Merhaba,
Filmleri puanlayanlardan mısınız bilmiyorum ama en son hangi filme tam puan verdiniz? 2020 sinema yılındaki önemli eksiklerimi tamamlamama çok az kalsa da, hâlâ ★★★★★ verdiğim bir film bulamamış olmak beni bir süredir üzüyordu. Yıl boyunca okuduğum yorumlardan hareketle birkaç adaya umut bağlamış, izleyince hiçbirinde aradığımı bulamamış, en fazla ★★★★½'larda kalmıştım. Meğer aradığım filmi en sona bırakmışım. Kısacası “Haftanın en iyisi!", aynı zamanda yılın da en iyisi oldu benim için.
Bu hafta “Altı nokta bir şey.” ile Nordik sinemaya uğrayacak, “Bir yıl, bir kategori.” ile sinematografi üzerine okuyacak, “Kısa cümleler kuramıyorum.” ile biraz sinemadan uzaklaşıp müzik dinlemek isteyeceksiniz. Bültenin en sonunda ise, Altın Küre Ödülleri nedeniyle ilk kez hazırladığım “Gündem” bölümünü bulacaksınız.
Haftaya: 1-7 Mart tarihleri arasında, 71. Berlin Film Festivali'ni, bu kez Berlin sokaklarında koşturarak olamasa da evimden takip edeceğim. Bu yüzden bülteni alıştığınız gibi pazar günü değil, birkaç gün gecikmeli alacak ve ağırlıklı olarak Berlinale izlenimlerimi okuyacaksınız.
Beni Twitter, Letterboxd ve Instagram'da takip edebilirsiniz.
Emre Eminoğlu
• 2020/2021 Filmleri:
- I Care a Lot (2021, J Blakeson) | ★★½
- Nomadland (2020, Chloé Zhao) | ★★★★★
- The Map of Tiny Perfect Things (2021, Ian Samuels) | ★★½
- Judas and the Black Messiah (2021, Shaka King) | ★★★
- The Dig (2021, Simon Stone) | ★★
• Geçmişe dönük:
- To Catch a Thief (1955, Alfred Hitchcock) | ★★★
- The Kid (1921, Charlie Chaplin) | ★★★
Nomadland, 2020
Evsiz olmak değil, evi olmamak.
The Songs My Brothers Taught Me ve The Rider ile tanıdığım Chloé Zhao'nun sinemasında kurmaca ve belgeselin olabildiğine doğal bir şekilde iç içe geçmesi, filmlere âşık olmasam da yarattığı gerçeklik hissiyle beni büyülemişti. Fakat zafer yolculuğuna Venedik ve Toronto Film Festivalleri'nde başlayan, uğradığı her festivalde, değerlendirildiği her ödül listesinde ve tanıdığım herkesin yorumlarında devam eden yeni filmi Nomadland'in nasıl bu kadar beğenildiğine de yine aynı sebeplerle inanmakta zorlanmıştım. Tahminimce aynı stilde olan bir film, nasıl bu kadar geniş kitlelerce beğenilebilir, göklere çıkarılabilirdi? Sevmeyecek olmaktan korkarak izledim Nomadland'i ama geride kalan bu uğursuz yılın en iyisi olduğunu anlamam uzun sürmedi. Chloé Zhao'nun senaryosu, yönetmenliği ve kurgusu kadar Frances McDormand'ın oyunculuğunun da bunda etkisi büyük.
Fern, eşinin ölümünün ve çalıştığı fabrikanın kapanması sonucu kasabasının gerçek anlamda haritadan silinmesinin ardından ekonomik krize yenik düşmüş ve evini kaybetmiş, yıllarca çalışmasına rağmen hiçbir güvencesi olmayan, sahip olduğu neredeyse hiçbir şey kalmayan bir kadın. Yaşamını, kendi emeğiyle bir karavana dönüştürmeye başladığı minibüsünde geçirmeye ve kendini “evsiz değil, evi olmayan biri" olarak tanımlamaya başlıyor; Batı ABD'de eyaletten eyalete, kasabadan kasabaya yollara düşüyor. Onlarca farklı işte çalışırken görüyoruz onu, yollarda karşılaştığı yüzlerce insanla sohbet ederken… Kapitalizmi çoktan insanî değerlerin önüne koymuş ABD ekonomisinin yok ediciliğinden kaçan insanlarla, alternatif bir yaşamla tanıştıkça kendi kök salma arzumuzu, sahip olma tutkumuzu ve ait olma hissimizi sorgulamaya başlıyoruz. Filmin en iyi yanlarından biri de karşımıza çıkan her durumun, her insanın gerçek olması. Gerçeği yansıtması demiyorum bakın, gerçek olması - çünkü tıpkı ilk iki filmindeki gibi Chloé Zhao, Frances McDormand ile David Strathairn dışındaki tüm oyuncu kadrosunu Fern gibi göçebe yaşam süren gerçek insanlardan oluşturmuş ve onlara kendilerini oynatmış.
