Etli sarma, aşı savaşları ve absürt uyum

Tencerede duvar gibi sıra sıra dizilmiş sıcacık et sarmaları ve üstündeki küçük salça damlalarını görünce duramayan ben, bir baktım tencerenin yanına, elimde küçük bir tatlı çatalıyla oturmuş, leblebi gibi etli sarma yiyorum. Daldım gittim, düşünüyorum. Etli yerine zeytinyağlı sarma tercih edenlerden, ülke içindeki kutuplaşmaya kadar giden bir düşünce yolculuğundan dönüp dünyaya geri ayak bastığımda bir baktım, ilk sıra bitmiş. 

Sarma yerken neden duramıyorum? Aslında sanırım buradaki daha önemli soru beynim sarma yerken nasıl bir anda bu ülkenin durumu ne olacak, ‘ben ne yapıyorum ya?’ gibi sorulara sarıyor. Cevabı bu bültende; 20’lerimdeyim. Hayat benim için açılmamış kapılar, cevaplanmayan sorular, çok fazla potansiyel ama bir o kadar da bilinmeyenler ile dolu. Diyebilirsiniz ki, ‘e Yasmin bu sadece 20’li yaşların problemi değil, herkes böyle.’ 

Tamam belki de haklısınız ama şimdi şöyle bir düşünürsek; 30’luk rakı var mı? Yok. 60’lık var mı? O da yok. Benim kesinlikle doğru (!) ve karşı gelinemez teorime göre rakı boyları ile insanların varoluşsal krize girdikleri yaşları tutuyor. 

20’lik — Evlenip çocuk sahibi olmanın da normal, aile evinde işsiz bir şekilde oturmanın da normal olduğu, tuhaf bir geçiş dönemi 20’li yaşlar. Üniversiteden ayrılınca, ‘şimdi ne yapacağım?’ sorusunun kafamızı kurcalaya kurcalaya bozduğu enteresan ve varoluşçuluğun yapı taşlarının oluştuğu bir yaştayız. Belki bu yüzden Nietzsche, Sartre, Kierkegaard ve Kafka gibi varoluşçuluk ile damgalanan düşünür ve yazarlar 30-40’lı yaşlarında en ünlü varoluşçuluk eserlerini çıkarıyorlar. 

35’lik — ‘yaş 35 yolun yarısı’ diyen Cahit Sıtkı Tarancı orta yaş bunalımındaydı belki de. Eskiden 35 olduğu düşünülen orta yaş günümüzde 45-60 yaşa kadar çıktı. Belki rakı boyları dönemimizde belirlenseydi 35’lik dediğimiz 45’lik olacaktı kim bilir? 

50’lik — Hayatta neleri yapıp yapamadığının bilançosunun çıkarıldığı ama umudun da olasılıkların da tükenmediği bir dönem. 

75’lik —Artık camın yanında belirlenmiş rahat bir koltuktan keyif alınan ve yapılanlar ile yapılamayanlar ile uzlaşmanın önemli olduğu bir dönem. 

100’lük — 100’lük rakıyı varoluşsal bir boy olmaktansa bir kutlama boyu olarak görüyorum — tabii Kenan Doğulu’nun (ya da Ajda Pekkan’ın) da dediği gibi her yaşın bir güzelliği var ve hepsinin değerini bilerek kutlamamız lazım. Ama 100 yaşına geldiysen bırak kederi, sorgulamayı,  aç o rakıyı kutlamak için. Dök dublelerce, buzlu buzsuz ve hayata iç! 

Neyse biz kendi yaşımıza dönelim… 20’lik deyip geçmeyin, alın işte bu haftanın örneği Amanda Gorman. 46. ABD Başkanı Joe Biden'nın yemin töreninde şiir okuyan ve en genç şair olarak tarihe geçen Gorman. 23 yaşında olduğunu duyduktan sonra ‘neyse benim de bunun kadar havalı ve başarılı bir şey yapmak için 1 senem var diye düşündüğüm’ ama sonra 98’ doğumlu olduğunu gördüğüm, harika, yetenekli şair. Amerika’yı bırakın, tüm dünyayı sarstı ve herkese ilham verdi. Şimdi ise IMG Models ile bir modellik kontratı var. Ne mutlu ona, bize, hepimize! 

