Tersine lojistik

Bu hafta ayrıntı bölümümüzde aslında çok bilinmeyen, hiç duymadığımız yeni bir terime odaklanmayacağız. Aksine hepimizin bir şekilde duyduğunu ya da konsept olarak ‘tersine’ bir şeyler kavramına aşina olduğumuzu düşünüyorum. Elbette aşina olsak da, kavramın döngüsel ekonomi içindeki yeri bizler için farklı olabilir. Bu nedenle bu hafta özellikle atık yönetimi noktasında çok önemli olan ‘tersine lojistik’ kavramına bakacağız.

Aslında tahmin ettiğiniz gibi, lineer ekonomi içerisinde yer alan, ileri lojistik sürecinin tam tersini ifade ediyor bu terim. İleri lojistik kısaca; üretimden tüketime doğru olan tüm lojistik süreçlerini ifade ediyor diyebiliriz. Bu noktada tersine lojistik de kısaca; ürünün ekonomik değerini koruyacak şekilde atık yönetim süreçlerine dahil olmasını amaçlayan, kullanım sürelerini doldurmuş ürünlerin doğru şekilde ayrılıp, yeniden kullanım, yeniden üretim ve geri dönüşüm süreçlerine doğru zamanda ve doğru şekilde dahil olması için planlanan tüm lojistik süreçlerdir.

Döngüsel ekonomideki yeri nedir?
Bu sefer bu soru zaten kavramın açıklamasının içinde yer alıyor. Atık yönetimi noktasında, kullanım süresini doldurmuş ürünlerin toplanması, doğru şekilde ayrılması, doğru şekilde yeniden kullanıma sunulması gibi adımların yönetildiği bu süreçleri tersine düşünerek aslında üretimden tüketime değil, bunun tam tersi, tüketimden sonra yeniden üretime nasıl getirebiliriz sorusuna cevap aranan lojistik süreçler diyebiliriz.

Hatırlarsanız döngüsel ekonomi süreç tasarımlarını yenilemeyi hedeflerken bunu tüm sistemi düşünerek yapmamız gerektiğini savunuyor. Bu ne demek peki? Bir ürünün üretim aşamalarını iyileştirdik, üretimde gereken hammaddeleri daha doğru kullandık, tüketicilerin daha uzun süre kullanması için yeniden tasarladık, daha dayanıklı yaptık, fakat tüketim bittikten sonra ne olacağına bakmadık. İşte burada bir sorun oluşuyor ve yine atık oluşumunu tamamen engellemiş olmuyoruz ve amaçladığımız kapalı döngüye ulaşmamız oluyoruz.

Bu nedenle tersine lojistik gibi farklı kavramlarla, sistemin tüm noktalarını hesaplamak, analiz etmek ve her süreç kendi içinde ne gibi iyileştirmelere fırsat tanıyacak bunu görmek gerekmekte. Bu tersine lojistik kavramını sadece ürün üretim süreçlerinde düşünmek zorunda değiliz. Bir ürünün tamamen doğru şekilde atık yönetim süreçlerinde geçeceğine dair sistem yaratmak, evsel atıklarımız için de, artık kullanmadığımız telefonlarımız için de geçerlidir. Bu nedenle her yazıda belirttiğimiz gibi, lütfen bültenimizde yer alan kavramları, süreçleri veya yeni bilgileri kendi hayatlarımızda da bir yerlere oturtmaya çalışalım. Bireylerden başlayan değişiklik her zaman daha yapıcı ve güçlü şekilde toplumları etkileyecektir. Bu nedenle her birimizin bu kavramları ve dolayısı ile döngüsel ekonomiyi içselleştirmesinde yarar var.

Haftaya görüşmek üzere😊