Bowen'dan Trump-İran analizi

BBC'nin uluslararası editörü Jeremy Bowen, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran liderliğine yönelik sert söylemlerine rağmen, Washington'un Tahran'la müzakereler dışında etkili bir seçeneği olmadığını ve görüşmelerin gizlice devam edeceğini kabul ettiğini yazdı.

• Trump, Türkiye'deki NATO Zirvesi'nde İran'ın lider kadrosu için "Artık onlarla uğraşmak istemiyorum, onlar pislik" diyerek, onları "hasta", "acımasız" ve "şiddet yanlısı" kişiler olarak niteledi ve İran'ın nükleer silah sahibi olması halinde bunu kullanacağını iddia etti.
• Trump, ABD'nin "muhtemelen gece İran'a daha sert bir darbe indireceğini" söyleyerek, "Onlara küçük bir uyarıda bulundum. Bu gece onlara yine sert bir darbe indireceğiz" ifadelerini kullandı ve İran rejimini "bir sürü yalancı" sözleriyle tanımladı.
• Bowen, Trump'ın baş müzakereciler Steve Witkoff ve Jared Kushner için "Umurumda değil, konuşabilirler. Ama bence zamanlarını boşa harcıyorlar" sözlerinin, tüm sert söylemlere rağmen müzakerelerden daha iyi bir seçeneği olmadığının dolaylı kabulü olarak okunabileceğini aktardı.
• Analize göre ABD ve İsrail, İran rejimini yıkmaya çalışsa da rejimin iradesini kıramadı ve Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü elinde tutma kararlılığını değiştiremedi; bu boğazdan dünya petrol ve doğalgaz ticaretinin yaklaşık beşte biri geçiyor.
• Yazıda, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerinden küresel ölçekte hayati maddelerin taşınmasını durdurma kapasitesinin, dünya ekonomisi üzerinde baskı kurmasını sağladığı ve bunun, nükleer silah geliştirme olasılığından daha kullanışlı bir güç aracı olduğu vurgulandı.
• Bowen, son günlerdeki karşılıklı hava saldırıları ve Ayetullah Ali Hamaney'in öldürülmesinin ardından süren gerginliğin, tarafların birbirlerinin taahhütlerine güvenmediğini gösterdiğini ve arabulucuların süreci "kesinlikle bir gerileme" ve ortamı "çok gergin" olarak nitelendirdiğini aktardı.