ABD hükümet görevlileri, Nijer’den askerlerini geri çekeceğini açıkladı. Nijer’de geçen sene yapılan darbe sonrası Fransa da askerî birliğini ülkeden çıkarmıştı. Nijer’in yeni askerî hükümeti Batı’dan uzaklaşırken, yeni ittifakları küresel dengeleri nasıl etkileyecek?

Yazı: Hazal Karabulut

19 Nisan’da ABD hükümet görevlileri, Nijer’den askerlerini geri çekeceğini açıkladı. Mart 2024’te ulusal televizyondan Nijer halkına seslenen askerî hükümetin sözcüsü Amadou Abdramane, topraklarında ABD’nin varlığının artık tanımadığını açıklamıştı. Sözcü, ayrıca ABD ile Rusya-İran cepheleri arasında Nijer’i taraf seçmeye zorladığı için Washington’ı da eleştirmişti. 13 Nisan’da Niamey’de düzenlenen protestolarda “Kahrolsun Amerikan emperyalizmi” sloganları atılırken, Rus bayrakları da görülmüştü.

Neden? ABD’nin kararında, 12 Nisan’da Nijer’e varan 100 Rus eğitmeni ve hava savunma sisteminin de etkili olduğu düşünülüyor. Eski Cumhurbaşkanı Bazoum, Temmuz 2023’teki darbe öncesinde Wagner grubunu dezenformasyon aracılığıyla kamu düzenini bozmakla suçlamıştı. Geçen hafta ülkeye varan Rus askerî personelinin ise Wagner’in yerini alması planlanan yeni paramiliter yapı Africa Corps’un parçası olduğu söyleniyor. Son 10 senede Kremlin’in Afrika’daki gayriresmî koluna dönüşen Wagner paralı asker grubu, lideri Prigojin’in ölümü sonrasında Rus askerî istihbaratının kontrolü altına girmişti.

Neden önemli? Mali’de 2020 ve 2021’de ve Burkina Faso’da 2022’de yaşanan darbeler sonrası Nijer, Batılı devletler için Sahel bölgesinde istikrar için önemli bir dayanak noktası hâline gelmişti. 2021’de seçilen eski Cumhurbaşkanı Bazoum, Washington ve Paris ile bölgedeki radikal İslamcı terör örgütlerine karşı işbirliği içindeydi. Nijer, Fransız ve ABD askerî üslerine de ev sahipliği yapıyordu.

Burkina Faso, Mali ve Nijer geçen Eylül ayında “Sahel Devletleri İttifakı” adı altında teröre karşı güçlerini birleştirmiş ve Ocak ayında ECOWAS’tan çekildiklerini açıklamışlardı. İttifak, üç ülkeden birinin saldırıya uğraması hâlinde diğer ülkelerin askerî yardım sağlamasını gerektiriyor.

YAZININ DEVAMI İÇİN