Joseph Stiglitz

Nobel ekonomi ödüllü ekonomist ’in merkez bankalarının mevcut politika setlerini eleştirdiği yeni makalesi, Project Syndicate farkıyla Aposto okurlarını Exante'nin son sayısında bekliyor.

“Yüksek faiz oranlarının getirisi yok, derdi çok”

Elimizdeki büyük politika sorusuna geri dönelim. Daha yüksek faiz oranları otomobiller için çip arzını ya da petrol arzını (bir şekilde Suudi Prensi Selman'ı daha fazla arz etmeye ikna ederek) artıracak mı? Küresel gelirleri insanların diyete başlamalarına neden olacak kadar düşürmek dışında gıda fiyatlarını düşürecek mi? Tabii ki hayır. Aksine, daha yüksek faiz oranları arz sıkıntısını hafifletebilecek yatırımları harekete geçirmeyi daha da zorlaştırır. Hem Roosevelt raporunun hem de Brookings Enstitüsü'nde Anton Korinek ile birlikte daha önce hazırladığımız raporun gösterdiği gibi, yüksek faiz oranlarının enflasyonist baskıları artırmasının başka birçok yolu vardır.

İyi yönlendirilmiş mali politikalar ve daha ince ayarlanmış tedbirler, günümüz enflasyonunu kontrol altına alma konusunda kör ve potansiyel olarak ters etki yaratan para politikalarından daha fazla şansa sahiptir. Örneğin, yüksek gıda fiyatlarına verilecek uygun yanıt, çiftçileri daha fazla üretmeye teşvik etmek yerine onlara üretmemeleri için ödeme yapan ve on yıllardır uygulanan tarımsal fiyat destekleme politikasını tersine çevirmektir.

Aynı şekilde, haksız piyasa gücünden kaynaklanan fiyat artışlarına verilecek uygun yanıt, daha iyi bir tekel karşıtı uygulamasıdır ve yoksul hanelerin daha yüksek kiralarını düşürmenin yolu yeni konut yatırımlarını teşvik etmektir; oysa yüksek faiz oranları bunun tam tersini yapar. Eğer bir işgücü açığı varsa (bunun belirtisi reel ücretlerin artmasıdır, yani şu anda gördüğümüzün tam tersi); buna verilecek bir yanıt da çocuk bakımının artırılması, göçmenlik yanlısı politikalar, ücretleri artıracak ve çalışma koşullarını iyileştirecek önlemleri içermelidir.

On yılı aşkın süredir devam eden aşırı düşük faiz oranlarının ardından faiz oranlarını "normalleştirmek" mantıklıdır. Ancak enflasyonu hızlı bir şekilde kontrol altına almak gibi ikiyüzlü bir girişimle faiz oranlarını bunun ötesine yükseltmek sadece şu anda yalnızca acı verici olmakla kalmayacak, özellikle de bu kötü tasarlanmış politikaların yükünü en az çekebilecek olanlar üzerinde uzun süreli izler bırakacaktır. Buna karşın, burada açıklanan mali ve diğer müdahalelerin çoğu, enflasyon beklenenden daha sakin seyretse bile uzun vadeli sosyal faydalar sağlayacaktır.

Psikolog Abraham Maslow'un ünlü bir sözü vardır: "Elinde çekiç olan bir adama her şey çivi gibi görünür." Fed, sırf elinde bir çekiç var diye ekonomiyi tarumar etmese iyi olur.

Devamını Oku

Abone ol