6 yaşındaki H.K.G.'nin istismar davasında karar

İsmailağa Cemaati’ne bağlı Hiranur Vakfı’nın kurucusu Yusuf Ziya Gümüşel’in kızı H.K.G.’nin 6 yaşındayken “imam nikahıyla evlilik” adı altında cinsel istismara maruz bırakılmasına ilişkin davada kararlar açıklandı. Yeniden görülmeye başlanan davanın dördüncü duruşması, İstanbul Anadolu 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nde basına kapalı olarak yapıldı.

• Kadir İstekli'ye "zincirleme şekilde çocuğun cinsel istismarı" suçundan 21, "nitelikli cinsel saldırı" suçundan 15 yıl olmak üzere toplam 36 yıl; H.K.G'nin babası Yusuf Ziya Gümüşel’e ise "cinsel istismara iştirak" ve "ebeveynlik görevini ihmal" suçlamalarından toplam 18 yıl 9 ay hapis cezası verildi. 20 aydır firari olan anne Fatıma Gümüşel'in dosyasının ayrılmasına hükmeden mahkeme, Gümüşel hakkında tutuklamaya yönelik yakalama kararının devamına hükmetti.

Bir adım geriden: Mahkeme, 23 Ekim 2023'te açıkladığı ilk kararında tutuklu sanık Kadir İstekli'ye "birden fazla kez çocuğun nitelikli cinsel istismarı" suçundan 30 yıl, baba Yusuf Ziya Gümüşel'e aynı suçtan 20 yıl ve anne Fatıma Gümüşel’e ise 16 yıl 8 ay hapis cezası vermiş, ancak istinaf mahkemesi cezaların artırılmasını istemişti. 

Gerekçe: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Ceza Dairesi, kararında Kadir İstekli hakkında 2004-2013 yılları arasında 18 yaşından küçük olduğu için "çocuğun nitelikli cinsel istismarı", 2020'de ise "eşe karşı nitelikli cinsel saldırı" suçlarından iki ayrı ceza verilmesi gerekirken tek bir suçtan cezalandırma yapıldığı belirtmişti. H.K.G'nin annesi Fatıma Gümüşel ve babası Yusuf Ziya Gümüşel hakkında verilen hapis cezalarında ise anne ve baba olmaları nedeniyle yasa gereği artırım yapılması istenmişti.

Öte yandan: Kadir İstekli'nin cezası son kararla 30 yıldan 36 yıla çıkarken Yusuf Ziya Gümüşel, 1 yıl 3 ay daha düşük ceza aldı.

Ne olmuştu?

İsmailağa Cemaati'ne bağlı Hiranur Vakfı'nın kurucusu Yusuf Ziya G.'nin kızı H.K.G.'yi 2002'de altı yaşındayken imam nikahıyla "evlendirdiği", kadının çocukluğu boyunca cinsel istismara maruz kaldığı, 3 Aralık 2022'de BirGün yazarı gazeteci Timur Soykan'ın "Karanlık dünya bir çocuğu yuttu" başlıklı haberiyle kamuoyuna yansımıştı.

• Soykan, 7 Aralık 2022'de yayımlanan "Utancın fotoğrafları" başlıklı haberinde de çocuk yaştaki H.K.G.'ye gelinlik giydirildiğine ve "nişanlandığına" dair fotoğrafları yayımlamıştı.

Sosyal medyada yükselen tepkilerle birlikte Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı davaya müdahil olduğunu açıklamıştı.

Yaşananlar, H.K.G.'nin şikayetiyle ortaya çıkmıştı. H.K.G., 30 Kasım 2020'de İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'na başvurarak yaşadıklarını anlatmış ve elindeki ses kayıtlarını adli makamlara vermişti. Ancak soruşturma başladıktan sonra savcının tutuklama talebine rağmen, mahkeme talebi reddederek iki şüpheli hakkında adli kontrol uygulanmasına hükmetmişti.

Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nca başlatılan soruşturma kapsamında hazırlanan iddianamede ayrıca müştekinin 14 yaşındayken hastaneye gittiğinde doktorun polise haber vermesi üzerine soruşturma başlatıldığı, savcılığın kemik testi istemesi üzerine başka bir kişinin müşteki yerine kemik testine girerek 21 yaşında olduğuna dair sahte rapor düzenlendiği ve soruşturmanın bunun üzerine kapandığı aktarılmıştı.

Hukuki çerçeve

Türkiye'de kanunen kişinin kendi kararıyla evlenebilmesi için 18 yaşını doldurmuş olması gerekiyor. Ancak 17'sini dolduranlar velilerin yazılı izni ile, 16'sını dolduranlar da hâkim izniyle evlenebiliyorlar. 

Evlilikle ilgili resmî istatistiklerde 16 yaşından küçüklere dair verilere yer verilmezken dinî nikah rakamları da tutulmuyor. Dolayısıyla resmî olmayan yollardan zorla evlendirilen çocuklarla ilgili Türkiye'deki gerçek tablo görülemiyor. Ancak 16-17 yaşında evlenenlere bakıldığında 2023 yılı TÜİK verileri, bu yaş grubunda evlenen 706 erkek çocuğa karşılık 10.471 kız çocuğu olduğunu gösteriyor. Yani 16-17 yaş grubunda evlenen kız çocuk sayısı, erkek çocuk sayısının 15 katı.

• 2018 yılında yapılan Nüfus ve Sağlık Araştırması da 18 yaşından önce yapılan evliliklerin yüzde 71'inde dinî nikahın önce yapıldığını ortaya koyuyor.

Öte yandan: Anayasa Mahkemesi 2015'te resmî nikah olmadan dinî nikah yapanlara ve bu nikahı kıyan görevlilere 2 aydan 6 aya kadar hapis cezası verilmesini öngören kanun hükümlerini iptal etmişti. Karar, o dönemde erken yaşta ve zorla evliliklerin önünü açacağı, kadınları boşanma ve miras hukukundan kaynaklanan haklarından mahrum bırakacağı gerekçesiyle eleştirilmişti.