Denim çevre dostu, sürdürülebilir bir kumaş mı?

Yazan: Zübeyde Şahin / Tekstil Mühendisi
Denim, dünya çapında en popüler kumaşlardan biridir, geleneksel olarak pamuk esaslıdır ve her yerde bulunan kot pantolonlardan şık ceket ve aksesuarlara kadar her yerde kullanılır. Ne yazık ki denim varsayılan olarak sürdürülebilir değil. Ancak onu sürdürülebilir yapmanın daha iyi yolları için daha iyi markalar sorumlu bir şekilde işe dahil ediyor. Hepimiz kot pantolonları severiz! Denim, dünyanın en ikonik kumaşlarından biridir, ulusal ve kültürel sınırlar boyunca popüler hale gelirken, kot jean tüm dünyada Amerikan kültürünün bir sembolü haline geldi. Denim, Fransa’nın Nimes kasabasında üretilen özel bir kumaş türü olan serge de Nimes’ten gelen ‘denim’ kelimesiyle ünlü bir tarihe sahiptir. Günümüzde kumaş, kot pantolon, etek, yelek, gömlek, bluz ve ceket gibi giyim eşyalarından sorumludur. Ancak, kumaş çevre ile nasıl ilişkilidir? Bu makale şunları açıklar:
Podyumdan kırsal kesime, fiyatı 10 dolardan 500 doların üzerine, pantolondan eteklere ve ceketlere kadar değişen kot, dayanıklı ve modaya uygun olduğu kadar çok yönlüdür. Geleneksel olarak pamuktan üretilen, esnemeyen ve iş kıyafeti mirası nedeniyle ağır hizmet için tasarlanan kot pantolonların sağlam bir geçmişi vardır. Ancak her yıl dünya çapında üretilen 2 milyardan fazla çiftle , sevgili mavi kumaşımız günümüzde ne kadar etik ve sürdürülebilir.
Denim Çevre Dostu mu?
Evet veya hayır! Gerçek cevap, nasıl ve neyden yapıldıkları, su kullanımı, dayanıklılık vb. gibi çeşitli faktörlere bağlıdır. Denim, kot üretiminde kullanılan boyalar yerel su yollarının kirlenmesine yol açtığı için büyük bir çevresel etkiye sahiptir. Ayrıca, kumaşı yapmak için kullanılan pamuk mahsulü çok fazla kimyasal böcek ilacı gerektirir. Bir kot pantolon, ortalama bir ABD hanesi için üç günlük su kullanımına eşdeğer olan 8 galon su gerektirebilir.
Nasıl yapılır:
Geleneksel olarak denim, dimi dokuma pamuklu kumaştan yapılır. Pamuk lifleri hasat edilir ve iplik haline getirilir, ardından iplikler boyanır. Kot pantolonlar genellikle çivit renginde boyanır, bu da onları kot için klasik mavi renk yapar. Pamuklu denim daha sonra dokuma tezgahında dokunarak sırasıyla daha sağlam veya daha hassas bir sonuç elde edilir. Orijinal jean %100 pamuktan yapılmış olsa da, bu günlerde “streç kot” giderek daha popüler hale geliyor. Streç kot, örneğin skinny jeanlerde istenen esneklik için daha uygun olan spandeks gibi elastan ve streç polyesterlerin bir yüzdesini içerir. Bu ekleme belirli stiller için daha rahat olsa da, elyaf bileşiminin bu şekilde değiştirilmesi nihai ürünün sürdürülebilirliğini ve geri dönüştürülebilirliğini etkiler.
