Odak
Haber
Kısaca
Dosya
Sözlük

Şubat 2022

Bu ayın bülteninde, dünyada ve Türkiye’de tipografiye dair önemli gelişmeler var.
Şubat 2022

Herkese merhaba! 

Şubat bülteninde, yeni yılın ilk günlerinde yayımlanan tipografi ve basım tarihi ile ilgili kitaplar, geride bıraktığımız yılın tipografi seçkileri gibi geçtiğimiz ay boyunca yaşanan gelişmeler var. Ayrıca yazı tasarımcısı Fábio Duarte Martins’in tipografide ve yazı tasarımında oldukça önemli olan okunurluk meselesini incelediği yazısının özetini bültenin sonunda bulabilirsin.

Bu ayın bülteni 1011 sözcükten oluşuyor ve yaklaşık okuma süresi 3 dakika.

İyi okumalar!

Odak

Tipografide 2021’in En İyileri

Yeni yıl ile birlikte geride bıraktığımız yılın seçkileri yayımlanmaya başladı.

MyFonts’da 2021 yılının en çok satan 25 yazıyüzü

2022’nin ilk günleriyle birlikte geride bıraktığımız bir yıl boyunca en çok satanlardan popüler eğilimlere kadar tipografiye dair veriler yayımlanmaya başladı. 

Angela Riechers, 2021 yılının en iyi fontlarını, onların üreticilerine yani yazı tasarımcılarına sordu. Cevaplara bakılacak olursa fırça yazı günlerini anımsatanlardan serif ve sans serif arasında çarpıcı biçimde gezinen yazıyüzlerine, benzersiz kişiliklere sahip yazılardan herkesin sadece bir fırça, boya ve biraz A4 kâğıtla çabucak oluşturabileceği yazılara kadar enerjik bir karışımın ortaya çıktığı görülüyor. Oliver Stevenson’ın hazırladığı tasarımcılara göre 2021’in en iyi 20 yazıyüzü listesi, modern tipografiyi tanımlayan Futura’nın Monotype tarafından güncellenmiş sürümü olan Futura Now ve Neue Haas Grotesk gibi klasiklerden Dinamo’nun yeni nesil yazıyüzü Whyte’a kadar dikkat çekici bir çeşitlilik sunuyor. Benzer liste de I Love Typography’nin kurucusu John Boardley’den geldi. 2021’deki en sevdiği on yazıyüzünü okurlara sunan Boardley’in listesinde Platia, Klooster Thin ve Irregardless gibi öne çıkan yazıyüzleri bulunuyor. Son zamanlarda YouTube’daki Pimp my Type kanalında yayımladığı videolarla dikkat çeken Oliver Schöndorfer, yılın son günlerinde uzun metinlerde kullanılmaya yönelik 2021’in en iyi üç yazıyüzünü paylaştı. Listenin ilk sırasında Huerta Tipográfica’dan Juan Pablo del Peral tarafından tasarlanan Piazzolla, ikinci sırada Christoph Koeberlin’in —gelirinin %25’ini yağmur ormanlarını sürdürülebilir şekilde yeniden ağaçlandıran ve yerel halkla uyum içinde çalışan üç uluslararası kuruluşa bağışlandığı— Pangea, üçüncü sırada Indestructible Type’ın Besley adlı yazıyüzü yer alıyor.

