🗞️ Olağanüstü bir an

^{Küresel piyasalarda son durum ve günlük değişimler.
Değerler piyasa kapanışının ardından Investing üzerinden sağlanmıştır.}

• BIST 100 endeksi günü 174 milyar TL hacim ve %2,18 değer kaybıyla 7.602 puandan kapattı. Aslında güne yatay bir başlangıç yapan endeks, öğleden sonra gelen sert satışların ardından günü negatif tamamladı ve düşüş serisini ikinci güne taşımış oldu.

• Endekste haftalık kayıp %0,78 düzeyinde olmakla birlikte; aylık artış %13,55, yıl başından bu yana artış ise %37,99 seviyesinde yer alıyor.

Sektörler: Günün en çok değer kazanan sektörel endeksi %1,97 artış gösteren BIST Turizm Endeksi (XTRZM) oldu. BIST Sanayi Endeksi'nin (XUSIN) %2,09 değer kaybettiği günde, BIST Bankacılık Endeksi (XBANK) ise %0,82 değer kazandı.

Kazananlar: BIST 100’e dahil olan şirket payları arasından günün en çok kazananları sırasıyla Alfa Solar Enerji (ALFAS) , Kızılbük GYO (KZBGY), Sinpaş GYO (SNGYO), Pasifik GYO (PSGYO) ve Türk Telekom (TTKOM) payları oldu.

Önemli: Tüketici Güven Endeksi Ağustos'ta 12,1 puanlık rekor düşüşle 68 değerini alarak yılın en düşük seviyesine geriledi. Seçimlerin yapıldığı Mayıs'ta 91,1'e kadar yükselen tüketici güveninde seçim döneminin ardından yaşanan toplam düşüş 23,1 puana ulaştı.

• ABD piyasalarına dün teknoloji hisseleri öncülüğünde bir yükseliş havası hakimdi. S&P 500 endeksi günü %1,10 kazançla 4.436 puandan kapatırken, Nasdaq Composite %1,59 artışla 13.721 puandan, Dow Jones Industrial Average ise %0,54 artışla 34.472 puandan tamamladı.

Sektörden: Nvidia (NASDAQ: NVDA), 2024 mali yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %848 artışla 6,1 milyar dolar net kâr elde ettiğini açıkladı. Firmanın çeyreklik gelirleri 13,5 milyar dolar ile rekor düzeyde gerçekleşirken, hisse başına düşen kazanç ise 2,48 dolara yükseldi. Olumlu gelen bilançonun ardından firma payları %3,17 değer kazancıyla günü 471,16 dolar düzeyinden kapattı. 

• Meta Platforms (NASDAQ: META) payları, Bank of America’nın firmaya ilişkin yayımladığı olumlu raporunun ardından günü %2,31 değer kazancıyla 294,24 dolar seviyesinden kapattı.

• Memur ve memur emeklilerine zam müzakereleri uzlaşmazlıkla sona erdi. 11 hizmet kolunda Kamu İşveren Heyeti ile yetkili sendikalar arasında uzlaşma sağlanırken; Kamu İşveren Heyeti ile Memur-Sen arasında memur ve memur emeklilerinin 2024 ve 2025'teki zam oranında uzlaşmaya varılamadığı için maaş zammını, Kamu Görevlileri Hakem Kurulu belirleyecek.

• TCMB'nin aldığı KKM tedbirinin ardından, bankaların dijital kanallardan döviz dönüşlü KKM hesabı açılması uygulamasına son verdiği öğrenildi.

• Arka plan: Ekonomim'den Şebnem Turhan'ın haberine göre, tasarruf sahibini TL mevduata dönüşe ikna edebilmek için KKM seçeneğinin mobil uygulamalardan kaldırıldığını dile getiren bankacılık kaynakları, bu hizmetin şubelerden devam ettiğini kaydetti.

• Avro Bölgesi'nde bileşik PMI (satınalma yöneticileri endeksi) beklentilerin üstünde gerileyerek 47'ye düştü. Hizmet PMI 48,3 olurken imalat PMI ise 43,7 geldi. Böylece bölgedeki ekonomik aktivite 33 ayın en düşük seviyesine geriledi.

• Perspektif: Düşüşte özel sektör aktivitesindeki daralma ile sanayi sektöründe gerileme sürecine girilmesi ve hizmetler tarafındaki olumlu rakamların sona ermesi etkili oldu.