Daha iyi malzemelere doğru bir hareket
Bazı daha sorumlu markalar, TENCELTM Lyocell ve TENCELTM Modal (suni selülozik elyaflar) gibi yumuşak elyafların kullanımıyla sağlanan konforu tercih ediyor. Ayrıca genel olarak endüstride daha sürdürülebilir malzemelere doğru bir hareket var - BCI pamuğu, organik pamuk, geri dönüştürülmüş pamuk, geri dönüştürülmüş polyester, suni selülozik lifler, geri dönüştürülmüş elastan ve kenevir buna iyi örnekler. Bununla birlikte, talebi karşılamak için küresel olarak henüz yeterli organik pamuk bulunmadığından, organik pamuğa geçişin kolay olmadığını belirtmekte fayda var. Denim ürünlerin nasıl yapıldığına bakarsanız, ezici bir çoğunlukla onları çevreci olarak nitelendirirsiniz. Fabrikalardaki üretim süreci, dünya nüfusunun %10’undan fazlasının güvenli içme suyuna erişiminin olmadığı bir dünyada, rahatsız edici miktarda suyun yanı sıra kanserojen olabilecek boyalara dayanmaktadır.
Nelerden yapıldıkları:
Denim giysilerin üretimi, sömürü taktikleri kullanılarak yetiştirilen, büyümek için çok su gerektiren ve ağır toksik pestisitlerin püskürtülmesi gereken pamuğa dayanır. Bu pestisitler insan sağlığına zararlıdır ve çevresel bir risktir. Su yollarını zehirleyebilirler, bu sularla temas eden herkesi kilometrelerce uzakta olsalar bile daha fazla zehirleyebilirler.
Su sorunu:
Biliyorum, bu konu yukarıda zaten işlendi ama inanın denim üretimi suyla ilgili olarak büyük bir sorun. Rakamlar markaya göre değişebilse de, bir kot pantolonun üretimi, ortalama bir ABD hanesi için üç günlük su kullanımına eşdeğer olan 8 galon su gerektirebilir. Bu çok fazla su demek. Bunun dışında pamuğun kendisini yetiştirmek için daha fazla su gerektirir ve kullanılan pestisit çok daha fazla zehirler. Kumaşı yapmak için kullanılan pamuk mahsulünden böcekleri uzak tutmak için çok sayıda herbisit ve kimyasal böcek ilacı kullanılır.
Dayanıklılıkları:
Bir kot kumaş oldukça uzun bir süre dayanabilir ve bir kot pantolon veya iyi kottan yapılmış bir ceket, muhtemelen uzun yıllar değiştirmeyi düşünmeniz gerekmeyecek bir şeydir. Kaliteli denim dayanıklıdır ve bir bireyi sorumlu, sürdürülebilir ve çevre dostu bir müşteri haline getirebilir.
Yükselen trendler:
Bazı üreticiler kotlarını yapmak için yeni teknolojilere geçmeyi seçti. Bu, denimin insan sağlığı ve çevre üzerindeki gerçek etkileri konusunda halkın tepkisi tarafından gerekli kılınmıştır. Çağdaş denim çok daha sorumlu ve sürdürülebilir bir şekilde üretiliyor ve nihai ürünün daha az su, daha az kimyasal ve daha az enerji gerektirmesini sağlıyor.
Jeans Çevre İçin Kötü mü?
Jeans, üretimi çok fazla su, gübre ve böcek ilacı gerektiren pamuğa dayanmaktadır. Sulama için su miktarı, üretilen bir kilogram pamuk başına 25 litre kadar yüksek olabilir ve toprağı hazırlamak için gereken enerji yaklaşık 60MJ/kg’dır, bu da 2 metreküp doğal gaza eşdeğerdir. Bunun ciddi çevresel etkileri vardır, çünkü bazen pamuk tarlalarını sulamak için nehirlerin akışının değiştirilmesi gerekir. Gübrelerin aşırı kullanımı ayrıca toprağı tuzlu hale getiriyor ve pestisitlere bağımlılık organizmaları öldürüyor ve hem toprağı hem de yakındaki su yollarını kirletiyor.
