This Is England'a hoş geldin.
Filmi Ekim 2021'e saralım. Newcastle United, sürekli büyümekte olan futbol piyasasının gördüğü en güçlü yatırımlardan birini alarak yeni bir döneme giriş yapıyor ve alışkanlıklarımızı değiştireceği için -tıpkı bir zamanların Manchester City'si gibi- tedirgin edici gözüküyordu. Mike Ashley döneminin vasatlığından kurtulan ve hayali kadrolara vakit kaybetmeden Kylian Mbappe, Erling Haaland gibi transferi zor gözüken genç yıldızları ekleyen Newcastle United taraftarı dışında bu habere sevinen futbolseverlere rastlamak imkansızdı. Üstelik, kulübün yeni sahibi prens Muhammed bin Selman'ın adının geçtiği karanlık olaylardan dolayı bu birlikteliği kınayan Newcastle sempatizanları da dikkatlerden kaçmıyordu. Peki, Newcastle United'ın saha içi ve dışında 1 senesi nasıl geçti? Kulüp, Championship yolundan sapıp Avrupa potasını zorlayan kimliğe nasıl büründü?
Ne Okuyacaksın?
Özer Çeliksüngü, Newcastle United'ın saha içerisindeki gelişimini kaleme alırken saha dışı faktörleri de, Castle Media'nın futbol podcasti 'Gölgede ve Güneşte' ekibinden Fikret Özer'e sordum.
Gündemde Neler Var?
- Tottenham maçında oyuna girmeyi reddeden Cristiano Ronaldo, maç tamamlanmadan Old Trafford'dan ayrıldığı gerekçesiyle Chelsea maçının kadrosuna alınmadı.
- Hafta içi fikstüründe Fulham'a 3-0'la kaybeden Aston Villa'da Steven Gerrard görevinden alındı.
- Menajer arayışlarını sürdüren Wolverhampton, geçici menajer Steve Davis ile 2023'e kadar devam edileceğini duyurdu.
Her türlü soru ve görüş için bize yazmayı unutmayın. Haftaya görüşmek üzere, sevgiler.
- Umut!
Cumartesi:
Nottingham Forest - Liverpool, 14.30
Everton - Crystal Palace, 17.00
Manchester City - Brighton, 17.00
Chelsea - Manchester United, 19.30
Pazar:
Wolverhampton - Leicester City, 16.00
Aston Villa - Brentford, 16.00
Southampton - Arsenal, 16.00
Leeds United - Fulham, 16.00
Tottenham - Newcastle United, 18.30
Pazartesi:
West Ham United - Bournemouth, 22.00

Görsel: United in Focus
'Manchester United futbolu' denilince aklımızda canlanan oyun, hafta içi fikstüründeki Tottenham maçında oynana çok benziyor. Erik ten Hag döneminin en çok mesafe kat edilen maçını (114.4 km) geride bırakan Manchester United, sezonun şu ana kadarki kısmı baz alındığında en dominant futbolunu da sergiledi. Maçı baştan sona kontrol altında götüren United için bu galibiyetin, pragmatik yöntemlerle elde edilen Liverpool ve Arsenal maçlarından büyük farkı var. Gerçek bir gövde gösterisi.
Durmaksızın İleri
Saha dışındaki gelişmelerden dolayı Newcastle United'ın son 1 yılı oldukça hareketli geçti.

Bir kulüp, bir senede ne kadar değişebilir? İyi bir vizyon, sağlam bir oyun karakteri ve sınırsıza yakın finansal kaynağınız varsa bu sorunun cevabı: geceyle gündüz kadar. Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu (PIF) tarafından satın alınan Newcastle United, Mike Ashley ve Steve Bruce’un ayrılıklarından bu yana geçirdiği değişimle bize bunu kanıtlıyor. Kamu Yatırım Fonu denkleme dahil olmadan önce Premier League’deki takımın sahiplerinin toplam serveti 77 milyar pound civarındaydı. Kamu Yatırım Fonu, tek başına bu miktarı 320 milyar pound'a yaklaştırıyor.

