şekillenmesi bekleniyor.
  • Bir adım geriden: Von der Leyen bir gün önce Kanada’yla ilişkileri mevcut serbest ticaret anlaşmasının ötesine taşıma çağrısı yapmış, ayrıca Kanada, Norveç, Ukrayna ve İngiltere gibi ortakların da dahil olacağı bir Avrupa Güvenlik Konseyi önermişti.

•  Rusya’ya yaptırımlar genişliyor: ABD Temsilciler Meclisi, Rusya’ya yönelik yaptırımları ağırlaştıran yasa tasarısını 159’a karşı 262 oyla kabul etti; Senato’dan daha önce geçen tasarı, yasalaşması için ABD Başkanı Donald Trump’ın imzasına sunuldu.

  • Ayrıntılar: Düzenleme, Trump’a Rusya’dan petrol veya doğalgaz satın alan ülkelere ait ürünlere %100’e varan ek gümrük vergisi uygulama yetkisi verirken Rus yetkilileri, finans kuruluşlarını ve yaptırımları aşmakta kullanılan “gölge filo”yu da yeni yaptırımların kapsamına alıyor.
  • Öte yandan: Rusya, 17 Eylül gecesi Kiev ve Ukrayna’nın farklı bölgelerine füze ve İHA saldırıları düzenledi; Kiev’de aralarında 2 çocuğun da bulunduğu 16 kişi yaralandı.

•  İran’dan sürece destek: İran İçişleri Bakanı İskender Mumini, Ankara’da İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ile görüşmesinde Türkiye’de yürütülen süreci desteklediklerini belirterek Türkiye, Irak, İran ve Suriye’nin birlikte hareket etmesi, PKK ile İran’da faaliyet gösteren PJAK’ın silah bırakıp varlıklarına son vermesi çağrısında bulundu.

  • Ayrıntılar: Görüşmede PKK/KCK’nın fesih ve silah bırakma sürecinin ardından örgütün farklı ülkelerdeki yapılanmaları, PJAK kaynaklı güvenlik riskleri, sınır güvenliği, düzensiz göç, organize suçlar, uyuşturucu kaçakçılığı ve suçluların iadesi ele alındı.
  • Açıklama: Çiftçi, PJAK’ın da tasfiye sürecine dahil edilmesi gerektiğini söylerken sürece karşı çıkan bazı örgüt mensuplarının İran’a geçerek buradaki faaliyetlerini artırabileceği uyarısında bulundu.
TÜRKİYE

•  Uçum’dan Erdoğan’ın adaylığı açıklaması: Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, Recep Tayyip Erdoğan’ın 2028 seçimlerindeki adaylığının “siyasi olarak belli olduğunu” savundu; adaylığın hukuken mümkün olabilmesi için TBMM’nin seçimlerin yenilenmesine karar vermesi gerektiğini söyledi.

  • Ayrıntılar: Uçum, seçimlerin olağan tarih olan 7 Mayıs 2028’den kısa süre önceye alınmasını beklediğini belirtti ve olası tarihlerden biri olarak Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi referandumunun yıl dönümü olan 16 Nisan 2028’i işaret etti. Bunun için Meclis’te en az 360 milletvekilinin seçimlerin yenilenmesi yönünde oy kullanması gerekiyor.
  • Bilgi notu: Anayasa'ya göre bir kişi en fazla iki kez cumhurbaşkanı seçilebiliyor ancak cumhurbaşkanının ikinci döneminde TBMM’nin seçimlerin yenilenmesine karar vermesi hâlinde bir kez daha aday olunabiliyor.
  • Bununla birlikte: Uçum, “Terörsüz Türkiye” süreci kapsamında hazırlanması planlanan özel düzenleme yürürlüğe girdikten sonra eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın başvurmasının önünde hukuki engel bulunmadığını, ancak düzenlemeden yararlanıp yararlanamayacağına ilgili mahkemenin karar vereceğini söyledi.

•  MSB’den Meis açıklaması: Millî Savunma Bakanlığı (MSB), Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’in Meis ve çevresindeki askerî unsurlarla temaslarının adanın gayriaskerî statüsüyle bağdaşmadığını savunarak bu yöndeki fiilî durumların Türkiye tarafından kabul edilmeyeceğini açıkladı.

  • Ayrıntılar: Miçotakis, Rodos ve Meis çevresindeki temasları kapsamında Ro ve Strongyli adacıklarındaki askerî birlikleri ziyaret etmiş, Meis’te bulunan bir Yunan savaş gemisine çıkmıştı.

