COĞRAFYA KADER(Mİ)DİR
Malcolm Gladwell - Outliers

Malcolm Gladwell'in Outliers "Çizginin Dışındakiler" kitabını okuyorum.
İnsanların doğdukları coğrafya,
o coğrafyanın, o toplumun
kültürünün, atasözlerinin bireyler üzerindeki etkisine şaşırmamak elde değil:
Tarihçi David Arkush Rusların köylü atasözleriyle Çinlilerin köylü atasözlerini karşılaştırmıştır ve farklılıklar çok çarpıcıdır.
Tipik bir Rus atasözü "Tanrı getirmezse, toprak vermez" der. Burada köylülerin kendi çabalarının yeterli olacağına inanmak için hiçbir nedenlerinin olmadığı, baskıcı feodal sisteme özgü tipik kadercilik ve karamsarlık söz konusudur.
Diğer yanda, Arkush, Çin atasözlerinin "çalışkanlığın, zekice planlamanın, özgüvenin ve küçük bir grupla iş birliği yapmanın zaman içinde karşılığını getireceği" inancıyla dikkat çektiğini yazıyor.
İşte beş parasız Çinli köylülerin çekik tarlalanıun kavuran sıcaklığı ve rutubetinde yılda üç bin saat çalışırken birbirlerine söyledikleri birkaç şey:
"Kan ter olmadan yemek olmaz"
"Çiftçiler meşgul; çiftçiler meşgul; çiftçiler meşgul olmasaydı kışı geçirecek tahıl nereden gelirdi?"
"Tembel adam kışın donarak olur."
"Yiyecek için Tanrı'ya değil, yükü taşıyan iki eline güven."
"Ürün istemenin yararı yok, her şey çok çalışmaya ve gübreye bağlı."
"Eğer bir adam çok çalışırsa, toprak da tembellik etmeyecektir."
Ve hepsinden daha çok şey anlatan şu söz:
"Yılda 360 gün yataktan güneş doğmadan önce kalkabilen hiç kimse ailesini zengin etmekte başarısız olmaz."
Güneş doğmadan önce kalkmak? Yılda 360 gün? !Kung rahat rahat, telaşsızca mongongo toplarken, Fransız köylü kışı uyuyarak geçirirken ya da pirinç yetiştiriciliği dünyası dışındaki herhangi biri bir başka şey yaparken, bu atasözü akıllarına bile gelmez.
İLGİLİ BAŞLIKLAR