• ABD'de bileşik PMI Ağustos ayında 1,6 puan düşüşle 50,4 puana gerileyerek 6 ayın en düşük seviyesini görürken; Birleşik Krallık’ta ise imalat sektörü beklentilerin altında kalarak 42,5 seviyesine, hizmet sektörü ise 48,7 seviyesine geriledi.

• İstanbul Sanayi Odası (İSO) Başkanı Erdal Bahçıvan, Eylül’de açıklanması beklenen Orta Vadeli Program’ı (OVP) çok önemsediklerini belirterek, “Mevcut küresel rekabet ortamında sanayici ve ihracatçımızın ihtiyaç duyduğu yapısal reformları içermesi programdan en büyük beklentilerimizdir” şeklinde konuştu.

• Dahası: Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın da bulunduğu toplantıda konuşan Bahçıvan; kaynakların doğru ve verimli kullanılması, “katma değerler verecek, döviz, nitelikli istihdam yaratacak olan sanayi yatırımlarına” yoğunlaştırılması gerektiğini ifade etti.

• Ticaret Bakanı Ömer Bolat, özel bankaların önümüzdeki aydan itibaren sadece tüketimi finanse eden değil, aynı zamanda yatırımı, üretimi ve ihracatı finanse eden bir bankacılığa dönmeye mecbur olacağını söyledi. İSO olağan meclis toplantısında konuşan Bolat, “Başka çareleri olmadığını görecekler” ifadesini kullandı.

• Rekabet Kurumu, Sahibinden platformu hakkında yürütülen soruşturmanın sonucunda şirkete hakim durumunu kötüye kullandığı gerekçesiyle 40,1 milyon lira idari para cezası verdiğini açıkladı.

• Detaylar: Kararda, Sahibinden’in kurumsal üyelerinin veri taşımalarını engellemek suretiyle birden fazla platform kullanmalarını zorlaştırdığı, bu yolla ve sözleşmelerinde getirdiği rekabet etmeme yükümlülüğü yoluyla fiili/sözleşmesel münhasırlık uyguladığı ifade edilerek 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği belirtildi.

• Ticaret Bakanlığı, Togg ile ilgili satış ilanlarını mercek altına alarak manipülatif ve aldatıcı girişimler hakkında hukuki müeyyidelerin uygulanacağını ve caydırıcı tedbirler alınacağını bildirdi.

• Dahası: İkinci elde yüksek fiyat, stokçuluk, sıfır araç için ekstra para talep etme ve aksesuarla fiyat artırma gibi girişimlere karşı denetimlerin devam ettiği dile getirilen açıklamada, bu çalışmaları neticesinde yasa dışı araç ilanlarında %95 azalma kaydedildiği bildirildi.

• Avrupa'nın satış açısından en büyük ikinci otomobil üreticisi Stellantis, Çin’deki varlığını artırmak adına aralarında Leapmotor Technologies’in de olduğu yerel elektrikli araç şirketlerine yatırım yapmayı değerlendiriyor.

• Ne oldu? BloombergHT’de yer alan haberde, kurulacak ortaklığın, şirketin geçtiğimiz yıl Çin’deki tek Jeep fabrikasında üretimi durdurması ve ülkedeki tüm otomobil üretimini sona erdirmeye ağırlık vermesinin ardından Çin'de hayata geçirdiği “varlık-hafif” stratejisine uygun olacağı vurgulandı.

• Tesla, Mart ayında haftada 5 bin araca ulaşan Almanya’daki fabrikasının üretim hedefini Temmuz ve Ağustos’ta haftada 4 bin 350’ye düşürdü ve daha da düşürmeyi planlıyor.

• Detaylar: Business Insider’ın şirket içi belgelere dayandırdığı haberde, günde 870 araca düşürülen hedefin bile bazı günlerde karşılanamadığı görüldü. Kaynaklar ise, o zamandan beri şirket içi hedefin daha da düşürülerek günde 750 araca indiğini belirtti.

Taraftar token’larının Şampiyonlar Ligi Paribu

Paribu, taraftar token’ı Türkiye’de ilk listeleyen ve bu kategoride yüksek işlem hacmine sahip kripto para işlem platformu. 

