Tech4R

Teknoloji afetin sonuçları ölçmek, bağış toplama kampanyalarını teşvik etmek, üretkenliği hızlandırmak ve tüm dünyayla iletişimi güçlendirmek için en iyi araçlardan biri. Dolayısıyla, afet sonrası yeniden inşa süreçlerinde çalışacak olan STK’ların da sosyal sorunları tespit etmekten kaynak yönetimini başarılı bir şekilde yürütmeye, birçok alanda teknolojik uygulamalara, yeni yazılımlara ihtiyacı var.

STK'lar için teknolojideki ilerlemeler, kuruluşun etkisini ve katılımını artıracak stratejilerle gerçek çözüm arayışını mümkün kılar. Süreçler iyileştirildiğinde insanlara daha iyi hizmet vermek ve kurumların günlük operasyonlarına kazanımlar getirmek mümkün olur.

Aynı zamanda, STK’ların birbiri ile koordinasyonu, yine teknolojik çözümlerle iyileştirilmesi, kolaylaştırılması ve bütün çalışmaları toplayan, gelecekte yaşanabilecek durumlarda kullanılabilecek bir bilgi kaynağının oluşturulması gerekli.

Özellikle 6 Şubat depremleri sonrası ortaya çıkan çok çeşitli ihtiyaçlara süratle çözüm üretilmesi gerekiyor. Farklı STK’lar farklı hizmetler sunarken afetzedelerin ihtiyaçları ile yardımların doğru eşleşmesi, gönüllülerin harekete geçirilmesi gibi pek çok konuda eşgüdüm ve işbirliği ihtiyacı sürüyor. STK’ların dijital teknolojileri etkin kullanabilmesi bu ihtiyaçların hızlı bir şekilde karşılanmasına katkıda bulunacak.

Tech4R (Technology for Rescue, Response, Recovery and Resilience), afet bölgesinde yaşanan operasyonel ve lojistik eksikliklerden yola çıkarak sivil toplum kuruluşlarının dijital dönüşümüne destek olacak ve kolaylıkla entegre edilebilecek bir yazılım projesi üzerine çalışmaya başladı.

Tech4R, 6 Şubat depremleri sonrası süratle organize olup arama kurtarma ekiplerine destek veren Açık Yazılımcılar Ağı’ndan ilhamla ortaya çıktı. Gönüllü yazılımcılara kurumsal teknoloji şirketlerinin ve start up'ların da katılarak, afet sırasında ve sonrasında oluşan ihtiyaçlara yönelik aktif çalışan STK’ların ve gönüllü organizasyonların operasyonlarının ve koordinasyonlarının teknoloji tabanlı çözümlerle kolaylaştırılmasının mümkün olacağını düşünen proje katılımcıları, STK’ların ihtiyaçlarını öğrenmek için bir talep formu hazırladı ve mülakatlar yapmaya başladı.

Bu çalışmalarda teknolojik çözümlerden faydalanacak ihtiyaçlar şu şekilde tespit edildi:

• STK’ların depo ve envanter yönetimi,
• Diğer STK’larla koordinasyon,
• Molozların nereye döküldüğünün takibi,
• Gönüllülerin lojistik ihtiyaçları,
• Köy okullarının haritalanması,
• Sahadan derslerin ve iyi uygulamaların toplanarak dijital bir hafıza oluşturulması,
• Sanal deprem deneyimi,
• Uzaktan psikolojik destek,
• Afetzedelere dijital beceriler kazandırılması.

Tech4R, STK’lardan ihtiyaçlarına dair talepleri toplamaya ve bu ihtiyaçların giderilmesini sağlayabilecek paydaşlarla görüşme yapmaya başladı. Daha fazla STK, gönüllü ve paydaşa ulaşmak için bir web sitesi kurulacak, burada da tüm bilgiler paylaşılacak. Aynı zamanda, ihtiyaçları topladıktan sonra bunları çözebilecek yazılımcı, start up ve diğer paydaşlarla bir Hackhaton düzenlemeyi amaçlıyor.

Proje sayesinde, afetlerde kullanılabilecek teknoloji tabanlı çözümleri ve çözüm sahipleri Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'nın (UNDP) DRR Tech Radar projesi kapsamında oluşturulan bilgi bankasında ve web sitesinde muhafaza edilebilecek. Böylelikle sonraki afet durumlarında bilgi bankasındaki çözümleri hızlı bir şekilde aktif hâle getirilebilecek.

Teknoloji, afet süreçlerinde dünyada farklı uygulamalara sahip. Dünya Meteoroloji Örgütü'nün (WMO) 3 boyutlu yazılabilen otomatik istasyonları hava durumu tahminlerini ilerletti, sel baskınlarına karşı erken tespit oranlarını artırdı. Afganistan'da başlayan pilot programda bu uygulama çok gelişmiş olmayan altyapılarla yürütülebildi.

Dünya Gıda Programı'nın (WFP) acil durum foto-analiz programı DEEP, tamamen modüler bir şekilde kurulabilen bir sistemle, drone ve uydular üzerinden bina hasarlarını tespit ederek paydaşların hızlı bir şekilde organize olmasını sağlıyor.

ABD'de University of Oregon, NASA ve başka paydaşlarla birlikte insan ve fiziksel varlıklara yönelik ön hasar tahmini de dahil olmak üzere tsunamiden etkilenen alanların mekânsal kapsamını belirlemek için jeo-uzamsal bilgi sistemleri ve uydu görüntülerinden yararlanıyor. Gelişmiş modelleme ve makine öğrenimi ile birlikte dünya çapındaki karasal ve uydu tabanlı veri kaynaklarından elde edilen verileri kullanan bu girişim, tsunami etkilerini daha doğru ve hızlı bir şekilde tahmin edebilir ve savunmasız nüfusun güvenliğe ulaşmasını sağlayan etkili bir kamu uyarısı sağlayabilir.

Depremlerde teknolojiye yönelik her uygulama, bir diğerine alan oluşturabildiği için, tüm bu uygulamaların çıktılarının, tüm süreçlere yönelik bilgilerin bütün paydaşların dahil olduğu bir ortak bilgi bankasında toplanması önemli bir ihtiyaç. Özellikle STK'lara uzmanlık alanları olmayabilecek yazılım ve uygulamalarla destek olmak, doğabilecek ihtiyaçlar için bir destek ağı kurmak, afet yönetiminde birçok sürecin hızlanması anlamına, faydanın mümkün olduğu kadar artması anlamına geliyor.

Projeyi kimler yürütüyor?

Interver Netwok, Neol, HOLIST Bütünsel Yaşam Derneği, UN SDG AI Lab, Etki Çemberleri Vakfı, Pincident.