Bir şeylere konsantre olmanın çok zor olduğu zamanlar... Geçtiğimiz hafta pazar günü ülkemiz için önemli bir gündü, 14 Mayıs 2023, seçim günü. Şimdi de nihai sonuç için önümüzde bir hafta daha var. İnsan belirli beklentiler içindeyken, bu beklentiye ilişkin bir şeylerin belirlenebilmesi yaklaştıkça, içini huzursuzlukla karışık bir heyecan kaplayıverir. O sırada, yaşadığımız anlara bilinçli olarak farkındalığımızı getirmezsek, gün içindeki her şeyi o huzursuzlukla yapmaya devam eder ve bir türlü odaklanamayız. Halbuki içten içe biliriz ki, hayat bize rağmen, bizimle birlikte ilerlemektedir. Beklediğimiz ya da beklemediğimiz her şey, bir düzen içinde oluvermektedir. Bu oluvermekte olanlar, bazen çok hoşumuza gider, bazense gitmez.&nbsp;Yoga, aslında Instagram'da gördüğümüzden çok daha fazlası olarak, bizi bu gelgitlerin ve belirsizliklerin içinde hizalamak için hayatımızdadır. Yani sadece mattaki beden değildir merkeze çektiğimiz, zihnimizin ta kendisidir! Dengeli, merkezli bir hayat için yoga, yaşamımızın iniş ve çıkışlarında bize zarif bir dans imkânı sunar. Bu sayıda biraz yoga felsefesinin içinde dolanacağız.Bu arada, her ayın odak konusuna ilişkin yorum ve sorularınızı, yeni konulara dair merakınızı ve "Ayın Getirdikleri" bölümüne yapmak istediğiniz katkıları bana e-posta olarak iletebilirsiniz (icimdekidunya2021@gmail.com).Bu sayıyı okurken dinleyebilmeniz için listemiz&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/playlist/2oK3GVTTNGTtTORHIXtDKk?si=68bf69ea83664470" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Yoga 101</a>! Keyfini çıkarın.Bu sayıda neler var?&nbsp;<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">&nbsp; &nbsp; İçimden:&nbsp;İhtiyacım olan her şey bende mi? </li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">&nbsp; &nbsp; Dünyadan: Yoga nereden nereye?&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">&nbsp; &nbsp; Nedir?&nbsp;Yoganın sekiz kolu nedir?</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">&nbsp; &nbsp; Ayın Getirdikleri</li></ul>İyi okumalar,Meriç

İçimizdeki dünyaya yakınlaşabilir miyiz? Onu merakla keşfedebilir miyiz? Pratikler, ilhamlar, motivasyonlar ve şifa dünyasından haberler iki haftada bir posta kutunda!

Pratikler, ilhamlar, motivasyonlar ve şifa dünyası.

İçimdeki Dünya

İhtiyacım olan her şey bende mi?

Hayatın İçinde Yoga

Bazen tüm dünyanın koca bir kakofoniden ibaret olduğunu düşündüğünüz oluyor mu? Kakofoni, Antik Yunancada κακoς (kakos, yani kötü) ve φωνn (phone, yani ses) sözcüklerinin birleşimiyle oluşan bir kelimeymiş ve “kötü olarak tanımlanan, uyumsuz ve yönetilmez sesler” anlamına geliyormuş. Oxford sözlüğüne göre de kakofoni, hoşa gitmeyen seslerin karışımı demekmiş. İşte artık tatlı dünyamız üzerinde hoşumuza gitsin gitmesin sayısız ses var ve bu sesler etrafımızda yoğunlaştığında zaman zaman hoşumuza gitmeyen bir melodi oluşturuyor ve daha önemlisi kendi sesimizi bastırabiliyor. Modern dünya insanının lanetlerinden biri diyebilir miyiz?Bu ay odağımızda kendi sesimizi nasıl daha fazla duyabileceğimizi araştıracağımız sessizlik inzivaları var. Kakofoni ile lanetlenmiş modern dünyada insanlığının belki de en çok ihtiyaç duyduğu, sessiz ve her şeyden önce sosyal medyasız kalma hâli.Her zamanki hatırlatmamı da yapayım. Her ayın odak konusuna ilişkin yorum ve sorularınızı, yeni konulara dair merakınızı ve "Ayın Getirdikleri" bölümüne yapmak istediğiniz katkıları bana e-posta olarak iletebilirsiniz (icimdekidunya2021@gmail.com).Bu sayıyı okurken dinleyebilmeniz için oluşturduğum liste&nbsp;Silence! Keyifle dinleyin...Bu sayıda neler var?&nbsp;<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">&nbsp; &nbsp; İçimden:&nbsp;İnzivadayım merkez.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">&nbsp; &nbsp; Dünyadan: Nerede inzivaya çekilelim?&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">&nbsp; &nbsp; Nedir?&nbsp;Vipassana meditasyonu nedir?</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">&nbsp; &nbsp; Ayın Getirdikleri</li></ul>İyi okumalar,Meriç

Kendimi duyasım var.

Bir, iki, üç... Tıp!

Neler yaşadık? Neler yaşıyoruz?&nbsp;Evet insanız, yaşıyoruz, yaşadıkça tecrübe ediyoruz. Her tecrübe hoş deneyimlerden oluşmuyor. Dünya, üzerinde yaşayan tüm canlılara adil olamıyor ve deneyimlerimizi sürekli olarak iyileştirecek şekilde dönemiyor. Zaten unutmayalım ki, amacımız sürekli iyi hissetmek de değil. Sadece “hissedebiliyor olduğumuzun” farkına varmak ve hislerimize özen göstermek yeterli. En azından başlangıç için. Yas tutmamızın gerektiği zamanlarda yasımızı yaşayabilmek de aslında hislerimize gösterdiğimiz bir çeşit özendir. Her acıyı anlayabilmek ve acının birincil öznesi olan kişinin yerine kendimizi koyup tecrübe edebilmek mümkün değil. Ancak bu durum, acılara tanıklık etmenin getirdiği matemi de yok saymamıza sebep olmasın. Her birimizin, bu ülkede yaşanan her zorlukta olduğu gibi, 6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan deprem felaketinde duyduğu çaresizlik, üzüntü ve öfke bambaşka deneyimler. Dilerim bundan sonra bu derece büyük felaketler yaşamayalım, yaşasak dahi sonuçlarını en az zarar ile atlatabilecek altyapıya sahip olalım. Geçmiş olsun.Bu sayıda, zorlayıcı hâllerimizin içinden geçmeye çalışırken dinleyebilmeniz için oluşturduğum liste <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/playlist/5BQh7JzFLVoP9keIZLPOoH?si=9bbe44de402442b1" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Just Breathe</a> var.Her ayın odak konusuna ilişkin yorum ve sorularınızı, yeni konulara dair merakınızı ve "Ayın Getirdikleri" bölümüne yapmak istediğiniz katkıları bana e-posta olarak iletebilirsiniz (icimdekidunya2021@gmail.com).Bu sayıda neler var?&nbsp;<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İçimden:&nbsp;Yasımızın yansımaları</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Dünyadan: Yas ritüelleri</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Nedir?&nbsp;Kübler-Ross modeli: Yasın 5 evresi</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ayın Getirdikleri</li></ul>İyi okumalar,Meriç

İyi hissetmeye çalışmadan… Yasımızın yansımaları, yas ritüelleri, yasın evreleri.

YASIMIZIN İÇİNDEN

Çok şükür bu sene de can dostlarımdan üç farklı ajanda hediyesi aldım. Ajanda demek, sanki yeni bir yılın geldiğini kafamıza iyice sokmamız ve sayfaları şöyle bir karıştırıp, yılın tatil günlerini görüp kendimize küçük motivasyonlar sağlamamız için yapılmış deftercikler demek. Ey 2023! Sen mi büyüksün, ben mi… Bu yıl beyaz yakalı olmayacağım için, şöyle bir baktım ve yerli ve millî tatil günlerimiz bana çok bir şey ifade edemediler. Hayat neticede göreceli, o sırada içinde bulunduğun hâl ve koşullar tüm ihtiyaç ve hareket düzenini oluşturuyor. Bu da ne demek? Her şey geçici. Bunu söyleye söyleye dilimde tüy bitti sevgili okurlar.Şu geçici hayatımızdan biraz iz bırakabilmek için yazmak, günlük tutmak, notlar almak hem eğlenceli, hem de zihnimizin dışa vurumu için bir araç. Zihnin dışa vurumu ise uzmanlara göre birçok açıdan rahatlamayı ve farkındalığımızın artmasını sağlıyor.&nbsp;Bu ay yazma motivasyonu üzerine eğileceğiz biraz. Dünyada bilinen adıyla “journaling".&nbsp;Günlük tutmak da diyoruz ancak yazma motivasyonumuzun mutlaka günden güne olması gerekmiyor. Hatta belki de “her gün yazmalıyım” diyerek kendimizi sıkıştırıyoruz.&nbsp;Her zamanki hatırlatmamı da yapayım. Her ayın odak konusuna ilişkin yorum ve sorularınızı, yeni konulara dair merakınızı ve "Ayın Getirdikleri" bölümüne yapmak istediğiniz katkıları bana e-posta olarak iletebilirsiniz: icimdekidunya2021@gmail.comBu sayıyı okurken dinleyebilmeniz için oluşturduğum liste <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/playlist/0hfAzlAxfb1tLJIFCOPLvc?si=09f776b727cf4612" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Journaling</a>! Keyifle dinleyin...Bu sayıda neler var?&nbsp;<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">&nbsp; &nbsp; İçimden:&nbsp;Yaz tahtaya bir daha!</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">&nbsp; &nbsp; Dünyadan:&nbsp;Günlük ustaları</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">&nbsp; &nbsp; Nedir?&nbsp;Sabah sayfaları</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">&nbsp; &nbsp; Ayın Getirdikleri</li></ul>İyi okumalar,Meriç

Sen de yaz yaz yaz...

YAZ DOSTUM!

