Döngüsel tüketiciler kimlerdir?

Herkese merhaba! Ülkemizde yaşanan orman yangınları hepimizi çok kötü etkiledi. Doğal kaynakların zaten verimsiz kullanıldığı, ormanların hızla yok olduğu, doğal ekosistemlerin yapısının hızla bozulduğunu biliyorken, bir de gözlerimizin önünde günlerdir devam eden bu yangınlar için çok üzgünüz. Yangınların sebepleri ile ilgili farklı görüşler olmasına karşın, en önemli etkenlerden birinin de iklim krizi sebepli mevsim normallerinin üstündeki sıcaklıklar umuyoruz ki toplum olarak bu konuda ciddi adımlar atılması gerektiğini bir kez daha hatırlatacaktır. Burada elbette sadece farkına varmamız da yeterli değil! İklim krizinin, küresel ısınmanın, gezegenimizin alarm verdiğinin farkına varıyorsak, bunun için acil adımlar da atmamız gerekiyor. O yüzden, sürdürülebilir, doğa ile barış halinde, döngüsel bir ekonomik sistemin ne kadar önemli ve hızlıca uyum sağlamamız gereken bir yapı olduğunu da tekrar gördük. Bunun için bireyler, toplumlar, üreticiler ve yasa yapıcılar, yani tüm paydaşlar olarak bir bütün olarak aksiyon almamız gerektiğini tekrar hatırlatarak bu haftaki yazımıza geçmek istiyoruz.

Bu haftaki yazımızda, döngüsel ekonomi sistemi içerisinde bir tüketicinin hangi özelliklere sahip olması gerektiğine dair bir yazı hazırladık. Yazının sonunda birazdan tartışacağımız tüketici özelliklerinden kaç tanesine sahip olduğunuzu, kaç tanesine uyum sağlayabileceğinizi, kaç tanesinin ise mümkün olmadığını düşünmenizi rica ediyoruz.

Gelin şimdi döngüsel ekonomide bir tüketicinin özelliklerine hep beraber bakalım.

1-Gündelik alışkanlıklarını ve yaşam stilini değiştirmeye istekli tüketiciler;
Döngüsel ekonomiye uyum sağlayacak bireylerde görebileceğimiz ilk özellik, bu yeni sisteme uyum sağlayabilecek, mevcut tüketim alışkanlıklarını daha sürdürülebilir, çevreci ve döngüsel hale getirebilecek farkındalığa sahip olma diyebiliriz. Aksiyon almadan önce sorunların farkında olan ve neyi değiştirmesi gerektiğini bilen tüketiciler, sistemin de sürdürülebilir olması için en önemli kriter.
2-Uzun süreli kullanımı olacak ürünlere daha fazla ödeme yapmayı tercih eden tüketiciler;
Burada daha fazla para ödemeyi bir adım geri planda tutalım. Bahsetmeye çalıştığımız özellik, tek kullanımlık ürünler yerine, uzun süre aynı işlevi sunmaya devam edecek ürünlere odaklanan tüketiciler. Buna en iyi örnek; her gün 1–2 adet pet şişe ile su tüketmek yerine, tek seferde biraz daha fazla ödeyerek uzun süre kullanacağı bir su matarasını tercih eden kullanıcılar. Bu örnekleri çoğaltmak mümkün elbette, aklınıza gelen diğer örnekleri bizimle paylaşmayı unutmayın.