Boyanmış Çözgü İplikleri
Üretim süreci, toksik kimyasallara dayanan ölmeyi gerektirir. Bu kimyasallar çevreyi kirlettikleri gerçeğini unutmadan insan sağlığını etkiler. Boyamadan sonra kumaş su ile durulanır, fazla boya çıkarılır, kurutulur ve daha sonra iplikleri daha güçlü hale getirmek için boyutlandırılır. Süreç suyu ve tabii ki toprağı kirletiyor.
Enerji Tüketmek
Jean kumaşların eğirme ve dokuma mekanik işlemleri çok fazla enerji gerektirir. Kaliteli kot pantolonlar için eğirme ve dokuma alanı da sabit bir sıcaklık ve nem seviyesinde tutulmalıdır. Bu kumaşları üretmek için kullanılan çok fazla enerji, onları çevre için gerçekten kötü yapıyor.
Denim Sürdürülebilir mi?
Çağdaş denim kumaşlar sürdürülebilirdir, ancak geleneksel olanlar için aynı şey söylenemez. Ayrıca, sürdürülebilir denimin ne kadar üreticiye bağlı olduğu, bazıları onları sürdürülebilir bir şekilde üretirken, diğerleri geleneksel süreçleri kullanıyor. Geleneksel çeşitlilik için, tek bir kot pantolon utanç verici miktarda kimyasal madde, binlerce litre su ve bitmiş ürüne kıyasla neredeyse komik bir şekilde büyük olan enerji tüketimi gerektiriyordu. Frank ve Oak’a göre ortalama bir kot pantolonunuzun tek bir çiftinin üretimi 10.000 litreden fazla su gerektiriyordu. Ek olarak, tüm süreç, dünyanın en susuz mahsullerinden biri olan çok sayıda pamuk yetiştirmeyi gerektiriyordu. İşlem ayrıca, gıpta edilen solgunluklar ve stiller yaratmak için kotların boyanması ve yıkanmasını gerektiriyordu. Bu, müşterilerin kot pantolonları satın aldıktan sonra yıkamak için kullandıkları tüm sudan bahsetmiyor bile. Bugün, dünya bir tatlı su kriziyle karşı karşıya ve moda endüstrisinin, ikinci en büyük su tüketicisi ve kirleticisi olduğunu görerek telafi etmesi gereken çok şey var. Sonuç olarak, birçok denim giyim üreticisi, kot pantolonları çok daha sorumlu ve sürdürülebilir bir şekilde üretiyor. Bu tür kotlar daha az su, daha az kimyasal ve daha az enerji gerektirir. Örneğin Frank ve Oak, Dubai’de daha sürdürülebilir denim üretiminin araştırılması ve geliştirilmesinde uzmanlaşmış eko-sertifikalı bir tesisle ortaklık kurdu. Böyle bir ortaklık, imalat şirketinin en sevdiğiniz kot çiftini yapmak için yeni, yenilikçi ve yeşil bir yaklaşım uygulamasına yardımcı oldu. Örneğin, tedarikçileri kullandıkları suyun %100’ünü, kesim masalarından gelen atıklarla birlikte geri dönüştürüyor. Denim kumaş gülünç derecede uzun süre dayanabilir ve bir kot pantolon veya iyi kottan yapılmış bir ceket, muhtemelen uzun yıllar değiştirmeyi düşünmeniz gerekmeyecek bir şeydir. İyi bakılırsa, on yıl ve daha fazla sürebilir. Yenilerini almanıza bile gerek yok çünkü ikinci el giysiler bile hala çok iyi durumda olacak ve uzun süre dayanacaktır. Denimin dayanıklı olması, sizi sorumlu bir alışverişçi yapar, israfı azaltmanızı sağlar ve moda endüstrisinin çok fazla su kullanması ve gezegene zarar vermesi gerçeğini telafi etmeye yardımcı olur.
