Almanya'dan göçmenlere ‘Fırsat Kartı’

Almanya, kalifiye eleman eksikliğini "fırsat kartı" ile gidermeyi umuyor. Vasıflı işçilerin Avrupa Birliği (AB) dışından Almanya'ya gelişini kolaylaştıracak olan bu yeni göç yasası, Kasım ayından itibaren kademeli olarak uygulama konmaya hazırlanıyor. 

Neden? Avrupa'daki pek çok ülke gibi Almanya da kalifiye işçi açığıyla karşı karşıya. Raporlara göre, personel sıkıntısı Almanya'daki şirketlerin neredeyse yarısını etkilerken, faaliyetlerini de yavaşlatmakta. İstihdam Araştırmaları Enstitüsü (IAB), 2022 yılında Almanya genelinde 1,74 milyon boş pozisyon olduğunu tespit etti. Böylece ülkedeki işgücü açığı tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı. Öte yandan, ülkenin mevcut bürokrasisi, göç sürecini yavaşlatıyor. 

Alman hükümeti, bu sorunu çözmek ve işgücü açığını kapatmak için yeni bir "nitelikli işgücü göçünü geliştirme yasası"nı onayladı. Bu yasanın yürürlüğe girmesi ise Kasım 2023, Mart 2024 ve Haziran 2024 tarihlerinde üç aşamalı olarak gerçekleştirilecek.

"Fırsat kartı" 

Bu yeni yasa, Chancenkarte; yani "fırsat kartı" denilen puan tabanlı bir sistem üzerine kurulu. Fırsat kartı, gerekli becerilere sahip çalışanların Almanya'ya daha kolay gelmelerini sağlamayı amaçlıyor. Almanya Çalışma Bakanı Hubertus Heil tarafından ülkenin işgücü açığını gidermek için önerilen stratejinin bir parçası olan bu sistemden faydalanabilmek için, başvuran kişinin Almanya'da hâlihazırda bir iş sözleşmesi bulunmaması gerekiyor. 

Peki bu puan sistemi nasıl işleyecek? Puana dayalı sistemde dikkate alınacak kriterler; mesleki deneyim, yaş, Almanca dil becerileri, ülkede yaşayan aile üyeleri gibi nitelikleri kapsıyor. 

• Fırsat kartı programına başvurmak içinse; diploma veya mesleki eğitim, üç yıllık mesleki deneyim, dil bilgisi veya daha önce Almanya'da bulunma gibi dört kriterden en az üçünün karşılanması gerekiyor. 

Şu an sistem nasıl işliyor? AB vatandaşı olmayan kişilerin çoğunun Almanya'ya taşınabilmek için iş teklifi almaları gerekiyor. İş arayanlar için bir vize hâlihazırda mevcut; fakat fırsat kartı ile, iş bulmak isteyen insanlar için sürecin daha kolay ve hızlı hâle getirilmesi planlanıyor. 

• Dahası: Fırsat kartı, mevcut vize başvuru sürecinin aksine, yurt dışından iş başvurusu yapmak yerine insanların ülkeye gelip iş veya çıraklık eğitimi aramalarına olanak tanıyor. Bu süreçteki ön koşul ise, başvuru sahiplerinin bu süre zarfında geçim masraflarını karşılayabileceklerini kanıtlayabilmeleri. 

Göç politikasında neler değişti? 

Yeni sistem ile, mesleki deneyime sahip kişiler, üniversite diplomasına sahip olma zorunluluğu olmadan Almanya'ya gelebilecek ve çalışmaları kolaylaştırılacak. 

Almanya, yabancı çalışanların kendi ülkelerinde tanınan mesleki niteliklerini tanımak konusunda katı davranıyor. Yasa değişikliğiyle beraber, mesleki nitelikler ya da iş deneyimlerinin denkliği de daha esnek olacak. 

Diplomalı ya da mesleki eğitim sertifikalı nitelikli çalışanlar, iş arama sürecindeyken bir yıl boyunca ülkede kalabilecek; iş ararken de haftada 20 saate kadar çalışabilecek. 

İş teklifi alan çalışanların ailelerini Almanya'ya getirmeleri ve oturma izni almaları kolaylaştırılacak 

En çok hangi sektörlerde eksiklikler var? 

Almanya, bu yeni göç politikası değişikliği ile özellikle vasıflı zanaatkârlar, elektrik mühendisleri, bilişim uzmanları, bakıcılar, hemşireler, gastronomi ve konaklama uzmanları gibi sektörlerde işçi eksikliğini gidermeyi hedefliyor. Ifo'nun anketine göre, konaklama ve etkinlik sektörü işçi sıkıntısından en çok etkilenen sektör.

• Hizmet sektörünü takip eden işçi sıkıntısı yaşayan başka sektörler ise; depolama-saklama, hizmet sağlayıcılar ve imalat olarak belirtiliyor. Bununla birlikte, birçok perakende işletmesi, inşaat şirketi ve toptancı da personel açıkları olduğunu bildiriyor.

Fırsat kartı programının detayları henüz kesinleşmemekle birlikte, 2024 yılına girdikten sonra kullanıma sunulması planlanıyor. 

Bu yeni göç yasası, Almanya'nın işgücü açığını gidermek ve ülkeye nitelikli işçileri çekmek amacıyla attığı önemli bir adımı temsil ediyor. Ülkenin iş dünyası ve ekonomisi için daha fazla kalifiye işçinin Almanya'ya gelmesini kolaylaştırmayı hedefleyen bu politika değişikliği, Almanya'nın işgücü piyasasındaki ihtiyaçlarına daha etkili bir şekilde cevap vermesine yardımcı olabilir.