Yılın son ayı... Geçtiğimiz bir yıla göz atma ve yeni bir yıla hem psikolojik hem de bedensel olarak hazırlanma vakti. Kendimizle ilişkimiz yeni yaşımızda nereden nereye geldi, ya da gelemedi, her ne yaşta olursak olalım kendimize sarılma vakti.Hâl böyleyken biraz içimize dönelim ve şefkat konusuna bakalım istedim. Şefkat, zannediyorum iyi yaşam ve kendinle çalışma anlamında en yanlış anlaşılan konulardan bir tanesi. O yüzden birazcık irdeleyelim bakalım neler var buralarda...Bu ay özellikle “öz-şefkat” konusuna odaklanıyor ve bu konu çerçevesinde şefkat nedir, ne değildir araştırmaya geçiyoruz.Bu sayıda da, odağımızdaki konuya dair yorum ve sorularınızı, yeni konulara dair merakınızı ve "Ayın Getirdikleri" bölümüne yapmak istediğiniz katkıları bana e-posta olarak iletebilirsiniz (icimdekidunya2021@gmail.com).Öz-şefkat temasında dolanırken, <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/playlist/1AjGNyA60ixUamx4hcU8UB?si=25a425b7e7174d5e" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Kindness</a> adını verdiğim listenin de kulaklarınızı okşamasına izin verebilirsiniz.Bu sayıda neler var?&nbsp;<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">&nbsp; &nbsp; İçimden:&nbsp;Pamuklar ve dikenler</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">&nbsp; &nbsp; Dünyadan:&nbsp;Şefkatten öz-şefkate...</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">&nbsp; &nbsp; Nedir?&nbsp;Sevgi dolu nezaket (metta) nedir?</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">&nbsp; &nbsp; Ayın Getirdikleri</li></ul>Dilerim hepimiz yılın son günlerinde keyifle, sağlıkla ve muhabbetle geçirelim zamanımızı. Yeni bir yılda tekrar buluşmak üzere.İyi okumalar,MeriçZihnin için taze bir başlangıç:&nbsp;İçimdeki Dünya'yı Aposto'nun doyurucu ve güvenilir bir yeni medya deneyimi sunan mobil uygulamalarından da takip etmeyi unutmayın.<p contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-wrapper fr-deletable" fr-original-style="text-align:center" style="text-align: center; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><a bgcolor="#8fb2ff" color="#baffd7" contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-link" fr-original-style="background-color:#8fb2ff !important;color:#090909 !important" href="https://onelink.to/24vs72" rel="noreferrer" style="background-color: rgb(143, 178, 255) !important; color: rgb(9, 9, 9) !important; text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Uygulamayı indir</a>

Kendimizi sarmalamak

ŞEFKATİN KOLLARINDA

Bir yılın daha sonu koşar adımlarla yaklaşırken, İstanbul sanki hâlâ bir bahar ihtimali varmışcasına güneşi göstermeye devam ediyor bize. Ancak Aposto Gündem'den aldığımız bilgilere göre, artık yağmurlar da kendilerini hatırlatacakmış. O yüzden yavaş yavaş kış moduna doğru geçmeye hazırlanalım, sıcak çaylar, yumuşak örtüler, loş ışıklar bizi yavaş yavaş mayıştırsın. İçimdeki Dünya'nın sıkı takipçileri "Hygge" akımını hatırlayacaktır. Bu bahsettiğim kış ortamına uyum hazırlıklarınız için "<a fr-original-style="" href="https://aposto.com/s/nasil-hygge-bir-ortam-yaratilir" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Nasıl Hygge Bir Ortam Yaratılır?</a>" başlıklı yazımı da tekrar ziyaret edebilirsiniz.Bu ay konu başlığımız, Türkçede bir türlü tek bir kelimeyle ifade etmeye gönlümüzün elvermediği "Resilience".Bundan sonra her sayıda bir konu üzerine yoğunlaşacağız. Böylece hem kendi deneyim ve gözlemlerimi daha çok paylaşacak, hem de sizi içimizdeki dünyanın biraz daha derinliklerine davet etmiş olacağım. Odağımızdaki konuya dair yorum ve sorularınızı, yeni konulara dair merakınızı ve "Ayın Getirdikleri" bölümüne yapmak istediğiniz katkıları bana e-posta olarak iletebilirsiniz (icimdekidunya2021@gmail.com).Bu ay radarıma takılan ve sizlerden gelen şarkılarla oluşmuş listemiz de Resilience&nbsp;adını aldı. Dinlemek için <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/playlist/29krvtpsABrF8OsYUVCHcj?si=d6e9baf3ce6b4bdc" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a>&nbsp;buyurun...Bu sayıda neler var?&nbsp;<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İçimden:&nbsp;Bir bambu dalı gibi bükülmek&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Dünyadan:&nbsp;Her alanda esnek ve dayanıklı</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Nedir?&nbsp;Beden tarama meditasyonu nedir?</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ayın Getirdikleri</li></ul>İyi okumalar,MeriçZihnin için taze bir başlangıç:&nbsp;İçimdeki Dünya'yı Aposto'nun doyurucu ve güvenilir bir yeni medya deneyimi sunan mobil uygulamalarından da takip etmeyi unutmayın.<p contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-wrapper fr-deletable" fr-original-style="text-align:center" style="text-align: center; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><a bgcolor="#8fb2ff" color="#baffd7" contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-link" fr-original-style="background-color:#8fb2ff !important;color:#090909 !important" href="https://onelink.to/24vs72" rel="noreferrer" style="background-color: rgb(143, 178, 255) !important; color: rgb(9, 9, 9) !important; text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Uygulamayı indir</a>

Bir bambu dalı gibi bükülmek

ESNEMENİN GÜCÜ, DAYANIKLILIĞIN DOKUNULMAZLIĞI

Edebiyatçı Paul Éluard'ın meşhur şiirini Zülfü Livaneli'nin meşhur bestesi sayesinde bilmeyenimiz yoktur diye düşünüyorum. Dinlediğimde içimi garip bir coşkuyla dolduran bu sözler, aslında Éluard tarafından bir aşk hikâyesi neticesinde bu noktaya gelmiş. Şiir aslında aşık olunan kadına duygularını ifade etmek için yazılırken, Paris'in işgale uğraması neticesinde özgürlük güzellemesine dönüşüvermiş. Gelin bu sayıda şiirin en hoşuma giden dizelerini hatırlayalım ve kendimize soralım: Nedir benim için özgürlük?<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(143, 178, 255); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(143, 178, 255); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">Okul defterlerime Sırama ağaçlara Kumlara kar üstüne Yazarım adınıBulutun yosununa Kasırganın terine Tatsız kaba yağmura Yazarım adınıUyanmış patikaya Serilip giden yola Hınca hınç meydanlara Yazarım adınıİki parça meyveye Odama ve aynaya Boş kabuk yatağıma Yazarım adınıObur köpekçiğime Dimdik kulaklarına Acemi pençesine Yazarım adınıBir sözün coşkusuyla Dönüyorum hayata Senin için doğmuşum haykırmaya Ey özgürlük...</blockquote>Bu sayıda neler var?&nbsp;<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İçimden:&nbsp;Gerçekten özgür müyüz?&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Dünya’dan:&nbsp;Özgürlük neferi kadınlar</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Nedir?&nbsp;Özgür beden nedir?&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">En Son:&nbsp;Gündemimdeki en sonlar</li></ul>İyi okumalar,Meriç<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Zihnin için taze bir başlangıç:&nbsp;İçimdeki Dünya'yı Aposto'nun doyurucu ve güvenilir bir yeni medya deneyimi sunan mobil uygulamalarından da takip etmeyi unutmayın.<p contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-wrapper fr-deletable" fr-original-style="text-align:center" style="text-align: center; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><a bgcolor="#8fb2ff" color="#baffd7" contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-link" fr-original-style="background-color:#8fb2ff !important;color:#090909 !important" href="https://onelink.to/24vs72" rel="noreferrer" style="background-color: rgb(143, 178, 255) !important; color: rgb(9, 9, 9) !important; text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Uygulamayı indir</a>

Alnıma yazdım adını.

EY ÖZGÜRLÜK!

Ah bitmeyen dertlerimiz, ilişkilerimiz. Bu sayı biraz ben susayım, sizin içiniz konuşsun dedim, ama pek de susamadım. Biraz bakın bakalım sizde durumlar nasıl, ilişkilerde neler oluyor, farkındayım dediğiniz neler var?Bir dönemim içli içli Sezen Aksu'nun <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/track/0fIPsb9pIj6UhwPZ0ldElw?si=315644faddc74a3e" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Farkındayım&nbsp;</a>şarkısını mırıldanarak geçmişti. "Bu kızı yeniden büyütmeliyim" diyordu...Çok anlam ifade ediyordu bu söz bana. Şimdi bakınca, peeh diyorum, büyüten kim, büyüyen kim? Yeniden diye bir şey var mıydı?&nbsp;Bir tek hayatımız var, o da şu anda yaşanıyor. Farkına varalım, içimizdeki dünyayı keşifte kalalım. (Evet sürekli bunu söylemekten bıkmayacağım.)Bu sayıda neler var?&nbsp;<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İçimden:&nbsp;İlişkilerin farkındalığı</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Dünya’dan:&nbsp;Çift terapisine var mısınız?&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Nedir?&nbsp;Bağlanma kuramı nedir?&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">En Son:&nbsp;Gündemimdeki en sonlar</li></ul>İyi okumalar,Meriç<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Zihnin için taze bir başlangıç:&nbsp;İçimdeki Dünya'yı Aposto'nun doyurucu ve güvenilir bir yeni medya deneyimi sunan mobil uygulamalarından da takip etmeyi unutmayın.<p contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-wrapper fr-deletable" fr-original-style="text-align:center" style="text-align: center; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><a bgcolor="#8fb2ff" color="#baffd7" contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-link" fr-original-style="background-color:#8fb2ff !important;color:#090909 !important" href="https://apps.apple.com/tr/app/aposto/id1504328530" rel="noreferrer" style="background-color: rgb(143, 178, 255) !important; color: rgb(9, 9, 9) !important; text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">iOS uygulamasına git</a><p contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-wrapper fr-deletable" fr-original-style="text-align:center" style="text-align: center; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><a bgcolor="#8fb2ff" color="#baffd7" contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-link" fr-original-style="background-color:#8fb2ff !important;color:#090909 !important" href="https://play.google.com/store/apps/details?id=com.aposto.android&hl=en&gl=US" rel="noreferrer" style="background-color: rgb(143, 178, 255) !important; color: rgb(9, 9, 9) !important; text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Android uygulamasına git</a>