3-Kullanımı azaltıp, tamir ve bakım süreçlerini aktif yöneten tüketiciler;
Bu tüketiciler aslında döngüsel ekonomide tüketici davranışının temelini oluşturması gereken en önemli özelliğe sahipler diyebiliriz. Atık oluşumunu önlemek adına daha az tüketimi tercih eden, satın aldıkları ürünlerin uzun süreli kullanımı için bakımlarını düzenli yapan ve bir sorunla karşılaşıldığında yeni ürün satın almak yerine tamir seçeneğini ilk aklına getiren kişilerdir. Aynı zamanda satın alma süreçlerinde en önemli kriterlerden biri de ürünlerin dayanıklılığı ve tamir edilebilirliğidir. Günümüzde özellikle çevrimiçi alışveriş her türlü ürüne çok kolay erişimimizi sağladığı için, bakım ve tamirle uğraşmak yerine yenisini satın almak çok daha kolay geliyor. Fakat bu sebeple ortaya çıkan atıkları düşünerek hareket edersek, döngüsel bir tüketici olmak için de adım atmış olacağız.
4-Zaman, para ve kaynaklara önem veren tüketiciler;
Günümüzde belki de en önemli şey zaman, bunu herkes kabul edecektir. Zamanımızı doğru şekilde kullanmak için de mevcut sistemde elbette en önemli araç para… Döngüsel bir ekonomide uzun soluklu kullanım ömrüne sahip ürünlerin tüketilmesi, uzun vadede hem zaman hem para hem de kaynakların verimli kullanılması noktasında olumlu çıktılar sunmakta. Günlük telaş sırasında çok önem vermediğimiz bilinçsiz tüketimler aslında hem zamanımızı hem paramızı hem de gezegenimizin kaynaklarını olumsuz kullanmamıza sebep oluyor.
5-Herkesin kullanımı için sahiplik ilkesinden vazgeçen tüketiciler;
Bu tüketiciler tahmin edebileceğiniz gibi, yazılarımızda da sıkça bahsettiğimiz, kiralama sistemlerini aktif kullanan kullanıcılar. Çok sık kullanılmayan arabaya sahip olmaktansa, kiralama yöntemi ile gerekli durumlarda araba kiralayan tüketiciler en temel örnek olabilir. Bu örnekleri çoğaltmak mümkün elbette. Döngüsel ekonomi bildiğiniz gibi satın almayı değil, kiralamayı sunan iş modellerini öne çıkarmakta.
6-Kullanılmayan ürünleri değiştiren, satan veya paylaşan tüketiciler;
Önceki haftalardaki yazılarımızdan hatırlarsanız, döngüsel ekonomide ürünlerin ilk döngüsü yeniden kullanımla başlar. İhtiyacımız olmayan ürünlerin evimizde, ofisimizde bir köşede boş boş durmasındansa, gerçekten o ürüne ihtiyacı olan kişiler tarafından kullanılması, döngüsel bir sürecin başlaması için gerekli. Burada temel amaç elbette bir köşede kullanılmadan duran kıyafetler, eski telefonlar gibi ihtiyaç olmayan ürünlerin yeniden ekonomik değerlerini ortaya çıkartmak.
7- Atık oluşumunu azaltmaya ve mevcut şartları içinde en iyi atık yönetim süreçlerini yöneten tüketiciler;
Bu özellik elbette yaşanılan lokasyonlardaki atık yönetim imkanları ile de alakalı olsa da evlerimizde uygulayacağımız atık yönetim süreçleri tamamen bizimle ilgili. Kompostlanabilir ürünleri ayırmak, yeniden üretim süreçlerinde kullanılabilir materyallerin (cam, metal vs) doğru ayrımı en basit örnekler. Ama elbette bunun öncesinde atık oluşumunu azaltacak süreçleri de gündelik hayatlarımıza dahil etmemiz gerekiyor. Plastik poşetler yerine bez çantalar, tek kullanımlık saklama kapları yerine uzun süre kullanabileceğimiz kaplar gibi örnekler çoğaltılabilir.

Yukarıdaki özellikler elbette çok genel, hatta sürdürülebilir bir dünya görüşüne sahip çoğu kişinin de sahip olduğu özellikler. Değişiklikler, yenilikler ve iyileştirmeler elbette olacaktır. Fakat döngüsel bir sistem içerisinde yer alacak tüketiciler için belki de en önemli etken çevresi ile bu tüketim alışkanlıklarını paylaşarak pozitif etki yaratmak olacaktır.

Döngüsel tüketiciler, yeni gelişmelere ve değişime açık, sürekli öğrenmeye devam eden bilinçli bireylerden oluşmakta. Eminiz ki, Döngüsel Ekonomi 101 takipçileri zaten bu bilinçle bizi takip ediyor ve tüketim alışkanlıklarını da her gün iyileştirmek için çabalıyor. Bu değişim sürecinde yaptığınız değişiklikleri, yeni uygulamaları bizlerle paylaşmak isterseniz çok seviniriz.

Aşağıdaki form üzerinden sizin için ‘döngüsel bir tüketici’ nasıl olmalı sorusunu cevaplayabilir, yorum ve önerilerinizi bizimle paylaşabilirsiniz.

Döngüsel tüketici anketi