"Raftan"

Savaş yol açtığı yıkıntılarla birlikte psikolojik yaralar da bırakıyor. İki hafta önce Dünya Barış Günü ve İkinci Dünya Savaşı’nın başlangıcı nedeniyle , o dönemi anlatan kitapları indirmiştik. Bu kez, Birinci Dünya Savaşı’nda yer almış bir askerin cephede yazdığı şiirlere göz atacağız. Bu arada birazdan Hobbit köyü Shire’a doğru yol alacağımız için yazının bundan sonraki satırlarında Howard Shore’un epik besteleri eşlik edecek.

Savaş Şiirleri

Geçtiğimiz günlerde Vakıfbank Kültür Yayınları tarafından Türkçede ilk kez yayımlanan Wilfred Owen’ın şiirleri, Birinci Dünya Savaşı’nın en kanlı çarpışmalara tanıklık ederken kaleme alınmış. Fransa’da öğretmenlik yaparken sonrasında gönüllü olarak İngiliz ordusuna katılan Wilfred Owen’ın Savaş Şiirleri şair Tamer Gülbek’in çevirisiyle raflardaki yerini aldı.

Şavaş karşıtı bir asker ve şair: Savaşın bittiğini göremeden cephede hayatını kaybeden şair Wilfred Owen’ın ölmeden kısa bir süresine kadar cephe hattında şiirlerini yazmaya devam etmişti. Bu cephede gösterdiği başarılardan ötürü Askerî Haç Nişanı'na layık görülen Owen’ın şiirlerinde ise askeri bir coşkudan ziyade cephe hattında etrafında binlerce insan olsa da yapayalnız kalan bir askerin duyguları hissediliyor. Bazı şiirleri yarım kalan Galler doğumlu şair daha ilk dörtlüklerinde okuru savaşa ve geleceğe dair uyarmaktan geri durmuyor. Savaşa bir gönüllü olarak katılsa da dönemin koşulları ve düşünce dünyası göz önünde bulundurulduğunda Savaş Şiirleri anti-militarist bir havaya sahip diyebiliriz. Son olarak kitaptaki şiirlerin hem İngilizce asıllarının hem de Türkçe çevirilerinin sayfalarda karşılıklı olarak yer aldığını belirtmekte fayda var.

Hobbit

Yazının başında ipucu verdiğimiz üzere rotamızı Fransa’nın kanlı savaş cephelerinden fantastik dünyanın huzur dolu coğrafyası Shire’a çevirelim. Orta Dünya’nın yaratıcısı Tolkien’in bu dünyaya dair yayımlanmış ilk eseri olan Hobbit, 22 Eylül 1937’de, yani tam 83 yıl önce yayımlandı. Eylül ayının hemen başında ölüm yıl dönümü nedeniyle andığım J.R.R Tolkien’in bu başyapıtı, yazarın Yüzüklerin Efendisi serisinin de habercisiydi. Bilbo Baggins’in uzun, macera dolu ve tehlikeli seyahatini kahramanın yolculuğu anlatımını ustaca kullanıp okurla buluşturan Tolkien, bu kitabını aslında çocukları hedefleyecek şekilde kaleme alsa da Hobbit, günümüzde her yaş grubu tarafından tartışmasız en önemli fantastik eserlerden biri olarak kabul ediliyor. Elbette bunda kitabın Yüzüklerin Efendisi'nin de bir öncüsü olmasının payı yadsınamaz.

Bir de film meselesi var: Peter Jackson’ın yönetmen koltuğunda olduğu bir üçlemeyle beyaz perdeye de uyarlanan Hobbit en başından beri sürekli karşılaştırıldığı Yüzüklerin Efendisi kadar büyük bir başarı elde edemese de fantastik sinemanın mutlaka izlenmesi gereken filmleri arasına girdi.

Osman

Fantastik dünyadan hayatın gerçeklerini yüzümüze çarpan bir romana keskin bir geçiş yapalım. Raftan bu kez de Can Yayınları etiketiyle geçtiğimiz günlerde yayımlanan Ayfer Tunç’un Osman adlı romanını indiriyoruz. Şimdiden çağdaş edebiyatın önemli eserlerinden biri olarak gösterilmeye başlayan Osman, yazarın önceki çalışmalarına referanslar veriyor.

Diğerleri: Osman, Ayfer Tunç’un önceki romanlardan esintiler içermesi sebebiyle bir devam romanı olmasa da yazarın Kapak Kızı ve Yeşil Peri Gecesi gibi yapıtlarını henüz okumamış olanlarda bu kitaplar için de bir merak uyandıracaktır.