Bangladeş'te hükümet karşıtlığına evrilen protestolar: Başbakan ülkeyi terk etti

Bangladeş’te geçen ay kamu hizmeti veren kuruluşlarda çalışanlara ilişkin kontenjanların kaldırılması talebiyle başlayan protesto gösterileri, daha geniş çaplı "hükümet karşıtı" bir harekete dönüştü. Yaklaşık üç haftadır devam eden protestolarda 300'e yakın kişi hayatını kaybetti. Başbakan Şeyh Hasina Vecid'in istifa ederek ülkeyi terk ettiği duyuruldu.

Arka plan: Bangladeş'teki öğrenci protestoları, kamuda istihdamın %30'unun 1971'deki bağımsızlık savaşına katılanların çocuklarına ayrıldığı sistemin kaldırılması talepleriyle başladı. Protestolar, Yüksek Mahkeme'nin tartışmalı kota sistemini geçen ay geri getirmesiyle arttı. 

• Ayrıca ana muhalefetteki Bangladeş Milliyetçi Partisi'nin (BNP) Hasina döneminde özgür ve adil seçimlerin mümkün olmadığını ve seçimlerin tarafsız bir geçici yönetim altında yapılmasını istediğini söyleyerek 2014 ve 2024 seçimlerini boykot etmesi, protestoların Ocak ayındaki seçimlerde dördüncü kez iktidara gelen Hasina'nın görevden alınmasını talep eden bir kampanyaya dönüşmesine neden oldu. 
•  📌 Okuma önerisi:"Bangladeş'te 'kamuda kontenjan' protestoları: En az 105 kişi öldü"

Güncel durum

Ülkenin en üst düzey mahkemesi olan Anayasa Mahkemesi, Yüksek Mahkeme'nin gösterileri tetikleyen tartışmalı kararını Pazar günü bozdu. 

Öğrenciler, protestoların ardından gelen sokağa çıkma yasağına meydan okuyarak başkent Dakka'ya yürüme çağrısında bulundu. Göstericiler, Başbakan Hasina'nın Dakka'daki resmî konutunu bastı, polisle çatışarak binanın camlarını kırdı. 

Reuters'a ve AP'ye konuşan Bangladeş ordu kaynakları, konutundan kaçan Hasina'nın ülkeden ayrıldığını söyledi. AFP'nin haberine göre Hasina'ya yakın kaynaklar, Bangladeş Başbakanı'nın helikopterle kaçtığını aktardı. Bangladeş medyası da Hasina'nın Hindistan'a gittiğini iddia etti.

• Bir adım sonrası: Devlet televizyonundan ulusa seslenen Bangladeş Genelkurmay Başkanı, Hasina'nın görevden ayrılması üzerine geçici bir hükümet kurulacağını açıkladı.

Öğrenciler ne istiyor?

Son aylarda Bangladeş kamuoyunda, üst düzey eski kurmaylar ve devlet memurları dahil olmak üzere Hasina'nın bazı eski yetkililerine yönelik yolsuzluk iddiaları tartışılıyordu. Yolsuzluk iddialarının yanı sıra birçok hak savunucusu, son 15 yılda ülkede demokratik faaliyet alanının daraldığına dikkati çekiyordu.

Öğrenci hareketinin liderlerinden Nahid İslam, Hasina’nın istifası öncesi yaptığı açıklamada başbakanın, “cinayetler, yağma ve yolsuzluklar için yargılanmasını” istiyordu. Hasina, öğrenci liderlerine koşulsuz diyalog teklif ederek "Hareketin kışkırtıcılık yapan öğrencileriyle oturmak ve onları dinlemek istiyorum. Hiçbir çatışma istemiyorum" demiş; ancak protestocu öğrenciler bu teklifi reddetmişti.