İlişkideyiz

SEN, BEN VE DİĞERLERİ

Bunu söylemekten bıkmayacağım, 90'lar Türkçe pop iyi ki var! Bir süredir bebek şarkıları dinlemekten beynim pelteye dönmüşken (yanlış anlaşılmasın, aslında pamuk kıvamına geldi, çünkü yeni anneler için pamuk kıvamında bir beyin şart, aksi hâlde hayat sürdürülebilir olmaktan çıkacaktır) yine imdadıma Burak Kut yetişti. Sorarım size, Yaşandı Bitti Saygısızca&nbsp;dinleyip de kendini gerçek dünyanın sorumluluklarından uzaklaştıramayan var mıdır? Benden kızıma bir travma kalacaksa, o da 90'lara dair yaşanmışlıklar olsun dilerim. Geometrik desenli taytların, kot üstüne kot ceketlerin, "kıl oldum abilerin" bizim dönemin beyninde yarattığı hasarlar pekala nesilden nesle aktarılabilir. En kötü Aysel Gürel tadında bir yaşlılığa ulaşırız diye düşünüyorum, fena mı? Yaşlılığımız yavaş yavaş ilerleyedursun, bakalım bu sayıda siz geçmişinizin nerelerine ışınlanacaksınız...Bu sayıda neler var?<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İçimden:&nbsp;Seninle başlamadı, seninle de bitmeyecek!</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Dünya’dan:&nbsp;Nesiller boyu acı</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Nedir?:&nbsp;Hellinger terapisi (aile dizimi) nedir?&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">En Son:&nbsp;Gündemimdeki en sonlar</li></ul>İyi okumalar,Meriç

Yaşandı bitti saygısızca

GEÇMİŞİN PEŞİNDE

"İlim ilim bilmektirİlim kendin bilmektirSen kendini bilmezsenYa nice okumaktır…"Yunus Emre’nin Şahsiyet&nbsp;isimli şiirinin bu dizelerini bilmeyeniniz yoktur zannediyorum ki. İçimdeki Dünya’nın bu sayısında, bizi yine, yeniden kendi içimize bakmaya, dışarıdan maruz kaldıklarımız ve sürekli kafamızın içine sokmaya çalıştığımız bilgilerdense, kendimizi ne kadar bildiğimize bir göz gezdirmeye davet ediyorum. Hazır güzel, uzun bir bayram tatilinin içindeyiz, bir fırsat verin kendinize, bakalım neler var derinliklerde…Bu arada yazanlarınız oldu, özlemişler iki haftada bir buluşmaları, çok çok teşekkürler. Bu vesileyle bir hatırlatma yapmış olayım, İçimdeki Dünya dergisi -evet mini bir dergi olarak adlandırıyoruz artık- sizinle her ayın ikinci pazar gününde buluşuyor. Arada geçen zamanda bana istediğiniz zaman yazabilir, önerilerinizi ve dergide yer alan yazılarla ilgili görüşlerinizi iletebilirsiniz. Sizlerle karşılıklı olarak görüş paylaşımı yaptığımda çok çok mutlu oluyorum.Zihnin için taze bir başlangıç:&nbsp;İçimdeki Dünya'nın de aralarında yer aldığı yayınları Aposto mobil uygulamasından da takip edebilirsin. Medya deneyimini e-posta yayınlarının ötesine taşıyan Aposto’nun iOS uygulamasını <a fr-original-style="" href="https://apps.apple.com/tr/app/aposto/id1504328530" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a> indirebilirsin. Bu hatırlatmayı da yaptıktan sonra, hadi hoş geldiniz!&nbsp;Bu sayıda neler var?&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İçimden:&nbsp;Daha Daha, En En, En Daha</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Dünya’dan:&nbsp;Tiktok dünyasında medyumluk</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Nedir?&nbsp;Fawn travma tepkisi nedir?</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">En Son:&nbsp;Gündemimdeki "en son"lar</li></ul>İyi okumalar,Meriç

Sen seni bil, sen seni...

KENDİMİZİ BİLMEK

Sağlık ve fitness hakkında yayımlanan makaleler ve yayınlar

Sağlık & Fitness

Sosyal farkındalık hakkında yayımlanan makaleler ve yayınlar

Sosyal Farkındalık

Kültür hakkında yayımlanan makaleler ve yayınlar

Kültür

Bir kişi mi, bir grup mu, bir hayal mi olduğunu henüz tam bilemediğimiz, zihnimizle değil gönlümüzle anlamaya niyet ettiğimiz, M.Ö. 400'lü yıllarda yaşadığına inanılan ve yoga felsefesinin babası olarak adlandırılan Patanjali’nin sunduğu Aştanga (sekiz kol/basamak anlamına gelir) Yoga, yani diğer adıyla sekiz uzuvlu bütünleşme, bize var oluşun çeşitli yönlerini gösterirken, her uzvun içimize doğru attığımız adımlar olduğunun altını çiziyor. Her ne kadar bu adımların sanki bir sonu, bir de başı varmış gibi görünse de, aslında zamanla anlıyoruz ki, biri olmadan diğeri de boynu bükük kalıyor. Hepsi yan yana, el ele, kol kola gidiyorlar. Aşağıda Nedir?&nbsp;bölümünde daha detaylı açıklamalarını bulabileceğiniz uzuvlardan ilk ikisi Yamalar&nbsp;ve Niyamalar; dış dünyaya dönük davranışlarımızı ve içimizdeki kaynakları nasıl birbiri içine geçirerek dengeli bir hayata ulaşabileceğimizin anahtarlarını sunmaya çalışıyor bize. Bu anahtarları deneyerek kim bilir kaç kapıyı açabiliriz… Burada yamalardan Asteya yani "çalmama" ve niyamalardan Samtoşa yani "tatminlik, memnuniyet hâli" takılıyor merceğime.Asteya, yani çalmama, dış hayata dair disiplinlerden bir tanesi. Bu kavramı ilk öğrendiğimde belki sizin de şu an düşünebileceğiniz gibi başkasının olan şeyi kendine almama, başkasının malına saygı duyma gibi bir anlam belirmişti zihnimde. Hâliyle böyle olmuştu, çünkü madde odaklı sürdürdüğümüz hayatlar, sahipliğin en basit hâline götürüyor bizi en yüzeyde. Sonra sonra, en içime dokunan ikincil çağrışımı zaman konusunda yaşadığımı hatırlıyorum. Zamanı çalmak. Başkasının zamanını çalmak. Yok yere başkasının zamanını çarçur etmek. Zaman gerçekten var mı, çalınabilir mi tartışmasını bir kenara bırakarak, yaşadığımız sistemde aşina olduğumuz üzere 24 saatlik bir zaman üzerinden konuşuyorum tabii. Bu farkındalık bana günlük hayatımda çok zaman kazandırdı. Yani ironik ama, başkasının zamanını çalmamak, kendime fazladan zaman yaratmama sebep oldu. Karşımdakinin zamanıyla ödemesini yapacağı sorularımı, taleplerimi, isteklerimi bir süzgeçten geçirmeye başladıkça, kendime kalan zaman da arttı sanki.Victor Hugo, “Ağlamak İçin Gözden Yaş mı Akmalı?" isimli şiirinde şöyle seslenmiş:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(143, 178, 255); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(143, 178, 255); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">Hırsızlık; para, mal mı çalmaktır?Saadet çalmak, hırsızlık olamaz mı?</blockquote>Olmaz mı Hugo’cum, olmaz mı? Kendi tatmin olmayan kişi, mutluluğu bulamadığı yerde belki de başka birinin mutluluğuna dikebilir gözlerini. Başkasının mutluluğunun kendisinde de benzer şekilde olabileceği inancıyla, çalmaya niyet edebilir o saadeti. Ama boşa, ama değil… Niyet o yönde olunca, sekiz uzvun yakası bir araya gelemez.Peki ama mutluluk içimizde, sevgi içimizde, insanlık içimizde, tüm kaynak içimizde diye diye dönüp dursak da içimize baktığımızda hakikaten orada mı tüm bunlar? &nbsp;Ya da yeterli mi? Yeteri kim belirliyor?Okumayı en sevdiğim spiritüel filozoflardan Krishnamurti, “Neden Çalarız?” sorusuna karşılık olarak,&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(143, 178, 255); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(143, 178, 255); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">Herhangi bir biçimde 'daha fazlasının' peşinde olduğumuzda, belli ki çalıyoruz.</blockquote>der. Ayrıca psikolojik olarak boş bir bavul gibi olunduğunda, kendimizi sadece bir şeyler çalarak değil aynı zamanda başkalarını taklit ederek doldurmaya çalıştığımızdan bahseder. Görüyor musunuz nerelere geliyoruz? Sen belki bir hiç gibi hissederken, başkasını bir kişi olarak (ya da hiç olmaya karşılık bir -şey- gibi) görerek ve kopyalayarak sen de bir “kişi” olabileceğini düşünüyorsun.Daha fazlasının peşinde oldukça zaten muhtemelen o tatmin hissi hiç gelmiyor ve sürekli ulaşmaya yakınlaştıkça daha uzağa atılan havucun peşindeki bir tavşan gibi çaresizce koşuluyor peşinden bize ait olmayan şeylerin. Başkasının malı, mülkü, zamanı, fikri, hissi, hatta belki hırsı ve planları, tatminsizlik sepetimize atıldıkça fatura kabarıyor. İhtiyacımız olmayan şeyleri aldıkça, içimiz şiştikçe şişiyor; tüm boşlukları doldurmaya çalıştıkça belki de artık içimizde mevcut bir kaynak varsa da diplere itile itile ulaşılamaz hâle geliyor.&nbsp;Peki ne yapmalı, gözü gönlü kapamalı mı dünya nimetlerine?&nbsp;Yine burada Krishnamurti’ye dönüyoruz ve o ironik gerçekle baş başa kalıyoruz; zihnin artık kendi boşluğunu doldurmakla ilgilenmediğinde, o boşluğun sona ereceği gerçeğiyle.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(143, 178, 255); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(143, 178, 255); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">Zihin kendini doldurmaya çalıştığı sürece daima boş kalacaktır. O boşluk dediğimizse, yalnızca zihin artık kendi boşluğunu doldurmakla ilgilenmediğinde sona erecektir.</blockquote>O zaman bize düşen, oturup izlemek zihnimizi, tekrar tekrar, ilgilenmeyene dek boşluğuyla. Bilelim yetinmeyi, bize verdiği kadarıyla hayatın, çünkü bilsek de bilmesek de, yara bere içinde bu yollardan geçeceğiz belli ki… Ve işte bunlar, hep hayatın içinde yoga!

Bilelim yetinmeyi...

İhtiyacım olan her şey bende mi? 