Nedir? Taraftar token’ı (fan token), kulüp ve sanatçılarla hayranları arasında köprü kuran ve onlara çeşitli ayrıcalıklar sunan bir token’dır. Futbol kulüplerinin taraftar token’ları daha yaygın bilinse de farklı branşlardaki spor kulüpleri veya sanatçıların da taraftar token’ı bulunmakta. Paribu, Türkiye’de taraftar token listeleyen ilk kripto para işlem platformu olmasının yanı sıra, Ağustos 2021’de Fenerbahçe iş birliğiyle Fenerbahçe Token’ı üretti. 

Neler var? Taraftar token sahipleri, ilgili kulüp ya da sanatçının etkinliklerinde indirimli bilet alma, onlarla tanışma gibi ayrıcalıklara sahip olabiliyor. Bir spor kulübünün sahaya çıkış şarkısı ya da sanatçının albüm kapak fotoğrafını seçmek için oylamalara katılabiliyor. Paribu kullanıcılarının cüzdanlarında tuttuğu taraftar token’larının değeri, küresel değerin %44,40’ına denk. 

_{Paribu’da listelenen 24 taraftar token’ı: Fenerbahçe Token (FB), AC Milan Fan Token (ACM), Alfa Romeo Fan Token (SAUBER), Argentine FA Fan Token (ARG), Arsenal Fan Token (AFC), AS Monaco Fan Token (ASM), AS Roma Fan Token (ASR), Aston Martin Fan Token (ASTON), Aston Villa Fan Token (AVL), Atletico de Madrid Fan Token (ATM), Barcelona Fan Token (BAR), Everton (EFC), Galatasaray Fan Token(GAL), Göztepe Fan Token (GOZ), Inter Milan Fan Token (INTER), Italian National Football Team Fan Token (ITA), Juventus Fan Token (JUV), Manchester City Fan Token (CITY), Napoli Fan Token (NAP), Paris Saint-German Fan Token (PSG), Portugal NT Fan Token (POR), Sevilla FC Fan Token (SEVILLA), Trabzonspor Fan Token (TRA), Valencia Fan Token(VFC).}

• Çanakkale'de çıkan orman yangınına yoğun müdahale devam ediyor. Çanakkale Valiliği iki köyün daha boşaltılacağını açıkladı. Çanakkale Boğazı çift taraflı gemi trafiğine kapandı. Sağlık Bakanlığı'na göre yangınlardan toplam 83 kişi etkilendi.

• Almanya’da Bakanlar Kurulu, çifte vatandaşlık imkanını herkese tanıyan ve Alman vatandaşlığına geçişleri kolaylaştıran yasa tasarısına onay verdi. Buna göre vatandaşlığa geçmek için istenen "yasal ikamet süresi" 8 yıldan 5 yıla indirilecek.

• Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Irak'a yaptığı ziyarette Bağdat'ı, PKK'yı resmen terör örgütü olarak ilan etmeye çağırdı. Fidan'ın ziyaretinde gündemde Irak’taki petrolünün Türkiye'ye ihracatının yeniden başlaması, su meselesi ve PKK konularının bulunduğu bildirildi.

• Bir adım sonrası: Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın da henüz tarihi belirlenmemiş olsa da, bölgeye bir ziyaret gerçekleştirmesi bekleniyor.

• BRICS Zirvesi dün başladı. Zirvede konuşan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, “Batı ülkeleri ve uyduları tarafından başlatılan” savaşın bitmesini istediklerini söyledi.

• Bununla birlikte: Zirvede Çin ve Güney Afrika liderleri, Ukrayna'daki savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerin bir parçası olmak istediklerini belirtti.
• Öte yandan: Zirvede Güney Afrika dışişleri bakanı, BRICS bloğunun genişlemesi konusunda mutabık kaldıklarını bildirdi.

• Rusya sivil havacılık yetkilileri, Kremlin'e karşı ayaklanan paralı asker grubu Wagner'in lideri Yevgeni Prigojin'in içinde bulunduğu özel uçağın Moskova'dan Saint Petersburg'a uçarken düştüğünü açıkladı. Rusya yetkilileri, Prigojin'in düşen uçakta hayatını kaybettiğini bildirdi.

