İllüstrasyon

Girişimci olmak isteyen ancak gerekli koşulların hala oluşmadığını iddia edenlerden misiniz? Türlü bahanelerle süreci uzatıyor ve erteliyor musunuz? Kesinlikle yalnız değilsiniz, literatürde sizin gibilere "wantrepreneur" deniliyor. Soruyoruz: Sizce de "wantrepreneur" olmayı bir kenara bırakıp ciddi adımlar atmanın zamanını gelmedi mi? Eğer bu soruya cevabınız "evet" ise doğru yerdesiniz. Bu yazıda, girişimciliğe adım atmak isteyenlerin yola çıkmadan önce bilmesi gereken terimleri inceleyeceğiz.

Daniel Savage / The New York Times

🛗 Asansör konuşması (Elevator pitch): Bir girişimcinin, yatırımcılara uzunluğu bir asansör yolculuğunu geçmeyecek bir sürede yaptığı kısa sunumdur. Sunumun odağı; problem ve çözümü, değer önerisi ve girişimci ile hissedarların pazarda elde edecekleri fırsatlar üzerine olmalıdır.

🌱 Çekirdek sermaye (Seed capital): Erken aşama girişimlerin, fikir aşamasından yatırım almak için sunum yapılacak aşamaya gelene kadar harcadıkları yatırım sermayesidir. Bu sermaye, genelde girişimcilerinin kendilerinin, yakınlarının ya da melek yatırımcıların katkılarıyla oluşturulur.

🔚 Çıkış stratejisi (Exit strategy): Bir girişimci veya yatırımcının, şirketin istenilen boyutlarda bir başarıya ulaşmasının ardından şirketteki haklarını ve hisselerini satarak girişimden ayrılması stratejisidir. Exit yapmak, bir girişimin ve girişimcinin başarılı olduğunun göstergelerinden biridir.

🔍 Due diligence: Yatırım öncesi, yatırım yapılacak şirketin; girişimcinin, iş fikrinin ve pazarın derinlemesine incelenmesidir. Genellikle danışmanlık şirketleri tarafından yapılan bu araştırmanın amacı, şirket değerinin ve fiyatının tespitidir.

🏁 Hackathon: “Hack” ve “marathon” kelimelerinin birleşiminden oluşan hackathon; aynı ortamda bir araya gelen farklı tasarım, yazılım ve proje takımlarının belirli bir süre içerisinde belirli bir konuda yenilikçi fikirler ve ürünler ürettikleri yarışmalardır. Şirketler tarafından yeni ürün geliştirme süreçlerinde tercih edilen hackathon’lar, katılımcılarına yaratıcılıklarını besleyen ve alanında uzman mentorların eşlik ettiği bir ortam sağlar.

🏃‍♀️ Hızlandırıcı (Accelerator): Başlangıç aşamasındaki girişimci adaylarına, belirli bir dönem boyunca temel yaşam giderleri, ofis alanı, eğitim ve mentorluk sağlayan programlardır.

🐣 Kuluçka merkezi (Incubator): Fikir aşamasında veya henüz başlangıç seviyesinde olan girişimlere; fikirlerini hayata geçirebilmeleri, geliştirebilmeleri, girişimlerini büyütebilmeleri ve kurumsallaşabilmeleri için rehberlik hizmeti sunan ve yatırımcı bulma konusunda destek olan merkezlerdir. Sunulan imkânlar arasında ortak çalışma alanı ve networking aktiviteleri de yer alır. Kuluçka merkezleri, özel yatırımcılar veya şirketler tarafından kurulabileceği gibi üniversite çatısı altındaki teknoparklarda veya araştırma parklarında da kurulabilir. Hızlandırıcı programlarına katılan girişimler, programın bitiminde mezun olmuş sayılır.

🏢 Kurum içi girişimcilik: Girişimcilik faaliyetlerinin belirli bir plan çerçevesinde şirketlerin kurumsal çatısı altında gerçekleştirilmesine kurum içi girişimcilik denir. Kurum içi girişimcilikte şirketler, belirli bir tema belirleyerek çalışanlarının bu temaya uyumlu fikirler geliştirmesi için eğitim ve mentorluk desteği sağlar. Daha sonra şirket içinde oluşturulan fikirlerden belli bir sayıda fikir seçilir ve kurum içi fonlar vasıtasıyla finansmana erişim hakkı kazanır. Ardından, seçilen fikirlerin hayata geçirilmesi, şirket içerisinde uygulanması ve bir şirkete dönüştürülmesi sürecine geçilir.

😇 Melek yatırımcı: Girişimlere, genellikle hisse veya hisse senedine çevrilebilir borç karşılığında sermaye sağlayan bireylerdir. Melek yatırımcılar, uzun vadede kâr elde etme amacı güdebildiği gibi belirli bir alanda bilgilerini güncel tutma ve yeni nesil girişimcilere akıl hocalığı yapmayı da amaçlayabilir.

👥 Ortak çalışma alanı (Co-working space): Farklı sektörlerde çalışan girişimlerin daha uygun maliyetlerle, ortak bir çatı altında birlikte faaliyet göstermeleri için özel olarak tasarlanmış mekânlardır.

🧐 Risk sermayesi (Venture capital): Bireysel ya da kurumsal yatırımcıların büyüme potansiyeli olan iş fikirlerine ve şirketlere yatırım yapmalarını ifade eden bir kavramdır.

🅰️ Seri A yatırım: Fikir ve iş modeli, belirli bir olgunluğa ulaştıktan ve ürün piyasaya sürüldükten sonra çıkılan yatırım turunda risk sermayesi şirketleri tarafından alınan yatırımdır. Pazara giriş olarak da görülen bu yatırım, genellikle 2 milyon dolar ila 15 milyon dolar aralığında olur.

🅱️ Seri B yatırımı: Şirket büyüme aşamasındayken yapılan yatırımdır. Bu aşamaya gelen şirketler, artık önemli müşteri tabanları geliştirmiş ve yatırımcılara daha büyük ölçekte işler yapabileceklerini göstermiş olur.

💰 Seri C yatırımı: Çok iyi bir performans sergileyen; yeni pazarlara açılmaya, farklı şirketler satın almaya veya ürün yelpazesini genişletmeye hazır şirketlere yapılan yatırımdır. Girişimler, halka arz öncesinde değerlemelerini artırmak için de Seri C yatırımına çıkabilir.

➗ Spin-off: Bir şirketin nispeten küçük bir bölümünün ayrılmasıyla ortaya çıkan yeni ve bağımsız şirketlere denir.

🔥 Yakış oranı (Burn rate): Yeni başlayan girişimlerin sermayesini harcama hızına yakış oranı denir. Genellikle aylık olarak hesaplanır.

📊 Yatırım sunumu (Pitch deck): Girişimcilerin, finansman arama sürecinde yatırımcıların dikkatini çekmek ve yaptıkları işi, kısa ve öz bir şekilde anlatmak için hazırladıkları sunumdur. Sunumda, genellikle iş modellerinin hangi problemleri çözdüğüne, gelir modellerine ve pazardaki rekabet koşullarına yer verilir. Girişimciler iki farklı şekilde yatırım sunumu hazırlayabilir. İlki, yatırımcılarla e-posta yoluyla paylaşılacak olan ve daha çok metin ve bilgi içeren sunum, diğeri ise yatırımcılara bizzat sunulan satış konuşmasıdır.