2017 Venedik Bienali'nde Altın Aslan Ödülü'ne layık görülen Franz Erhard Walther'in eserleri bu hafta Arter'deki Heykel Olma Teşebbüsü sergisinde. Walther'in dünyasına dalmak için mevsim koşulları da yerli yerinde olacak.
Erkenci Kuş'ta Morrissey konserini bekleyecektik ancak biletler tükendi bile. Kasım ayındaki Diana Krall konserini bekliyoruz ancak bir yandan da +1 Sunar: Gezgin Salon Festivali'nin ikinci gününde kapanışı yapacak Slowdive heyecanı da dinmedi. Siz o gün kimlerdensiniz: Slowdive mı, Fontaines mi?
Tiyatro sezonu yeni oyunlarla heyecan uyandırmaya devam ediyor. Bu hafta Clown Jam sahnesine konuk oluyoruz. Bahar Çuhadar'dan ise bu sefer hikayenin merkezine çocukları koyan Medea yorumunu okuyoruz.
İyi okumalar.
Seren
Aposto İstanbulİstanbul'dan ve dünyadan seçilmiş etkinlikler, kültür-sanat ajandası, şehir gündemi, tematik rehberler ve şehrin sınırlarından taşmaya değecek davetler her hafta e-posta kutunda.

Fotoğraf: Egon Halbleib, Franz Erhard Walther Foundation Arşivi. Kaynak: Arter
Heykel Olma Teşebbüsü
- Nedir? Sergi. Franz Erhard Walther'in Selen Ansen küratörlüğündeki sergisi, sanatçının zaman ve mekanda yeni bedensel mevcudiyet biçimleri yaratmaya yönelik süregelen üretimine ışık tutuyor.
- Nerede? Arter
- Ne zaman? 27 Şubat'tan itibaren
- Neden gitmeli? Walther’in 60 yılı aşkın bir zaman dilimine yayılan pratiğinin kavramsal dönüm noktalarını keşfetmek için.
- Not almalı: Serginin açılış gününde Franz Erhard Walther bir konuşma etkinliğinde izleyiciyle buluşacak.

Clown Jam
- Nedir? Oyun. Clown Jam Fiziksel Tiyatro Araştırmaları, 10 farklı Clown Jam açık sahnesinden 10 performansı biraraya getiriyor ve izleyiciyi interaktif bir kabare gecesine davet ediyor.
- Nerede? Donkey
- Ne zaman? 28 Şubat
- Neden gitmeli? Ülkemizde çok yaygın olmayan Clown Jam türüyle henüz tanışmadıysanız tanışmak, tiyatronun birçok alanından beslenen şovlarla eğlence ve yaratıcılığa eşlik etmek için.
- Not almalı: Prömiyere yetişemeyenleri 6 Mart'taki gösterime alalım, buradan.

1. Genç Salı Sohbetleri: Vildan Atasever
- Nedir? Söyleşi. İstanbul Modern'in her ay farklı bir sanatçıyı gençlerle buluşturduğu Genç Salı Sohbetleri'nin Şubat ayı konuğu, bu sezon Küçük Balkon oyununda izleyiciyle buluşan başarılı oyuncu Vildan Atasever.
- Nerede? İstanbul Modern
- Ne zaman? 25 Şubat
- Neden gitmeli? Film, dizi, tiyatro gibi alanlardaki başarılı oyunculuğuyla çok konuşulan Atasever'in kariyerine ve karakterlerine uzanan bir sohbet dinlemek için.
- Not almalı: Etkinlik, 18-25 yaş aralığındaki müze ziyaretçilerine ücretsiz.

2. I Solisti Di Pavia & Giuseppe Gibboni
- Nedir? Konser. Paganini Ödüllü keman virtüözü Giuseppe Gibboni, İtalyan bestecilerin eserlerinden oluşan repertuvarıyla klasik müzikseverlerle buluşmaya geliyor.
- Nerede? İş Kuleleri
- Ne zaman? 26 Şubat
- Neden gitmeli? Kusursuz tekniği, büyüleyici yorumu, ustalıklı ton geçişleriyle sevilen eserleri Gibboni'nin kemanından dinlemek için.
- Not almalı: Biletler burada.

3. Halide ile Nâzım'ın Bir Tuhaf Buluşması
- Nedir? Oyun. 3 Ocak'ta prömiyer yapan oyun Halide Edip ve Nâzım Hikmet'i biraraya getiriyor; iki önemli figür üzerinden düşünce suçu ve toplumsal eylemsizliği odağına alıyor. Bol ödüllü tiyatro yazarı ve yönetmen Gökhan Erarslan'ın hikayesine sahnede Ayşegül Karademir ve Yusuf Nebioğlu hayat veriyor.
- Nerede? DasDas
- Ne zaman? 27 Şubat
- Neden gitmeli? Zengin bir hayal gücü, başarılı performanslar ve düşündürücü bir hikaye için.
- Not almalı: Tek perde, 70 dakika, biletler burada.