Bir Kot Yapmanın Çevresel Maliyeti
1. Su
Denim üretmek rahatsız edici miktarda su tüketir. Levi Strauss & Co tarafından yapılan bir araştırma, bir çift Levi kot pantolon üretmenin şaşırtıcı derecede 3781 litre su gerektirdiğini buldu. Dünya nüfusunun 785 milyondan fazla insanının temiz suya erişimi olmadığı için bu rahatsız edici ve susuz denim endüstrisine ve denim alımlarımıza endişe verici bir bakış açısı getiriyor. Sorunun büyük kısmı dünyanın en kurak ülkelerinde yaşanıyor. Örneğin Pakistan çok büyük bir pamuk endüstrisine sahip ancak yıllardır bir su krizinin ortasında.
2. Pestisitler
Pamuk tarımı, tarım arazilerinin yaklaşık %2,5’ini kaplayabilir, ancak tüm dünyada kullanılan tüm insektisitlerin yaklaşık %16’sından ve tüm herbisitlerin %6,8’inden sorumludur. Pestisitler oldukça zehirlidir ve pamuk çiftçileri için tehlikeli bir çalışma ortamı sunar. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre , dünya çapındaki tarım işçilerinin %1 ila %3’ü, her yıl en az 1 milyonunun hastaneye kaldırılmasını gerektiren akut pestisit zehirlenmesinden muzdariptir. Ek olarak, pestisitler toprağı ve yakındaki su sistemlerini kirleterek gıda kaynaklarını tehdit eder ve sağlık riskleri yaratır.
3. Boyalar
Pamuk üretiminde kullanılan pestisitlere ek olarak, kot boyama işleminde zararlı kimyasallar da yaygın olarak kullanılabilir. Örneğin azo boyaları bazen kanserojen aminler salabilir . Bu tür kimyasallar çevreye zararlı olabilir ve işçi sağlığı ve güvenliği
için risk oluşturabilir. Yerleşik malzeme uzmanımız ve derecelendirme analistimiz Kate Hobson’a göre, “Geleneksel çivit boyama bile tipik olarak su yoğundur ve çivit boyayı “azaltmak” ve böylece ipliğe sabitlenmesini sağlamak için çeşitli kimyalar gerektirir”. Hobson, köpük boyama (Wrangler tarafından kullanıldığı şekliyle) gibi daha az su yoğun boyama işlemlerine yönelik bazı hamlelerin yapıldığını söylüyor . Ayrıca “eğrilerek boyanmış” selülozik veya sentetik iplikler (lif eğrilmeden önce rengin eklendiği, böylece giysi boyama ihtiyacını ortadan kaldıran) kullanmak da mümkündür. TENCELTM Lyocell ve Modal elyafların arkasındaki şirket olan Lenzing, bunun örneklerini sunuyor. Bu toksik süreçleri finanse etmekten kaçınmak için sertifikalı çevre dostu veya doğal boyalar kullanan markaları arayın.
4. Kumlama
Kumlama, kot pantolonlarda havalı ‘sıkıntılı’ ve yıpranmış bir görünüm elde eden oldukça tartışmalı bir tekniktir. Kot pantolonlar, kumaşı yumuşatmak ve yıpratmak için tam anlamıyla kumla püskürtülür, bu nedenle adı. İnce toz parçacıkları ciğerlerine yerleşebileceğinden, süreç işçiler için önemli sağlık riskleri oluşturmaktadır. Aynı sıkıntılı görünüm veya sonuç, taş yıkama, zımparalama, fırçalama veya lazer kullanarak da elde edilebilir. Kumlamadan daha maliyetli olduğu için bu alternatiflerden kaçınılır. Daha da rahatsız edici olanı, çoğu şirketin tedarik zincirleri üzerinde olması gerektiği kadar fazla kontrole veya bilgiye sahip olmaması ve dev markaların haberi olmadan kumlamanın gerçekleşebilmesidir. Al Jazeera, 2015 yılında denim endüstrisinin bu çirkin kumlama yönünü ortaya çıkardı ve medya ekibi Çin fabrikalarını ziyaret eder etmez, kumlama ekipmanları bu fabrikalardan kaldırıldı.
