'Artık bir gelenek oldu': Boğaziçi öğrencileri alternatif mezuniyeti anlatıyor

Prof. Dr. Naci İnci’nin 21 Ağustos 2021’de Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından Boğaziçi Üniversitesi’nin rektörü olarak atamasından bu yana üniversitede toplu mezuniyet töreni yapılamıyor. Yönetim, toplu mezuniyet törenine izin vermediği için Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri bu sene de 3 Temmuz’da kendi "alternatif mezuniyet" törenlerini düzenledi. 

Öte yandan: 6 Temmuz'da Beykoz Üniversitesi’nin mezuniyet törenini Boğaziçi Üniversitesi'nin Anadolu Hisarı Kampüsü’nde yapacağını duyurması, toplu mezuniyet törenleri engellenen Boğaziçili öğrencilerin ve öğretim üyelerinin tepkisini çekti.

Bir adım geriden: Boğaziçi Üniversitesi’nde öğrencilerin ve akademisyenlerin protestolarını engellemek isteyen Naci İnci yönetimi, göreve gelmesinin ardından, 157 yıldır yapılan geleneksel toplu mezuniyet törenini iptal etmiş; diploma törenini her bölüm için ayrı tarih ve saatlerde, kampüs içindeki binalarda düzenlemeye başlamıştı. Daha önce bu tören, üniversitenin Uçaksavar Kampüsü’ndeki stadyumda bütün bölümlerin mezunlarıyla birlikte yapılıyordu. Boğaziçi Üniversitesi’nde ilk alternatif mezuniyet 2021’de yapılmış; 2022’de de tekrarlandıktan sonra 2023’te bir sene ara verilmişti.

'Toplu mezuniyet en temel hak'

Aposto'ya görüş veren Alternatif Mezuniyet Komitesi’nden Boğaziçi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü 4. sınıf öğrencisi Burak Siperli eski mezuniyetleri şöyle anlatıyor:

“Uçaksavar Kampüsü'nde bölümlerin kendi pankartlarını yaptığı, stadyumda yürüdüğü, kalabalık bir ortamda arkadaşlarının diplomalarını almalarını izlediği bir mezuniyet töreniydi. Bu gelenek ilk kez Mehmet Özkan'ın okula kayyım olarak atanmasıyla değişiyor aslında. Özkan'ın kayyım atanmasıyla birlikte arkadaşlarımız her mezuniyet töreninde rektörlük konuşması sırasında kayyıma sırtını dönerdi.”

Alternatif mezuniyeti düzenleyenlerden Boğaziçi Üniversitesi Matematik Bölümü 3. sınıf öğrencisi Ege Tonga ise önceki alternatif mezuniyetlerde, rektörlüğün öğrencilere e-posta göndererek mezun kartlarını iptal etmekle tehdit ettiğini; bu sene de alternatif mezuniyete katılacak öğrencilerin endişe duyduğunu, ancak mezuniyetin öğrencilerin en temel hakkı olduğunu belirtiyor:

“Bu dönem mezun olacak arkadaşlarımızın pek çoğunun eskiden olduğu gibi toplu mezuniyete katılmak istediğini biliyoruz. Ancak öğrencilerin en temel hakkı olan mezuniyet kayyım rektör tarafından mezuniyete az zaman kaldığı ve sahne kurmanın çok masraflı olacağı gibi hiçbir gerçekliği olmayan bahaneler gösterilerek engelleniyor.

Bu noktada da yapılan çağrı neticesinde Boğaziçi Üniversitesi bileşenleri olarak bir mezuniyet komitesi oluşturduk ve çalışmaya başladık. Yaklaşık bir ayı aşkın süredir de yaptığımız çalışmaların neticesinde alternatif mezuniyeti yaptık.”

Protesto korkusu

Tonga, toplu mezuniyetin yasaklanmasının ardında yönetimin protesto korkusu olduğu yorumunu yapıyor:

“Yapılacak bir toplu mezuniyette öğrencilerin içine çıkmaktan, protesto edilmekten, sırt dönülmekten ve yuhalanmaktan korkan kayyım rektör; mezuniyet törenini bölümlere, saatlere ve günlere bölerek aslında Boğaziçi Üniversitesi’nin yönetilemediğini gösteriyor bize.”

Kampüsün Beykoz Üniversitesi’nin mezuniyet töreni için tahsis edilmesiyle ilgili de konuşan Tonga, “Kayyım yönetimin bu tutumu aslında ikiyüzlü tavrını gösteriyor. 'Yönetmeye çalıştıkları' üniversitede kendi öğrencilerine toplu mezuniyet izni vermezken ve hatta bu konuda irade gösteren insanları tehdit ederken başka üniversitelere kampüslerimizi peşkeş çekiyorlar” diyor.

Kendi törenini kendin yap geleneği

Burak Siperli, alternatif mezuniyet için öğrencilerin, akademisyenlerin, velilerin ve emekçilerin hep birlikte çalıştığını anlatıyor ve alternatif mezuniyetin öğrencilere kendi mezuniyetlerini kendi emekleriyle yaratma imkanı tanıdığını söylüyor:

“Bu da bir gelenek oldu diyebiliriz. Bu sene üçüncü alternatif mezuniyeti gerçekleştiriyoruz. Ümidimiz bu alternatif mezuniyetin, kayyımlar üniversitelerimizden gidene kadar devam etmesi elbette.”

Aynı gökyüzüne fırlatılan kepler

Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Öğretim Üyesi Birkan Yılmaz ise öğrencilerin ve ailelerin en doğal hakkının toplu bir mezuniyet töreni olduğunu vurguluyor:

“Normalde Uçaksavar Kampüsü’ndeki tören, tüm bölümlerin katılımı ve ailelerle birlikte yapılırdı. Törene ünlü mezunlardan bir konuşmacı da davet edilirdi. Ödüller verilir, konuşmalar yapılır, doktora mezunları isim isim hocaların arasına çağrılırdı ve en sonda da bütün bölümler aynı gökyüzüne fırlatırdı keplerini. Sonrasında da Güney çimlerde sadece öğrencilerin katılımıyla, pahalı olmayan ve eğlenebilecekleri bir organizasyon ile bir balo veya DJ performansı yapılırdı.”

Boğaziçi’nde toplu mezuniyet törenlerinin engellenip Beykoz Üniversitesi’nin mezuniyetinin kampüste yapılmasını "trajikomik" olarak tanımlayan Yılmaz öğrencilerin tören için yürüttüğü çalışmaları ise şöyle anlatıyor:

“Öğrenciler toplu mezuniyet, diploma töreni ve balo hak ediyorlar. Ancak şimdi üç senedir bahanelerle iptal edilen toplu mezuniyet törenlerini okul bileşenleri olarak emekleriyle kendileri örüyorlar.”