Dünya Ekonomik Forumu (World Economic Forum) "Circular Trailblazers" Raporu

Geçen hafta gündem bölümümüzde sizlerle paylaştığımız, Dünya Ekonomi Forumu’nun (World Economic Forum/ WEF) hazırlamış olduğu “Circular Trailblazers” raporunu sadece haber olarak tutmak istemedik. Bu nedenle bu hafta siz değerli döngüsel ekonomi meraklılarına bu raporla ilgili kısa bir analiz yazısı hazırladık. 

Takip edenlerin bileceği gibi WEF döngüsel ekonomi konusunda oldukça aktif olarak çalışmalar gerçekleştirmekte ve konu ile alakalı örnek alınabilecek raporlar ve yol haritaları hazırlayarak dönüşüme ön ayak olmaya devam ediyor.

Döngüsel ekonomiyi yaratabilmek adına yenilikçi, olağan süreçlere tamamen farklı noktalardan bakılarak ortaya çıkartılmış çözümler gerektiği aşikâr. Bu çözümleri döngüsel tasarımlar ile harmanlayarak tedarik zincirinden üretime, lojistikten ulaşıma hayatın birçok farklı alanında kullanabiliriz. Yeni iş modellerinin artık lineer süreçlere değil, tamamen döngüsel süreçlere uygun olarak yaratılmasına yönelik çalışmalar bir hayli arttı. Yeni iş modellerini döngüsel süreçlere göre hazırlayan erken aşama girişimler bu değişim için çok çabalasa da yeterli etkiyi yaratmakta güçlük çekiyorlar. Diğer taraftan çok uzun yıllardır lineer süreçlerle çalışan büyük firmalar ise tüm süreçlerini değiştirme konusunda ne yazık ki lineer süreçlerin tabiri caizse ‘hantallığına’ yenik düşerek, değişime ayak uydurmakta zorlanıyorlar. Bu noktada rapor bizlere “circular trailblazers” olarak adlandırdıkları benim ise bu yazıda “döngüsel öncüler” olarak bahsedeceğim tam aradaki paydaşları sunuyor. Döngüsel öncüler, yeni ama güçlü iş modelleri ile halihazırda fark yaratmaya başlamış, artık erken aşama girişim olarak değil tamamen büyümeye odaklanıp büyük etkiler yaratan şirketler olarak düşünülebilir. Bahsettiğimiz döngüsel öncüler, sadece kendi yenilikçi iş modellerini büyütmekle kalmayıp aynı zamanda buldukları inovatif çözümler sayesinde döngüsel ekonomi alanında herkesin faydalanabileceği taze fikirler bulunmasına da zemin hazırlıyor.

Raporda en çok dikkat çeken nokta, “döngüsel öncü” denebilecek girişimlerin ortak özellikleri ve bu girişimlerden öğrenilebilecek dersler ile öncülerden biri haline gelmek için hangi taktiklerin kullanılabileceğine dair yol haritası. Gelin raporda belirtilen beş ana taktiğe beraber bakalım. 

-Hikâye anlatımı

Raporda bahsedilen hikaye anlatımı yaratılan değerler ve bu değerlerin ortaya çıkarttığı ya da çıkartabileceği potansiyel etkilerle ilgili paylaşımlara odaklanılması ile ilgili. Hikayemizi paylaşmak başkaları için ilham olabileceğini asla unutmamalıyız. 

-Yüksek hedefler belirlemek

Sadece daha çok para kazanmak amacı olan bir şirketin bir değer yaratmaya çalıştığını genelde çok az insan düşünür. Bu nedenle raporda, yüksek standartlar belirlemenin, asıl amacın kârdan ziyade büyük bir etki yaratmak olduğunu açıkça belirtmek gerektiği öne sürülüyor. Sürdürülebilirliğin asıl amaç olduğu bir şirketin adımlarını da bu amaca göre attığını gördüğümüzde hepimiz kâr amacının görmezden gelebiliriz sanıyorum.

-İç görü paylaşımı

Döngüsel öncülerin, teknolojik veya yapısal bilgilerini sektörle paylaşmalarının önemli olduğuna dikkat çekiyor rapor. Bu tarz öncü girişimlerin, pazarda sadece kendi paylarını büyütmek yerine, pazarın tamamını büyütecek, yeni büyük oyuncuların pazara girmesine imkân sağlayarak, pazarın kendisini büyütmenin önemine odaklanması gerektiğinin altı çiziliyor. Bu büyümenin de bilgi paylaşımı ile mümkün olacağı vurgulanmış.

-İş birlikleri başlatmak

Döngüsel öncülerin pazarı ve sistemi kendi başlarına değiştirmesinin zorluğuna odaklanan bu madde, bahsedilen öncü girişimlerin iş birliklerine odaklanarak çok farklı alanlardan gelecek desteklerle büyümeye ve farklı bakış açılarına sahip olmaya odaklanmalarını öneriyor.

-Kamu politikalarına dokunmak

İş birlikleri maddesi ile bağlantılı olarak, döngüsel öncülere, iş birlikleri ve güçlü konsorsiyumlar ile güçlü etki yaratacak adımlar atmaları gerektiğini ve kamu politikalarını direkt olmasa da farklı noktalardan dokunarak değişmelerine ön ayak olacak şekilde stratejiler geliştirmelerini öneriyor.

WEF bu raporda döngüsel ekonomiye geçiş sürecinde en büyük etkiye sahip olacak en önemli paydaşlardan olan girişimlere 5 ana taktik sunuyor ve aslında biraz düşündüğümüzde bu taktiklerin hepsi çok kolay uygulanabilir ve etkileri beklenenden çok daha fazla olabilir. Global şirketlerin, girişim hızlandırma programlarının ve yatırımcıların en çok destek olması gereken bu tarz girişimler sayesinde döngüsel ekonomiye geçiş çok daha kolay olacaktır. Zaten özellikle girişimcilik ekosistemine aşina olanların bileceği gibi özellikle girişim hızlandırma programları, sürdürülebilir iş modelleri özelinde farklı projelere odaklanmış durumda. Aynı zamanda kendi çalışanları içinde veya dışarıdan başvuru toplanarak yapılan özel projeler de bu tarz yenilikçi fikirlerin uygulanması için bazı büyük şirketlerin gündeminde. Tüm paydaşların gereken sorumluluğu alıp, döngüsel ekonomiye uygun fikirlere destek olması, değişimin çok daha kolay olmasına olanak verecektir.

Bu konu ile ilgili görüşlerinizi, özellikle girişimcilik ekosistemi ve döngüsel ekonomik yapılar ile alakalı yorumlarınızı bizlerle paylaşmayı unutmayın. Raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.