Enflasyonda TCMB'nin %38 hedefi tutacak mı?

Türkiye ekonomisinde köklü sorunların başında gelen ve son yıllarda epeyce baş ağrıtan enflasyon, son 3 yılda yüksek ve oynak seyrini sürdürüyor. 2022 yılının son çeyreğinde 2000'li yılların zirvesini gören, 2023 yılının ortalarında düşüş trendi yaşayan enflasyon 2024'ün ilk yarısında bir kez daha yönünü yukarı çevirdi. Haziran-Temmuz ayları ise yıllık enflasyon açısından grafiklerin başını aşağı eğdiği dönemler olarak dikkat çekiyor. 

Temmuz enflasyonuna kısa bir bakış 

Tüketici fiyatları (TÜFE), Temmuz ayında bir önceki aya göre %3,23 artarken yıllık enflasyon ise baz etkisiyle yaklaşık 10 puanlık düşüşle %61,78 seviyesine geriledi. Haziran ayında aylık enflasyon %1,68 artış kaydetmiş ve yıllık enflasyon ise %71,80 olmuştu. 2024 yılında 7 aylık enflasyon %28,76 olurken 12 aylık ortalamalarda enflasyon %65,93 oldu. İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç hesaplanan çekirdek enflasyon aylık %2,47; yıllık bazda ise %60,31 olarak açıklandı.

Temmuz ayında %3,23’lük enflasyonu destekleyen en önemli kalem ise konut harcamaları oldu. Aylık bazda %8,08 artan konut harcamaları kaleminde Temmuz ayında elektrik faturalarına gelen %38'lik zammın etkisi fazlasıyla hissedildi. Konut harcamalarında yıllık fiyat değişim oranı %98,48 olarak açıklanırken son bir yılda fiyatların en çok arttığı harcama grubu ise eğitim sektörü oldu. Eğitim harcamaları bir yılda 2 katından fazla (%104,50) arttı.

• TÜİK tarafından incelenen 13 harcama kaleminden 12'si fiyatlar aylık bazda artış kaydetti. Fiyatların gerilediği tek kalem %2,58’lik düşüşle giyim ve ayakkabı ürünleri.

Yıllık enflasyon son 3 yılda %85'in üzerini gördü

Yıllık enflasyonda son üç yıl içerisinde Ekim 2022'de görülen %85,51 düzeyi TÜİK'in 2005 tarihli mevcut veri setindeki en yüksek yıllık enflasyon olarak tarihe geçmişti. Bu seviyelerden sonra 2023 yılının ortalarına kadar düşüş trendine giren tüketici enflasyonu, Haziran 2023'te %38,21'e kadar geriledi. 

Temmuz 2023'te ücret ve enflasyon zamlarının ardından iki ay içerisinde enflasyon yeniden %50'nin üzerine tırmandı. Arka arkaya 11 ay boyunca devam eden artışla 2024'ün Mayıs enflasyonunda %75 geçildi. Haziran ve Temmuz ayında ise yeniden %3'lerin altına inen aylık enflasyon artışları yıllık bazda enflasyonu %60'ların dibine kadar çekti. 

Görüş: Baz etkisiyle yıllık TÜFE, son çeyreğe %50'nin altında girebilir

Birçok ekonomist ve piyasa uzmanı, önümüzdeki aylarda baz etkisiyle yıllık enflasyonda düşüş seyrinin devam etmesini bekliyor. Temmuz ayındaki zam furyasına yenilerinin eklenmemesi durumunda önümüzdeki aylarda yıllık enflasyonun hızla düşmesi büyük bir olasılık.

Özellikle önümüzdeki iki ayda enflasyonun, geçen yılın Ağustos ayındaki %9,09 ve Eylül ayında %4,75'lik seviyelerinin altında kalması durumunda yıllık enflasyonun güçlü bir şekilde aşağı gelmesi muhtemel. Ağustos ve Eylül aylarında %2-3'ler bandında gelecek enflasyon artışları, yıllık enflasyonun son çeyreğe %50'nin altında girmesi anlamına geliyor. 

Merkez Bankası'nın enflasyon tahminleri tutacak mı?

Merkez Bankası'nın bu yıl sonu enflasyon tahmini %38'ler düzeyinde bulunuyor. Enflasyonda güçlü bir baz etkisi dönemi, Ağustos ve Eylül ayıyla birlikte geride kalacak. Bu iki aydaki baz etkisini iyi değerlendirmesi ve yılın son ayında ortalama %2'nin altında kalması enflasyonu hedefe yaklaştıracak. 

 TÜİK'in veri setini işleterek çalıştığımız üç senaryo ile yıllık TÜFE için öngörülerde bulunalım: 

• Senaryo - 1: Önümüzdeki 5 ay boyunca aylık enflasyonun ortalama %3 gelmesi durumunda TÜFE yılı %49,27 ile tamamlamış olacak.
• Senaryo - 2: Önümüzdeki 5 ay boyunca aylık enflasyonun ortalama %2 olması durumunda TÜFE yılı %42,16 ile tamamlamış olacak. 
• Senaryo - 3: Önümüzdeki 5 ay boyunca aylık enflasyonun ortalama %1,5 gelmesi durumunda TÜFE yılı %38,71 ile tamamlamış olacak. 

Çalıştığımız senaryolara göre, yıl sonuna kadar enflasyonun % 1,5 civarında gelmesi durumunda TCMB'nin bu yıl için enflasyon tahmini tutmuş olacak. Bu arada bu yılın ilk 7 ayında ortalama aylık enflasyonun %3,7 olduğunu da hatırlatalım.