AB Döngüsel Ekonomi Eylem Planı

Herkese merhaba, döngüsel ekonomi için kritik bir haftayı geride bıraktık. Ülkemizde beklendiği gibi çok fazla gündem olmasa da ilk defa 2015 yılında yayımlanan “AB Döngüsel Ekonomi Aksiyon Planı”, 30 Mart günü bazı yeni maddelerle güncellendi. AB Yeşil Mutabakatı ile AB’nin iklim krizi ile mücadele konusundaki yol haritası tüm dünyayı etkileyecek şekilde karşımıza çıktı bildiğiniz gibi. Özellikle AB ile ticari ilişkileri yoğun olan, aralarında bizim de bulunduğumuz onlarca ülke özellikle yeni vergi sistemi dolayısı Yeşil Mutabakat odaklı yenilikler yapma yolunda adımlar atmaya başladı diyebiliriz. Fakat AB Döngüsel Ekonomi Aksiyon Planı, her ne kadar Yeşil Mutabakat ile ortak bir odak noktasına sahip olsa ve birlikte hareket ediyor gibi görünse de ayrı bir yol haritasıdır. Bu da aslında hem AB ülkeleri hem de AB ile her türlü ekonomik ilişkiye sahip ülkeler için fazlasıyla önemli bir plan olduğunu göstermekte. Birkaç hafta önce neden küresel bir “döngüsel ekonomi eylem planı”na ihtiyacımız olduğunu ve küresel bir planın nasıl bir çerçeveye sahip olması gerektiğine dair bir yazı hazırlamıştık. Bu hafta ise, 30 Mart günü açıklanan yeni paketin içeriğine hızlıca bakalım ve küresel bir plan için sunduğumuz önerilerle kısa bir karşılaştırma yapalım istiyoruz.

Öncesinde hızlıca AB Döngüsel Ekonomi Aksiyon Planı’nın bugüne kadar ki zaman çizelgesine bakalım;
Aralık 2015 — Avrupa Komisyonu 54 maddelik ilk “Döngüsel Ekonomi Eylem Planı”nı yürürlüğe aldı.
Aralık 2019 — Avrupa Komisyonu yakından bildiğimiz “AB Yeşil Mutabakat”ı açıkladı
Mart 2020 — Avrupa Komisyonu yeni “Döngüsel Ekonomi Aksiyon Planı”nı yürürlüğe aldı. (Yeşil Mutabakat” ile gelen bazı güncellemeler dolayısı ile.
Aralık 2020 — Yeni Aksiyon Planı dahilinde atılan ilk adım olarak, sürdürülebilir aküler/piller için yeni regülasyonlar önerildi.
Şubat 2021 — Döngüsel Ekonomi ve Kaynak Verimliliği Küresel İttifakı olarak çevirebileceğimiz “Global Alliance on Circular Economy and Resource Efficiency” (GACERE) çalışmalarına başladı.
Ekim 2021 — Avrupa Komisyonu, atıklarda bulunan çevreye zararlı organik maddeler için kuralları güncelledi.
Kasım 2021 — Gemi atıkları ile ilgili kurallar güncellendi.,
30 Mart 2022 — Yeni ölçüm regülasyonları içeren yeni bir paket açıklandı.
2022 — Yeni paket açıklaması sırasında 2022 yılı içerisinde farklı güncellemelerin de geleceğine dair açıklama yapıldı.

Gelin şimdi 30 Mart’ta açıklanan pakete ve 2022’nin devamında bizleri neler bekliyor, hızlıca göz atalım. Yeni güncellemelerin detaylarını merak edenler için ilgili içeriklere ait bağlantıları başlıklarda bulabilirsiniz.