Görsel: BBC
Eşi benzeri görülmemiş bir finansal gücün lige girişi elbette ki bir şeylerin değişeceği anlamına geliyordu. Fakat sınırsız bir paraya sahip olsanız bile, değişim bir gecede tamamlayamıyorsunuz. Hele ki Premier League’in kendi içindeki güç dengeleri ve günümüz futbolunun etrafındaki finansal denetimin artışıyla bu artık talep edilse de mümkün değil. Geçmişteki Manchester City ve Chelsea örneklerinin aksine, günümüzdeki negatif transferlerin maliyetleri daha fazla parayla hasır altı edilemiyor.
- 2016’da Farhad Moshiri tarafından satın alınan ve 4 yılda 566 milyon pound'luk harcamayla beraber finansal fair-play (FPP) kıskaçlarına yakalanan Everton, günümüz gerçekliğinde parayı dikkatli kullanmayınca neler olabileceğinin kötü bir örneği.
Newcastle yönetimi günümüz gerçekliğini göz önünde bulundurarak, yolculuklarına finansal bir özgüven ve daha da önemlisi kademeli bir planla başladılar.
Bu plan, hayata geçmek için sahada belirlenmesi gereken bir oyun karakterine ihtiyaç duyuyordu. Kendisini lig çevrelerine Bournemouth’tan tanıtan Eddie Howe, bu yönetimsel dönüşümü taktik tahtasına taşımak için seçilen kişi oldu. Ligin ilk 11 haftasını Steve Bruce yönetiminde 5 beraberlik ve 6 mağlubiyetle 19. sırada geçiren Newcastle, Howe’ın gelişi ve devre arası transfer döneminin katkısıyla ligi 11. sırada tamamladı.

Görsel: Coming Home Newcastle
Takımın daha aydınlık yarınlara olan yolculuğu, Eddie Howe’ın başa geçince tesislerdeki duvarları daha parlak renge boyatmasıyla başladı. Bu tarz hareketler yeni menajerler çokça duyduğumuz türden bir jest olsa da Howe için ilk günden itibaren yaratmak istediği kültürün bir parçasıydı: ‘’Bizim kimliğimiz oyun yoğunluğumuz (Our identity is intensity).’’
Steve Bruce yönetiminde 5’li bir blok halinde rakiplerini neredeyse kendi ceza sahası yayında karşılayan son derece muhafazakar olan Newcastle, Eddie Howe’ın yaratmak istediği kimlik doğrultusunda, bu sezon rakip yarı sahada en fazla top kazanan takım. Böylesine köklü bir değişim elbette ki kendiliğinden olmaz: duvarların renginden, oyuncuların tesise adımını attığı anda kendilerini bir bütünün parçası şeklinde hissettirecek detaylı ve koordine bir çalışmayla ve elbette kaliteli oyuncularla olur.
Kaliteyi arttırma konusunda Newcastle, son derece metodik bir şekilde hareket etti. Bu sürecin ilk kademesinde takımı ilk 6’ya değil, önce ligin dibinden çıkarmaya odaklandılar. Bunu da özellikle orta ve kısa vadeli rakiplerinden yaptıkları oyuncu transferleriyle başardılar. Böylece bir yandan güçlenirken bir yandan da rakiplerini zayıflattılar. Ocak ayında, Aston Villa’dan kiralanan Matt Target, Brighton’dan Dan Burn ve küme düşme yarışındaki rakipleri Burnley’den Chris Wood transferleri bu stratejinin ürünüydü. Bu 3 isme ek olarak da milli takım sağ beki, Premier League’de rüştünü ispat etmiş Kieran Trippier’i Atletico Madrid’den alarak takımın ciddiyetini iyice ortaya koydular.