4. Tuhaf, yoğun, enerjik: Messer Chups
- Nedir? Konser. Rockabilly, horror punk, vintage surf plakları; Rus melodileri, 50'ler ve 60'lardan nadir film örnekleri, eski kayıtlar ve lounge döngüleriyle birleşen müziği, sahnede ise garage punk ile yükseklere taşıdığı performanslarıyla Messer Chups şehre geliyor.
- Nerede? Blind
- Ne zaman? 27 Şubat
- Neden gitmeli? Türler arasında gezinen yoğun ve enerjik bir performans için.
- Not almalı: Öncesinde sahnede İstanbul merkezli metal grubu Bolo Bolo var, biletler burada.

5. Tekinsiz Düşler: David Lynch Sineması
- Nedir? Sohbet. Sinematek / Sinema Evi, "Anısına: David Lynch" programı kapsamında, Gülengül Altıntaş, Nil Kural ve Zeynep Dadak'ın katılımıyla yakın zamanda aramızda ayrılan yönetmenin sineması üzerine bir sohbet düzenliyor.
- Nerede? Sinematek / Sinema Evi
- Ne zaman? 2 Mart
- Neden gitmeli? Dâhi yönetmenin sinemasını yakından incelemek, hiç bitmeyen keşif dünyasına dalmak ve yeni şeyler öğrenmek için.
- Not almalı: Saat 16.15'te başlayacak etkinlik herkesin katılımına açık ve ücretsiz.
İstanbul’da Latin rüzgarı: Cuba’da unutulmaz bir deneyim
İyi yemek, iyi müzik ve iyi dansı buluşturan Cuba, Latin kültürünü İstanbul’a taşıyor. Egzotik lezzetler, büyüleyici müzik ve Küba'ya özgü dans performanslarıyla dolu bir deneyim, 42 Maslak'ta yer alan Cuba'da sizleri bekliyor. Küba’nın keyifli atmosferini yansıtan Cuba, Latin kültürünün Türkiye’deki temsilcilerinden ünlü perküsyon sanatçısı Ayhan Sicimoğlu'nun imzasını taşıyor.
Misafirler, DJ Mehmet Ceyhan’ın Latin müziğiyle coşarken, büyüleyici gösterilerle Küba atmosferini yaşıyor. Her Cuma, Solanch de la Rosa’nın özgün performansı müzikseverlere unutulmaz anlar sunuyor. Cumartesi geceleri ise, Havana Salsa, geleneksel Küba müziğiyle modern Latin hitlerini birleştirerek dans pistinde coşkuyu zirveye taşıyor. Latin Amerika esintili tapaslar, tropikal kokteyller ve benzersiz tatlar ön planda. Ünlü Hemingway Bar, egzotik kokteylleriyle dikkat çekiyor. Havana Hibiscus, Flores Cubana, Sangria Cubana ve Hemingway Daiquiri gibi özgün tatlar, Küba atmosferini yansıtıyor. Havana’nın renkli sokaklarında dolaşıyormuş hissi veren özgün ve egzotik atmosfer, keyifli bir Latin Amerika deneyimi sunuyor.
Cuba ile buradan tanışabilir, Küba enerjisini İstanbul'da deneyimleyebilirsiniz.
Medea'nın çocukları: 'Bir anne çocuklarını ne kadar sevebilir?'
Dor Productions'ın "Medea"sı, bildik miti bu kez, Medea’nın elleriyle öldürdüğü iki çocuğun dünyasından anlatıyor. Hira Tekindor’un, seyirciyi hem Medea öyküsüne hem de güncel bir aile dramına katman katman bakmaya çağıran ve bunu iki kardeşin odalarında geçen bir kesiti izleterek yapan rejisi, sezonun en dikkat çekici işlerinden.

