Dünya Bankası, 50 ülkenin iş ve yatırım ortamını inceledi

Dünya Bankası, ülkelerdeki iş ve yatırım ortamının değerlendirildiği "Business Ready (B-READY)" raporunun ilkini 50 ülkeyi kapsayan şekilde yayımladı. B-READY, Dünya Bankası Grubu'nun dünya çapındaki iş ve yatırım ortamını değerlendirmeye yönelik yeni bir veri toplama ve analiz projesi olarak hazırlanıyor. B-READY, Dünya Bankası'nın daha önce yayımladığı İş Yapma Kolaylığı (Doing Business) raporunun yerini alırken, yeni raporda kullanılan veriler ve yöntemler İş Yapma Kolaylığı raporuna kıyasla daha özenli ve daha şeffaf bir şekilde işleniyor.

Bir işletmeyi açma, işletme veya genişletme ve kapatma süreci olmak üzere firmanın yaşam döngüsü ve pazara katılımına ilişkin 10 konuya odaklanılan raporda, işe giriş, işyeri, kamu hizmetleri, işgücü, finansal hizmetler, uluslararası ticaret, vergilendirme, uyuşmazlık çözümü, pazar rekabeti ve işletme iflası değerlendiriliyor. Raporda, her konu için "Düzenleyici Çerçeve", "Kamu Hizmetleri" ve "Operasyonel Verimlilik" olmak üzere 3 ana ölçüt dikkate alınıyor.

^{B-READY'de ülkelerin incelendiği konu başlıkları}

Türkiye, ikinci raporda yer alacak

Bu ay paylaşılan B-READY'nin ilk versiyonu sadece 50 ekonomiyi kapsıyor. Eylül 2025'te yayımlanması planlanan ikinci raporda 100'den fazla ve 2026'da yayımlanması beklenen üçüncü raporda yaklaşık 180 ekonomiyi kapsayacak şekilde genişletilecek. İkinci aşamada değerlendirilecek ülkeler arasında yer alan Türkiye'nin ise 2025'te "B-READY"e katılması bekleniyor.

Macaristan, Estonya ve Singapur ilk sırada

B-READY'nin ilk raporunda, "Düzenleyici Çerçeve" kategorisinde Macaristan, "Kamu Hizmetleri" kategorisinde Estonya ve "Operasyonel Verimlilik" kategorisinde Singapur ilk sırada yer aldı. 

_{Kamu Hizmetleri, Düzenleyici Çerçeve ve Operasyonel Verimlilik kategorilere göre ilk 10 ülke}

Raporda, ekonomilerin gerçek ilerlemeyi güvence altına almak için gereken kamu hizmetlerini sağlamaktan ziyade ulusal iş ortamını iyileştirmek için düzenlemeler yürürlüğe koymada daha iyi performans gösterdiğine işaret edildi. Ayrıca, uygulama boşluklarının işletmelerin, çalışanların ve toplumun bir bütün olarak sağlıklı bir iş ortamının tüm faydalarından yararlanmasını engellediği de raporda işaret edilen kritik konular arasında.

İş Yapma Kolaylığı 2021'de durduruldu

Dünya Bankası'nın en önemli raporlarından biri olarak görülen İş Yapma Kolaylığı Raporu, ilk olarak 133 ekonomiyi kapsayacak şekilde 2003 yılında yayımlanmıştı. Dünya Bankası'nın her yıl yayımladığı İş Yapma Kolaylığı Raporu, son olarak 190 ülkeyi iş ortamı düzenlemeleri açısından değerlendiriyordu. 

• Raporda ülkeler, düzenleyici ve yasal ortamlarına, iş kurma kolaylığına, finansmana, altyapıya ve diğer iş ortamı önlemlerine göre sıralanıyordu.

Bir adım geriden: Dünya Bankası, 16 Eylül 2021'de veri düzensizliklerine ilişkin yürütülen soruşturma sonucunda üst düzey banka yetkililerinin Çin'in sıralamasını etkileyen verileri değiştirmek için personele baskı yaptığının belirlenmesi üzerine, İş Yapma Kolaylığı Raporu'nun yayımlanmasına devam edilmeyeceğini açıklamıştı. Raporu durdurma kararı, uluslararası ekonomi camiasında büyük yankı uyandırmış ve uluslararası kuruluşların raporlarının güvenilirliğini de tartışmaya açmıştı.