Gerçek anlamda büyüdüğünü ilk kez 18 yaşındayken, liseyi bitirmek için geldiği ABD'de hissettiğini söyleyen Pekin doğumlu Chloé Zhao, bu büyümenin o zamana kadar kafasındaki romantize edilmiş ABD imajının yıkılmasıyla gerçekleştiğini söylüyor. Belki de Zhao'yu bir yabancı olarak gören, sözde-gerçek Amerikalıların da aynı yıkıma ihtiyacı var; belki de bu yüzden Chloé Zhao'nun filmleri ABD'yi ABDli yönetmenlerden daha iyi anlıyor, anlatıyor.
★★★★★
• İstanbul Film Festivali, Mart ayı seçkisini duyurdu ve gösterimlerine İKSV Online üzerinden devam ediyor.
- Haftanın filmlerinden biri, 5 Mart'ta erişime açılacak, Chicago Film Festivali'nde En İyi Film seçilen, sosyal medyada ünlenen bir sağlıklı yaşam koçu olan Sylwia'nın kameralar önünde yaşadığı duygusal çöküşle başlayan ve yaşadığı psikolojik zorluklarla devam eden, Magnus von Horn imzalı Sweat (★★★★). Onu izledim ben.
- Haftanın filmleri arasında ayrıca, 6 Mart'ta erişime açılacak, geçtiğimiz yıl The Souvenir filmiyle geç kalmış bir yükseliş yakalayan yönetmen Joanna Hogg'un ilk filmlerinden, 2010 tarihli Archipelago da yer alıyor. İngiltere açıklarında ücra bir adada bir araya gelen bir ailenin çöküşünü konu alan filmin oyuncuları arasında Tom Hiddleston'un da var. Ben olsam kaçırmazdım.
• MUBI'nin bu haftaki programında, 6 Mart'tan itibaren izleyebileceğiniz, Ali Abbasi imzalı Border / Gräns (★★★½) dikkatimi çekti. “Öteki” kavramının ve ülkeler arasındaki sınırların bir metaforu olarak fantastik ögeler kullanan, iki yıl önce İsveç'in Oscar adayı seçilip En İyi Yabancı Dilde Film adayları arasına girememiş olsa da En İyi Makyaj ve Saç Tasarımı dalında bir adaylık elde eden film, hem çok sevdiğim Let the Right One In / Låt den rätte komma in filminin hem de onun uyarlandığı romanın yazarı olan John Ajvide Lindqvist'in bir öyküsünden uyarlama. Onu izledim ben.
- MUBI'nin Duende okurlarına özel sunduğu 30 gün ücretsiz üyelikten Onu izledim ben. okurları olarak sizin de faydalanabildiğinizi de hatırlatayım. Bu bağlantıyı kullanarak Border dâhil birçok filmi izlemek üzere, 30 günlük ücretsiz deneme sürenizi başlatabilirsiniz.
• İstanbul Modern Sinema'nın Oscar'ın Yabancıları gösterim programı, Arjantin, Ürdün ve İsrail'in aday filmlerinin gösterimleriyle sona eriyor. Çevrim içi ve ücretsiz gösterilen filmleri İstanbul Modern websitesinden, ilgili günlerden kayıt olarak izleyebiliyorsunuz.
- Üçü de kısa listeye kalamayan bu filmler arasında, 6-8 Mart tarihleri arasında izleyebileceğiniz, İsrail'de göçmen olarak yaşayan Rus bir anne-kızın yaşam mücadelesini konu alan, başrolünde Unorthodox dizisinden tanıyabileceğiniz Shira Haas'ın yer aldığı Asia öne çıkıyor. Ben olsam kaçırmazdım.
• Amy Poehler'ın yönetmen koltuğunda oturduğu ve yardımcı rollerden birini üstlendiği Netflix orijinal filmi Moxie, 3 Mart'ta kataloğa ekleniyor. Film, on altı yaşındaki utangaç bir kızın, okulundaki cinsiyetçiliğe isyan eden bir fanzin çıkarması hakkında. Ben olsam kaçırmazdım.