En sevilen listelerinin dışında, geçtiğimiz yıl boyunca düzenlenen yarışmaların ürünleri, yeni yılın ilk günlerde ortaya çıkmaya başladı. Type Directors Club’ın düzenlediği tipografi yarışmasında ödül alan çalışmaların yer aldığı “The World’s Best Typography” kitabı yayımlandı. Verlag Hermann Schmidt tarafından yayımlanan kitap, uluslararası kapsamda seçilen 500’den fazla grafik tasarım ve yazı tasarımı çalışmasını içeriyor. Her yıl farklı bir tasarım stüdyosu tarafından yapılan kitabın tasarımını, bu yıl Sunday Afternoon’dan Juan Carlos Pagan devraldı. Bir diğer yarışma sonucu Communication Arts dergisinden geldi. Communication Arts dergisinin düzenlediği tipografi yarışmasında, Kickstarter ve MoMA için yaptığı markalama çalışmalarıyla bilinen ve Emily Klaebe ile Jesse Reed tarafından kurulan Brooklyn merkezli Order Type Foundry’nin Plebeian adlı yazıyüzü birinci seçildi. Eylül 2020–Eylül 2021 tarihleri arasında yayımlanan yazı tasarımlarının başvurabildiği ve jürisinde Petra Dočekalová, Nina Stössinger ve Liza Enebeis gibi isimlerin yer aldığı yarışmada, Benjamin Tuttle tarafından tasarlanan Plebeian, Frank E. Blokland’ın Latin harf biçimlerinin modülerliğine yönelik araştırmasına dayanan çağdaş sans serif bir metin yazıyüzü olarak öne çıkıyor. Finale kalan yazı tasarımlarına buradan erişebilirsin.

En büyük font satış platformlarından biri olan MyFonts, 2021 yılının en popüler font eğilimlerini paylaştı. Listeye bakıldığında, yeni nesil sans serifler ile gösterişli yazıyüzlerinin yanı sıra ve ekran öncelikli yazıların ağırlığı dikkat çekiyor. Ayrıca en çok satan 25 yeni yazıyüzünü de yayımlayan MyFonts’un listesinde Helvetica’nın Monotype tarafından güncellenen sürümü Helvetica Now Variable birinci olurken Avenir, The Sans gibi yazıyüzleri de bulunuyor.


Hikâyeyi paylaşmak için:
Haber

Ocak ayında tipografi dünyasında yaşananlar

Geçtiğimiz ayın önemli gelişmeleri arasında tipografi ve basım tarihiyle ilgili yeni yayınlar var.

İzmirli ressam ve matbaacı Boğos Tatikyan

TTT kurucu üyesi Ömer Durmaz ile İskender Dereli’nin hazırladığı, İzmirli ressam ve matbaacı Boğos Tatikyan hakkındaki kitap, İzmir Kalkınma Ajansı tarafından yayımlandı. Osmanlı sultanlarını, İzmir şehir ve civarında gördüğü halktan kimseleri, özellikle de farklı cemaatlerden ilgi çekici kişileri resimleyen ve bunları taşbaskı (litografi) tekniği ile kendi matbaasında çoğaltarak satışa sunan Boğos Tatikyan’ın tek renk ve tek yaprak basılan litografileri; fırça kullanılarak suluboya ile elle renklendirilmiş, taşınabilir ve saklanabilir boyutlarda basılmış. Osmanlı İzmir’inin folkloru ve tarihi hakkındaki renkli görsel kaynaklara erişilmesinde önemli bir rol üstlenen Tatikyan hakkındaki kapsamlı kitap, çevrimiçi olarak buradan okunabilir.



Dori Griffin’den yazı numunelerine genel bakış sunan yeni kitap

Florida Üniversitesinden görsel iletişim tasarımcısı ve tasarım tarihçisi Prof. Dori Griffin’in yeni kitabı “Type Specimens: A Visual History of Typesetting and Printing”; matbaacılara, yayıncılara ve tasarımcılara font satmak için tasarlanmış kitaplardan, afişlerden ve efemeralardan oluşan kronolojik görsel tur aracılığıyla okurlara tipografi ve basım tarihini tanıtıyor. 1480’lerden beri yayımlanan yazı numunelerine genel bir bakış sunan, 24 ülke ve 15 farklı alfabeden 200’den fazla renkli yazı numunesini içeren kitap, günümüzün tasarım ortamını şekillendirerek küresel tipografik alışverişi kolaylaştıran yazı numunelerinin sürecini araştırıyor. Bloomsbury tarafından yayımlanan kitabın e-kitap sürümü hâlihazırda satın alınabiliyorken, basılı sürümü önümüzde günlerde satışa sunulacak.