“Ya kalbim kırılmış olsaydı? Ya iki çocuğum olsaydı ve onları sonsuza dek kaybedeceğime inansaydım? Ya sığınacak kimsesi olmayan bir yabancı olsaydım? Ya annem gerçekten çok üzgün olup, tuhaf davransaydı? Ya bütün gün odamda kilitli kalsaydım ve çişim gelseydi?”
Yukarıdaki alıntı, Euripides’in kaleminden çıkıp seyirciyle ilk defa MÖ 431’de Dionysia Festivali’nde buluşan, anlatısı mitolojiden doğan Medea’ya, binlerce yıllık alışılagelmiş bakıştan bambaşka bir yaklaşım getiren uyarlamanın mimarlarından Anne-Louise Sarks’tan...
Sarks ile Kate Mulvany’nin ortak kaleminin ürünü olan bu Medea, bilinen Antik Yunan tragedyasının merkezine, asıl anlatıda/oyunda sadece bahsi geçen "kurban edilen" çocukları koyuyor. Uğruna memleketini terk ettiği, kral babasını karşısına aldığı, kahramanlıklarına vesile olduğu kocası Iason’un ihanetine karşı intikamını, Iason’dan olan çocuklarını öldürerek alan kahraman/antikahraman/cadı/feminist/cani…
Medea’nın intikam öyküsünü değil, öldürdüğü çocuklarının son saatini izliyoruz bu kez. Mitolojik anlatı ya da Euripides’in oyunundan yapılan çok sayıda uyarlamada görmediğimizi görüyoruz. Günümüzden bir Medea ile Iason’un (isimlerini bu şekilde duymasak da) okul çağındaki iki oğlunu: Leon ile Jasper’ı.
Kilitli kapının ardındaki Medea miti
Basketbolu, dinozorlarları, akvaryum balıklarını, süper kahramanları, peluş oyuncakları, tenisi, kovboy ve savaş oyunlarını seven, kıpır kıpır iki erkek kardeşin odasına dönüşmüş bir sahne karşılıyor bizi. Yaşları 9 ve 12 olan iki kardeşin, son derece gerçekçi, yaşayan ortak odası burası. Yan yana yatakları, sticker’ları, süper kahraman figürleri, tahta kılıçları, oyuncak tabancalarıyla… Ha bir de, kilitli oda kapıları var. Kilitli kapının arkasında bir ev var; bir aile, şiddetli bir kavgaya tutuşmuş bir anne-baba, ihanete uğramış, yalnız bırakılmış, çıkışsız hisseden, öfkeli, dolmuş taşamamış bir anne var…
- Kocasının, çocuklarını elinden alma planı karşısında bulduğu tek çareyi hayata geçirmeye hazırlanan bir anne… Kapının arkasında koskocaman "Medea" miti var.
Hira Tekindor’un (çeviriyi de kendisi üstlenmiş) yönetmenliğinde Dor Productions oyunu olarak seyirciyle buluşan Medea, binlerce yılı devirmiş bir klasiğe getirilen, başlarda yumuşacık üflediği havayla tüylerimizi diken diken eden bir uyarlama. Anne-Louise Sarks ile Kate Mulvany, yukarıda oyun kitapçığından alıntıladığım "Ya…?" sorularını çoğaltarak, çocukların dilinden öyle gerçek bir dünya kurmuş ki… Medea mitini ya da oyununu bilmenize gerek de yok: İzleyeceğiniz oyunu sadece iki çocuğun; aile kurumuna, yetişkinlerin ilişkilerine dair algıladıkları veya yetişkinlerin dünyasının onlarda nasıl tezahür ettiğine dair bir okuma olarak bile büyük bir doyum hissi yaşatacaktır.
- Ama ötesi var elbette; çocuk kahkahaları, şakalaşmaları ve gerçeğin tıpatıp aynısı ağabey-kardeş kavgalarıyla çınlayan bu neşeli oda; Medea’nın az sonra çocuklarını sessiz bir çığlık eşliğinde, kendi elleriyle öldüreceği oda…
65 dakikalık oyun süresinin neredeyse tamamında, bize iki kardeşin sıradan gibi görünen 1 saatini izletiyor sahne. Ağabey Leon’un, kardeşi Jasper tarafından "öldürülmesinden" hemen sonra açılıyor oyun. Jasper, ağabeyini uyandırmak için elinden gelen her türlü numarayı sergiler ve en nihayet sıra ona geçince yeni macera başlar… Çocukların oyunları, hayal güçlerinden ve bildikleri masallardan da beslenerek sürer. Birbirlerine anımsatarak anlattıkları masalda Medea mitinin izini süreriz, peluş oyuncaklarına uyguladıkları şiddette öfkelerinin… Leon’un annesinden gizlediği, babasından kalma hardal rengi kazaktaysa anne-baba arasındaki gerilimin izi saklıdır.

