9 ayda neler oldu?

Yazı: İlkim Sancaktaroğlu

İlk 9 ayda, geçen yılın aynı dönemine göre, satışlarda %6,7 düşüş yaşanırken, toplam üretim %4 arttı. Ekim sonuçları açıklanmadan önce birlikte detayları inceleyelim.

Otomotiv Pazarı

ODD verilerine göre 2022 yılı Ocak-Eylül döneminde otomobil ve hafif ticari araç pazarı %6,7 oranında azalarak 520.530 adet olarak gerçekleşti. Otomobil satışları, 2022 yılı Ocak-Eylül döneminde geçen yıla göre %8,2 oranında azalarak 399.224 adet, hafif ticari araç pazarı %1,7 azalarak 121.306 adet oldu.

Otomobil ve hafif ticari araç pazarı 2022 Eylül ayında %8,7, otomobil pazarı %2,9, hafif ticari araç pazarı ise %26,7 oranında arttı. Eylülde otomobil ve hafif ticari araç pazarı 2021 yılı Eylül ayına göre %8,7 artarak 62.084 adet oldu. Otomobil satışları bir önceki yılın aynı ayına göre %2,9 artarak 44.681 adet olurken, hafif ticari araç pazarı %26,7 artarak 17.403 adet oldu.

Otomobil ve hafif ticari araç pazarı 10 yıllık Eylül ayı ortalama satışlara göre %0,2 arttı. Otomobil pazarı, 10 yıllık Eylül ayı ortalama satışlara göre %5,1 azalış gösterdi. Hafif ticari araç pazarı, 10 yıllık Eylül ayı ortalama satışlara göre %16,9 arttı.

Kaynak: ODD - Otomobil ve Hafif Ticari Araç Pazarı, 10 Yıllık Ortalama ile Yıllara Göre Gelişim Grafiği ve Tablosu

• Otomobil pazarı segmentlere göre incelediğimizde pazarın %88,1’i vergi oranları düşük olan A, B ve C segmentlerindeki araçlar oluşturduğunu görüyoruz. C segmenti otomobiller 201.311 adetle %50,4 pay, B segmenti otomobiller 148.550 adetle %37,2 pay aldı.
• Otomobil pazarı gövde tiplerine göre değerlendirildiğinde ise en çok tercih edilen gövde tipi SUV otomobiller (%40,4 pay, 161.321 adet) oldu. SUV otomobilleri %37,5 pay ve 149.542 adet satış ile Sedan, %20,3 pay ve 80.968 adet satış ile H/B otomobiller takip etti.
• Otomobil pazarında benzinli otomobil satışları 281.495 adetle %70,5 pay, dizel otomobil satışları 68.514 adetle %17,2 pay, hibrit otomobil satışları 38.390 adetle %9,6 pay, otogazlı otomobil satışları 6.769 adetle %1,7 pay aldı. 4.056 adet elektrikli otomobil satışı gerçekleşti. 1600cc altındaki otomobil satışları %9,5 azalarak %88,4 pay, 1600-2000cc aralığındaki otomobil satışları %40,8 azalarak %0,7 pay, 2000cc üstü otomobil satışları %9 azalarak %0,2 pay aldı.
• Otomobil pazarında emisyon seviyelerine göre 100-120 gr/km arasındaki otomobiller 152.337 adetle %38,2 pay, 120-140 gr/km arasındaki otomobiller 109.584 adetle %27,4 pay aldı.
• Otomatik şanzımanlı otomobiller 309.455 adetle %77,5 pay alırken, manuel şanzımanlı otomobiller 89.769 adetle %22,5 pay aldı.
• Otomobil pazarında özel tüketim vergi dilimlerine ve motor tiplerine göre satışların %80,3’ü benzin/dizel motor tipinde ve %80’lik vergi diliminde, %7,6’sı benzin/dizel motor tipinde ve %70’lik vergi diliminde yer aldı.
• Hafif ticari araç pazarını gövde tipine göre incelediğimizde, van gövde tipi %75,2 pay ve 91.221 adet ile en çok tercih edilen gövde tipi olurken, kamyonet gövde tipi %13,2 pay ve 16.011 adetle 2. sırada yer aldı.