Görsel: The Times
Bu süreçte kadroya katılan ama özellikle bahsetmediğim bir isim var: Bruno Guimaraes. Çünkü Guimaraes haricinde adını geçirdiğim diğer 4 isim de takımı mevcut olarak olduğu noktanın üstüne, ligin ortalarına taşımak için ideal olan oyuncular. Yani bir bakıma nihai amaca göre değil, bulunulan yerden daha ileriye gitmek için alınan oyuncular. Guimaraes ise, olabileceği oyuncu potansiyeli ile bir 'Big Six' oyuncusu. Zaten Newcastle’a geldiğinden beri sergilediği performansla da bunu kanıtlıyor. Eddie Howe onu, oyun planlarına ve Premier League’in çılgın temposuna sabırlı bir şekilde alıştırarak entegre etti. Şimdiyse bunun meyvelerini toplamakla meşgul.
Bu bir senelik süreçte Howe’un etkisini atılan gollerden çok yapılan takım savunmasında ve takıma oturtulan ön alan baskısının kimliğinde görüyoruz. Steve Bruce yönetiminde 90 dakikada 1.90 gol yeme ortalamasına sahip olan takım Howe yönetiminde bunu 2021/2022 sezonunda 1.05’e çekti. Aynı başarıyı bu sezon da geliştirerek sürdürmekteler. Newcastle şu an ligin en az gol yiyen takımı (9), ve kalesinde oluşan gol beklentisinde de (11.0) ilk 10'da konumlanıyorlar.

Görsel: Geordie Boot Boys
Bu dönüşümün ilk adımları -transfer takviyelerinden önce- mevcut kadronun içerisinden atıldı. Howe’dan önce, takımın gol yükünü çekmesi beklenen Joelinton, İngiliz menajerin yönetiminde adeta bir İsviçre çakısına dönüştü. 9 numara noktasında iyi bir bitirici olmadığı için gözden düşen Joelinton’dan Howe, orta sahanın her yerinde oynatabileceği enerjisi tükenmek bilmeyen bir pres makinesi yarattı. Joelinton’un bu dönüşümü Howe’un vizyonundaki Newcastle’da Allan Saint-Maximin’in de barınmasını kolaylaştırdı.
- Joelinton’un orta sahanın solunda konumlanışı ve sol beke stoper orjinli Dan Burn’ün geçişiyle deneyimli menajer, Allan Saint-Maximin’in getirdiği defansif yükü kompanse edip ona hücumda ihtiyaç duyduğu alanları yaratmayı başardı.
Oyunun solundaki ahengi bu şekilde yakalarken Howe, oyunun sağında da kadro içinde bütün bu değişimler sırasında yeniden hayat bulan MLS yıldızı Miguel Almiron’dan faydalanıyor. Almiron, sağ kanatta presi kusursuza yakın işletiyor ve ön alan baskısını kırma konusunda büyük katkı sağlıyor. Paraguaylı yıldız bu sezon ilk 11 başladığı 11 maçta 5 gol buldu. Newcastle formasıyla en çok gol attığı sezondaki gol sayısı 8’di.
Genelde yüksek pres takımlarına baktığımızda süpürücü nitelikte bir 6 numara görürüz. 2022 model Newcastle’da ise böyle bir profil yok. Mevcut yapıda Joelinton ve Guimaraes’in çok yönlülüğü, Joe Willock ve Sean Longstaff gibi oyuncuların değerli bir fizik kalite ve derinlik sağlamasıyla birlikte bu yapı işlevsel kılınıyor. İleri hatta da yine Jacob Murphy ve Callum Wilson gibi isimler Howe’ın yaratmak istediği oyun kültürüne bu noktada yeterli katkıyı sağlıyor. Aynı zamanda bu yaz takıma katılan Nick Pope da kalede, takıma inanılmaz bir güven aşılıyor. İngiliz file bekçisi kalesini 5 kez gole kapamasıyla bu alanda ligin zirvesinde.
Howe, geçtiğimiz sezon savunmada sağlam bir temel yarattı. Artık sıra hücumu geliştirmekte. Bunun için de büyük bir adım, yazın kulüp transfer rekorunu kırarak Real Sociedad’dan getirilen Alexander Isak ile atıldı. 70 milyon euro’ya aldıkları İsveçli yıldız kesinlikle bu takımın nihai hedeflerine uyacak bir potansiyel barındırıyor. Kendisini ne yazık ki sakatlığından ötürü Premier League arenasında çok izleyemedik ama izleyebildiğimiz kısımda bile hayal ettirdikleri gerçekten sınırsız.
- Isak’ın, uzun boyuna rağmen mobilitesi, top taşıma yeteneği ve takımı için olmasa da en azından kendine hücum yaratabilmesi, Newcastle’a önceden sahip olmadığı türden bir kalite getiriyor. Callum Wilson’a benzer şekilde 3. bölgede yaptığı etkili pres ve hücumdaki mahirliği, Isak’ın isminin jenerasyonel genç hücum yetenekleri arasında olması geçtiğini gösteriyor.