Bir anne çocuklarını ne kadar sevebilir?
Medea seyirciye bildik hikayenin daha önce hiç sesi duyulmamış çocuklar tarafını açıyor. Uyarlama için "çocukların gözünden" deniyor ama aslında daha çok, çocukların yaşamının "ortasından" anlatıyor oyun, olan biteni. Bizi onların dünyasının ortasına bırakarak… Anne odaya birkaç kez kısa kısa girip çıkıyor, odadan çıkamadıkları süre boyunca biz çocukların endişelerine, meraklarına, hayallerine, sevgi ve kıskançlıklarına konuk oluyoruz. Anne-babalarının ayrılıklarında kendilerini nereye konumlandırdıklarını, "babalarının yeni arkadaşına" dair hislerini, olası yeni hayatlarına dair heyecanlarını takip ediyoruz, şakalaşma ve sohbet aralarına.
- Annenin kalbiyle ve eylemiyle ise finalde karşılaşacağız. Anne finale doğru gelecek çocukların odasına. Beklenen sonu elleriyle getirirken, uzak zamanlardan ve diyarlardan insanlar (mağaralarda yaşayan atalarımızdan uzaylılara kadar) herkes duyacak… “Bir anne çocuklarını ne kadar çok sevdiğini söylüyor” diyecekler.
Anne rolünde Defne Kayalar; Medea’nın çağlar kadar büyük, dehşetli intikamını kısacık bir zaman dilimine çok sakin, çok keskin, çok duru, çok karmaşık, çok sessiz ve çok gürültülü bir dille sığdıracak. O anlardan itibaren çocukların hâllerine, şakalaşmalarına attığımız kahkahaların yerine sessiz iç çekmeler, hıçkırıklar yerleşecek.
Medea, Medea mitini ya da ataerkinin tek taraflı gücü karşısında alınan intikam kararını daha iyi anlamamıza vesile olacak bir oyun/uyarlama mı emin değilim. Kaldı ki Medea’nın herhangi bir yorumunda da annenin çocuklarını öldürme eyleminin hazmedilip anlaşılması çok kolay değildir. Ama bu uyarlama "Ya…" diye başlayan onlarca soruyu o kadar pürüzsüz şekilde seriyor ki önümüze... Bir tragedyayı, günümüzde yaşayan iki çocuğun dünyasından öyle duru ve inandırıcı bir şekilde sahneliyor ki… Yazarları kadar, oyunu Türkiye’de ilk kez sahneleyen çevirmen/yönetmen Hira Tekindor’un da mahareti bu. (Sahneleme tercihlerine dair tek bir itirazım var, annenin finalde çocuklara getirdiği içeceğe verilen yeşil efekt…)
Çocuk oyunculardan hayranlık uyandıran performans
Hira Tekindor, oyun için dört çocuk oyuncuyla çalışıyor. Ben, Jasper rolündeki Abdullah Burak Kaya ile Leon rolündeki Ayaz Gülşen’in oynadığı versiyonu seyrettim. Ve daha ilk dakikalardan itibaren iki çocuk oyuncunun da sahneye hâkimiyetlerinden birbirleriyle olan ilişkilerindeki doğallığa ve karakterlerini üstlenişlerindeki sakinliğe, çok etkileyici bir oyuna dahil oldum. Benzer durumun diğer cast için de geçerli olduğunu, diğer ikiliyi izleyenlerden duymuştum. Öyle ki çıktığımda oyunu bir de diğer çocuklardan (Ayaz Çoban, Tarık Sarıyar) izlesem mi diye düşünürken buldum kendimi.
Çocuk oyuncuların dördü de (Güldüy Güldüy Şov’da sahne deneyimi de olan Abdullah Burak Kaya dışında) sinema ve TV’de oyunculuk deneyimi olan isimler. Tarifi zor bir trajik yükü taşıyan bu anlatıyı, hem çok hafif hem de bir o kadar derin bir kıvamla anlatan bu oyunu neredeyse tamamen, çocuk oyuncular olarak sırtlanıyorlar. Hayranlık uyandırıcı sahne üstü var oluşlarının sırrının, kendilerini bu "oyuna" gerçekten dahil hissetmelerinde yattığını düşündüm.
- Yönetmen Hira Tekindor bu çok zorlu işin altından akılda kalıcı bir başarıyla kalkmış. Oyuncu koçu İbrahim İris ile psikolog Ceren Kaymaz’ın ve elbette çocukların oyun arkadaşı, sahnede de sinema ve TV’de de her daim enfes işler çıkaran Defne Kayalar’ın etkisinin de altını çizmeli.
Hira Tekindor’un, seyirciyi hem Medea öyküsüne hem de güncel bir aile dramına katman katman bakmaya çağıran ve bunu iki kardeşin odalarında geçen bir kesiti izleterek yapan rejisi, sezonun en dikkat çekici rejilerinden. Ayrıca, kardeşlik hâllerini ne kadar birebir anlattıklarına da benzer yaşlarda iki kardeşle aynı evi paylaşan (anneleri olarak!) bir seyirci olarak kefilim. Oyuna yerleşen kardeşlik aksını ayrı bir hayranlıkla izledim.
Medea sizi salondan karışık ve güçlü duygularla uğurlayacak bir oyun. Sezonun, iddiası kendi içinde saklı, en iddialı işlerinden. Annenin sessiz çığlığını da çocukların neşeli gürültüsünü de mutlaka görün.
Not almalı: Medea, 12 Mart Çarşamba 19.00 ve 21.00’de Zorlu PSM’de.