• Dahası: Wagner'in komutanı ve kurucu ortağı Dmitry Utkin de düşen uçakta seyahat edenlerden biri olarak listelendi. Wagner'e bağlı Telegram kanalı Gri Bölge de Prigojin ve Utkin'in düşen uçakta öldüğünü yazdı.
• Öte yandan: Gri Bölge ayrıca, uçağın Bologovski bölgesindeki hava savunma sistemleri tarafından vurulduğunu iddia etti. Mesajda "Videolardan birinde füze izleri var ve görgü tanıkları bunu doğruluyor" denildi.
• Tepkiler: Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Sözcüsü Adrienne Watson, düşen uçakta Prigojin’in de bulunduğu yönündeki haberleri gördüklerini belirterek, "Eğer teyit edilirse kimse şaşırmamalı" dedi.

• Hindistan’a ait Chandrayaan-3 uzay aracı, Ay’ın güney kutbuna yapılan ilk başarılı inişi gerçekleştirdi. Böylece Hindistan –Sovyetler Birliği, ABD ve Çin’den sonra– Ay yüzeyine iniş yapan 4’üncü ülke oldu. Bugün içinde harekete geçirilmesi beklenen yüzey gezgini “Pragyaan”, Ay’ın güney kutup bölgesinde su buzu arayacak.

• Bununla birlikte: Bölgesel bir zirveye katıldığı Güney Afrika’dan inişi izleyen Başbakan Narendra Modi, “Bu unutulmaz, olağanüstü bir an. Bu yeni bir Hindistan’ın zafer çığlığıdır” dedi.
• Bir adım geriden: Hindistan’ın başarılı inişi, benzer bir bölgeye iniş yapmak için Chandrayaan ile yarışan Rus uzay aracı Luna-25’in Ay yüzeyine çakılmasının birkaç gün ardından gerçekleşti.

• ABD'de Netflix’e kayıtlar, şirketin paylaşılan şifreler üzerindeki baskısının Mayıs ayında yürürlüğe girmesinin ardından Haziran ayındaki rekor seviyeden düşmesine rağmen yükselmeye devam ediyor.

• Detaylar: Araştırma şirketi Antenna’nın verilerine göre, Netflix’in brüt abone kazanımı, Haziran ayında görülen iki kattan fazla artışın ardından Temmuz’da bir önceki aya göre %25,7 oranında düştü. Ancak Temmuz’daki 2,6 milyon brüt abone kazanımının önceki dönemlere göre yüksek olduğu belirtildi.

• Facebook ve Instagram’a, ‘Hikayeler’ ve ‘Makaralar’da yer alan içerikleri algoritma tarafından “kişiselleştirilmiş” akışlar yerine yalnızca takip ettikleri kişilerden kronolojik sırayla görüntüleme seçeneği geliyor.

• Neden? Platformların çatı şirketi Meta, Avrupa Birliği’nin Dijital Hizmetler Yasası’na (DSA) uyum çerçevesinde gerçekleşen değişikliğin 25 Ağustos Cuma olan son tarihten önce gelebileceğini belirtti.

🧐 Bugün neler okuduk?

• Pareto | Yapay zeka, beyaz yakalı işleri yerinden mi edecek?
• Fatih Altaylı | ‘Naci Ağbal’ı görevden alan, siyasi operasyonu da başlatandır’
• Eser Karakaş | “Mehmet Şimşek'in durumu tam olarak ‘Harput'ta bir Amerikalı’ vakası”
• Ekonomim | Harvard: ‘Emeklilerin bütçe yükü 70 ülkede büyümeleri aşağı çekecek’
• Ekonomim | “KKM’yi TL vadeliye geçirme faizi, ekonomiyi durdurabilir”

📌 Podcast: Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ve Aposto Radyo iş birliğiyle, J.P. Morgan’ın desteğiyle hazırlanan Rota Dijital podcast serisi, dijital dönüşüme dair en çok merak edilenlere, dijital dönüşümün temel bileşenlerine ve KOBİ’lerin dijital dönüşüm yolculuğuna ışık tutuyor. Dijitalleşmenin bireylerin ve firmaların iş yapış şeklini nasıl değiştirdiğini ve gelecekte mesleklerin nasıl şekilleneceğini aktararak KOBİ’leri bekleyen değişimleri ve fırsatları inceleyen, "Mesleklerin Dönüşümü" başlıklı üçüncü bölümü buradan; teknoloji çözümleri ve tedarikçilerinin dijital dönüşüm yolculuklarındaki önemine ve bu alanda doğru seçimler yapmak konusunda yaşanan zorluklara değinen, "Doğru Teknoloji Çözümlerini Bulmak" isimli dördüncü bölüme şuradan ulaşabilirsiniz.