🔔 DEM Partili Abdullah Zeydan’ın seçilme hakkı geri alındı

DEM Parti Merkez Yürütme Kurulu (MYK), Adalet Bakanlığı’nın seçime iki gün kala, mesai bitiminden beş dakika önce yaptığı başvuru üzerine Pazar günkü yerel seçimlerde Van Büyükşehir Belediye Başkanı seçilen Abdullah Zeydan’ın memnu haklarının geri alındığını açıkladı. Parti'nin adayı Abdullah Zeydan, %55,48 oranında oyla seçildi. Zeydan'ın memnu, diğer bir deyişle yasaklı haklarının geri alınması üzerine mazbata, oyların %27,15'ini alan AK Parti adayı Abdulahat Arvas'a verildi.

• Seçimi kazanan Zeydan, memnu hakların iadesinin iptal edilmesiyle siyasi yasaklı konumuna düşüyor. Zeydan’ın başkanlığı hakkında son kararı Yüksek Seçim Kurulu (YSK) verecek.

3 Nisan'da Van'da yapılacak protesto ve yürüyüşler öncesi Valilikten yasak kararı geldi. Valilik, 15 gün süreyle Van'da yapılacak her türlü gösteri, yürüyüş ve oturma eylemini yasakladı. 

• Valilik basın açıklaması, oturma eylemi ve anket yapılmasını, çadır ve stant kurulmasını, imza kampanyası düzenlenmesini, bildiri, broşür ve el ilanı dağıtılmasını da yasakladı. Valilik ayrıca protesto ve yürüyüş amacı taşıması "muhtemel" kişilerin kent merkezi ile ilçe giriş-çıkışlarına izin verilmemesine karar verildiğini de duyurdu. 

Tepkiler

Yerel seçimlerde Van'ın tüm ilçelerini kazanan DEM Parti, karara karşı çıkmak için protesto çağrısı yaptı. Parti İl Binası önündeki eylemde polis, Abdullah Zeydan ve beraberindeki DEM Partililere biber gazıyla müdahale etti. DEM Parti'nin Zeydan'ın seçilme hakkının alınması ve mazbatanın AK Partili Arvas'a verilmesinin ardından yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verildi: 

 "Bu karar iktidarın müdahalesi ile başlatılan siyasi darbe sürecinin devamıdır. Avukatlarımız karara itiraz etti. YSK'yı bu hukuksuzluğa son vermeye ve halkımızın iradesini tanımaya çağırıyoruz."

Bir adım geriden: DEM Parti MYK, olayla ilişkin ilk açıklamasında şu ifadelere yer vermişti: 

"Van Büyükşehir Belediye Eş Başkanımız Abdullah Zeydan, tüm hukuki prosedürlerini tamamlayarak YSK'ya başvurmuş, adaylığı yapılan incelemeler sonucu kabul edilmiştir. Zeydan, Van’da halkın büyük çoğunluğunun desteğini alarak seçilmiştir. Ancak 29 Mart 2024 Cuma günü mesai bitimine 5 dakika, seçime 2 gün kala Adalet Bakanlığı idari bir karar ve yazıyla 2022 yılında memnu haklarını alan ve tüm yasal denetimlerden geçen Zeydan’ın memnu haklarına itiraz etmiştir. Yetkili savcılık, talimat niteliğindeki bu idari itiraz yazısı üzerine kesinleşmiş memnu hak kararını veren mahkemeye yeniden başvurmuştur. Mahkeme aynı gün kesinleşmiş memnu hak kararını geri almış ve memnu hak talebini reddetmiştir. Karar henüz kesinleşmeden yani itiraz ve temyiz hakkı kullanılmadan hemen YSK'ya bildirimde bulunulmuştur.”

Özet: YSK, memnu hakları mahkeme tarafından iade edilen Zeydan'ın belediye başkan adaylığı başvurusunu kabul etmişti. Ancak mahkeme, Adalet Bakanlığı'nın başvurusuyla bu hakkı Zeydan'dan geri aldı.

Memnu hakların geri alınması veya iade edilmesi ne anlama geliyor? 

Memnu haklar, mahkumiyet kararı nedeniyle kişiye temel hak kısıtlamaları anlamına geliyor. Memnu hakların iadesi, belli bir suçtan hüküm giymiş olanların seçme seçilme hakkı dahil kısıtlanan temel haklarının, hükmün infazının tamamlanması veya beraat edilmesi halinde geri verilmesi demek.

Açıklamalar

CHP lideri Özgür Özel, konu hakkında yaptığı açıklamada Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın seçim sonuçlarına saygılı davranacağını ifade ettiğini hatırlatarak "Orada öyle konuşup sonra rakibinin üç katı oy alan bir büyükşehir belediye başkanı varken ona tuzak kurup mazbatayı ikinci olana vermeye kalkışırlarsa söylediği bütün sözler hükümsüz hâle gelmiş olur" değerlendirmesinde bulundu. 