Üretim ve İhracat

OSD verilerine göre 2022 yılı Ocak-Eylül döneminde toplam üretim %4 artarken, otomobil üretimi bir önceki yılın aynı dönemine göre paralel gerçekleşti. Bu dönemde, toplam üretim 962.018 adet, otomobil üretimi ise 571.006 adet düzeyinde gerçekleşti.

Ticari araç grubunda, 2022 yılı Ocak-Eylül döneminde üretim %12, ağır ticari araç grubunda %33 arttı. 2021 yılı Ocak-Eylül dönemine göre ticari araç pazarı %2, ağır ticari araç pazarı %22 arttı.

2022 yılı Ocak-Eylül döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre, toplam otomotiv ihracatı adet bazında %2 oranında artarken, otomobil ihracatı ise %1 oranında azaldı. Bu dönemde, toplam ihracat 687.966 adet, otomobil ihracatı ise 396.604 adet düzeyinde gerçekleşti.

2022 yılı Ocak-Eylül döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre, toplam otomotiv ihracatı Dolar bazında %5, Euro bazında geçen yılın aynı dönemine göre %18 arttı. Bu dönemde toplam otomotiv ihracatı 22,6 Milyar $ olarak gerçekleşirken, otomobil ihracatı %3 azalarak 6,4 Milyar $ seviyesinde gerçekleşti. Euro bazında otomobil ihracatı ise %9 artarak 6 Milyar € seviyesinde gerçekleşti.

Uludağ İhracatçı Birlikleri (UİB) verilerine göre, 2022 yılı Ocak-Eylül döneminde toplam otomotiv ihracatı, 2021 yılına göre %5 oranında artarak 22,6 milyar $ oldu. Euro bazında ise %18 artarak 21,3 milyar € olarak gerçekleşti. Bu dönemde, dolar bazında ana sanayi ihracatı %2 oranında, tedarik sanayi ihracatı da %8 oranında arttı.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, toplam otomotiv sanayi ihracatı, 2022 yılı Ocak-Eylül döneminde %12 pay ile sektörel ihracat sıralamasında ikinci sırada yer aldı.

Avrupa Otomobil Pazarı

ODD’nin yayımladığı rapora göre AB (26), UK ve EFTA ülkeleri toplamına göre otomobil pazarında 2022 Eylül ayında %7,9 artış yaşandı. Otomobil pazarı 2022 Eylül ayında 2021 Eylül ayına göre %7,9 arttı ve toplam 1.049.926 adet seviyesinde gerçekleşti. 2021 yılı Eylül ayında Avrupa otomobil pazarı 972.843 adetti. AB (26),UK ve EFTA ülkeleri toplamına göre hazırlanan raporda, otomobil satışları 2022 Ocak-Eylül döneminde %9,7 azaldı.

Otomobil pazarı 2022 Ocak-Eylül döneminde 2021 yılı aynı dönemine göre %9,7 azaldı ve toplam 8.271.115 adet seviyesinde gerçekleşti. 2021 yılı aynı döneminde otomobil pazarı 9.162.177 adetti.

2022 Eylül ayı sonunda Türkiye, geçen yılın aynı dönemine göre %8,2 azalış ve 399.224 adetle Avrupa otomobil satışları sıralamasında 6. ülke olarak yer aldı.

Sektör Taşıt Kredileri Gelişimi

Garanti BBVA tarafından yayımlanan rapora göre 2022 3. çeyrek dönemi bir önceki yılın aynı dönemine göre Taşıt Kredisi Hacmi toplamda 96.8 Milyar TL artış gösterdi.

Mevduat ve Katılım Bankaları’nın tüketici ve ticari taşıt kredi hacmi 75.2 Milyar TL; Tüketici Finansmanı Şirketleri’nin tüketici ve ticari taşıt kredi hacmi 13.5 Milyar TL arttı.

Eylül ayında bireysel amaçlı kullanılan Taşıt Kredisi hacmi 41.3 Milyar TL, ticari amaçlı kullanılan Taşıt Kredisi hacmi ise 147.3 Milyar TL olarak gerçekleşti.