Hayatın ilk yarısı için haritalarımız var. Okuldan işe, bekarlıktan evliliğe, oradan ebeveynliğe geçişin yolları çizili. Ama hayatın ikinci yarısına geçiş böyle değil. İlk yarıyı düzenleyen kurumlar ve kurallar, bu eşiktekileri yarı yolda bırakıyor. Öte yandan belki tarihte ilk kez, hayatın ikinci yarısına daha sağlıklı ve daha uzun bir ömür yaşama potansiyeliyle adım atan nesiliz. Peki bu öncü rolü, bu eşikteki deneyimimizi yeniden düşünmek için nasıl kullanabiliriz?

Yazı: Elvan Omay

Daha önce tanımadığım üç kişiyle bir odadaydım. Her biri, benim de iyi bildiğim bir ruh hâlini ifade ediyordu: "Eskiden herkes bana 'ne kadar şanslısın' derdi," dedi 47 yaşındaki bir adam. "Şimdi ben adım atmazsam hiçbir şey olmuyor." 61 yaşındaki bir başkası ekledi:

"7/24 laptop kucağımdaydı. Bir gün baktım, hiç mail yok.”

54 yaşındaki bir kadın başını salladı:

"Kalan zamanı keşkelerle geçirmekten ödüm kopuyor. Yine bir mucize olsun da hayat bana gelmeye devam etsin istiyorum."

Bu duyguyu 20’li yaşlarda da yaşayabilirsiniz elbette. Ama 40’tan sonra bir yerlerde, bu his başka bir ağırlık taşıyor. 25 yaşında “Hayat bana gelmiyor” derken önünüzde bir yandan da sonu olmayan bir zaman varmış gibi hissedilebilir. İkinci yarının eşiğinde ise bu belirsizliğe farklı bir aciliyet; hatta kimi zaman panik duygusu eşlik edebilir.

Arkanızda zengin bir birikim vardır: Roller, ilişkiler, alışkanlıklar, unvanlar, kazançlar. Ama aynı zamanda bazı şeylerin ömrünü tamamladığını da hissedebilirsiniz; eski hedeflerinizin, önceliklerinizin, kimi anlam ve neşe kaynaklarınızın, sonsuz zaman algısının… Ve “iyi bir hayat”tan ne anladığınızın.

Bu his bir illüzyon değil; kişisel bir arıza da değil. Bu odadaki insanlar başarılıydı. Dışarıdan bakıldığında, hayatın ilk yarısının oyununu kazanmışlardı. Ama hepsi aynı rahatsız edici gerçekten bahsediyordu: Kendi dünyalarının ucuna gelmişlerdi ve sonrası için ellerinde harita yoktu.

Haritası olmayan geçiş

Hayatın ilk yarısı için mükemmel haritalarımız var. Okuldan işe, bekarlıktan evliliğe, oradan ebeveynliğe geçişin yolları çizili. Üniversitelerin kariyer ofisleri, şirketlerin oryantasyon programları, düğünler, kutlamalar, ailenin seferber oluşu... Sistem tıkır tıkır çalışır. Ne yapacağınızı, nereden yardım alacağınızı bilirsiniz.

Ama hayatın ikinci yarısına geçiş böyle değil. İlk yarıyı düzenleyen o kurumlar ve kurallar, bu eşiktekileri yarı yolda bırakıyor; bu yeni dönemin yolunu kolaylaştırmak veya düzenlemek için neredeyse hiçbir nirengi noktası sunmuyor. Rol değişimleri var ama ritüeller yok. Yeni sorular beliriyor ama çerçeve yok. Eşik var ama kapıyı tutan yok.

YAZININ DEVAMI