Yoga, Patanjali'nin sutraları yoluyla günümüze kadar ulaşmış sekiz kol ya da basamak veya uzuv diye adlandırdığımız felsefesiyle bize, zihnimizi ve bedenimizi arındırarak hayatın içinde nasıl dengeli ve huzurlu bir yaşam sürebileceğimiz konusunda rehberlik yapar. Peki nedir bu sekiz kol, lafı çok uzatmadan mümkün olduğunca basitçe paylaşayım.1. Yamalar (Evrensel kurallar/Ahlaki disiplin)&nbsp;Bunlar aslında kendi içinde beşe ayrılan etik kurallardır: Zarar vermeme (şiddetsiz olma), dürüst olma, çalmama, bedensel zevkleri kontrol etme&nbsp;ve biriktirmeme (tutunmama). Bu kurallar, bedenimize ve dış dünyayla ilişkilerimize hakim olabilme hâlini içerirler. Bu arada, yamaların ve aşağıda ikinci adımda aktaracağım niyamaların Sanskritçe isimlerinin hepsini burada paylaşmıyorum ki zihniniz iyice karışmasın. Ancak ilgilenenler Google üzerinden de bu isimleri bulabilirler.2. Niyamalar (Kişisel alışkanlıklar/Kendine hakimiyet) &nbsp;Niyamalar da kendi içinde beşe ayrılır. Bunlar; içte ve dışta saf ve temiz olmak, hâlinden memnuniyet, şükredebilmek; içsel disipline sahip olmak; kendini eğitmek, manevi çalışmalar yapmak ve mutlak var oluşu anlayabilmek, teslim olabilmektir. Bu kurallar Yamalar ile karşılaştırıldığında kişinin daha çok kendisine ve iç dünyasına yönelik pratikler içermektedir. Daha ziyade kendi ritüellerimizden beslenirler.3. Asanalar (Bedensel Duruşlar)Yoganın en çok bilinen yüzü asanalar, yani yoga pozları, aslında bedenimizi, zihnimizin dinginliğine hazırlamak için bir ön çalışmadır diyebiliriz.4. Pranayama (Nefes çalışmaları)"Prana"&nbsp;Sanskritçede yaşam enerjisi anlamına gelir. Ve bu yaşam enerjisi nefestir. Solunum ve dolaşım sistemlerimiz, nefes çalışmaları sayesinde uyumlanır.5. Pratyahara (Duyuların kontrolü)Duyularımızın her birine ayrı ayrı odaklanarak, dikkati dışardan içeriye alma hâlidir. Bu hâl, bir sonraki aşama olan konsantrasyona zemin hazırlar.6. Dharana (Konsantrasyon çalışması) &nbsp;&nbsp;Bu çalışma, bir yere varma, bir şeyleri oldurma telaşı olmadan, o an ve o hâl içinde, yani her nasılsak öylece odaklanma çalışmasıdır.7. Dhyana (Meditasyon pratikleri, zihni arındırmak)Yukarıdaki tüm bu hazırlıklar aslında bizi meditasyon hâline yani zihni arındırmaya hazırlamak içindir. Meditasyon, zihni arındırmak için uygulanan bir yoğunlaşma hâlidir. Tam bir konsantrasyon ile içinde bulunulan anı deneyimlemeyi sağlar.8. Samadhi (Aydınlanma)Samadhi, bütünü idrak edebilmek, en geniş olarak bilincin ötesine geçmek anlamına gelir. Bundan önceki adımları uyguladıkça, şimdi ve şu anda bulunabilme halini daha çok deneyimleriz ve bu da bizi evrenle bütünleştirir. Çok net bir kavram olmadığının farkındayım ancak zannediyorum ancak deneyimlemeyle tam olarak idrak edilebilecek bir niteliğe sahip.Neticede her birimiz aydınlanmış varlıklar olarak gezmiyoruz etrafta ama asgaride huzurlu bir zihin hâline kavuşmayı arzuluyoruz. Sırf bu yüzden dahi, yogayı hayatın içine katabilmenin muazzam faydaları var.&nbsp;<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Eğer bu bilgiler elimin altında dursun, şöyle kısa bir versiyonu olsun derseniz, Instagram'da <a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/reel/Cpsi_20IR7b/?igshid=MzRlODBiNWFlZA==" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">paylaştığım videodan</a> faydalanabilirsiniz.

Adeta bir ağacın kökleri, dalları ve yaprakları gibi bir bütün.

Yoganın sekiz kolu nedir?

Yoga, sadece bedensel olarak yaptığımız hareketlerden ibaret değil demiştik. "Yoga" kelimesi, "katılmak" veya "birleştirmek" anlamına gelen Sanskritçe "Yuj" kökünden türetilmiştir. Bana sorarsanız yoga, ayrılıkları ortadan kaldırmaya, en başta da zihin beden ayrılığını ortadan kaldırmaya çalışan bir ruhsal disiplindir.&nbsp;Yoganın nereden nereye geldiğine bir bakalım.&nbsp;Yoganın kökeni binlerce yıl öncesine, ilk dinler veya inanç sistemlerinin doğmasından çok önceye dayanıyor.&nbsp;Yoga kültüründe Shiva&nbsp;bir tanrı olarak değil, "Adiyogi" veya yoganın yaratıcısı olan ilk yogi olarak bilinir. Bu tohumu insan zihnine ilk sokanın Shiva olduğu bilinir. İnanışa göre, birkaç bin yıl önce, Himalayalar'daki Kanti Sarovar gölünün kıyısında, Adiyogi engin bilgisini efsanevi Saptarishis'e veya "yedi bilgeye" aktardı.&nbsp;Shiva, bu yedi kişinin her birine yoganın farklı yönlerini yerleştirdi ve bu yönler, yoganın yedi temel formu hâline geldi. Yoga bugün bile bu yedi farklı formu koruyor.Sonrasında bilgeler bu güçlü yoga bilimini Asya, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Güney Amerika'ya yaymaya başladılar. İlginç bir şekilde, modern akademisyenler dünyanın dört bir yanındaki eski kültürler arasında bulunan yakın paralellikleri fark ettiler ve hayrete düştüler. Ancak, yogik sistemin, tam ifadesini Hindistan'da bulduğu söyleniyor.&nbsp;Yogik motifler ve yoga pratiği yapan figürler ile Indus Saraswati vadi uygarlığının fosil kalıntılarının sayısı, eski Hindistan'da da yoganın varlığını düşündürüyor. Örneğin, ana tanrıça putlarının fallik sembollerinin, tantra yogayı çağrıştırdığı belirtiliyor.<a fr-original-style="" href="https://tr.wikipedia.org/wiki/Vedik_d%C3%B6nem" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Vedik dönemde</a>&nbsp;güneşe çok önem veriliyordu. 'Surya namaskar' yani güneşe selam uygulaması bu etki nedeniyle muhtemelen daha sonra icat edildi. Pranayama, yani nefes pratikleri, günlük ritüelin bir parçasıydı. Yoga, Vedik öncesi dönemde uygulanıyor olsa da, büyük Bilge ve yoganın babası olarak adlandırılan Maharshi Patanjali, Yoga Sutraları yani yoga metinleri aracılığıyla o zamanlar var olan yoga uygulamalarını, anlamını ve ilgili bilgilerini sistematize etti. Patanjali'den sonra birçok yoga ustası, belgelenmiş uygulamaları ve literatürüyle yoganın korunması ve geliştirilmesine büyük katkıda bulundu. Bu sebeple&nbsp;M.Ö. 500 - M.S. 800 yılları arasındaki dönem, yoga tarihinin ve gelişiminde en verimli ve öne çıkan dönem ve klasik dönem olarak kabul ediliyor. Patanjali'nin yoga sutraları, yoganın çeşitli yönlerini içermekle birlikte, ağırlıklı olarak Yoga'nın sekiz kolu (sekiz uzvu ya da basamağı diye de bilinir, hepsi aynı sistemi ifade etmektedir) ile özdeşleştirilmiş.Artık günümüzde sağlığın korunması, sürdürülmesi ve geliştirilmesine yönelik yoga uygulamaları konusunda herkes az çok bir fikre sahip. Günümüze kadar gelen yoganın son yüzyıllardaki etkileyicileri olan başta Swami Shivananda, Shri Krishnamacharya, Acharya Rajanish, Pattabhijois, Iyengar gibi büyük yoga bilgelerinin öğretileriyle tüm dünyaya yayıldı.Birçoğumuz için yoga uygulaması Hatha Yoga ve Asanalar&nbsp;(duruşlar) ile sınırlıdır. Ancak, Patanjali'nin yoga sutraları arasında sadece üç sutra asanalara adanmıştır. Temelde hatha yoga, vücudun daha yüksek enerji seviyelerini sürdürebilmesi için bir hazırlık sürecidir.Ayrıca genel kanının aksine, yoga herhangi bir dine, inanç sistemine veya topluluğa bağlı değildir. Yoga uygulayan herkes, inancına, etnik kökenine veya kültürüne bakılmaksızın yoganın faydalarından yararlanabilir.&nbsp;Yoga kişinin beden, zihin, duygu ve enerji seviyesinde çalışır. Yoganın sekiz kolunu incelediğimizde bunu daha iyi anlamış olacağız. Dilerim yoganın bugün geldiği noktanın sadece hareketlerden ibaret olmadığı biraz olsun sizin için de berraklaşabilmiştir.

Birleşe birleşe...

Yoga: Nereden nereye? 