Dünya, savaş ve çatışma dozunu almamış gibi, şimdi de birlik ve bütünlüğün en önemli olduğu dönemlerden birinde Bloomberg dahil birçok gazetenin ‘Aşı Savaşları’ dediği sen bana vermezsen ben de sana vermem temalı saçma güç oyunları ortaya çıktı. ‘Bir kere de anlaşalım yahu’ diyerek haykırdığım bir günün sonunda Mart ayındaki saflığıma gülerken buldum kendimi. Babaannemin İstanbul'daki boş dairesinde New York’tan yeni dönmüş bir şekilde 2 haftalık karantinamın bitmesini beklerken, ‘bu iş Mayıs’a biter döneriz, mezuniyetimiz de olur’ demekle beraber ırk, din, sosyo-ekonomik durum ayrımı yapmadığını sandığım virüsün herkesi bir araya getireceğini düşünmüştüm. Ne kadar da safım! Ben zaten Türkiye, Orta Doğu falan bıraktım. Bu ‘Batı dünyası’ daha kendi arasında anlaşamıyorsa biz Pfizer adını anca ChapStick’lerimizde göreceğiz. 

Şu an biz 20’liklere bırakılacak bu dünyada barış içinde, kol kola, birbirimize dayanarak yaşamak bir hayalden fazlası değilmiş gibi geliyor. Tabii bu maalesef sadece ‘boomer’ dediğimiz 1946-1964 kuşağının bozarak elimize verdiği birşey değil. Pandemi döneminde ayrıcalığın anlamını bir kere daha anladık. Bana birşey olmaz diyenler ( ve buna 20’likler de dahil) gezerken, başkaları sadece kendi güvenlikleri için değil diğerlerinin sağlığını korumak için evde kaldı. Bana işlemez diye diye Pandeminin 1. Yılını devirdik, doğum günü mumları üfledik. Başkaları umursamazken, evde kalan diğer 20’liklerle bir yoldaşlık hissindeyim — siz de hissediyor musunuz?  

Ama hatırlamam(ız) lazım ki, bu günler de geçecek. Metroya bindikten ve olabilecek her yüzeye dokunduktan sonra ellerimle yediğim Sultanahmet’in mısırlarına, ‘abla bir tane daha veriyim’ diyerek limonu sıkan ve neredeyse kendi elleriyle bana yediren abilerin midye dolmalarına da kavuşacağım, kavuşacağız. Bu aşı işleri biraz moralimi bozmuyor değil — ama benim ve bizlerin, ey 20’likler, pek düşünmemize gerek yok gibi. En azından şimdilik.

Alıp Başını Gidenler, 20’li yaşlarında üreten, yeni şeyler deneyen, seslerini duyuran/duyurmaya çalışan sanatçı, yaratıcı, akıllı, yenilikçi,girişimci arkadaşlarımızın yeri. Burada olabilmeniz için dahi olmanız ya da çocuk aktör olmanız gerekmiyor. Kendiniz olun yeter. 

İlkokulun ilk günü tanıştığım Büge ile yaklaşık 8 senedir görüşmüyorduk ama pandemi gelip çatmadan araya bir buluşma sıkıştırıp geçmiş günlerimizi ve hayallerimizi paylaşmayı başarmıştık, o günden beri de iletişim halindeyiz. Bilgi Üniversitesi’nden Genetik ve Biyoloji mühendisliği mezunu olan Büge, şu an Bahçeşehir Üniversitesi’nde sinirbilimi okuyor. Ama hayatını bilime adamış olan bu 20’liğimizin tek merakı bu değil. Üniversite yıllarında, derslere boğulduğunda, Nora adında bir t-shirt markası başlattı. Ben ders yapmamak için dizi izlerim, Büge ise koca bir marka yaratmış işte… Mimar olan babasından aldığı teknik destek ile aldığı giysilerin üzerine çizimler yapmaya başladı. Sonrasında, arkadaşlarının da önerisiyle bir tekstil atölyesi ile anlaşıp işi daha da büyüttü.  

Şimdi ise yoğunlaştığı projenin adı absürt uyum. Pandemi döneminin ortasında başlattığı bu fanzin gündelik temaların işlendiği ve aslında kendi ismini çok duyurmamış sanatçıların ve yazarların kendi düşüncelerini işlediği bir platform. 

“absürt uyum, benim için hayat boyu sürecek bir projenin ilk adımı denilebilir aslında,” diye anlatmaya başladı Büge. “Amacım, hem uzakta kalmış belki düşüncelerini hiç paylaşmamış kişiler için birlikte konuşabileceğimiz bir yer yaratmaktı, aynı zamanda farklılıklar içinde uyumu gösterebilmekti.”

20’li yaşlarında olmanın getirdiği yeni şeyler deneme cesareti ile atıldı Büge aslında bu iki projeye de. Her ay bastıracağı fanzinlerin ilki bu ay sonu çıkıyor. Eğer içinizdeki sanatçıyı çıkarmak istiyorsanız ve bu platform’a dahil olmak istiyorsanız, absürt uyum’a mesaj atabilirsiniz.