Bu hafta,
🛣️ Hollanda Otoyollarındaki Güneş Panellerini
🖼️ Barbados’un Meta Büyükelçiliğini
🎯 Carbon Health'in Metabolik Sağlık Değerlendirme Programını konuşuyoruz.
Teknolojik gelişmelerin romantik ilişkilere etkisi üzerine okuyoruz. Geçen hafta tavsiye ettiğimiz “Work Mate Marry Love” kitabında da belirtildiği üzere her sene yalnız ve çalışmayan erkeklerin sayısı artıyor. Araştırmalar, Amerikalı Z kuşağının 1960’lardan sonra gelen her kuşaktan daha az romantik ilişkide bulunduğunu söylüyor. Akıllı telefonların sunduğu sonsuz tercihlerle büyüyen ilk jenerasyon olmalarına rağmen geç yaşlarda az romantik ilişki yaşamayı tercih ediyorlar. Japonya’da ise durum daha vahim. 30 yaş altı Japonların üçte biri hiç bir ilişki yaşamamışlar. Bu durum o kadar ciddi seviyelere ulaşmış ki Japon devleti yapay zeka destekli çöpçatanlık sistemi kurup doğum oranlarını artırmaya çalışıyor.
Japonya’da gençlerin romantik ilişkilerle ilgisizliğine verilen bir isim var: sekkusu shinai shokogun. Üstünkörü türkçe çevirisi, bekarlık sendromu. Araştırmalara göre Japon kadınlarının %46’sı ve erkeklerin %25’i hiçbir romantik ilişkiyle ilgilenmiyorlar. Zamanlarını hobilerine ve rahatlamaya ayıran z jenerasyonun gelecek on yıllarda tamamen bilimsel yollarla çocuk sahibi olabilmeleri bekleniyor.
Kuşkusuz, romantik ilişkilerdeki bu değişimin en büyük nedenlerinden biri teknolojik gelişmeler. Her ne kadar tinder partner bulmayı kolaylaştırdığını düşünsek de veriler farklı bir hikaye anlatıyor. Çevrimiçi yollarla “date” kovalayanların %2’si ilişkilerin %28’sini kapıyor. Flört uygulamaları kullanıcılarının güzellik standartlarına uymayan kullanıcılar ise asla kimseyle eşleşmeyerek 2 gün içinde uygulamayı siliyorlar. Yani flört ağlarına bile adaletsiz kaynak dağılımı mevcut :)
Öte yandan, yeni jenerasyonun önemli bir kısmı konvansiyonel yollarla çocuk sahibi olmayacak. IVG (in vitro gametogenesis) çözümlerinin gelişmesi, doku örneği veren herkesin çocuk sahibi olabilmesini mümkün kılarken”solo ebeveynlik” ve “çoklu ebeveynlik” gibi durumların da artmasını sağlıyor. Son yıllarda, üreme teknolojileri üretim teknolojilerinden hızlı gelişiyor. Z jenerasyonunda yalnızlar arttığı gibi yeni teknolojiler ile “aile kuranları” da sık sık görüyor olacağız.
Hollanda Otoyolların Çevresine Güneş Panelleri İnşa Ediyor
Hollanda Yeşil Enerji Atılımını Hızlandırıyor.
Hollanda’nın Rosmalen şehrindeki 400 metre uzunluğundaki otoyolda ses bariyerleri sadece gürültüyü azaltmakla kalmıyor, aynı zamanda güneş panelleri ile donatılmış 60 yerel hane için yeşil enerji üretiyor. “Rolling Solar” projesi sayesinde Hollanda, Almanya ve Belçika iş birliğinde uygun maliyetle yollardan daha fazla enerji üretmeyi amaçlıyor.
- Neden önemli?