Ne kadar sessiz kalırsan, o kadar iyi duyarsın demiş Mevlana…Geçen arkadaşlarımla konuşuyoruz. Birimiz dedi ki, bir inzivaya katılmam lazım, ama benim bir hafta gibi bir süreyle sessiz kalmam mümkün değil. Çocuğumu aramam lazım, eşimi aramam lazım… Onun için bir istisna isteyeceğim eğitmenimizden. Olursa gidebilirim, yoksa zor.&nbsp;Sonra başka biri dedi ki,&nbsp;benim o kadar “spiritüel bir insan” olmama imkân yok.&nbsp;Yogamı yaparım, bazen meditasyon yaparım, ama o kadar. İşim var, gücüm var. Kendimi o şekilde kapatamam. “Ama”larımız ve biz, tamamen ayrı bir yazı konusu, buna şimdilik girmeyeceğim ama&nbsp;aklımda.Kendimizi kapatmak sizin için bir şey ifade ediyor mu? Bazen düşünüyorum, bir açma kapama tuşumuz olsa nasıl olurdu? Eminim dokuz aylık bebeğim için müthiş bir çözüm olurdu, arada düğmeyi off&nbsp;yapıp kafamı dinlerdim. Şaka bir yana, hayatımız kendi seçimimiz olmaksızın başlıyor ve sonra yine -yüksek ihtimalle- kendi seçimimiz olmaksızın sona eriveriyor. Bu arada geçen sürece yaşamak diyoruz bir şekilde. Yaşadığımız süre içinde de kimimiz sanki peşinden atlı koşturuyormuş gibi canhıraş iş halletmeye çalışıyor, kimimiz daha yavaş ama kafasında bin pişmanlık, kimimiz ise yaşadığını zannederek aslında sürüklendiği bir hayatın içinde belki de. Günün sonunda hepimiz aynı toprak parçasına basıyoruz ve hepimiz 24 saatlik zaman dilimi içinde tercihlerimize göre şekillendirdiğimiz (tercihlerin bilinçli olup olmadığından bağımsız) bir hayatı sürdürüyoruz.İnzivanın Türk Dil Kurumu sözlüğünde iki anlamı var. Bir tanesi, toplum hayatından kaçıp tek başına yaşamak; diğeri ise dış dünyayla bütün bağlarını keserek Tanrı'yla birleşebilmek için kendi içine kapanmak. Günümüzde, spiritüel dünyada bir inzivadan bahsedildiği zaman, bu ikisinin biraz karması bir anlam taşıdığını söylemek mümkün olabilir. Yani ben inzivaya gidiyorum dediğimde, aslında bunda ne tam olarak dinî bir inanç var (Evet, bir inanç da dahil olabilir bu kapanma isteğine, fakat bunun mutlaka dinî bir unsur taşıyor olması gerekmez), ne de tam olarak tek başıma yaşamaya kaçıyorum. Tek başımıza kalabileceğimiz inziva mekânları da elbette var ancak genelde aynı soyutlanma isteğini duyan topluluklarla yapılıyor inzivalar günümüzde. Bir nevi kalabalık içinde yalnızlığı deneyimliyorsunuz da denebilir.Kafalarda resmin biraz oluşabilmesi için öncelikle şunu sormak istiyorum; bir insan neden inzivaya gitmek ister? Aslında inzivaya çekilmek diye de kullanabiliriz bunu, ancak günümüzde bu bir organizasyon, ya da bir mekânda gerçekleşen eylemler (belki de eylemsizlikler) olduğu için bu şekilde soruyorum.Ben oldum olası kendimle kalmayı sevmişimdir. Küçüklükten beri, tek başıma dışarlarda yemek yediğim, kahve içtiğim, bir şeyler okuduğum ya da evde, sahilde yalnız kalma ihtiyacı duyduğum anlar vardır. O anlarda kafamda bir şeyleri yoluna koyduğumu hissederim. Zaman içinde kendimle, iç dünyamla çalışmalarım arttıkça bu ihtiyaç da arttı, çünkü gün içinde toplum hayatının içindeyken kafamdan akıp giden düşünce ve yargı silsilesinin bu gibi yalnız olduğum zamanlarda sakinlediğini ve zihnimin, kalbimin dinlenebildiğini hissetmeye başladım. Dolayısıyla benim için inziva hâli bir ihtiyaç olmaya başladı.Geçmişte böyle bir isteği, yani biraz soyutlanayım ve kendi hâlimde kalayım arzusunu bilinçli şekilde ilk olarak yüksek lisans için yurt dışında olduğum sırada duyduğumu hatırlıyorum. O sıradaki ilişkimle ilgili olarak oldukça zor bir dönemdeydim ve ne alınacak bir tavsiyeye, ne de hâlimi anlatacak birine ihtiyacım vardı. Biraz sükûnet, kendi sesimin bile çıkmadığı bir alandı istediğim. Sadece kendimi duyayım istemiştim. O sıralarda, ki bu bahsettiğim 13 yıl öncesi, yoga pratiğine yeni yeni başlamıştım ve inziva mekânlarından ya da bu gibi organizasyonlardan haberim yoktu. Ama zaten demek istediğim şu ki, bunlar inziva yapmanın tek yolu değil. Bu ihtiyacım evren tarafından makul bulunmuş olacak, New York’ta yaşayan eski bir arkadaşım, o sıralar başka bir yerde olacağı için bana evinin anahtarlarını verdi ve ne kadar istersem kalabileceğini söyledi. Ben de oraya yakın olduğum için mutlulukla kabul ettim ve hemen atlayıp gittim. Hiç unutmuyorum, evinde hani şu Feng Shui dekorasyonlarında kullanılan, şırıl şırıl suların aktığı masaüstü zen şelalesinden vardı. Beş gün kadar o şırıltıyla beraber, dünyanın en kalabalık şehirlerinden birinde kendi inzivamı yaptım. Üstelik dışarıda akıp devam eden Christmas coşkusuna rağmen, içe dönme ihtiyacımı sarmalayarak.Daha sonra yoga eğitmenlik eğitimimin sonunda, grup arkadaşlarımla birlikte bir inziva deneyimleme imkânım oldu. Bunun da ayrı bir disiplin olduğunu düşünüyorum, zira aynı mekânda uyuyup uyandığın, birlikte yemek yediğin kişilerin içinde sessiz ve kendi içine dönük kalmak, dikkatini yaşadığın ana vermek, yediğin yemeğin farkında olabilmek bambaşka bir disiplin ve sürdürdükçe zihnin nasıl da durgunlaşabildiğini ve düşüncelerden özgürleşebildiğini fark etmek muazzam bir deneyim. Bu sürede dış aramalara ve dünyada olup bitene bir süreliğine bile ara vermek, kişinin kendi içinde ve kendi zihninde olanlarla iyice temas etmesini sağladığı için ayrıca şifa verici bence. Elbette bu süreçte kendi içimizde temas ettiğimiz her şey neşe dolu ve bizi coşkuya sürükleyen durumlar olmuyor. Hatta genelde tersine, karanlıklarımızı keşfetmeye başlayabiliyoruz ve karanlığımızın içinde kendimize ışık olmamız gerekiyor. Bu sebeple bir inzivaya katılmadan önce, en azından asgari düzeyde bir zihin ve farkındalık çalışmamızın olması gerektiği kanısındayım. Aksi takdirde ya zaten faydasını görmemek gibi bir durum olabilir (inziva ortamının gerektirdiklerine uyum sağlayamamak ya da sağlamak istememek şeklinde) ya da karanlıkların bizi ürkütüp ruh hâlimizi aşağı çekmesi gibi bir durum yaşamanabilir.Günümüze dönüğümde ise, önümde çok gitmek isteyip de, henüz bana çok bağımlı olan minik bebeğimiz sebebiyle katılamadığım bir inziva var. Zihnim her ne kadar bunu bir arzuya dönüştürüp, gidemediğim için beni mutsuz etmeye çalışsa da, bazen bazı şeylerin zamanı olmadığını kabullenmeyi öğrenmeye çalışıyorum. Kendime çok fazla “ama” yaratmadan ve aynı zamanda “tüh”lerimi çok fazla çoğaltmadan.Sizin inziva ihtiyacınız ne durumda? Biraz kapama tuşunuza bassanız nasıl olurdu? Bu kapama tuşu, kaç gün off&nbsp;kalabilirdi? Dürüst yanıtlarınızı bekliyorum. Sükûnetle kalın…

İnzivadayım Merkez

Öncelikle bir konuyu netleştirmekte fayda var. Ülkemizde ve dünyada “retreat” olarak geçen yerler bir dinlenme ortamı sunmakla birlikte, aslında tamamen kendi içimize çekilerek kalabileceğimiz şekilde bir inziva ortamı sunmazlar genellikle. Retreat&nbsp;olan yerlerde daha ziyade belirli programlar dahilinde yoga çalışmaları, detoks programları gibi kişilerin kendilerini arınmış hissetmelerini sağlayacak düzenlemeler varken, inziva mekânlarında ya da gerçekleştirilen inziva organizasyonlarında meditasyon, sessizlik ve farkındalık çalışmaları ön plana çıkmaktadır. Ancak elbette inziva deneyimlemenin tek yolu bu mekânlardan birine gitmek değildir.Eski Hindistan'da, günümüzün yatılı okullarına oldukça benzeyen “aşram”lar varmış. Bunlar, medeniyetten uzağa inşa edilmişler. Öğrencilerin burada gurularla birlikte yaşayarak, tenha bir ortamda çeşitli becerileri geliştirmesi amaçlanmış. Takip eden zamanda ise, bu konsepti gözeterek, farklı gurular ve meditasyon uzmanları, Hindistan’da ve dünyada başka yerlerde kendi aşramlarını yaratmışlar. Bu bahsi geçen aşramlarda genelde “yoga” öğretisinin temelleri ilgili aşramı kuran, yöneten gurunun ekolüne göre katılımcılara aktarılıyor.Julia Roberts’ın oynadığı meşhur “Eat, Pray, Love” filmini birçoğunuz izlemiştir. Ben çok eğlenceli bulurum, sanırım birkaç kez izlemişimdir. Julia Roberts bu filmde kendini keşfetmek adına yollara düşer ve duraklarından bir tanesi de Hindistan’da bir aşramdır. İşte oradaki sahneleri hatırlayın, temizlik yapar, meditasyon yapar… Ama filmde de altı çizilir, şehirden gelen insanın öyle hop diye bir anda meditasyonda sakince kalabilmesi kolay değildir. O yüzden, yukarıdaki yazımda da belirttiğim gibi, bu gibi yerlerde inzivaya gitmeden önce belirli bir düzeyde farkındalık çalışması yapmış/yapıyor olmanın faydası vardır.&nbsp;Bazı aşramlarda 10 günlük meditasyon programları sunulmaktadır. Dileyenler daha uzun kalabilir ancak en azından 10 gün süreyle inziva alanında kalınmasının faydalı olacağı belirtiliyor. Bu 10 günlük sürelerde pratik edilmesi beklenen meditasyon türü vipassana meditasyonu, yani iç görü meditasyonudur. Bunu da bir sonraki bölümde daha detaylı olarak açıklayacağım.&nbsp;Wikipedia <a fr-original-style="" href="https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_largest_Hindu_ashrams" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">şurada</a> Hindistan’ın en büyük aşramlarını listelemiş, ilginizi çekerse belki göz atmak istersiniz. Bunun dışında özellikle Güney Amerika’da, Tibet’te, Tayland’da ve dünyanın diğer noktalarında benzeri inziva mekânları bulabilmek mümkün.Bir de en başta bahsettiğim gibi adı daha sıkça duyulan “retreat” mekânları mevcut. Retreat de her ne kadar bizim dilimizde inzivaya çekilme anlamına gelse de, bu konseptteki yerler biraz daha kişinin hem bedenen, hem zihnen kendisini rahatlatmasına yönelik programlar içeren yerler. Buralarda yoga yapabilir, detoks programlarına katılabilir, masaj yaptırabilir ve spa deneyimi yaşayabilirsiniz. Ancak retreat mekânlarında, aşramlardaki gibi bir öz-disiplin beklentisi bulunmaz. Bu anlamda aşramları biraz daha yoğun bir inziva ve insanın kendi kendisiyle kalarak zihin ve içgörü üzerine çalışma alanı, retreat&nbsp;mekânlarını ise kişinin kendisini, bedenini ve zihnini dinlendirme alanı olarak ifade etmek çok yanlış olmaz.Tüm bunların yanı sıra, bu sayının İçimden bölümünde belirttiğim gibi insanın kendi evinde de mini inzivalar organize etmesi mümkün. Pandemi döneminde çalıştığım bir hocamız ile yarım günlük online inzivalar yapıyorduk. Evde telefonun (bağlı olduğumuz Zoom&nbsp;dışında) ve diğer uyarıcı medyaların kapalı olduğu, sessizlik içinde kahvaltı ettiğim, evde bulunan diğer kişilere de durumu belirterek bir süre kendi içimde, kendi alanımda kalmama destek olmalarını rica ettiğim çalışmalardı ve zihnimin dinginleşmesi adına gerçekten çok faydasını görmüştüm.Dolayısıyla, inzivaya çekilmek için çok paranız, seyahat imkânınız ve zamanınız olması şart değil. Her ne kadar son yıllarda aşram veya retreat mekânlarına gitmek çok havalı görünüyor olsa da, önemli olan kişinin zihninin içinde ne yaşadığı. Elbette imkân varsa deneyimlemek şahane, ama yoksa bile kendi sesinizi duyabileceğiniz mekânlar ve zamanlar yaratmak mümkün. Yeter ki niyetiniz bu olsun.