30 Mart 2022 — AB Döngüsel Ekonomi Aksiyon Planı güncellemeleri

- Sürdürülebilir Ürünler için Eko-Tasarım (Ecodesign) alanında yasal düzenleme
Yeni düzenleme, AB ürünlerinin döngüselliğini, enerji performansını ve diğer çevresel sürdürülebilirlik yönlerini iyileştirecek.
- Sürdürülebilir ve Döngüsel bir Tekstil için AB Stratejisi
Strateji, küresel krizlere karşı daha dayanıklı, daha yeşil, daha rekabetçi bir sektör yaratmayı hedefliyor. Strateji dahilinde AB’nin uygulayacağı bazı önemli adımlara buradan ulaşabilirsiniz.
- İnşaat Ürünleri Mevzuatının gözden geçirilmesi
2 ana odakta güncellenmesi beklenen yeni mevzuat, inşaat ürünleri için iyi işleyen tek bir pazar elde etmek ve Yeşil Mutabakat’ın amaçlarına hizmet etmek amacıyla güncellenecek. Döngüsel ekonomiye geçişte belki de en çok zorlanan sektör olan inşaat sektörü, bu yeni güncelleme daha adil rekabet koşullarına yasal düzenlemelerle sahip olabilir.
- Yeşil Geçiş (Green Transition) için Tüketicilerin Güçlendirilmesi
Teklif, tüketicilerin bir ürünü satın almadan önce ürünlerin dayanıklılığı ve onarılabilirliği hakkında yeterli bilgi almasını sağlamayı amaçlıyor. Ayrıca, “green washing” uygulamalarına karşı tüketicinin korunmasını amaçlıyor.

2022 yılı içinde beklenen değişiklikler ise;
- Endüstriyel emisyonlar hakkında AB kurallarının güncellenmesi
Daha sürdürülebilir bir ekonomi ve halk sağlığını iyileştirecek çevreci tekniklerin yer alacağı yeni bir endüstriyel kurallar bütünü yayımlanacak.
- Şirketler tarafından yapılan yeşil talepleri (green claim) doğrulamak için yasama teklifi,
Bu teklif şirketlerin ürünlerinin/hizmetlerinin çevresel ayak izi hakkında ileri sürdükleri iddiaları, bunları ölçmek için standart yöntemler kullanarak kanıtlamalarını gerektirecek yeni bir düzenlemeyi içermekte. Bu sayede tüketicilerin ve yatırımcıların daha sürdürülebilir kararlar almasına ve tüketicinin yeşil etiketlere ve bilgilere olan güvenini artırmasına yardımcı olmak amaçlanmakta.
- AB’de ambalaj ve ambalaj atıkları ile ilgili gereksinimlerin gözden geçirilmesi,
Plastik kullanımını azaltma odaklı hazırlanacak bu teklif ise temelde yeniden kullanımı ve geri dönüşümü teşvik etmek için ambalaj tasarımını iyileştirmeye, ambalajdaki geri dönüştürülmüş içeriği artırmaya ve aşırı paketleme ile mücadeleye odaklanacak.
- Biyolojik bazlı, biyolojik olarak parçalanabilen ve kompostlanabilen plastiklere ilişkin yeni politika çerçevesi,
Bu teklif ise biyolojik bazlı plastiklerin tedariki, etiketlenmesi ve kullanımı ile biyolojik olarak bozunabilir ve kompostlanabilir plastiklerin kullanımını ele alacaktır.
- Mikroplastik kirliliğinin çevre üzerindeki etkisini azaltmak
2022 içerisinde görmeyi beklediğimiz son düzenleme ise çevreye kasıtsız olarak salınan mikro plastiklerle mücadele etmeyi amaçlıyor. Bu plastiklerin ana kaynakları için etiketleme, standardizasyon, sertifikasyon ve düzenleyici önlemlere odaklanacaktır.

Bu teklifler AB için döngüsel ekonomiye geçişi hızlandırabilecek nitelikte yeni öneriler sunuyor. Özellikle pandemi ile birlikte tüm dünyanın öğrendiği “resilient” yani dayanıklı toplumlara sahip olmak adına doğaya ve insan sağlığına saygılı bir ekonomi yaratmak için bu yeni öneriler kritik diyebiliriz. Yine de küresel döngüsel ekonomi eylem planı yazımızda bahsettiğimiz gibi, sadece AB bazlı bir eylem planı, her ne kadar AB ile ilişkideki tüm ülkeleri etkiliyor olsa da döngüsel ekonomiye dönüşüm sürecinde beklenen ivmeyi yakalamamız için yeterli olmayabilir.

Ne dersiniz, bu yeni güncellemeler ile döngüsel ekonomiye geçiş sürecimiz çok daha elle tutulur sonuçlarla yürütülen, verimli bir dönüşüm sürecine girmemize destek olabilir mi?