Concrete Night, 2013
Altı nokta dört.
Önerilen filmlerin anında IMDb puanına bakıp, 7.0'ın altına burun kıvıranlara daima sinir oldum. Oysa altı-nokta-bir-şeylerde tatlı ve içten filmler, değerli keşifler, izleyene kişisel olarak dokunan hikâyeler vardır.
Pirjo Honkasalo'nun filmi, beni iki zayıf noktamdan vuruyor: Hem Nordik hem de büyüme hikâyesi… Üstelik Peter Flinckenberg'in ekran görüntüsü alıp, çerçeveletip duvara asmalık görüntüleriyle… Konusundan mı, finalinden mi, siyah-beyazından mı bilmem, izlediğim en hüzünlü büyüme hikâyelerinden biri olan bu Finlandiya filmi, Helsinki'nin endüstrileşmiş köşelerinde ve kenar mahallelerinde geçiyor. Büyüme sancılarıyla ve kendiyle (başka bir deyişle kendisinden beklenenlerle) başa çıkmaya çalıştığı yaşlardaki Simo, hayranlık duyduğu abisinin hapishaneye girmeden önceki son gününde, adeta kronometre onunla geçireceği zamanı geriye doğru sayarken ondan hayat dersleri almaya, onun gibi olmayı öğrenmeye çalışıyor. Bunun bir anlamda adım adım masumiyetini yitirmeye gideceğini filmin ilk dakikalarından itibaren kestiriyoruz ama Simo imrenerek, -mış gibi yaparak ve çabalayarak geçirmeye devam ediyor o gününü. Talihsiz seçimler ve yanlış öğütlerin peşinden gittikçe, hayatın acı gerçekleriyle yüzleşiyor.
★★★½
• Duende'de bu hafta Keşif Sineması yönetmenlerine bir yenisini, Onu izledim ben. okuyucuları olarak geçtiğimiz haftalarda Lake Tahoe sayesinde tanıştığınız Fernando Eimbcke'yi ekledim. Duende'ye buradan abone olabilir, “Ergenlik sancılarına güzelleme: Fernando Eimbcke” başlıklı yazımı buradan okuyabilir, Keşif Sineması yazılarında adı geçen tüm filmleri bir araya topladığım Letterboxd listesinde buradan ulaşabilirsiniz.
• Geçtiğimiz yıllarda, yayımladığı ilk albümünün ardından theMagger'da bir röportaj yaptığımız, yetenekli müzisyen ve besteci arkadaşım Alper Tuzcu'nun yeni albümü Raíz geçen hafta çıktı. Röportajı tazelemek yerine, bu yeni albümün bana hissettirdiklerinden yola çıkarak bir yazı yazmak istedim. 2017'deki “Müziğin evrenselliğinin peşinde: Alper Tuzcu” başlıklı röportajımı buradan, yeni albüm hakkındaki “Alper Tuzcu ve müziğiyle köklere yolculuk: Raíz” başlıklı yazımı ise buradan okuyabilirsiniz.
• İstanbul Film Festivali Mart 2021 seçkisindeki filmlerden, önümüzdeki hafta sonu için önerilerimi yukarıda okudunuz. Tüm ay için önerilerimin yer aldığı, theMagger'daki yazımı da güncelledim: “İstanbul Film Festivali Çevrimiçi Gösterimleri: Mart 2021 Seçkisi” başlıklı yazımı buradan okuyabilirsiniz.
Yıl: 2007, Kategori: En İyi Görüntü Yönetimi
2007'nin en iyi görüntü yönetmenleri.
Bültenin bu bölümünde, her yıl 20 kategoride yılın en iyilerini seçtiğim kişisel ödüllerim Altın Balkabaa Ödülleri / Golden Pumpkin Awards'ın rastgele bir kategorisini ziyaret ediyoruz.