Kendime sessiz bir ben lazım.

Nerede inzivaya çekilelim? 

Vipassana (Pali dilinde tam yazılışıyla Vipassanā), kelime anlamıyla, “şeyleri gerçekte oldukları gibi görmek” anlamına geliyor. Vipassana meditasyonu, çıkış noktasının Buddha’nın öğretileri olduğu bilinen en eski meditasyon tekniklerinden bir tanesi. Bu meditasyonla, kişinin kendini gözlemleyerek iç görü geliştirmesi ve kendi kendini dönüştürmesi amaçlanıyor.Bu anlamda Vipassana meditasyonu, iç görü meditasyonu olarak da bilinmekte. Vipassana meditasyonu yapan kişiler, farkındalığı bir araç olarak kullanıyorlar ve bu farkındalık çalışması pratik eden kişiyi yavaş yavaş geliştirerek, düzenli ve sabırlı bir uygulamayla aydınlanmaya götürüyor.Vipassana meditasyonu, Buddha’ya atfedilen bir söylem olan Satipatthana Sutta’dan (Farkındalığın Temelleri) geliyor. Farkındalığın temelleri uyarınca, pratik yapan kişi, dikkatini nefes almaya odaklayarak başlayarak, oluşan diğer fiziksel ve zihinsel duyumlara dikkat kesilir. Bu anlamda Vipassana meditasyonu, uygulama olarak günümüzde popüler olan “mindfulness meditasyonu” ile paralellik gösteriyor. Vipassana meditasyonu ile aslında farkındalık kazanılırken, dünyayı da yeni bir şekilde deneyimlemeyi öğreniyoruz. Zihnimiz adım adım bu şekilde eğitiliyor. Bu anlamda çok daha özellikli bir meditasyon çeşidi. Düşüncelerimizi ve duygularımızı yargılamadan veya üzerinde durmadan olduğu gibi gözlemlemeyi içeriyor.Vipassana meditasyonu, sadece nefes konsantrasyonu içeren ya da imgelemelerle yapılan meditasyonlardan da gözlem yoluyla ayrılıyor. Vipassana meditasyonunda belirli bir amaç uğruna zihni eğitmektense, yani bilinçli bir kontroldense, sadece içsel benliğin gözlemlenmesi var diyebiliriz. Her ne kadar süreci kolaylaştırmak için nefes konsantrasyonu ile başlansa da, bu meditasyonun esas önemli ve pratiğin derinleştirildiği noktası, iç benliğimizin gözlemlendiği, deneyimin kontrolünün tamamen bırakıldığı noktadır.Uygulaması nasıl oluyor derseniz, vipassana meditasyonunu uygulamak için genellikle 10 günlük programlar hazırlayan inziva merkezleri var. Bunlarla ilgili genel bilgileri bir üstteki “Nerede inzivaya çekilelim?” yazımda vermiştim. Aşram ve inziva merkezlerinde uygulanan meditasyon türü genellikle vipassana meditasyon tekniğidir. Peki bunu kendi kendinize yapmak isterseniz nasıl yapabilirsiniz? Çok basitçe şöyle:Dikkat dağıtıcı unsurların olmadığı ya da az olduğu bir ortam bulun. Mümkünse yere ya da düz bir zemine oturarak rahat bir bağdaş pozisyonu alın (Bunun için <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/s/60a439927694000006b6fb4a" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Nasıl Meditasyon Yapılır?</a> başlıklı yazımdaki oturma pozisyonlarından da faydalanabilirsiniz.) Gözlerinizi kapatın ve normal nefes alın. Doğal nefesinize ve hissettiklerinize odaklanın. Her nefes alıp verişinize dikkat edin. Tepki vermeden veya yargılamadan düşüncelerinizi, duygularınızı ve hislerinizi gözlemleyin. Dikkatiniz dağılırsa, sadece dikkat dağılmasını gözlemleyin ve nefesinize geri dönün.İşte bu kadar! Kısa sürelerle başlatıp, uygulamanızı uzatmayı hedefleyin.&nbsp;Peki bu uygulamayı neden yapalım? Vipassana meditasyonu hakkında yapılan araştırmalar, bu meditasyonu düzenli uygulayanların şu konularda fayda gördüğünü ortaya çıkarmış:&nbsp;<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Streste azalma; farkındalığın, öz şefkatin ve iyi olma hâlinin artması (2014 yılında yapılan araştırmaya <a fr-original-style="" href="https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24515781/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a> ulaşabilirsiniz.)</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Anksiyete deneyimlerinde azalma (2019 yılında yapılan araştırmaya <a fr-original-style="" href="https://www.nature.com/articles/s41598-019-47470-4?utm_medium=affiliate&utm_source=commission_junction&utm_campaign=CONR_PF018_ECOM_GL_PHSS_ALWYS_DEEPLINK&utm_content=textlink&utm_term=PID100090071&CJEVENT=36411c4dd3f011ed82e900a00a18b8f6" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a> ulaşabilirsiniz.)</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ruhsal iyi olma hâlinin artması; ilişkilerin pozitif anlamda gelişmesi (2018 yılında yapılan araştırmaya <a fr-original-style="" href="https://www.vridhamma.org/sites/default/files/node-uploads/Research-Paper-Seema-Pradhan.pdf" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a> ulaşabilirsiniz.)</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Beyin plastisitesini desteklemesi (2018 yılında yapılan araştırmaya <a fr-original-style="" href="https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6312586/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a> ulaşabilirsiniz.)</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">&nbsp;Bağımlılık tedavisini desteklemesi (2006 yılında yapılan araştırmaya <a fr-original-style="" href="https://psycnet.apa.org/record/2006-10832-015" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a> ulaşabilirsiniz.)</li></ul>Umarım tüm bu bilgiler sizin de bu meditasyonu deneyimlemeniz için bir başlangıç olur, namaste!

Ooommmm...

Vipassana meditasyonu nedir? 