Görsel: TEAMtalk
Bir oyun kimliği, yönetim kanadında bir vizyon ve eşsiz bir finansal kaynak. Bütün bunların bir araya gelmesiyle özgüveni tavan yapan Newcastle, vaat edilen topraklara tüm hızıyla ilerliyor.
Yeni Newcastle United Üzerine Soru-Cevap: Fikret Özer
Newcastle United'ın bir senedeki değişimi üzerine Fikret Özer'e sorularımızı yanıtladı.

Newcastle United’ın Arap sermayesindeki ilk yılını nasıl değerlendiriyorsun? Sen bu birlikteliğe -saha dışı faktörlerden dolayı- karşı mısın yoksa bunu heyecan verici bir proje olarak mı görüyorsun?
- Tam tersi tat kaçırıcı bir proje olarak görüyorum. Newcastle United özelinde politik sebepler de çok fazla ama kulüpleri kişilere veya şirketlere satmak, isimlerden bağımsız, karşı olduğum bir şey. Futbol kulüplerinin temsil ettikleri bölgenin sosyal projeleri olarak kalmasından yanayım. Kulüplerin bölge insanının veya taraftarlarının söz sahibi olduğu, sürdürülebilir bir yapıya sahip, taraftar derneklerinin kulüp aracılığıyla sosyal projeler yürütebildiği, bulunduğu bölgeden toplum için sağlıklı bireyler yetiştirebilen yapılar olması gerekiyor. Futbol gibi popüler bir sporu, tek derdi kâr ve başarı olan birimlere dönüştürmek sosyal yapıyı tehdit ediyor. Böyle büyük bir gücün politik veya ekonomik motivasyonla hareket eden kişilerin eline geçmesini korkutucu buluyorum.

Görsel: Eurosport
Newcastle United’ın bu kadar büyük bir yatırım alması lig dengelerini ne denli sarsar? Newcastle United, antipatik gözüken bir takım mı?
- Antipatikler ama bu tip kulüplerden fazlaları veya eksikleri yok. Premier League özelinde dengeleri değiştirebilirler ama ben önemsiz olarak görüyorum. Manchester City’nin önüne geçilmesi zor büyümesi karşısında bir aktör olabilirler. Zaten milyarların konuşulduğu bir ligde, o “özel” yapının güçlü bir parçası olmaya çalışacaklar. Kupaların Manchester’dan Newcastle’a taşınması mevcut düzende, dışarıdan bakan birisi olduğum için, bana çok bir şey ifade etmiyor. Dünyada futbolun geleceği içinse sorunu büyütüyor ve dengeleri asıl diğer ülkeler için sarsıyor. Premier League için Star Wars’daki “Death Star” benzetmesi yapılmıştı. Önüne geçilmezse etrafındaki her şeyi yok edebilecek bir yapı ama henüz bizim elimizde bunu engelleyecek bir Skywalker yok.
Körfez kökenli yatırımcıların takım satın aldıklarında belli bir plan dahilinde olmadan çok şiddetli harcama yaptıklarını önceki yıllarda Manchester City, PSG gibi örneklerle birlikte görmüştük. Amanda Staveley ilk etapta bunu tercih etmeyeceklerini açıklamıştı. Sence Newcastle, bu sözünü tuttu mu? Manchester City’nin ilk döneminden ne gibi farklılıkları görüyorsun?
- Harcamalara bakınca sözlerini bir noktaya kadar tutmuşlar gibi görünüyor. Manchester City satışı tamamlandıktan sonraki ilk yıllar ligde hep en çok harcamayı yapan ve transferlerde gider – gelir farkı en yüksek olan takım olmuştu. Sonraki yıllarda da ilk üç içinde oldular. Newcastle United transfer harcamalarında 9. sırada, gider – gelir farkında da 5. sırada. Yine de bu aşamada ikisini kıyaslamak biraz erken. Manchester City ilerleyen yıllarda Avrupa’da bir çok futbolcunun lisans haklarını alıp, kiralık olarak başka kulüplere gönderdi. Daha sonra bunu City Grup bünyesine kattığı kulüplerle (Mancherster City dahil 11 kulüp) yapmaya başladı. Bu sayede oyuncuların çalışma izni, oyun süreleri gibi konularda daha rahat etmeye başladılar. Yıllar içinde de yavaş yavaş büyük satışlar yapmaya başlayan global bir şirket oldular. Newcastle United şu ana kadar bunları yapmadı ama onların da bu yolu takip edeceğini ve Avrupa’da futbolu kontrol eden birkaç yapıdan birisi olacağını düşünüyorum.