•  Hasan Atilla Uğur hakkında gözaltı kararı: Eski MİT görevlisi Kaşif Kozinoğlu’nun 2011’de Silivri Cezaevi’nde ölümüne ilişkin yeniden açılan soruşturmada, Kozinoğlu’nun koğuş arkadaşları emekli Albay Hasan Atilla Uğur ve Hasan Ataman Yıldırım ile dönemin iki savcısı hakkında gözaltı kararı verildi; Yıldırım ve iki eski savcı gözaltına alınırken Kıbrıs’ta olduğu belirlenen Uğur hakkındaki karar henüz uygulanmadı.

  • Bir adım geriden: Soruşturma kapsamında Eylül başında iki ayrı operasyonda cezaevi görevlileri, sağlık çalışanları ve gazetecilerin de aralarında bulunduğu şüpheliler hakkında işlem yapılmış; Kozinoğlu’nun kesin ölüm nedeninin yeniden incelenmesi için mezarının açılmasına karar verilmişti.

•  CHP İstanbul’da tedbir kaldırıldı: İstanbul 45. Asliye Hukuk Mahkemesi, CHP’nin 38. Olağan İstanbul İl Kongresi’ne ilişkin daha önce verdiği tüm ihtiyati tedbirleri “durum ve koşulların değiştiği” gerekçesiyle kaldırdı; böylece Gürsel Tekin ve geçici heyetin görevi sona erdi.

  • Bir adım geriden: Mahkeme, 2 Eylül 2025’te kongrede seçilen İl Başkanı Özgür Çelik ile il yönetimi ve disiplin kurulu üyelerini tedbiren görevden uzaklaştırmış, il örgütünün yetkilerini kullanmak üzere Gürsel Tekin başkanlığındaki 5 kişilik geçici kurulu görevlendirmişti.

•  246 hesaba erişim engeli: İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, sermaye piyasası araçları hakkında yatırımcılarda korku ve paniğe yol açabilecek “spekülasyon amaçlı” paylaşımlar yapıldığı iddiasıyla 246 sosyal medya hesabı ve bağlantı hakkında erişim engeli kararı verildiğini duyurdu.

KÜLTÜR-SANAT

•  Gülsen Tuncer hayatını kaybetti: Tiyatro, sinema ve televizyon oyuncusu, seslendirme sanatçısı ve akademisyen Gülsen Tuncer, bir süredir tedavi gördüğü ağır hastalığın ardından 80 yaşında hayatını kaybetti.

  • Kimdir? Profesyonel tiyatro kariyerine 1968’de Gülriz Sururi-Engin Cezzar Tiyatrosu’ndaki “Zilli Zarife” ile başlayan Tuncer, yarım asrı aşan kariyerinde çok sayıda yapımda rol aldı; televizyonda özellikle Aşk-ı Memnu'daki Arsen Hanım karakteriyle geniş kitlelerce tanındı.

•  Altın Portakal’ın yarışma seçkisi açıklandı: 24-31 Ekim’de düzenlenecek 63. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması’nda 12, Uluslararası Uzun Metraj Film Yarışması’nda 13 film yarışacak.

  • Ayrıntılar: Ulusal seçkideki 12 filmin tamamı Türkiye prömiyerini, sekizi dünya prömiyerini Antalya’da yapacak; Yeşim Ustaoğlu’nun Artakalan ve Ferit Karahan’ın Cinlerin Düğünü filmleri de seçkide yer alıyor.
  • Ayrıca: Uluslararası yarışmadaki 13 filmin tamamı Türkiye’de ilk kez festivalde gösterilecek; seçkide Cannes Büyük Ödülü sahibi Andrey Zvyagintsev imzalı Minotaur da bulunuyor.

•  Caz Maz İğneada’da: Müzik ve doğayı buluşturan Caz Maz festivali, 16-18 Ekim’de İğneada Longosphere’de düzenlenecek; üç günlük programda Dilhan Şeşen, Doğa Bekiroğlu, Eren Erkman, Funk House Band, Hakan Başar, İdil Meşe ve Maymun Collective sahne alacak.