5. Emek
İşçilik, çevre üzerindeki bir başka kot maliyetidir. Pamuk üretiminin kökleri, Batı’da köleliğe yol açan ve bugüne kadar devam eden köle ticaretine dayanmaktadır. Bugün, Özbekistan ve Hindistan’da çocuk ve zorla çalıştırma, Batı ve Orta Afrika ve Brezilya’da ABD destekli pamuğun maliyeti ile rekabet edememe gibi sömürücü sorunları bulacaksınız , bunların hepsi pamuk üretimi ve modaya bağlı. Tüm kârlar onları kâr için sömüren büyük şirketlere gider.
Sürdürülebilir Denim Neden Gelecek İçin İhtiyaçtır?
Basit gerçek şu ki, şimdi sürdürülebilir denime ihtiyacımız var! Denim, su, enerji ve işçilik açısından çok şey gerektirirken aynı zamanda toksik boyalar, herbisitler, gübreler ve pestisitlerle insan ve çevre sağlığını tehlikeye atmaktadır. Denim yapmanın sürdürülebilir bir yolu ile süreç çok daha azını gerektirecektir. Milyonlarca insanın kritik bir şekilde ihtiyaç duyduğu sudan tasarruf sağlayacak, zorla çocuk işçi çalıştırma ve işçileri kumlamaya ve bunun tehlikeli etkilerine maruz bırakma gibi sömürücü emek uygulamalarını ortadan kaldıracak ve topraklarımızı ve su yollarımızı kurtaracaktır. Sürdürülebilir bir denim endüstrisi, bizi aynı zamanda sorumlu ve sürdürülebilir alışveriş yapan kişiler haline getirecektir. Üreticiler ayrıca, sürdürülebilir bir üretim süreci gören yakın zamanda geliştirilmiş teknolojiler geliştirecek veya bunlara güvenecektir. %100 organik ve çevre dostu denime ulaşmak ulaşılamaz bir hayaldir, ancak bu yönde atılacak küçük adımlar önemli değişiklikleri beraberinde getirecektir.
Denim üretiminin ciddi sosyal ve çevresel sonuçları olabilir. Ancak, olması gereken bu değil. İnsanlara ve gezegene kendini adamış büyük ve küçük denim markaları var. Denim pazarındaysanız, satın aldığınız ürünün ayak izini azaltmanın en iyi yollarından bazıları şunlardır:
- Geri dönüştürülmüş veya organik pamuk veya kenevir gibi daha iyi malzemelerden yapılmış kotları arayın.
- Hem dayanıklılık hem de stil açısından uzun ömür için tasarlanmış yüksek kaliteli kot pantolonları tercih edin ve yıllarca giyeceksiniz.
- Ömrünü uzatmak için sağlam ikinci el veya önceden sevilen kot pantolon satın alın
- Ömrünün sonunda en iyi geri dönüştürülebilirlik şansı için, pamuk, kenevir, viskon, liyosel, modal veya keten gibi %98 selülozik elyaftan yapılmış kot pantolonları tercih edin.
Sürdürülebilir Denim Üreticileri;
MUD Jeans, Afends, Offers ( Afends – Broccoli Col- lab), Kuyichi, Outland Denim, Outerknown, Nobody Denim, Triarchy, E.L.V. Denim, unspun, Whimsy + Row, Levi’s (Pre-Owned), G-Star Raw (Pre-Owned)
Sürdürülebilir ürünler kullanmak bir işletmeyi sürdürülebilir bir işletme yapmaz. Sürdürülebilir işletme demek A’dan Z’ye her şeyi planlayarak doğru hedefler ve amaçlar doğrultusunda büyüyüp gelişmektir.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
BÜLTEN SAYISI
PREMIUM'A ÖZEL
Bir kot pantolon, ortalama bir ABD hanesi için üç günlük su kullanımına eşdeğer olan 8 galon su gerektirebilir.
24 Nis 2023

YAZARLAR
İLGİLİ OKUMALAR

