Başkan yardımcılığı münazarası

7 Ekim Çarşamba günü Utah eyaletinin başkenti Salt Lake City’de gerçekleşen münazarada başkan yardımcısı adayları karşı karşıya geldi. Demokrat Parti'den California Senatörü Kamala Harris’in, mevcut başkan yardımcısı Mike Pence ile USA Today’in Vaşington temsilcisi Susan Page moderatörlüğünde yüzleştiği yayın doksan dakika sürdü.

• Atmosfer: Geceye, 29 Eylül’de gerçekleştirilen Başkanlık adayları münazarasının aksine görece saygı çerçevesinde bir tartışma ortamı hakimdi. Özellikle Başkan Yardımcısı Mike Pence’nin münazara boyunca rakibine karşı sakin ve ihtiyatlı tavrını koruması, Başkan Trump’ın agresif kişiliğini dengeleyici bir figür olduğu mesajını vurgular nitelikteydi.
   
• Salgın: Münazaranın en önemli satır başlarından biri olarak Covid-19’un ABD üzerindeki etkileri ve Trump yönetiminin salgınla mücadele politikası öne çıktı. Gecenin ilk tartışma konusu olan salgın politikası Kamala Harris’in peş peşe gelen sert eleştirilerle saldırı hâlinde olduğu bir bölümdü. ABD’de 210 binin üzerinde vatandaşın hayatını kaybettiği vurgusuyla mevcut yönetimi kayıplardan sorumlu tutan Harris’in geceye dair en çarpıcı sözlerinden biri ise şu şekilde: “Covid-19’un geldiğini ve neler olacağını biliyorlardı ancak size söylememeyi tercih ettiler. Biliyorlardı ve örtbas ettiler.”
   
• Pandeminin ABD’ye ulaşmasından bu yana Demokrat ve Cumhuriyetçi kanat arasındaki en büyük tartışmalardan biri önlemlerin ne ölçüde uygulanacağı ve bireysel özgürlüklerin hangi derecede kısıtlanacağı konusunda sürüyor. Demokratlar salgına karşı ulusal çapta sokağa çıkma yasakları ve maske takma zorunluluğu başta olmak üzere sert önlemlerin gerekli olduğunu savunuyor. Cumhuriyetçi kanat ise bu önlemlerin vatandaşların anayasal hak ve özgürlüklerini ihlal ettiğini, salgın bahanesiyle ülkede kaos ortamı yaratılmaya çalışıldığını savunuyor.
   

Harris’in iddialarına karşı Pence’nin savunmasında öne sürdüklerini şu şekilde sıralayabiliriz:

1. Yönetim, salgının başlangıcından itibaren virüsün bir adım önüne geçebilmek için gerekli bütün önlemleri aldı. Ülke sınırları Çin’e kapatıldı.
    
2. 200 bin civarında ABD vatandaşının yaşamını yitirmesi CDC (Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezi) uzmanlarından alınan görüşe göre kaçınılmazdı.
    
3. Sağlık endüstrisi krize çok hızlı şekilde uyum sağladı. Aşı çalışmaları birçok kuruluşta eş zamanlı olarak sürat kesmeden devam ediyor.
    
4. Biden ve Harris tarafından teklif edilen yol haritası Trump yönetimininkinin kopyası. Salgınla mücadele için yeni hiçbir şey önermiyor.
    

• İklim Krizi: Adayların ihtilaf yaşadığı başlıca konulardan bir diğeri ise iklim kriziydi. İklim değişikliği, Donald Trump’ın 2016’da başkanlık koltuğuna oturmasından bu yana uyguladığı tartışmalı politikalarla öne çıkan konulardan biri. Trump yönetimi geçtiğimiz dört yılda içerisinde emisyon kotalarından kutuplardaki enerji aramalarına kadar pek çok konu üzerinde sınırlandırma getiren mevzuatı devre dışı bıraktı. (Trump döneminde çevre politikaları üzerinde yapılan değişikliklerin tamamına çalışmadan ulaşabilirsiniz.)
   
• Öte yandan Biden-Harris ikilisi çevre politikalarında mevcut yönetimin tam tersi noktada bulunuyor. Biden Demokrat Parti ön seçimlerinden bu yana iklim değişikliği sorununu kampanyasının gündeminde tutuyor. Kamala Harris ise iklim kriziyle mücadele konusunda oldukça radikal bir plan ortaya koyan Green New Deal’ın ilk destekçilerinden biri.
   
• Söz konusu plan sol kesim arasında büyük destek toplamış olsa da özellikle Ohio ve Pensilvanya gibi seçim sonucunu belirleyebilecek eyaletlerde, ekonominin üzerinde yaratacağı baskı sebebiyle kuşkuyla karşılanıyor.
   
• Pence, Biden-Harris kampanyasının en tartışmalı konularından biri olan Green New Deal’ı deyim yerindeyse yerden yere vurdu: “(Green New Deal) Amerikan enerjisini yok edecek. Amerikalı aileler için enerji fiyatları yükselecek. Ülke ekonomisini üretim yapamayacak hâle getirip vatandaşlarımızı işsizliğe sürükleyecek.”
   
• Kolluk kuvvetleri ve ırkçılık: Münazaranın en gergin dakikaları ikilinin ABD’de yaşanan sistematik ırkçılık problemi üzerine tartışması sırasında yaşandı. İki tarafın, ülkedeki ırkçılık sorununun kurumsal boyutu hakkındaki fikir ayrılıkları Harris’in, Breonna Taylor davasını gündeme getirmesiyle su yüzüne çıktı. Lousville’deki evinde, polis tarafından uykusundayken vurularak öldürülen Breonna için söz konusu operasyonda bulunan yalnız bir polise yönelik Taylor’un ölümü için değil, operasyon sırasında mahalle sakinlerinin tehlikeye atılması sebebiyle bir kamu davası açılmıştı.
   

Harris'in davayı gündeme getirmesinin ardından yaşanan hukuki sürecin haksız olduğunu düşündüğünü dile getirdi. Harris’e göre Taylor’un cinayeti kolluk güçlerinin Afrikalı Amerikanlara orantısız güçle müdahale etme davranışının yalnızca güncel bir örneği. Harris’in ifadesine göre seçilmesi durumunda Biden hükümetinin sistematik ırkçılığın önüne geçmek için planları şu şekilde:
 

1. Kolluk güçlerinin, George Floyd’un da ölümüne neden olan, boyun kilidini kullanmasının yasaklanması
    
2. Görevin kötüye kullanımının önüne geçilmesi doğrultusunda ulusal polis sicil dairesi kurulması
    
3. Özel teşebbüslerce işletilen hapishanelerin kapatılması
    
4. Esrar tüketiminin yasallaştırılması
    

• Diğer tarafta Pence ise sistematik ırkçılık iddialarının bahsi geçen polis memurlarına çok büyük bir hakaret olduğunu savundu ve eski başsavcı olan Harris’i Breonna Taylor hakkındaki davanın hükmü hakkındaki yorumu sebebiyle hukuka ve jüriye saygı duymamakla suçladı.