Her birimiz, belki daha zor, belki daha rahat koşullar altında, birçok acıya tanıklık ve temas ediyoruz. Sinir sistemlerimiz sıkışık olabilir, hayata dair bir umudumuz ya da amacımız kalmamış olabilir. Öfke, üzüntü, acizlik gibi birçok duygu bedenimizi ve zihnimizi ele geçirmiş olabilir. Bunların hepsi mümkün ve hepsi çok ama çok normal. Önce bunu bir fark edelim. Ne hissediyorsak, amacımız o hissi gerçekten algılamak olabilir mi? İyi hissetmeye çalışmadan…Yas, sadece ölüme dair bir süreç değil. Yani yakınlarımızı, sevdiklerimizi kaybettiğimizde arkasından yas tutuyoruz, ya da tutmamız gerektiğinin farkındayız belki evet ama, yaşadığımız diğer kayıplar da aslında bir yas süreci başlatıyor bizim için. Güvenlik olgusunun kaybı, bir evin kaybı, hatıraların kaybı… Son yaşanan deprem felaketinde o bölgede yaşayan insanların birçoğu en az bir konuda kayıp ile karşı karşıyalar. Hatta buna uzaktan tanıklık eden bizler, her ne kadar orada yaşanan deneyime birebir temas etmemiz ve tam olarak o deneyimi anlayabilmemiz mümkün olmasa da, kendi içimizde hissettiğimiz acizlikler ve belki de çaresizliklerin getirdiği duygularla orada yaşanan her türlü kayba dair bir yas sürecinde olabiliriz.Ben yas tutmanın, daha doğrusu tutabilmenin önemini ancak üç yıldır anladım diyebilirim sanırım. Küçükken kaybettiğim aile büyüklerinin yasını içimde hiç yaşamadığımı, hatta bunun üzerine düşünmediğimi, ne hissettiğimi kendime hiç sormadığımı fark ettiğimde sanırım bir meditasyonun ortasındaydım. Dalga dalga gelen bir yoğunluk, bana ölüme dair karmaşık duygularımı su yüzüne çıkarmam için el veriyordu sanki. Sonrasında biraz daha üzerine düşmeye başladım ve sanki geçmişten kalan yas borçlarımı ödedim içimde ufak ufak. Neden sonra biraz daha bu konular üzerine bakmaya başlayınca, hayatımda veda etmek durumunda kaldığım birçok şey için benzer bir süreçten geçmenin gerektiğini fark edebildim.Uzun bir ilişki sonrası, bir alışkanlığı bırakırken, yakın olduğumu düşündüğüm bir dostla aslında çok da yakın olmadığımızı kabullenirken, hatta artık ilerleyen yaş ile kırışıksız göz kenarlarıma veda ederken bile benzer bir süreçti içimde ortaya çıkan. Evet yoğunlukları çok farklı, ama örgüleri aynı. Hayatımızdan kayıp giden şeyler ve kişiler için hissettiklerimiz aslında o kaybedilen şeye değil, kendimize dair. Kendimizin bundan sonra o durumla ne yapacağı, kendimizin bundan sonra o kişi olmadan ne yapacağı, o ev olmadan, o iş olmadan, o duygu olmadan, o beden o şekilde olmadan ne yapacağımızla ilgili. Ve tüm bunların ortaya çıkardığı duygularla. İşte bu yüzden herkes kendi yasına sahip çıkmalı, çünkü yas tamamen kişinin kendisiyle ilgili.Burada şunu yanlış anlamayalım, amaç hemen iyi olmak değil. "Yasımı yaşayayım da bir an önce eski hayatıma döneyim" değil konumuz. Zaten bence eski hayat diye bir şey yok, hayat hep bir dönüşüm hâlinde. Sürekli yeni bir güncelleme alıyor ve biz de bu güncellemeye uyum sağlıyor, yeninin içine yerleşiyoruz. Bu yeni yer bazen çok büyük zorluklar içerebiliyor. Evini, eşini, bugüne kadar tüm kurduğu hayatı kaybedenler için “yeni” demek, sanki başkasının hayatıymış gibi bir yer olabilir. Yine de hayattayken, o yeniyi yaşamaktan başka çare var mı? O yüzden mecbur geçilecek o yas sürecinin içinden ve devam edilecek yeni hayatta sunulanlarla.Ne var ki, yas tutma sürecine geçebilmek için bile bir süre gerekiyor. Yeni durum çok tazeyken, o durumun içine yerleşebilmek yani orada kendine bir yer bulabilmek oluyor insanın derdi. Ben kimim, benim basıma ne geldi, bundan sonra nasıl bir hayat bekliyor beni?6 Şubat depreminden sonra sosyal medyada denk geldiğim bir psikoloğa yazan bir kadın, “Yalnız kalmak, sakin kalmak istiyorum, bir damla gözyaşı dökemedim.” diyordu. Üzdü ve düşündürdü beni bu istek. Yaşanan acıları tahayyül etmek o kadar zor ki…Bunu oturduğumuz rahat koltuklardan algılayabilmemizin mümkün olduğunu düşünmüyorum. Ancak bu demek değil ki, biz bu yaşananlara üzülemeyiz ya da bizim yasımız başkalarının yasının yanında önemsizdir. Elbette acıların büyüklüğünü tartışabilir ve belki tartışmaya bile açık olmayan büyüklükte acıların varlığını kabul edebiliriz. Ancak kabul etmeliyiz ki, hiçbirimizin yası değersiz değil. Bunu&nbsp;kendimize hatırlatalım ve her ne varsa içimizde kaybettiğimizi hissettiğimiz, ki bu en basitinden “yaşama sevinci” dahi olabilir, o hâle değer verelim, özen gösterelim, kayıp hissimizle yüzleşelim.&nbsp;Severek takip ettiğim meditasyon yönlendiricilerinden Tara Brach, yasa ilişkin meditasyonlarından birinde şunu soruyor: Kayıplarımızla yüzleşmediğimizde ne olur?&nbsp;Ve çok özetle şöyle cevap veriyor: Gerçeği reddetmek bizi hapseder. Bir bakalım diyor, yüzeyde mi yaşıyoruz? Depresyona mı giriyoruz? Nasıl bir hâl var orada?&nbsp;Diyelim ki deprem bölgesinde değiliz, fakat dehşet bir korkunun içine hapsolduk, endişelerimiz var (doğal olarak) ve tüm yaşananlarla ilgili üzüntü içerisindeyiz. Bu durumlardan ortaya çıkan bir yasımızın olduğunu reddetmek, iyileşmeyi de geciktiriyor. Buradaki iyileşmenin “umarsız bir iyi hissetme hâli” olmadığının tekrar altını çizmiş olayım. Reddetme hâli iyileşmeyi geciktirerek, fazla tüketime, fazla alkole, içinde bulunulan andan kaçmaya, öfkeye, intikam hâline ve bunun gibi bizi mevcut andan uzaklaştıracak şeylere sebebiyet veriyor. Günün sonunda yasımızın sıkışıklığı bizi hastalanmaya ve her şeyden kopuk hissettirmeye doğru götürebiliyor.&nbsp;Sizde yansımalar nasıl bir bakın bakalım. Unutmayalım ki, her şeyin, bir doğumu ve ölümü var. Bu döngüyü kucaklayabilmekten geçiyor yaşamak. Bolca sevgi verelim birbirimize ve kendimize. Sevgi, korkuyu alıp götürebilecek yegâne araç elimizde.&nbsp;

İyi hissetmeye çalışmadan…

Yasımızın yansımaları

Ritüeller, temsil ettikleri toplumların bütünleşmesini sağlayan ve diğer topluluklardan farkını gösteren sembolik aktivitelerden oluşuyorlar. Ve pek çok döngüde olduğu gibi, yas sürecine dair de pek çok ritüel mevcut. Ölüm hâlinde gerçekleştirilen cenaze törenleri, bunlardan en bilinenleri.Yas tutma süresi bile, toplumların yasa bakış açısına göre değişebiliyor. Bizim toplumumuzda bu gibi durumlar için, 40 güne anlam yükleniyor genelde. Prof. Dr. Kemal Sayar şöyle diyor:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(143, 178, 255); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(143, 178, 255); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Esasen, yas tutma süresini bilimsel olarak kanıtlanmış bir rakamla belirtmek pek de mümkün değil. Dünya çapında birçok toplum normal bir yas sürecini birçok farklı şekilde tanımlamış. Bir yaşam boyu sürmesinin bile normal olduğu inancına sahip toplumlar mevcut. Öte yandan vefat eden kişinin cinsiyeti, inancı, toplumsal statüsünün de kültürel yasta önemli roller oynayabileceğini görüyoruz.”&nbsp;&nbsp;</blockquote>Tarihe bakıldığında, örneğin dul kadınlardan uzunca bir süre yas tutmaları beklendiği, ancak küreselleşme gibi nedenlerden dolayı, günümüzde yaşanılan kaybın ardından kişilerin yeniden evlenme sıklığı ve yas sürecini eskiye nazaran daha kısa sürede atlattıkları görülmekte.&nbsp;"<a fr-original-style="" href="https://www.researchgate.net/publication/358911864_Makale_Turu_Derleme_OLUM_VE_YAS_RITUELLERINE_DAIR_KAVRAMSAL_BIR_INCELEME_A_CONCEPTUAL_STUDY_ON_DEATH_AND_MOUR_RITUALS" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Ölüm ve Yas Ritüllerine Dair Kavramsal Bir İnceleme</a>"&nbsp;isimli bir makalede yer alan bilgilere göre, yas ritüellerinin bir yakınını kaybetmenin verdiği üzüntüyü hafifletebilmeye yönelik olduğu ve ölüme dair yıllardır devam eden bilinmezliklere ışık tutmanın dinlerde evrensel olduğu belirtiliyor. Buna göre, modern dünyada bireylerin hayatında ölüm korkusu ve belirsizlik hâlâ bir tehdit olduğundan, değişen şartlarla &nbsp;birlikte bu korkuyla baş edebilmek için bireylerin ritüellere daha fazla önem gösterdikleri görülmekteymiş. Bunun da sebebi olarak ritüellerin beklenmedik talihsizlik veya kötü&nbsp;sağlık durumlarında, bilinmeyenleri açıklamanın ve kontrol etmenin standart bir &nbsp;yolunu sundukları ve&nbsp;hoş olmayan duyguları ifade etmenin ve rahatlamanın bir yolunu sağladıkları&nbsp;gösteriliyor.&nbsp;Makalede, özellikle ölüme dair yasın, kaybedilen kişinin yakınları arasında yaşanan toplumsal bir iletişim hâli olarak tanımlandığı belirtiliyor:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(143, 178, 255); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(143, 178, 255); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">Örneğin;Türk toplumunda yakını ölen kişiye “başın sağ olsun” &nbsp;şeklinde hitap edilirken&nbsp;Amerikan toplumunda söylenecek bir kalıp bulunmamaktadır. Genel &nbsp;olarak “üzgünüm” ifadesi kullanılmaktadır. Yas tutma kişinin kayıp öncesi durumuna dönebilmesi için&nbsp;belli süreçlerden oluşmaktadır. Bu süreç ile başa çıkmak için dinsel inanç ve uygulamalar, örf &nbsp;ve adetler gibi sosyo-kültürel faktörler kullanılabilmektedir. Genel olarak bireyler normal yas sürecinde inkârla başlayan bir depresif hâlin etkisine &nbsp;girmektedir. Bu etki azalmaya başlayınca kaybı içselleştirmeye &nbsp;başlamaktadır. Birey artık içsel bir biçimde var olmakta ve “o &nbsp;ölmedi &nbsp;yüreğimde yaşıyor” &nbsp;gibi ifadelerle dışa vurulmaktadır. Bireylerin bu tutumu ölen kişinin acısını bastırmak için çabaladıkları uzun bir yas sürecini ortaya çıkarmaktadır. Bu yas sürecine ve ölüme bireyler ve toplum çeşitli anlamlar yükleyerek ritüelleri ortaya çıkarmaktadır. Bu ritüeller sayesinde ölenlerin tekrar yaşadığını hissederek ölen kişileri andıkları söylenebilir.”</blockquote>Huffpost’ta yer alan "<a fr-original-style="" href="https://www.huffpost.com/entry/whitney-houston-death_b_1300060?utm_campaign=share_email&ncid=other_email_o63gt2jcad4" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">What Culture Teaches Us About Grief</a>" başlıklı makalede de şöyle deniyor:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(143, 178, 255); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(143, 178, 255); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">Ölüm ve ona verdiğimiz tepkiler kültürel olarak bu kadar farklı mı? Ölüm evrenselse, kederin de öyle olması gerektiğini varsaymamız gerekmez mi? Sonuçta, her kültür ölümü deneyimlediğine göre, her kültürün benzer şekilde yas tutmasını beklememiz gerekmez mi? Keder üzerine kültürler arası araştırmalar bize bu sorunun cevabının bir zamanlar inandığımızdan çok daha karmaşık olduğunu öğretti.&nbsp;Aslında, gerçekten onaylayabileceğimiz tek evrensel ifade, her kültürün kayba tepki vermenin yollarını geliştirdiğidir.&nbsp;Bunun ötesinde, çok az ortak nokta vardır.&nbsp;Her kültür farklı kayıplara üzülür.Yas deneyimi de farklı kültürlerde farklılık gösterir. Bazı kültürler, kayba karşı onurlu ve sessiz bir tepki beklerken, diğer toplumlarda yas tutanların duygularını açıkça sergilemeleri beklenir. Kederdeki duygular da kültürler arasında farklılık gösterebilir. Bazı kültürler yalnızlık veya üzüntü duyguları beklerken, diğer kültürlerde kişiler öfke veya hiddet ile tepki verebilir.</blockquote>Tüm bu bilgiler ışığında bana ilginç gelen bazı ritüeller şunlar oldu:&nbsp;<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Meksika’da ve ABD’nin Güney Batısında 31 Ekim-2 &nbsp;Kasım arası ölüler &nbsp;günü (Ölüler Bayramı) kutlanmaktaymış.&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Yeni Hebridler'de ölmeden önce kulaklarınızı deldirmeniz gerekmekteymiş. Eğer deldirmezseniz, öbür dünyada susuz kalınacağına inanılırmış.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Jamaika kültüründe ölen çocukların ebeveynleri cenazeye katılmazlarmış.&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Doğu Hindistan’da eşlerinin kocalarının cenazelerine katılmalarına izin verilmemekteymiş. Nikaragua’da ise çocukların cenazeye katılmalarına izin verilmekte, ancak bir çocuk veya bir yetişkinin hasta olması durumunda, ölen kişinin vücudunun etrafındaki toksinler nedeniyle cenazeye gitmemeleri gerekmekteymiş.&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Endonezya'da yaşayan Toraja halkı için ölüm, yas tutulacak bir durum değil, aksine yaşamın doruk noktası ve kutlamaya değer bir olay olarak görülmekteymiş. Bu sebeple yüzlerce yıldır ölülerin ruhlarını onurlandırmak, onları atalarının yanına, ruhun son varış noktasına, ebedi dinlenme yerine teslim etmek amacıyla gösterişli cenaze törenleri ve ayinler düzenlemektelermiş.</li></ul>Dinler, toplumlar ve gelenekler arasında birçok farklılaşma söz konusu mevzubahis yas tutmak olunca. Bu ritüeller sadece ölüme dair değil, kayıplar üzerine yaşanan her türlü yas sürecinde kişilerin süreci atlatmasına bir çeşit yardımcı aslında. Bireysel anlamda ise, herkese iyi gelen farklı bir ritüel söz konusu olabilir. Yeter ki yasını yaşamakta olan kişi için bir anlam ifade ediyor olsun…