Rolling Solar projesi krizinin olası kaotik sonuçları ile nasıl başa çıkılacağına dair uluslararası projelere örnek olabilecek bir potansiyel taşıyor. Yolların kasabaları, şehirleri ve hatta ülkeleri bağladığını düşündüğümüzde uygulama alanı için oldukça geniş bir alan mevcut. Üstelik, güneş enerjisi santrali kurmak için ek arazi kullanımına ihtiyaç da duyulmuyor. Rolling Solar’ın websitesine göre, 35.000 km'lik Hollanda bisiklet yolunun tamamına entegre edilmiş PV, yılda 15 TWh elektrik üretecek ve bu da yılda 5 milyon ton CO2 tasarrufunu sağlayacak.
- Avrupa Birliği’nin enerji sektöründeki fonları
Avrupa Birliği’nin web sitesine AB Avrupa’yı Bağlama Tesisi (Connecting Europe Facility) projesi altında 2021-2027 yılı boyunca toplam 42,3 milyar Euro bütçe ayırdı. Bu bütçe 2014-2020 yılına göre yüzde 47 oranında bir artış demek. Öte yandan, dünya çapında yenilenebilir enerjiden üretilen elektrik trendlerine baktığımızda 2020 yılında pandemiden dolayı önemli bir oranda azalış görülüyor. AB’nin bu süreçte başardığı kapasite artışı ile ulus devletlerin tek başına çözemediği sorunlar karşısında ne kadar güçlü bir kurum olduğunu gözler önüne seriyor. Nitekim, AB Yeşil Mutabakatı sayesinde 2019 Aralık ayından itibaren COVİD-19’a rağmen üye ülkeler etkin bir siyasi irade gösterdi.
- Olası sorunlar neler?
Yolların küresel ekonomideki rolü oldukça önemli, bakım sürecinin ekonomik maliyetleri olacaktır. Ayrıca, güneş pili modüllerinin kendi maliyetlerini amorti edebilmeleri için uzun ömürlü olmaları gerekiyor. Rolling Star, hava koşullarına bağlı nem ve ısı testlerinin devam ettiğini ve piyasaya sürülmesi için pek çok testin yapılması gerektiğini belirtiyor. Üstelik sorunlar mekanik prosedürlerle de sınırlı değil. Hasselt Üniversitesinden Michael Daenen’e göre üretilen enerjiyi ve kaza durumunda kimin hasarı üsteleneceği henüz bilinmiyor.
Barbados Metaverse Büyükelçiliği
Nüfusu Beşiktaş İlçesinden Az Olan Barbados’un Meta’da Büyükelçilik Açmasını Nedeni Nedir?
Barbados tarihinin en hareketli haftalarından birini yaşıyor. 1 Aralık’da düzenledikleri ulusal törenle Cumhuriyeti ilan edip ve Rihanna’yı ulusal kahraman seçen Atlantik adası, aynı zamanda Metaverse’de toprak alan ilk ülke olmayı hedefliyor.
Mayıs 2020’de El Salvador’un Bitcoini resmen kabul eden ilk ülke olmasından sonra gelişmekte olan orta Amerika ülkelerinden bir atılım daha geldi. Barbados, Metaverse’de toprak almak 3D sanal gerçeklik platformu Decentraland ile anlaşma imzaladığını duyurdu. Şubat 2020’de kamuya açılan ve ethereum blockchain sistemi ile çalışan Decentraland kullanıcıların dijital dünyada evler, sanat galerileri, konser alanları ve tema partları oluşturabilmelerin de sağlıyor.
- Neden bu Atılım?
İlk neden Barbados’un kripto para fazlalığına yatırım imkanı sağlamak istemesi. Barbados merkezli fintech şirketi Bitt tarafından geliştirilen kripto para DCash, Doğu Karayipler Merkez Bankası tarafından tanınan ilk para birimi oldu. Barbados Metaverse’de toprak alarak vatandaşlarına dijital sanalda piyasa yaratıp haklarını korumayı hedefliyor olabilir.
- Ve Sonra?