• Özgür Özel, "Partisi birinci olduğu halde ‘muhtar bile olamaz’ dedikleri Erdoğan başbakan olamıyorken CHP buna da karşı çıkmıştı" şeklinde konuştu. Özel'in görevlendirdiği CHP Milletvekilleri Sevda Erdan Kılıç, Sezgin Tanrıkulu ve Mahmut Tanal’dan oluşan heyetin Van'a gideceği öğrenildi.

"Aday zamanında başvurmuş, temiz kağıdını almış, memnu hakların iadesi hallolmuş, aylarca kampanya yapmış. Cuma akşamı saat 16.55’te, Diyarbakır'dan gidip bir başvuruyla bunu iptal ettirmek, Van halkının iradesini hiçe saymak, ona pusu kurmaktır."

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, yaptığı açıklamada DEM Parti adayına mazbatasının hukuk dışı gerekçelerle verilmemesinin Van halkının iradesini tanımamak olduğunu vurguladı:

"Bu kabul edilemez. Seçimlerin siyasi maksatlı yargı kararlarıyla gölgelenmesine karşı hep birlikte tepki göstermek ve demokrasiden yana tavır almak zorundayız."

İstanbul Barosu'ndan yapılan açıklamada "Hukuk devletinin temel ilkelerinden birisi olan hukuki güvenlik ve belirlilik ilkesi karşısında adaylığı kesinleşip ilan edilen Abdullah Zeydan’ın seçim sonrası memnu haklarının iadesi kararının kaldırıldığından bahisle seçilme hakkının elinden alınması, demokrasimizi bir kez daha yaralamıştır" ifadelerine yer verildi.

Edirne Cezaevi’nde tutuklu bulunan eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a "Seçim gecesi halkın iradesine saygı duyacağınızı ve mesajı aldığınızı belirtmiştiniz. Halkın iradesine saygı duymak bu şekilde olmaz. Bu gidişata daha en başından dur demenizi bekliyoruz" diyerek seslendi.

• Demirtaş'ın eşi Başak Demirtaş da karar tepki göstererek destek için Van’a gideceğini söyledi.

Eski AK Parti Milletvekili Abdulmuttalip Özbek de mazbata verilen AK Parti adayı Abdullahat Arvas'a, "Milletin desteği olmadan yönetime gelmek vicdanı yaralar. Vanlı vatandaşlarımız tercihini Abdullah Zeydan'dan yana kullanmıştır" sözleriyle seslendi.

Yaptığı açıklamada "Aday olma niteliği yok idiyse YSK adaylığını neden kesinleştirdi?" sorusunu yönelten HÜDA-PAR Genel Başkan Yardımcısı, Parti Sözcüsü ve Batman Milletvekili Serkan Ramanlı, "Seçim yapıldıktan sonra kazanan adaya mazbatanın verilmemesi, halk iradesinin gasp edilmesidir" diyerek "Ali Cengiz oyunlarıyla koltuk kapmak, siyasetin düşebileceği en dip çukurdur" ifadelerini kullandı.

Kimdir?

13 Mart 1972 Hakkâri Yüksekova doğumlu olan Abdullah Zeydan, İlk, orta ve lise eğitimini burada tamamladı. Uluslararası Amerikan Üniversitesi Mimarlık Fakültesi mezunu Zeydan, farklı şirketlerde mimarlık yaptı. 7 Haziran ve 1 Kasım 2015'de yapılan genel seçimlerde Halkların Demokratik Partisi’nden (HDP) Hakkari Milletvekili seçildi.

TBMM tarafından Anayasa'ya eklenen bir madde sonucu geriye dönük dosyalarla ilgili olarak dokunulmazlıkları kaldırılan HDP milletvekilleri ile beraber 4 Kasım 2016 da gözaltına alınan Zeydan, aynı gün tutuklanarak Edirne F Tipi Kapalı Cezaevi'ne gönderilmişti.

Detaylar: Diyarbakır 5. Ağır Ceza Mahkemesi, Zeydan'a "PKK sizi tükürüğünde boğar" sözlerinden dolayı ve katıldığı bir eylemden ötürü “örgüte yardımdan” 5 yıl, “örgüt propagandası yapmaktan” ise 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası vermişti. 

• Zeydan Edirne F Tipi Cezaevi'nde HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş ile aynı koğuşu paylaşmıştı. Hakkında verilen hapis cezası Yargıtay tarafından bozularak yeniden yargılama sonucu 3 yıla indirilen Zeydan, yattığı süre göz önünde bulundurularak 6 Ocak 2023’te tahliye edilmişti.