Salgın ekonomisinde hükümet teşvikleri

İren Can Kuyucu

Covid-19 salgını nedeniyle 1,5 milyardan fazla insanın evde kalmaya çağrıldığı ya da zorunlu karantinaya alındığı bu günlerde, küresel çapta değer üretim zincirinin her aşamasında bozulmalar gözlemliyoruz. Merkez bankaları finansal sistemin korunması adına para politikalarını gevşetirken hükümetler, ekonomide kısa ve uzun vadede kalıcı hasarlar oluşmasını engellemek için ardı ardına önlem, destek ve kurtarma paketleri açıklıyor. Aşağıda yer verdiğimiz bazı ülkelerin yanı sıra dünyadaki diğer ülkelerin açıkladığı paketlerin bir derlemesi için bağlantıya göz atabilirsiniz.

• ABD: ABD’de şu ana kadar ilki 8,3 milyar, ikincisi 100 milyar dolar değerinde iki ayrı teşvik paketi yürürlüğe kondu. Değerinin 1 trilyon doları aşacağı öngörülen üçüncü bir paket için ise görüşmeler bugünlerde devam ediyor, ancak Demokratlar ve Cumhuriyetçiler henüz anlaşmaya varamadı. Söz konusu paketlerde; Ulusal Hastalık Kontrol ve Koruma Merkezleri (CDC) gibi bazı federal kurumlara ve sosyal güvenlik programlarına ek kaynak sağlama, test kitlerini sübvanse etme, iki haftalık ücretli izin, hanelere nakdi yardım, KOBİ’lere hükümet destekli kredi imkânı sağlanması, havayolları için 50 milyar dolarlık bir kurtarma fonu oluşturulması gibi önlemler bulunuyor.

• Birleşik Krallık: Geçtiğimiz hafta Maliye Bakanı Rishi Sunak, salgınla mücadele adına hükümetin 330 milyar sterlinlik kaynak ayırdığını açıkladı. Bu pakette havayollarına özel destek, perakende ve konaklama gibi salgından etkilenen sektörler arasında başta gelen sektörlere 25 bin sterline varan, ülkedeki 700 bin kadar küçük işletmeye ise 10 bin sterlinlik hibe, kredi geri ödemelerinde erteleme, işletmelere yeni kredi imkânları sağlanması gibi önlemler var. Bunun yanında ayrı bir programda Sunak, hükümetin iş gücünü desteklemek adına en az 3 ay süreyle ülkedeki çalışanların maaşlarının %80’ini karşılayacağını açıkladı.

• Almanya: Almanya'nın dün onayladığı yeni paketle birlikte hükümetin sunduğu desteklerin toplam değeri 1 trilyon avroyu geçti. ING’nin hesaplamalarına göre Almanya’nın son iki haftada yürürlüğe koyduğu doğrudan mali teşvikler ve hükümet garantilerinin toplam değeri ülke gayrisafi yurt içi hasılasının %30’una denk geliyor. Bu teşvikler; diğer önlemlerin yanında yatırımların önümüzdeki üç yıl boyunca artırılmasını, vergi ertelemelerini, kredi teminatlarını ve sübvanse edilmiş yeni kredi imkânlarını içeriyor.

• Fransa: Maliye Bakanı Bruno Le Maire, geçtiğimiz hafta küçük işletmeler ve sert etkilenen sektörler için 45 milyar avro değerinde bir destek paketi açıkladı. Le Maire, 3,5 milyondan fazla işletmeyi etkileyeceği tahmin edilen sokağa çıkma kısıtlamalarının etkilerine karşı hükümetin ayrıca 300 milyar avroya kadar kredi teminatı vereceğini de söyledi. 45 milyar avronun 35 milyarı azaltılan sosyal güvenlik katkılarından gelecek. 8,5 milyar avro işsizlik ödeneklerinden çıkacak ve kendi işinde çalışanlar için 2 milyar avroluk bir destek fonu oluşturulacak.

• İtalya: Krizin şu anki merkezi olarak görülen İtalya’da 25 milyar avro değerinde bir teşvik paketinin yürürlüğe konacağı açıklandı. Bloomberg’ün bir kaynağına göre İtalya hükümeti ayrıca Avrupa Merkez Bankası’ndan da destek istedi.

• İspanya: Başbakan Pedro Sanchez geçtiğimiz hafta toplam değeri 200 milyar avroya varan bir destek paketi açıkladı. Sanchez; özellikle KOBİ’lere yönelik 100 milyar avroluk kredi teminatı verileceğini, bazı kredi ve fatura ödemelerinin dondurulduğunu ve iş gücü piyasasına dair bazı düzenlemelerin yapıldığını söyledi.