Önüm Arkam Duygularım Sobe
- Nedir? Oyun. Maceralı denizlere yelken açmayı hayal eden yedi yaşındaki Deniz’in annesinin anlattığı bir masalla duygularını keşfetme macerasını anlatan oyun, çocuklara olduğu kadar yetişkinlere de hitap ediyor.
- Nerede? Zorlu PSM
- Ne zaman? 1 Mart
- Neden gitmeli? Çocukların, eğlenirken duyguların önemini de keşfetmelerini sağlayan renkli bir oyun.
- Not almalı: 5 yaş üzeri için uygun olan oyun tek perde, 45 dakika, biletler burada.

Diana Krall
- Nedir? Konser. Billboard'un 2000-2009 için dünyanın en iyi caz sanatçısı olarak gösterdiği, albümleri milyonlar satan, Grammy ve Juno ödüllü caz piyanisti ve şarkıcısı Diana Krall sonbaharda şehre geliyor.
- Nerede? Ülker Spor ve Etkinlik Salonu
- Ne zaman? 1 Kasım
- Neden gitmeli? Diana Krall'ın canlı performansına şahit olmak, şarkılarını alıp mırıldanarak eve götürmek için.
- Not almalı: Biletler burada.

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Envisat uydusu tarafından çekilmiş bir İstanbul görüntüsü, 2005. | Kaynak: Salt
Salt'tan yeni bir platform: Forum
Salt, günümüzün aciliyetlerini ele almak üzere mekansal pratikler ile farklı bilgi alanlarını bir araya getiren disiplinlerötesi araştırma ve işbirliği platformu Forum’u başlatıyor. Kolektif keşiflere dayalı bu platform, araştırmayı biriken, evrilen ve yeni olasılıklara açılan bir süreç olarak ele alıyor. Yalnızca çıktıların değil; müzakere edilen, ortaklaşa düşünülen ve sürekli yeniden şekillenen kolektif bir faaliyet olarak araştırma sürecinin de görünür olmasını amaçlıyor. Her yıl belirli bir tema etrafında çeşitli alanlardan araştırmacıları bir araya getirecek Forum’un ilk edisyonu Su Etrafında, suyun coğrafyalar, altyapılar, dil ve hayal gücü ile bağlantısını irdeleyen beş araştırma grubundan oluşuyor.

18. İstanbul Bienali'nin başlığı 'Üç Ayaklı Kedi' olarak açıklandı
İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından bu yıl Christine Tohmé'un küratörlüğünde 18. kez düzenlenecek İstanbul Bienali'nin başlığı Üç Ayaklı Kedi olarak açıklandı. Christine Tohmé, kaleme aldığı küratoryal metinde bienalin üç yıla yayılan yapısını şöyle açıklıyor: “Üç ayağı üzerinde 2025’ten 2027’ye uzanan 18. İstanbul Bienali, her yönüyle bir kediyi andırıyor. Zaman içinde esneyerek ayaklarını yere basıyor; sohbetlerden, egzersizlerden ve aralıksız haber akışından beslenen bir ritmi benimsiyor. Tema olarak kendini koruma ile gelecek olasılıklarını merkeze alan bienalin ilk ayağı, 20 Eylül - 23 Kasım 2025 tarihleri arasında 40’tan fazla sanatçının eserini içeren bir sergiyle birlikte performanslar, gösterimler ve konuşmalar sunuyor. 2026’daki ikinci ayak, bir akademi oluşturmaya ve yerel inisiyatiflerle işbirliği içinde bir kamusal program dizisi geliştirmeye odaklanıyor. 2027’de ise bienal üçüncü ayağına yaslanarak dinleniyor; yol boyunca karşılaştıklarını bir araya getiren son bir sergi ve atölye programıyla tamamlanıyor.”
Not almalı: 18. İstanbul Bienali’nin basın ön izlemeleri 16-19 Eylül 2025, profesyonel ön izlemeler ise 18-19 Eylül 2025’te yapılacak.