Barbados’un Birleşmiş Arab Emirlikleri büyükelçisi Gabriel Abed, CoinDesk’e verdiği röportajda, Barbados’un birden fazla Metaverse şirketiyle çalışacağını duyurdu. Yeni dijital gerçekliğe erken adapte olan ülkelerden biri olmayı hedefledikleri açıklayan Aded, Barbados’un her 180 ülkede büyükelçilik açmaktansa bir dijital büyükelçilik ile daha fazla güce ulaşabileceğine inandıklarını da söyledi.
Carbon Health’den Yeni Bir Program
Sağlık Sektöründe Dijital Dönüşüm
Eren Bali tarafından kurulan Carbon Health, kaliteli sağlık hizmetini herkes için erişilebilir kılmayı hedefliyor. Sağlık sektöründe güzel bir dijital dönüşüm örneği olan Carbon Health, metabolik sağlık değerlendirme programıyla diyabet riski olan insanları bulmayı planlıyor. Bu süreçte glikoz izleme sisteminden yararlanacak ve teşhiş sonrasında kişiselleştirilmiş tedavi oluşturulacak. Şeker hastalığı üzerinde çalışmaya başlayan Carbon Health, geçtiğimiz günlerde sanal diyabet kliniği Steady Health’i satın almıştı.
- Sağlık Sektöründe Dijital Dönüşüm
Her sektör gibi dijital dönüşümden nasibini alan sağlık sektörü, geleneksel tanı, tedavi veya operasyon gibi adımlarda yönünü dijitale çevirmiş durumda. Her ne kadar bu dijitalleşmenin görünür yüzü insansız ameliyatlar, büyük cihazlar, giyilebilir teknolojiler olsa da arka planda veri madenciliğine ciddi mesai harcanıyor. Peki nedir veri madenciliği? Veri filtreleme, temizleme, birleştirme gibi aşamalardan geçerek verinin madenine; anlamlı ve işlenebilir kısmına ulaşma halidir. Ayrıca veri madenciliği ile veriler üzerinden tahmin yapmak olasıdır. Sağlık sektöründe ise, makine öğrenmesi yoluyla karar veren cihazlara çeşitli hastalık verileri sağlanarak bir nevi veri madenciliğinden yararlanmış olunuyor.
- Karar Verme Süreçleri
Yukarıdaki örneklerde de gördüğümüz üzere yapay zeka uygulamaları, makine öğrenmesi algoritmaları karar verme süreçlerinde büyük fayda sağlıyor ve çoğu zaman hatasız ilerliyor. Sistemlerin doğası gereği, bir insanın sahip olacağı verinin çok daha fazlasına sahip olması; ,verilerin doğru işlendiği takdirde, insanlığa büyük hizmet sağlıyor. Peki sınırı nerede koyuyoruz? Bir yapay zeka algoritmasının verdiği karar sağlık sektöründeki gibi insanların hayatını kurtarırken, başka bir algoritma işe alımlarda karar verirken cinsiyet gözetmeyeceğinin garantisini veremiyorum tarafından ve ne şekilde eğitildiğine bağlı olarak gelişen algoritmalar, kararların adilliği ve eşitliği konusunda bazen soru işareti yaratabiliyor. Bu noktada önemli olan sorgulayıcı reflekslerin devreye girmesi.
Sürücüsüz araçların geliştirilmesinde yarasalardan öğrenecek çok şeyimiz varmış. Bu hafta Berkeley Biyomühendislik ve Hellen Wills Nörobilim Enstitüsü profesörü Michael Yartsev’in yarasaların görüş açısı ve beyin ağları üzerine araştırmalarının nasıl en iyi algoritmayı geliştirilmesine katkıda bulunduğunu okuduk.
Başlangıç Noktası’ndan bu haftalık bu kadar! Bu bülteni Alptuğ Kaan Temir, Elif Nur Öztürk, Yasemin Büşra Karakuş, Nesibe Kırış ve Hale Ceren Zeytinoğlu’nun katkılarıyla derliyoruz.
🔗 Linkedin: https://www.linkedin.com/company/baslangic-noktasi/
🕸️ Web: https://baslangicnoktasi.org/
🐦 Twitter: https://twitter.com/B_Noktasi
