İnternet Sansürü Raporu: 2023 yılında 14 bin 680 habere erişim engeli

2023’te kaç alan adı, haber, sosyal medya paylaşımı, sosyal medya hesabı vb. dijital materyalin erişime engellendiğini gösteren Free Web Turkey 2023 İnternet Sansürü raporu yayımlandı.

Rapora göre, geçen yıl 197 bin 907'si alan adı, 14 bin 680'i haber, 5 bin 641'i sosyal medya paylaşımı, 743'ü sosyal medya hesabı ve 38'i de işletmelerin Google'da kayıtlı konumlarına yapılan yorumlar olmak üzere toplam 219 bin 59 URL için erişim engeli kararı verildi.

• Bunların yanı sıra 33 Google arama motoru sonucu, 9 mobil uygulama, 5 Google Drive dosyası, 2 mail adresi ve 1 Google dokümanına da erişim engeli getirildi.

Bir yıllık izleme faaliyet sonucunda hazırlanan raporda engellenen dijital materyallere dair tüm istatistiklerin yanı sıra öne çıkan erişim engeli kararları, yanlışlıkla erişim engeli kararı verilen haberler, 6 Şubat depremleri esnasında sosyal medyaya uygulanan sansür, gazetecilerin tutuklanmasına gerekçe gösterilip de erişim engeli getirilen haberler ve AYM'nin erişim engeline olanak sağlayan yasalarla ilgili verdiği son kararlar da yer alıyor.

En çok yolsuzluk ve usulsüzlük konulu haberler engellendi 

Engellenen haberlerin konularına göre dağılımı ise şu şekilde sıralandı:

• İlk sırada yolsuzluk ve usulsüzlük (5.881 haber)
• Kadın ve çocuklara karşı işlenen suçlar (2.256 haber)
• Örgütsel suçlar (1.733 haber) 

Yolsuzluk ve usulsüzlük konulu olup da erişim engeli getirilen 5 bin 881 haberde söz konusu suçu işlediği iddia edilen kişiler ise kamu görevlileri (3.192 haber), AK Parti’ye yakın kişi ve organizasyonlar (1.133 haber) ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ailesi (646 haber) olarak gösteriliyordu.

Kadın ve çocuklara karşı işlenen suçları konu edinen 2 bin 256 haberde faillerin kamu görevlileri (693 haber), iş insanları (244 haber), siyasi parti temsilcileri (219 haber), tarikat ve cemaatler (157 haber), kamu kurumları (125 haber), AK Parti'ye yakın kişi ve organizasyonlar (13 haber) ve şirketler (4 haber) olduğu öne sürüldü.

Genel itibarıyla engellenen 14 bin 680 haberin kimler hakkında olduğuna bakıldığında ise ilk beş kamu görevlileri (5 bin 150 haber), sivil yurttaşlar (2 bin 580 haber), AK Parti'ye yakın kişi ve organizasyonlar (2 bin 575 haber), şirketler (1.151 haber) ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ailesi (854 haber) şeklinde sıralandı.

Tarikatlar hakkındaki haberlere de erişim engeli

Tarikat/cemaatlerin adının karıştığı 221 haber, 11 farklı kararla erişime engellenirken bu haberlerin konusu ise şu şekilde sıralandı:

• Kadın ve çocuklara karşı işlenen suçlar (157 haber)
• Yolsuzluk ve usulsüzlük (60 haber)
• Din sömürüsü (4 haber)

Bu sayıya sosyal medya paylaşımlarını da dahil ettiğimizde ise 2023’te tarikat/cemaatlerin adının karıştığı toplam 301 URL’in erişime engellendiği tespit edildi.

Haberler 'kişilik haklarının ihlali' nedeniyle engellendi 

Engellenen haberlerin engellenme gerekçelerine bakıldığında ise ilk sırada 14 bin 332 haberin engellenmesine gerekçe gösterilmesi itibarıyla kişilik hakları ihlali yer aldı.

Bu haberlerin öznelerine bakıldığında ise ilk beş şu şekilde:

• 5 bin 150 haberle kamu görevlileri
• 2 bin 580 haberle yurttaşlar
• 2 bin 575 haberle AK Parti’ye yakın kişi ve organizasyonlar
• 1.147 haberle şirketler
• 854 haberle Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ailesi

Gazetelerin 24’ü 'millî güvenliğin korunması' gerekçesiyle engellendi

2023’te 197 bin 907 URL ile en fazla erişim engeli, alan adlarına uygulandı. Bu sayıya 173 kararla ulaşılırken 2022’de olduğu gibi 2023’te de yandaş olmayan internet gazetelerine uygulanan erişim engelleri ön plana çıktı.

Zira geçen yıl haber sitelerine ait 30 alan adı, 29 farklı kararla erişime engellenirken bazı yayıncıların alan adları birden fazla kez engellendi.

• Örneğin Kızıl Bayrak gazetesine ait beş, Etkin Haber Ajansı’na (ETHA) ait dört, Komün Dergi’ye ait üç, Gazete Patika’ya ait üç, Özgür Gelecek’e ait üç, Deutsche Welle (DW) Türkçe’ye ait iki ve Yeni Demokrasi Gazetesi’ne ait iki farklı alan adı mahkeme kararları sonucunda erişime engellendi.

Voice of America (VOA) Türkçe, Alınteri, Yeni Demokrat Gençlik, Yeni Yaşam ve Avrupa Demokrat gazeteleri ile 100Süzler platformuna da bir kez erişim engeli getirildi. Jinnews, Türk Telekom müşterilerine engelliyken Sözcü Gazetesi’nin sozcu.com.tr alan adı da 14 Mayıs’ta Millî Eğitim Bakanlığı tarafından devlet okullarında erişime engellendi.

• Bu gazetelerin 24’ü millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması gerekçesiyle engellenirken VOA ve DW’ye ait üç alan adı RTÜK’ün talebi üzerine, lisanssız yayın yaptığı gerekçesiyle engellendi.

^{Bu içerik Avrupa Birliğinin maddi desteği ile hazırlanmıştır. İçerik tamamıyla Aposto’nun sorumluluğu altındadır ve Avrupa Birliğinin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.}