  • Ayrıntılar: Festivalde konser ve DJ setlerinin yanı sıra yoga ve pilates seansları, atölyeler ve doğa etkinlikleri düzenlenecek; yan programın ayrıntıları festival tarihi yaklaştıkça açıklanacak.
ALTERNATİF GÜNDEM

•  Fitzroy Nehri’ne Olimpiyat onayı: Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC), aylar süren tartışmaların ardından Queensland’daki Fitzroy Nehri’nin Brisbane 2032 Olimpiyat ve Paralimpik Oyunları’nda kürek ve kano sprint yarışlarına ev sahipliği yapmasını onayladı.

  • Ayrıntılar: Bağımsız teknik değerlendirme, parkurun akıntı, su seviyesi, rüzgar ve hava koşulları bakımından adil ve güvenli yarış koşulları sağlayabileceği sonucuna vardı; World Rowing ve Paddle Worldwide da parkura onay verdi.
  • Bir adım geriden: Yaklaşık 500 tuzlu su timsahına ev sahipliği yapan nehrin seçimi sporcuların ve federasyonların tepkisini çekmişti.

•  100 yıl sonra yeni kedi türü: Uluslararası bir araştırma ekibi, Bolivya’nın Yungas bulut ormanlarında yaşayan Leopardus tilcayo'yu genom analizleriyle ayrı bir tür olarak tanımladı. 

  • Neden önemli? Current Biology’de yayımlanan çalışma, yaşayan bir yabani kedi türünün 100 yılı aşkın süre sonra ilk kez bilimsel olarak adlandırılıp tanımlanması anlamına geliyor.
  • Ayrıntılar: Bölgede uzun süredir “tilcayo” adıyla bilinen benekli kedi yaklaşık 46 santimetre uzunluğunda ve 1,4 kilogram ağırlığında. Araştırmacılar, canlı hayvanlar ile müze örneklerini kapsayan genetik incelemeler sonucunda türün diğer Güney Amerika kaplan kedilerinden farklı bir soy oluşturduğunu belirledi.

•  İstanbul Havalimanı dünyanın en bağlantılı havalimanı oldu: Uçuş verileri sağlayıcısı OAG’nin 2026 Megahubs Endeksi’nde İstanbul Havalimanı, geçen yılki ikinciliğinden ilk sıraya yükselerek Londra Heathrow’u geride bıraktı; havalimanı 337 noktaya uçuş ağı ve 89.456 olası bağlantıyla listenin zirvesinde yer aldı.

  • Ayrıntılar: OAG, sıralamayı yılın küresel havacılık açısından en yoğun günü olan 2 Ağustos’taki uluslararası uçuşlarda altı saat içinde kurulabilecek bağlantılar ile hizmet verilen destinasyon sayısını karşılaştırarak hazırladı; İstanbul’un bağlantılılık endeksi 265,4 olarak hesaplandı.
AYRILMADAN ÖNCE

🗣️ Ne soruyoruz? SPK’nın 130 fon için verdiği tasfiye kararının yatırımcılar açısından ne anlama geldiğini. Emircan Yaman, EXANTE için odağa aldı.

🔎 Neyi inceliyoruz? İçeride sermaye piyasalarındaki sarsıntı, dışarıda yükselen tahvil faizleriyle finansal piyasalarda yaşanan tarihî haftayı. Erhan Aslanoğlu, EXANTE için yazdı.

📑 Ne okuyoruz? Fed’in üç yılı aşkın sürenin ardından gelen faiz artışını ve piyasaların para politikasını nasıl şekillendirdiğini. Doç. Dr. Filiz Eryılmaz, EXANTE için yorumladı.

GÜNÜN ÖNERİLERİ

SPONSORLU:

📌 Tasarımın küresel buluşma noktası FDI Istanbul: Furnishings & Design Istanbul, 24-26 Eylül'de İstanbul Fuar Merkezi’nde kapılarını açıyor. "Where Design Leads" mottosuyla düzenlenen etkinlik, 90 markanın en yeni tasarımlarını ve 85 özel seçkiyi ziyaretçilerle buluşturuyor.

Türkiye mobilya sektörünü tasarım odaklı küresel bir güce dönüştürmeyi hedefleyen fuar, 23 ülkeden nitelikli alıcıları ağırlıyor. FDI Stage & Talks sahnesi ise biyomimetik tasarımın öncüsü Ross Lovegrove dahil 30’u aşkın vizyoner isimle endüstrinin geleceğini tartışmaya açıyor.

Tasarımın yön verici gücünü keşfetmek ve bu ekosistemin parçası olmak için burayı ziyaret edebilirsiniz.

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

YAZARLAR

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir