🧗🏼‍♂️ İş Hayatımız Nereye Gidiyor?

Kellogg’s şirketinde çalışan fabrika işçileri aşırı çalışma saatleri ve enflasyonun altında zam oranı taleplerinin dahi şirket yönetimi tarafından kabul edilmemesi üzerine greve gitti. Bunun üzerine şirket 1400 işçinin çıkarılıp yerine yeni işçilerin alınacağını duyurdu. Ülke çapında büyük tepki çeken bu hadise üzerine Reddit’teki r/antiwork (anti-çalışma) sayfasında Kellogg’s boykot çağrısı yapıldı. Kullanıcılar iş başvuru sitesine binlerce sahte başvuruda bulundu. 

• Reddit nedir?

Reddit çeşitli başlıklar altında haberlerin oylandığı ve tartışıldığı bir sosyal medya sitesi. Her bir alt başlığın kuralları moderasyon tarafından belirlenir. Alexa’ya göre dünyada en çok ziyaret edilen yirmi birinci siteyken, ABD çapında yedinci sırada bulunuyor.

• Reddit’in Twitter’dan farkı

Her iki sosyal medya sitesinin ana amacı haberleri takip etmek olsa da Reddit’te anonim kullanıcılar gündemi belirleme gücüne sahipken Twitter’da popüler kişilerin gündemdeki etkisinin daha güçlü olduğunu söylemek mümkün. Öte yandan, Reddit’te kullanıcılar ilgili konu başlıklarındaki popüler içerikleri görürken Twitter’da kullanıcılar büyük bir çoğunlukla takip ettiği kişilerin paylaşım ve beğenilerini okuyor. Bu durumu politikaya uyarlarsak Reddit’teki anonim tartışma ortamı kullanıcılar karşıt fikirleri daha yüksek ihtimalle görüyor. 

• Bir adım geriden, GameStop krizi

Reddit her ne kadar kurulduğu dönemden itibaren kullanıcıları politik tartışmalara zemin hazırlayan bir platform olsa da kimi olaylarda doğrudan bir aktör konumuna yükseliyor. Örneğin, Reddit kullanıcıları Ocak ayında sadece bir post altında örgütlenerek GameStop hisselerinin 3,25 dolardan 128 dolara tırmanmasını sağladı. Teknolojinin getirdiği kolay örgütlenebilme imkanları ile kullanıcılar tepkilerinin kamuoyunda duyurabilmişti. 

Özgün ve çarpıcı tasarımıyla ilgi çeken yenilenebilir enerji kaynaklarının yükselişi sürüyor. Geçen haftalarda, Solarflower güneş panellerinin nasıl otellerin ve yüksek segment inşaat projelerinin ilgisini çektiğini yazmıştık.  Bu hafta ise Tesla yaptığı açıklamada 2016 yılında 2.6 milyar dolara satık aldıkları SolarCity çatısı altında geliştirdikleri Solar Roof çatı kiremitlerinin %22 daha verimli olduğunu açıkladı. Konvansiyonel güneş panellerinden daha şık duran ve daha verimli çalışan Solar Roof kullanıcıya 25 yıl kullanım garantisi sunuyor.

• Kimin İçin?

Tesla ve Sunflower gibi şirketlern tasarıma bu kadar önem vermesinin nedeni, yenilenebilir enerji kaynaklarına erişimin büyük ölçüde üst sınıf bir tüketim alışkınlığı olması. Güzel gözüken sürdürülebilir ürünler çıkararak yenilenebilir teknoloji ürünlerinin kullanımını popülerleştirmeye çalışıyorlar. Zaten bu nedenden dolayı bu ürünlerin en büyük problemi fiyatlandırma oluyor. Elektrek’in haberine göre, Tesla farklı çatı yapıları için farklı tasarımlar geliştirme sürecinde birim fiyatını optimize edemiyor ve sürdürülebilir üretime geçemiyor. Öte yandan Tesla’nın sitesinden Amerika’daki evlere Solar Roof kiremitlerinden sipariş vermek mümkün.  Gerekli olan tek bilgi, aylık elektrik faturası miktarı, adres ve evin büyüklüğü. Ortalama bir evin tüm enerji ihtiyacını karşılayacak “tasarım kiremitler” aşağı yıları 500 dolara satın alınabiliyor. 

Geçtiğimiz yıl Londra’yla yurt dışında açılan Getir şu an 3 kıta ve 9 ülkede hizmet veriyor. Şimdilerde ise İngiltere merkezli talebe dayalı market alışverişi şirketi Weezy’i  satın alıyor. Amaç, Getir’in İngiltere’deki konumunu güçlendirmek, operasyonlarını büyütmek. Geçtiğimiz Ocak ayında 20 milyon dolar yatırım alan Weezy,  kullanıcılarına 15 dakika gibi kısa bir sürede ürünleri teslim ediyor. Getir’in paylaştığı bilgilere göre şirket, bağlayıcı sözleşmeleri imzaladı. Yurt dışındaki ikinci alımını gerçekleştiren Getir, bundan önce Güney Avrupa’da faaliyette olan hızlı teslimat servisi Blok’u satın almıştı. 

• Pandemide Tüketim Alışkanlıkları 

Özellikle pandemi’de saate bağlı alışveriş kısıtlamaları ve bulaş riski birçoğumuzu dışarıya çıkıp alışveriş yapmaktan alıkoydu. Bu sebeple talebe dayalı market alışverişi, hızlı teslimat şirketleri epeyce tercih edildi. Bu süreçte ödeme alışkanlıkları da değişim gösterdi. Bankalararası Kart Merkezi’nin verisine göre 2020 senesinde internetten kartlı ödemeler geçen yıla göre %83 büyüme göstererek 29 milyara ulaşmış durumda. Ayrıca her 4 işyerinin 3’ünde temassız ödeme mevcut. En çok temassız işlem ise market-gıda, yeme sektörlerinde yapılıyor. 2021 Nisan’da temassız ödeme sayısı ise 2020 yılının aynı döneminde göre 3 kat artış göstermiş. Her ne kadar pandeminin o kapanma döneme geçse de temassız ödeme giderek daha fazla tercih edilmiş. 

•  Uyum Sağlama Kapasitesi

Geçtiğimiz 2019 senesinden günümüze, daha önce deneyimlemediğimiz pandemiye bir şekilde uyum sağladık. Burada adaptasyon yeteneğimizin payı büyük ancak tek başına yeterli değil. Bütün süreçleri kolaylaştıran bir diğer oluşum ise dijitalleşme. Bu ikilinin bir araya gelmesiyle neredeyse dünyadaki bütün üniversiteler çevrimiçi eğitime geçti hatta bir kısmı buna devam ediyor. Şirketlerin çalışma ortamları değişti, bazılarında ise bu değişim kalıcı. Uzaktan ameliyatlar gerçekleştiriliyor. Heyecan verici değişimler saymakla bitmez. Tam burada çok temel bir soru devreye giriyor; teknolojinin sağladığı bu kolaylaklara kimler, ne düzeyde erişebiliyor?