Görsel: GOAL
Newcastle United’ın el değiştirmesi sonucu yayınlanan, büyük yankı uyandıran yazılar da vardı; mesela Jonathan Wilson, bu değişime alkış tutan taraftarlara çok eleştirel bir yazı kaleme almıştı. Sizin önerebileceğiniz bir yazı veya içerik var mı? Siz bir yazı yazacak olsanız nelerin altını çizerdiniz?
- Wilson aslında yazı başlığında bütün mesajı vermişti. Çok eziyet çektiğini söyleyen taraftarlar hayatı puan durumundaki yerlerine göre değerlendiriyorlar, bu yüzden gerçekten eziyet çeken insanları görmezden gelip, onların sefaletine sebep olan kişilere alkış tutuyorlar. Duygusal açıdan çok etkileyici bir yazı ama maalesef hayatı binlerce kilometredeki insanların öldürülmesini, işkence görmesini, açlık çekmesini düşünerek yaşamayan çok insan var. Bu konuda direkt bir yazı değil ama “sportswashing” denilen, spor aracılığıyla itibar aklama anlamına gelen kavram üzerine okumalar yapılmasını önerebilirim. 1936 Berlin Olimpiyatları'ndan günümüze birçok örneği var. Eskiden uluslararası spor organizasyonlarıyla itibar kazanıp, etkisini arttırmaya çalışan figürler, futbolun geldiği nokta yüzünden, bu tip kulüp sahiplikleriyle karşımıza çıkıyorlar. Tarihte size kötü gelen, keşke olmasaydı diyeceğiniz insanları düşünün. Onlardan birisi gelip sizin yıllardır her hafta sonu izlediğiniz takımı satın alıyor. Siz de gidip onu alkışlıyorsunuz. Ben bunu kabul edilebilir bir şey olarak görmüyorum. Herhalde yazıya buradan başlar ve ihtirasları için insanları öldüren, işkence eden veya sömüren kişileri neden alkışlamayacağımı anlatmaya çalışırdım.

Görsel: Marca
Orta vadede kulüp için gerçekçi hedef sence ne olmalı?
- Takımı sürekli takip etmediğim için transferlere yorum yapamıyorum ama ekonomik gücü düşününce, önümüzdeki 4-5 yıl içinde bir lig şampiyonluğu ve Şampiyonlar Ligi’nde kalıcı olmak gerçekçi bir hedef gibi görünüyor.
Sükse yapmış bir genç oyuncu için sence Newcastle bir cazibe merkezi mi? Yoksa bu tarz isimlerin lig içerisindeki ilk tercihleri hâlâ ‘Big Six’ mi? Bruno Guimaraes geçtiğimiz günlerde Real Madrid’in ilgisine rağmen kulüpte kalıcı olmak istediğinin altını çizmişti.
- Şu anda piyasanın en üst seviyesinden kazanacaklarını düşünürsek çoğu genç oyuncu oraya gitmek isteyecektir. Menajerlerin de etkisiyle bir süre sonra, Manchester City örneğinde olduğu gibi, tek kulüp yeterli bile olmayabilir. “Big Six” tabii ki prestijini koruyor fakat proje başarılı olursa ve kupa sayıları artarsa Newcastle United ya oraya yedinci büyük olarak gelecek ya da birisinin yerini alacak.
Premierweek'in 71. bölümünde Umut Öztürk ve Batuhan Özokan, Premier League'in 11. haftasının panoramasını çıkarttılar:
- Jürgen Klopp'un Manchester City'yi sınırlayan tercihleri, Leeds United'ın büyüklere sorun çıkartan fiziksel kapasitesi, devleşen Kepa Arrizabalaga, Aston Villa'nın Mauricio Pochettino heyecanı, Roberto De Zerbi'nin 4-4-2'si ve ateş hattına yaklaşan Southampton.