Toplumlar bize ne söylüyor?

Yas ritüelleri

2021 yılında yaşadığımız yangınların sonrasında, Aposto’da yer alan “<a fr-original-style="" href="https://aposto.com/s/yastayim-hic-kimse-bilmiyor" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Yastayım Hiç Kimse Bilmiyor</a>” başlıklı yazımda yasın süreçlerine değinmeye çalışmıştım. &nbsp;İsviçreli psikiyatrist Elisabeth Kübler-Ross tarafından geliştirilen modele göre, yasın 5 evresi bulunuyor:&nbsp;İnkâr, öfke, pazarlık, depresyon ve kabullenme süreçleri. Bu süreçlere hızlıca göz gezdirelim.&nbsp;<ol fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İnkâr&nbsp;evresi:&nbsp;Kayıp haberini aldıktan, yaşanılan acı olayı öğrendikten ya da deneyimledikten sonra yaşanan ilk evre. Bunun sonucundaki ilk tepki, durumu reddetmek oluyor. Böylesi bir üzüntünün hak edilmediği ya da bir yanlışlık olduğu gibi duygu ve düşünceler ağır basıyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Öfke evresi:&nbsp;İnkâr evresinde kabul edilmemiş olan durum, bu aşamada sorgulanmaya başlanıyor. "Bu neden benim başıma geldi?" gibi sorular soruluyor. Burada öfke, bu duruma yol açtığını düşündüğümüz kişilere, yani kendimizce sorumlu bulduklarımıza doğru yönelebiliyor. &nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Pazarlık evresi:&nbsp;Yaşanılan acı ve üzüntünün tamamen kabul edildiği evre. Olayın gerçekliği kabul edilmiş durumda yani. Öfke ile de barışılıyor ancak ihtimaller sorgulanmaya başlanıyor. Şöyle yapsaydım, oraya gitmeseydim, şunu demeseydim, şöyle önlem alsaydım, vs. Bu gibi sorgulamalar ve yaşanan olaylar sürekli zihinde dönüyor. Bu farklı ihtimaller düşünüldükçe hızla bir sonraki aşamaya, yani depresyon hâline doğru ilerleniyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Depresyon evresi:&nbsp;Bu evre artık yorgun düşülen evre. Ağlama, uyku bozuklukları gibi bedende hissedilebilen zorluklar yaşanmaya başlıyor. Hayata karşı isteksizlik ortaya çıkıyor. Herhangi bir olasılığı düşünmenin anlamsız hâle geldiği ve öfkenin yerini bunalım hâlinin aldığı evre. Yaşanılan acılarla bu evrede yüzleşmeye başlanıyor ve yavaş yavaş bu acıyla birlikte yaşama hâli yerleşerek, kabul süreci yaklaşıyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Kabullenme evresi:&nbsp;Artık bu evrede, meydana çıkan acıyla nasıl yaşanılacağı anlaşılmaya başlıyor. Diğer evrelerde yaşanan hisler öznesiz kalıyor, mevcut duruma alışma hâli başlıyor. Tabii hâlâ üzgün olmak, kayıplara özlem duymak da bu hâle eşlik edebiliyor doğal olarak. Ancak kabullenme evresi, hayata devam edebilmenin birincil koşulu. Çünkü hayat, her ne olursa olsun ilerliyor.</li></ol>Kübler-Ross modeli herkes için her yas durumunda geçerli olacak diye bir şey yok. Ancak, Columbia Üniversitesi Kayıp, Travma ve Duygu laboratuvarı klinik psikoloji profesörü George Bonanno, bu modelin "bir yol haritası" olarak görülebileceğini belirtmiş. Yani üzücü durumlarda zaten insanlar zorluk çekmekteyken, bu durum ne kadar sürecek, ya da daha ne yaşayacağım gibi sorular içinde boğulurken en azından bir sistem olması sürecin daha rahat yürütülmesini sağlayabilir. Bunun karşıt görüşü ise, böyle bir sistem sunulması, insanların terapiye, desteğe ihtiyaçları olmadığını düşünmelerini sağlayabilir diyor. Neticede, kayıp yaşayan herkesin kendisi için destek mekanizmalarını göz önünde bulundurması gerekir. Yas sürecinin uzun zaman alabileceği aşikar. Buna göre acele etmeksizin bir yol haritası belirlemek ve hayatın bize destek olacağına güvenmek oldukça yardımcı olacaktır.&nbsp;

Bir yol haritası olabilir mi?

Kübler-Ross modeli: Yasın 5 evresi

Sabah sayfaları denince aklınıza sabahleyin kalktığınızda okunabilecek bir kitap mı yoksa gazete mi geliyor? Ya da yanı başınızda duran bir defterin sayfaları mı? Belki de bu ifade size hiçbir şey ifade etmiyor.Sabah sayfaları kavramını Julia Cameron isimli, Sanatçının Yolu (The Artist's Way) isimli kitabın yazarı olan öğretmen, sanatçı, film yapımcısı ve daha bir çok şey olan kadından öğrenmiştim ilk olarak. Aslında müthiş bir buluş değil evet, ama Cameron bu kavramı piyasaya sunmuş ve kendince işe yaradığını keşfettiği bazı ipuçlarını da kitabında anlatmış. Esasen bu uygulama, sanatçıların yaratıcılıklarını tekrar kazanmalarının bir yolu olarak ortaya atılmış, ancak sadece yaratıcılığa değil, zihnin daha berrak hâle gelmesine de katkısı olduğu keşfedilmiş.Sanatçının Yolu kitabı, 12 haftalık bir programdan oluşuyor. Kitabı kendiniz okuyarak verilen ödevleri yapabiliyor, ya da bir grupla birlikte yönlendirici eşliğinde uygulayabiliyorsunuz. Ben açıkcası kendim uygulamaya başladım, fakat 12. haftanın sonunu henüz göremedim. Çabalarım devam ediyor, bebeğimizden fırsat bulabilirsem tekrar baştan başlayacağım.Sabah sayfaları&nbsp;da, Cameron'un bu 12 haftalık programının bir parçası. Ama kitaptaki diğer ödevlerden ayrı olarak da uygulayabilirsiniz, yani sabah sayfalarını yazmak için mutlaka kitaptaki her şeyi yerine getiriyor olmanız şart değil.&nbsp;Cameron şunu diyor özetle; sabahları uyanır uyanmaz, başka hiçbir şey yapmadan, eline kalemi al ve kafanda ne varsa sansürsüz olarak 3 sayfa kadar yaz. Sayfaların boyutu size kalmış, ama işgüzarlık edip el kadar bir deftere üç sayfa yazmayın bence, en azından bir A5 boyutu dolduralım. Diyorsanız ki bende o kadar yazacak el gücü yok, e peki tamam, minik defterle başlayın.Bu sabahları yazma işini bir rutine döndürdükçe, sabahleyin kalkar kalkmaz gözünüzü telefona dikme alışkanlığınız giderek azalıyor. Denedim, kendimden de biliyorum. Ne yazdığınızın gerçekten hiçbir önemi yok. Önemli olan, kimse okumayacakmış gibi (ve evet, mümkünse okumasın zaten) filtresiz bir şekilde zihinden geçenleri kağıda dökmek ve geriye dönüp düzeltme yapmamak, herhangi bir şeyi silmemek. Hatta Camaron diyor ki, ilk 8 hafta siz de kendi yazdıklarınızı okumayın!Aslında sabah sayfalarının amacı, "sabah kafasıyla zihnindekileri kağıda dök, sonra unut". Zihnin içindekileri bu şekilde filtresiz boşaltınca, egzersiz misyonunu tamamlamış oluyor ve güne daha zinde ve konsantre bir şekilde devam etmek mümkün oluyor. Önemli kısım, gerçekten 3 sayfa kadar bir şeyler karalamayı hedeflemek. Böylece yeteri kadar vakti ayırmış oluyorsunuz kendinizi biraz rahatlatabilmek için.Uygulamayı rahat yapabilmek için bir defter, ya da boş sayfalara yazmayı seviyorsanız beyaz sayfaları ve en sevdiğiniz kaleminizi başucunuza koymak. Sabah kalkınca bu işe 5 dakika ayıracağım deyip, gözlerinizi ovuşturarak işe koyulmak. Diyorum ki, bugünden itibaren başlayalım hadi, benim için de tekrar bir motivasyon! Kimler benimle?