Urban mining nedir?

Urban mining, dilimize kent madenciliği olarak çevrilmekte ve kullanım sonrası atık hale dönüşen elektronik ekipmanların içerisinde bulunan metal, alüminyum gibi başlıca materyallerin mekanik veya kimyasal işlemlerle geri kazanılması anlamında kullanılmakta.

Döngüsel ekonomideki yeri nedir?
Bildiğiniz gibi, kaynakların verimli kullanılmaması çok farklı sektörler için ve dolayısı ile de bizlerin kullandığı ürünlerin üretilmesi için çok büyük tehdit yaratmakta. Gıda, tekstil, enerji gibi sektörlerin yanında elbette kaynak kullanımının en yoğun olduğu madencilik sektörü de bu alanda sorunlar yaşamakta. Günlük hayatımızda kullandığımız ürünlerin üretiminde metal, alüminyum veya bunlara benzer kaynaklar yoğun olarak kullanılmakta.

Yeni teknolojiler ile materyallerin kullanımında azalmaya gitsek de bu kaynaklar yenilenebilir değil ve bu nedenle her zaman tükenme tehlikesi ile karşı karşıya. Burada şu soru akıllara gelebilir. Madem bu kaynaklar teknoloji ile daha az kullanılabiliyor ve bu sayede kaynak yetersizliğinin önüne geçmek bir nebze de olsa mümkün, neden bu kadar büyütüyoruz? Sorunun cevabını basit aslında; bu kaynakların madencilik süreçlerinde ve sonrasında kullanıma uygun şekilde işlenmeleri sırasında gerekli olan süreçler için kullanılan enerji, farklı kaynakların verimsiz kullanımına neden oluyor. Bu nedenle döngüsel ekonomi içerisinde de yeni sayılacak bir konsept olan kent madenciliği devreye giriyor.

Şehirlerde, işlevini tamamlayıp, ya da bazen tamamlamayıp bir şekilde atık olan elektronik ürünlerin üretiminde kullanılan metal gibi materyaller farklı ürünlerin üretiminde direkt olarak kullanılabilecek şekilde bulunmakta. Bu materyallerin doğru şekilde ayrılması ve basit bir işlemden sonra kullanıma hazır hale gelmesi de kent madenciliğinin en önemli fırsatlarından biri.

Hala bu işlemler için en verimli süreçler geliştirilmeye çalışılıyor olsa da, eski beyaz eşyalarımızın, telefon&televizyon gibi elektronik aletlerimizin içlerindeki değerli materyallerin farklı alanlarda kullanılabilir olması, döngüsel ekonomi için çok önemli bir alan yaratmakta. Madencilik yaparak yeni materyallerin çıkarılması, sonrasında bunların uygun amaçlar doğrultusunda işlenmesi ve üretim süreçlerine gönderilmesi hem enerji hem de zaman açısından verimsiz. Bu nedenle, kent madenciliği önem arz ediyor ve sadece atıkların doğru ayrıştırılması süreci ile gerekli materyallerin temini kolaylaşmış oluyor. En önemli katkısı da materyallerin çıkartılması ya da işlenmesi gibi süreçlere gerek kalmadan, neredeyse kullanıma hazır halde bulunuyor olması.

Döngüsel ekonominin temeli olan sistem içinde düşünme ve yeniden tasarlama süreçleri sayesinde kent madenciliği de daha yaygın hale gelecektir diye umuyoruz. Halen çalışmalar devam etse de bu alanda farklı çalışmalar mevcut. Örnek olarak zaman zaman duyduğumuz eski beyaz eşyaların üretici firmalar tarafından toplanması ve yeniden kullanılması gibi süreçler, kent madenciliğinin çok güzel örnekleri.

Umuyoruz bu yazı sayesinde, değerli okuyucularımızın akıllarına inovatif kent madenciliği fikirleri gelir ve güzel örnekler ülkemizde çoğalır. Haftaya görüşmek üzere!