Avrupa'nın sürdürülebilir finansman kriterleri davalık oldu

Belçika, Hollanda ve Avusturya gibi çeşitli AB ülkelerinde bulunan ve çevre alanında faaliyet gösteren beş sivil toplum kuruluşu (STK), fosil yakıtlı uçak ve gemilerin AB'nin sürdürülebilir finans mevzuatına dahil edilmesine karşı dava açtıklarını açıkladı. Davacı STK’lar arasında Opportunity Green, CLAW-Initiative for Climate Justice, Dryade, Dutch NGO Fossielvrij ve Client Earth yer alıyor.

STK koalisyonunca hazırlanan dava dilekçesinde, özel yatırımların net sıfır uyumlu faaliyetlere yönlendirilmesi için tasarlanan AB Sınıflandırması (EU Taxonomy) mevzuatındaki sürdürülebilir finans kriterlerinin havacılık ve nakliye sektörleri özelinde yeniden incelenmesi gerektiği hatırlatıldı. AB'nin sürdürülebilir yatırım sınıflandırmasının, bu konuda doğru bilgilendirilmeye yönelik standartlar getirmesi gerektiği kaydedilen açıklamada, sınıflandırmanın şirketlere, yatırımcılara ve politika yapıcılara doğrulanmış bir yeşil yatırım listesi sağlamasının önemine işaret edildi.

• AB Komisyonu'nun geçen yıl sonunda sürdürülebilir yatırım sınıflandırmasına havacılık ve gemi taşımacılığı kriterlerini eklediği anımsatılan açıklamada, bunun tamamen fosil yakıtlarla çalışan gemileri ve uçakları belirli verimlilik kriterlerini karşılamaları hâlinde yeşil finansmana uygun hâle getirdiği ifade edildi.

Açıklamada, havacılıktaki kriterlerinin çok zayıf belirlendiği, teslimatı yapılacak yeni uçakların neredeyse tamamının yeşil olarak sınıflandırılabileceği bildirilirken STK'ların, AB Komisyonu'nun belirlediği kriterleri gözden geçirmesi için Avrupa Adalet Divanı'nda dava açtığı belirtildi.

'20-25 yıl göklerde ve denizlerde olacaklar'

Davacı STK'lardan Opportunity Green'in Hukuk Direktörü David Kay, AB sınıflandırmasındaki havacılık ve taşımacılık sektörleri için belirlenen kriterlerin yatırımcıları tamamen yanlış yönlendirdiğine ve yatırımların önümüzdeki on yıllar boyunca doğayı kirleteceği kesin olan uçaklara ve gemilere yönlendirdiğini ifade etti. Avrupa Birliği Komisyonu'nun belirlediği standartların 1,5 derecelik küresel sıcaklık artışı hedefini desteklediğine dair hiçbir kanıt ortaya koymadığını belirten Kay şöyle dedi: 

"Bu gemilerin ve uçakların uzun ömrü göz önüne alındığında, 20-25 yıl içinde hâlâ göklerde ve denizlerde olacaklar. Bu, AB sınıflandırmasının yatırım yönlendirmesinin tehlikeli ve yanlış olduğunu gösteriyor." 

STK'lar AB sınıflandırmasında belirlenen sera gazı salım eşiklerinin çok geniş olduğunu ve birçoğunun bilimsel testlerde başarısız olduğunu savunuyor. Transport and Environment tarafından yapılan analize göre, sıvılaştırılmış doğalgazla (LNG) çalışan dev yolcu gemileri ve Airbus firmasının gelecekteki siparişlerinin %90’ına denk gelen 7.000'den fazla yeni uçak, AB sınıflandırmasına göre "sürdürülebilir" olarak nitelendiriliyor.

AB sürdürülebilirlik sınıflandırması nedir?

AB sınıflandırması, özel sektör yatırımlarını iklim hedeflerine ulaşmak için gerekli olan faaliyetlere yönlendirmeyi amaçlıyor. AB, yakıt tasarruflu yeni uçaklara ve sıvılaştırılmış doğalgazla çalışan gemilere yapılan yatırımları emisyonları azaltacağı için sürdürülebilir sınıflandırmasına dahil ediyor.

• Bilgi notu: Avrupa Çevre Ajansı verilerine göre, havacılık ve nakliye sektörü, AB'nin toplam sera gazı emisyonlarının yaklaşık %8'ini oluşturuyor. Bu emisyon hacminin %4'ünü deniz taşımacılığı, %3,8'ini havacılık sektörleri oluşturuyor. Havacılık ve deniz ticaretindeki devam eden büyümeye paralel olarak emisyon hacimleri son on yılda hızla arttı ve artmaya devam ediyor.