Oyuncu ve yönetmen isimlerinin yanı sıra görüntü yönetmeni isimlerine de hafızamda hatrı sayılır bir veri alanı ayırdığımı söylemem, bu kategorinin teknik dallar arasında benim için ne kadar özel ve önemli olduğunu anlamaya yetecektir. Bu haftaki bültende adı geçen Nomadland ve Concrete Night'ın görüntüleriyle öne çıkışını fırsat bilerek, hatırımdaki en sinematografik sinema yıllarından birine ve bu çok özel kategoriye değinmek istedim bu hafta…
En iyi işlerinden ikisini birden aynı seneye sığdırmış, “görüntü yönetmenliğinin Meryl Streep'i” diyebileceğimiz kadar Oscar adaylığı ve ödülü bulunan Roger Deakins'in kamerasından The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford (o tren sahnesindeki ışığı unutmak mümkün mü?) ve No Country for Old Men, bilhassa dönem filmleriyle buluştuğunda ortaya muazzam işler çıkaran Seamus McGarvey'nin kamerasından Atonement, Spielberg ile ortaklıklarıyla efsaneleşmiş Janusz Kaminski'nin kamerasından The Diving Bell and the Butterfly, petrolün getirdiği hırs ve kanı tüm siyahı ve kırmızısıyla yansıtan Robert Elswit'in kamerasından There Will Be Blood ve Gus van Sant, Sofia Coppola ve David Fincher gibi yönetmenlerle işbirlikleriyle tanınan, erken yaşta kaybettiğimiz Harris Savides'in kamerasından Zodiac.
And the Balkabaa goes to…
Bir hastane odasında, hastayla birlikte açıyoruz gözümüzü. Nerede olduğumuzu, ne durumda olduğumuzu, neden orada olduğumuzu onunla birlikte anlamaya çalışıyor ve bu çabalama sırasında yalnızca tek bir gözümüzle, bulanık görüntüler görüyoruz. İşte henüz bu dört dörtlük açılış sahnesiyle, beni o hasta yatağına, tek bir göz kapağının ardına hapsedişiyle karar vermiştim 2007'deki En İyi Görüntü Yönetimi ödülümün sahibinin kim olduğuna. Film boyunca görünenleri ve görünmeyenleri, geçmişi ve anıları, şimdiyi ve aşkı tek bir gözün bakış açısıyla anlatmayı başaran The Diving Bell and the Butterfly / Le scaphandre et le papillon'daki işçiliğiyle Janusz Kaminski, benim için 2007'nin en iyi görüntü yönetmeniydi.
Tüm Altın Balkabaa aday ve kazananlarını buradan inceleyebilirsiniz.
Altın Küre Ödülleri: Bu Gece!
Onları izledim ben.
78. Altın Küre Ödülleri töreni, bu gece, TSİ 04:00'te gerçekleşecek ve Türkiye'de Gain Medya tarafından canlı yayımlanacak. Törenin sunucuları ise pek sevdiğim Tina Fey ile Amy Poehler.
David Fincher'ın hiç sevemediğim -ama seveni de anlayabildiğim- Mank'inin 6 adaylıkla öne çıktığı aday listesini, theMagger'daki “Altın Küre adayları bize ne anlatmaya çalışıyor?” başlıklı yazımda değerlendirmiştim. Kimlerin kazanacağına yönelik tahminlerimi ise Oscar Boy'un tahmin çetesi O Takım'ın Altın Küre özelindeki bu sayfasında bulabilirsiniz.
Önemli adaylar ve muhtemel kazananlardan The Father, Hamilton ve Soul dışında hepsini izlemiş olarak dersime iyi çalıştığımı düşünüyorum ve bunu izlediğim tüm adayları kendi beğenime göre sıralamak için bir bahane olarak görüyorum.
★★★★★ | Nomadland (4 adaylık)
★★★★½ | Sound of Metal (1 adaylık), Another Round (1 adaylık)
★★★★ | WolfWalkers (1 adaylık), Two of Us (1 adaylık), Minari (1 adaylık), Promising Young Woman (4 adaylık), Palm Springs (2 adaylık), On the Rocks (1 adaylık), The Trial of the Chicago 7 (5 adaylık)
★★★½ | Emma. (1 adaylık), La Llorona (1 adaylık), Pieces of a Woman (1 adaylık), The Life Ahead (2 adaylık)
★★★ | One Night in Miami (3 adaylık), Ma Rainey's Black Bottom (2 adaylık), Judas and the Black Messiah (1 adaylık), The Midnight Sky (1 adaylık), Tenet (1 adaylık), Over the Moon (1 adaylık)
★★½ | Mank (6 adaylık), I Care a Lot (1 adaylık)
★★ | Borat Subsequent Moviefilm (3 adaylık), The Prom (2 adaylık)
★ | Hillbilly Elegy (1 adaylık)