             

Underware’den işaret eden el numunesi

1999 yılında kurulan popüler yazıevlerinden Underware, yalnız öncü çalışmalarıyla değil, aynı zamanda tipografi dünyasına kazandırdığı zengin yayınlar ile de öne çıkıyor. Son olarak yazıevi, işaret eden elin (☞, manicule) 12. yüzyıl kitaplarının kenar boşluklarından çağdaş yazıyüzlerine geçişini kısaca anlatan ve özenle tasarlanmış işaret eden ellere olan sevgilerini açığa çıkaran resimli yayın Manicule Specimen’i duyurdu. 16 sayfadan oluşan yayın, yazı numunesinden ziyade işaret eden her elin ait olduğu yazıyüzüyle birlikte sunulduğu bir işaret eden el numunesi.


Hikâyeyi paylaşmak için:
Kısaca

☞ Do-Hee Kim tarafından hazırlanan, yüz farklı font eşleştirmesinin esprili alıntılar ile sunulduğu bir proje: 100 Days of Fonts

✍ Lucas Czarnecki’nin yazı tasarımının en gizemli ve gözden kaçan yönlerinden biri olan varyanta (grade) ilişkin yazısı. 🇬🇧

𝕿 Dori Griffin’in, 1480’lerden beri yayımlanan yazı numunelerine genel bakış sunan yeni kitabı “Type Specimens: A Visual History of Typesetting and Printing.” 🇬🇧

ꁸ Kostas Bartsokas, 2018 yılında Yazı Tasarımı alanında TDC Mükemmellik Ödülü kazanan Oi adlı yazıyüzünün tasarım sürecini anlatmış. 🇬🇧

Ocak ayındaki tipografi gelişmeleri ➚

Dosya

Tipografide ve Yazı Tasarımında Okunurluk Üzerine

Fábio Duarte Martins, yazıyüzlerini seçme sürecini geliştirmenizde yardımcı olmak amacıyla okunurluk ve yazıyı daha okunur kılanın ne olduğu konusunda bilgilere değiniyor.

İlk olarak —bunu bilmek için Einstein olmaya gerek yok— harfleri hızlı tanıma üzerine konuştuğumuzda; harflerin, onların biçimlerini nasıl algıladığımıza etki eden çeşitli seviyelerde bağlamları (yani diğer harflerle olan ilişkisi) vardır.

Merak etmiş olabileceğiniz gibi; tek bir harf, bir sözcüğün içindeki tek bir harften daha hızlı tanınmalıdır. Harfin sözcüğün içindeki yeri, onun tanınmasını etkiler ve satırlama da (leading) buna etki eder.

Ayrıca, tanım gereği okunurluk (legibility) ile okunabilirliğin (readability) aynı şeyler olmadığını aklınızda bulundurun. Gerçi pratik anlamda, aynı şeyin iki farklı bakış açısından ele alınması diyebiliriz. Özellikle okunurluk (bir glifin anında tanınmasını artıran biçimsel özellikler) hakkında konuşurken, okunabilirlik meselelerinden (boşluklama [spacing], doku vb.) bahsetmemek büyük bir hata olurdu.

makalenin tamamı burada →


Hikâyeyi paylaşmak için:
Sözlük

Aşma (Overshoot)

Tipografi kültürünün yerleşmesi için ortak terminolojinin önemli olduğunu düşünüyoruz. Bu amaçla her ay tipografi sözlüğümüzden bir sözcüğü sizlerle paylaşacağız. Bu ayın sözcüğü ise aşma.

Tipografik Anatomi’den aşma örnekleri.

Genelde O, o, C, c gibi yuvarlak yapıda bölgeleri olan karakterlerin, çoğunlukla üstü ve altı düz kesimli olan H, I, x, ı gibi karakterlerle görsel olarak aynı boyutta algılanmaları amacıyla taşırılarak tasarlanması.1

[1] İng. Overshoot ↑


Mart ayında görüşmek üzere!

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir